I SA/Łd 321/16

Dnia 16 maja 2019 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Sędzia NSA Paweł Janicki po rozpoznaniu w dniu 16 maja 2019 roku na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A Spółki z o.o. z siedzibą w Z. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] roku nr [...] [...] w przedmiocie określenia zobowiązania w podatku od towarów i usług za II, III i IV kwartał 2009 roku oraz orzeczenia o obowiązku zapłaty podatku za III i IV kwartał 2009 roku p o s t a n a w i a: 1) podjąć zawieszone postępowanie; 2) umorzyć postępowanie sądowoadministracyjne. Skarżąca spółka wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. (obecnie: Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł.) z dnia [...] r. w przedmiocie określenia zobowiązania w podatku od towarów i usług za II, III i IV kwartał 2009 r. oraz orzeczenia o obowiązku zapłaty podatku za III i IV kwartał 2009 r.. Pismem z 10 sierpnia 2016 r., spółka wniosła o zwieszenie postępowania sądowego z powodu odwołania dotychczasowego jednoosobowego zarządu. Postanowieniem z 4 listopada 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi na podstawie art. 124 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.) zawiesił postępowanie w niniejszej sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje. Z danych dostępnych na stronie https://ems.ms.gov.pl wynika, że skarżąca spółka została postanowieniem Sądu Rejonowego dla Ł.-Ś. w Ł. Sąd Gospodarczy XX Wydział Gospodarczy Krajowego Rejestru Sądowego z dnia [...] r. sygn. akt [...] rozwiązana na podstawie art. 25d ust. 1 ustawy z dnia 20 sierpnia 1997 r. o Krajowym Rejestrze Sądowym (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 986 ze zm.) bez przeprowadzania postępowania likwidacyjnego. Na tej podstawie spółkę wykreślona z Rejestru Przedsiębiorców (26 kwietnia 2018 r. – data wpisu; 30 maja 2018 r. – data uprawomocnienia wpisu o wykreśleniu). Stosownie do art. 161 § 1 p.p.s.a. sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania, jeżeli skarżący skutecznie cofnął skargę (pkt 1), w razie śmierci strony, jeżeli przedmiot postępowania odnosi się wyłącznie do praw i obowiązków ściśle związanych z osobą zmarłego, chyba że udział w sprawie zgłasza osoba, której interesu prawnego dotyczy wynik tego postępowania (pkt 2) albo gdy postępowanie z innych przyczyn stało się bezprzedmiotowe (pkt 3). Bezprzedmiotowość postępowania sądowego "z innych przyczyn" w rozumieniu art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. występuje, gdy w toku tego postępowania, przed wydaniem wyroku, nastąpią zdarzenia, skutkiem których przestanie istnieć sprawa sądowoadministracyjna, nastąpi brak któregoś z elementów stosunku materialnoprawnego skutkujący tym, że nie można załatwić sprawy przez rozstrzygnięcie jej co do istoty. Bezprzedmiotowość może wynikać z przyczyn podmiotowych lub przedmiotowych. W niniejszej sprawie wynikła ona z przyczyn podmiotowych, jako że przestała istnieć strona skarżąca. Zgodnie z art. 25 § 1 p.p.s.a. osoba fizyczna, osoba prawna lub organ administracji publicznej mają zdolność występowania przed sądem administracyjnym jako strona (zdolność sądowa). Stosownie zaś do art. 26 § 1 p.p.s.a., zdolność do czynności w postępowaniu w sprawach sądowoadministracyjnych (zdolność procesową) mają osoby fizyczne posiadające pełną zdolność do czynności prawnych, osoby prawne oraz organizacje społeczne i jednostki organizacyjne, o których mowa w art. 25. Wymogi posiadania zdolności sądowej oraz zdolności procesowej zaliczane są do tzw. przesłanek procesowych. Okoliczności te Sąd bierze z urzędu pod uwagę w każdym stadium postępowania. W art. 270 i art. 271 Kodeksu spółek handlowych wskazano przyczyny rozwiązania spółki z ograniczoną odpowiedzialnością. Wymienione tam zdarzenia powodują wszczęcie postępowania likwidacyjnego, które – w przypadku jego zakończenia – skutkują wykreśleniem spółki z rejestru (art. 272 k.s.h.). Chwilą rozwiązania spółki jest wykreślenie jej z rejestru jako następstwo postępowania likwidacyjnego lub upadłościowego. Byt prawny spółki ustaje więc z chwilą jej wykreślenia z Krajowego Rejestru Sądowego (por. postanowienie NSA z 19 października 2011 r. sygn. akt I FSK 1502/10, LEX nr 1069262). Z elektronicznego monitoringu Krajowego Rejestru Sądowego wynika, że skarżąca spółka została wykreślona z rejestru z dniem 26 kwietnia 2018 roku, a zatem z tym dniem ostatecznie ustał jej byt prawny. W orzecznictwie jednolicie przyjmuje się, że prawomocne wykreślenie spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z Rejestru Przedsiębiorców KRS oznacza definitywne zakończenie bytu tej osoby prawnej, skutkujące w procesie następczą utratą zdolności sądowej, a więc zdolności do występowania w postępowaniu sądowoadministracyjnym jako strona (zob. postanowienia NSA: z 25 września 2014 r. sygn. akt I FSK 298/13, LEX nr 1506890; z 4 lipca 2012 r. sygn. akt I FSK 1896/11, LEX nr 1225490; z 20 października 2010 r. sygn. akt II GSK 737/09, LEX nr 742926). W przypadku wykreślenia spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z Krajowego Rejestru Sądowego nie ma innego podmiotu (następcy prawnego), który mógłby przejąć aktywa i pasywa spółki. Konsekwencją zaistnienia w postępowaniu sądowym definitywnego braku następcy prawnego strony jest więc umorzenie tego postępowania na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. jako bezprzedmiotowego. W konsekwencji sąd, na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 i § 2 p.p.s.a., umorzył postępowanie sądowe. ak