I SA/Łd 317/08

Dnia 17 kwietnia 2008 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący: Asesor WSA Cezary Koziński po rozpoznaniu w dniu 17 kwietnia 2008 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku M. Z. o wstrzymanie wykonania decyzji w sprawie ze skargi M. Z. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2006 rok p o s t a n a w i a: odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. W dniu [...] roku M. Z. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Ł. skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] roku, którą utrzymano w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego [...] z dnia [....] roku w sprawie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za rok 2006 w kwocie 6.122 złotych. W powyższej skardze pełnomocnik M. Z. zamieścił wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, podnosząc iż zarzuty postawione w skardze wskazują na poważne naruszenie prawa przez organy podatkowe obu instancji i uzasadniają przypuszczenie, że decyzje te zostaną uchylone przez Sąd. Zdaniem strony skarżącej ochrona interesu stron postępowania wyrażająca się w zapobieżeniu powstaniu po stronie Skarbu Państwa obowiązku zwrotu pobranego podatku z odsetkami i ewentualnego wytoczenia przeciwko Skarbowi Państwa powództwa o odszkodowanie z tytułu szkody wyrządzonej podatnikowi pobraniem podatku, wymaga wstrzymania wykonania decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zgodnie z treścią przepisu art. 61 § 1 i § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – dalej zwanej "p.p.s.a." - wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności, natomiast po przekazaniu sądowi skargi Sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub części aktu lub czynności, o których mowa § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Przedmiotem wstrzymania mogą być jedynie takie akty lub czynności, które nadają się do wykonania i wymagają wykonania (por. Z. Kmieciak, glosa do postanowienia NSA z dnia 23 stycznia 1997 roku, sygn. akt SA/Rz 1382/96, opubl. OSP 1998/3/54, t. 1). W pierwszej kolejności podkreślić należy, iż katalog przesłanek warunkujących wstrzymanie wykonania zaskarżonego orzeczenia jest zamknięty. Oznacza to, że sąd nie bada zasadności samej skargi na etapie rozpoznania wniosku. Obowiązek uprawdopodobnienia istnienia przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. spoczywa na wnioskodawcy, przy czym przepis art. 61 § 3 p.p.s.a. zobowiązuje stronę do wskazania przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności, nie nakładając obowiązku ich udowodnienia. Uprawdopodobnienie nie może z reguły opierać się na samych twierdzeniach strony. Sąd musi opierać się na jakimś materiale pozwalającym zająć stanowisko. Ciężar uprawdopodobnienia spoczywa na stronie, która wywodzi skutki prawne ze swych twierdzeń (por. Kodeks postępowania cywilnego z komentarzem pod red. Jodłowskiego, Warszawa 1989, str. 426). W przypadku decyzji w sprawie określenia wysokości zobowiązania podatkowego ustawodawca nie przewidział automatyzmu wstrzymywania wykonalności decyzji. Również wniesienie skargi do sądu administracyjnego nie pociąga za sobą automatycznego skutku suspensywności i wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu zależy od oceny Sądu, czy istnieją przesłanki uzasadniające takie rozstrzygnięcie (por. T. Woś [w:] T. Woś, H. Knysiak – Molczyk, M. Romańska Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2005, s. 294 i n.). Ponieważ postępowaniem w przedmiocie rozpoznania wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji rządzi zasada oficjalności, Sąd bierze pod rozwagę również te okoliczności, które nie zostały powołane przez skarżącego (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 31 marca 2005 roku, sygn. akt II OZ 155/05, opubl. OSS 2005/3/72). Niemniej jednak przyjęcie takiego stanowiska nie może prowadzić do całkowitego zwolnienia strony z podania okoliczności mających uzasadniać wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji i w konsekwencji do przerzucania w całości ciężaru wskazania tych przesłanek na sąd administracyjny. Na stronie składającej wniosek w trybie art. 61 § 3 p.p.s.a. ciąży obowiązek wykazania, że zachodzą warunki uzasadniające wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Uzasadnienie wniosku powinno odnosić się do konkretnych okoliczności. Rzeczą Sądu jest zbadanie, czy argumenty przedstawione przez stronę przemawiają za wydaniem postanowienia o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji. Przy takim badaniu wniosku i argumentów strony Sąd winien dodatkowo rozważyć z urzędu, czy nie zachodzą inne okoliczności uzasadniające wniosek. Skarżąca, reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, jako okoliczność uprawdopodabniającą przesłanki z art. 61 § 3 p.p.s.a. wskazała wadliwość zaskarżonej decyzji i duże prawdopodobieństwo uchylenia decyzji organów podatkowych obu instancji. Ponieważ, jak już wyżej podniesiono, na etapie rozpoznawania wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji sąd administracyjny nie dokonuje merytorycznej oceny skargi, zarzuty dotyczące zaskarżonej decyzji nie mogły mieć znaczenia dla załatwienia przedmiotowego wniosku. W tym miejscu należy podnieść, iż niezgodność decyzji z prawem, która będzie przedmiotem oceny Sądu w toku rozprawy, i ochrona tymczasowa wynikająca z art. 61 p.p.s.a. to dwie różne kwestie. O ile pierwsza z nich (kontrola legalności aktu) jest celem postępowania sądowoadministracyjnego, to druga znacznie może poprzedzać merytoryczną decyzję sądu i ma odmienną osnowę. Oparcie wniosku o ochronę tymczasową na niezgodności decyzji z prawem niweczyłoby kontrolę sądową legalności decyzji administracyjnej. Ustawodawca w art. 61 § 3 p.p.s.a. uzależnił wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji od uprawdopodobnienia niebezpieczeństwa wystąpienia trudnych do odwrócenia skutków lub wyrządzenia znacznej szkody Przesłanki te muszą być rozważane z uwzględnieniem specyfiki aktu administracyjnego, którego dotyczy wniosek o wstrzymanie. Chodzi zatem o szkodę znaczna, czyli taką której wysokość przekracza zwykłe uszczuplenie w majątku wywołane uiszczeniem podatku oraz skutki wykonania decyzji, które będą trudniejsze do odwrócenia aniżeli tylko przez zwrot nadpłaconej kwoty wraz z odsetkami. Konieczność zapłaty podatku jest zwykłym następstwem decyzji w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego. Skutkiem zapłaty podatku jest uszczuplenie majątku adresata decyzji. W przypadku wyegzekwowania zobowiązania podatkowego w wysokości ustalonej decyzją administracyjną, która następnie została uchylona, podatnikowi należy się zwrot uiszczonego świadczenia wraz z odsetkami. W tym stanie rzeczy obowiązkiem wnioskodawcy jest więc wykazanie, iż na skutek zapłaty podatku grozi skarżącemu szkoda, której rozmiary przekraczają zwykłe następstwa zapłaty podatku lub że skutki zapłaty podatku będą trudniejsze do odwrócenia niż wyrównanie uszczuplenia w majątku adresata decyzji. W ocenie Sądu analiza akt sprawy nie pozwala na przyjęcie, iż skarżąca uprawdopodobniła, że wykonanie zaskarżonej decyzji pociąga za sobą niebezpieczeństwo wyrządzenia szkody znacznych rozmiarów, albo trudnych do odwrócenia skutków. Z uwagi na powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi na podstawie art. 61 § 3 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji. D.T.