I SA/Łd 322/14

Dnia 9 stycznia 2015 roku Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale I - Magdalena Sieniuć po rozpoznaniu w dniu 9 stycznia 2015 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku W.K. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi W.K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania w podatku od towarów i usług oraz nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy za poszczególne miesiące 2007 roku oraz orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności za zaległości zlikwidowanej spółki jawnej p o s t a n a w i a: 1/ przyznać skarżącemu – W.K. prawo pomocy poprzez ustanowienie radcy prawnego, 2/ umorzyć postępowanie sądowe z ponownego wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. (MSi) Wyrokiem z dnia 18 września 2014 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę W. K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] roku w przedmiocie określenia zobowiązania w podatku od towarów i usług oraz nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy za poszczególne miesiące 2007 roku oraz orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności za zaległości zlikwidowanej spółki jawnej. Wobec treści wyroku skarżący, reprezentowany przez pełnomocnika w osobie radcy prawnego K. W.-G., wystąpił z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w osobie A. P.. W złożonym na urzędowym formularzu (PPF) oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach skarżący podał, że prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z żoną A. i 13-letnią córką Al.. Przy czym z żoną pozostaje w ustroju rozdzielności majątkowej. Jednocześnie skarżący wskazał, że oboje z żoną uzyskują dochód z tytułu wynagrodzenia za pracę w łącznej kwocie 3.660 zł. Podkreślił przy tym, że wspólnie z żoną spłaca miesięczne raty kredytu w wysokości 1.700 zł (126.000 franków szwajcarskich), zaciągniętego na zakup domu o pow. 180 m2, który stanowi jedyny majątek rodziny. Na wydatki miesięcznie rodzinie pozostaje zatem kwota jedynie 1.100 zł. W związku z tym finansowo pomaga mu matka emerytka. Z uwagi na fakt, że zawarte w powyższym wniosku oświadczenia okazały się niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych skarżącego, zarządzeniem z dnia 20 listopada 2014 roku wezwano pełnomocnika skarżącego do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez nadesłanie wyciągów z ewentualnie posiadanych przez skarżącego i jego żonę rachunków i lokat bankowych z okresu ostatnich 3 miesięcy, określenie aktualnej kwoty wydatków przeznaczanych miesięcznie na utrzymanie rodziny oraz nadesłanie odpisu (kserokopii) zeznań podatkowych skarżącego i jego żony za 2013 rok. Ponadto zobowiązano pełnomocnika skarżącego - adwokat K. W.-G. do jednoznacznego wyjaśnienia kwestii pozostawania skarżącego z nią w stosunku prawnym, o którym mowa w pkt 12 urzędowego formularza (PPF) - w terminie 7 dni, pod rygorem odmowy przyznania skarżącemu prawa pomocy. W odpowiedzi na powyższe wezwanie skarżący w drodze pisma z dnia 2 grudnia 2014 roku nadesłał wymagane dokumenty źródłowe dotyczące jego sytuacji majątkowej wraz z oświadczeniem, że adwokat K. W.-G. nie jest już jego pełnomocnikiem w sprawie. Ponadto w drodze pisma z dnia 3 grudnia 2014 r. (data wpływu do Sądu: 4 grudnia 2014 r.) adwokat K. W.-G. potwierdziła, że nie jest już pełnomocnikiem skarżącego w niniejszej sprawie. Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym zważył, co następuje: Instytucja prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym uregulowana została w Rozdziale 3 Działu V ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) – dalej jako "p.p.s.a.". Z treści przepisów art. 243 § 1, art. 244, art. 245, art. 246 § 1 oraz art. 252 tej ustawy wynika, iż osobie fizycznej może być przyznane na jej wniosek prawo pomocy w zakresie całkowitym, jeżeli wykaże, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wyjaśnić przy tym należy, iż prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie m.in. adwokata, radcy prawnego lub doradcy podatkowego. W zakresie częściowym obejmuje zaś zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie m.in. adwokata, radcy prawnego lub doradcy podatkowego (§ 2 i § 3 art. 245 powołanej ustawy). Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie na urzędowym formularzu stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Od Referendarza sądowego zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania prawa pomocy we wskazanym zakresie. Stosownie do powyższych przepisów, warunkiem przyznania stronie prawa pomocy jest wykazanie przez stronę, iż występują przesłanki uzasadniające jej udzielenie. W interesie skarżącego leży zatem przedstawienie wszelkich okoliczności, które wskazywałyby na fakt pozostawania w trudnej sytuacji materialnej. Ze złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego, oświadczenia o stanie rodzinnym i majątkowym oraz akt sprawy wynika, że skarżący prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z żoną A. i 13-letnią córką Al.. Małżonkowie pozostają w ustroju rozdzielności majątkowej. Skarżący wraz z żoną uzyskują dochód z tytułu wynagrodzenia za pracę w łącznej kwocie 3.660 zł. Oboje spłacają miesięczne raty kredytu w wysokości 1.700 zł (126.000 franków szwajcarskich), zaciągniętego na zakup domu o pow. 180 m2. Ponadto ponoszą wydatki związane z opłatami eksploatacyjnymi i abonamentem TV w kwocie 471,50 zł. Jednocześnie z nadesłanych wyciągów bankowych wynika, że małżonkowie nie posiadają środków, które mogliby przeznaczyć na dalsze koszty postępowania sądowego w niniejszej sprawie. Z kolei w 2013 roku skarżący osiągnął dochód w kwocie 4.009,29 zł, a jego żona w wysokości 18.149,25 zł. Ponadto skarżący nie zatrudnia i nie pozostaje w innym stosunku prawnym z adwokatem, radcą prawnym, doradcą podatkowym oraz rzecznikiem patentowym. Uwzględniając powyższe okoliczności, Starszy referendarz sądowy uznał, że wniosek skarżącego w zakresie ustanowienia pełnomocnika z urzędu zasługuje na uwzględnienie i przyznał mu prawo pomocy poprzez ustanowienie radcy prawnego. Jednocześnie odnosząc się do zawartej we wniosku prośby skarżącego o ustanowienie pełnomocnika z urzędu w osobie radcy prawnego A. P. Starszy referendarz sądowy uznał za niezbędne wyjaśnić skarżącemu, że zgodnie z wprowadzonym ustawą z dnia 12 lutego 2010 r. o zmianie ustawy – Prawo o ustroju sądów powszechnych oraz ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, a obowiązującym od dnia 10 kwietnia 2010 r. art. 244 § 3 p.p.s.a., jeżeli strona we wniosku wskazała adwokata, radcę prawnego, doradcę podatkowego lub rzecznika patentowego, właściwa okręgowa rada adwokacka, rada okręgowej izby radców prawnych, Krajowa Rada Doradców Podatkowych Lub Krajowa Rada Rzeczników Patentowych, w miarę możliwości i w porozumieniu ze wskazanym adwokatem, radcą prawnym, doradcą podatkowym lub rzecznikiem patentowym, wyznaczy adwokata, radcę prawnego, doradcę prawnego lub rzecznika patentowego wskazanego przez stronę. W świetle powyższego ocena możliwości wyznaczenia w przedmiotowej sprawie pełnomocnikiem z urzędu radcy prawnego – A. P. należeć będzie zatem do Okręgowej Izby Radców Prawnych w Ł.. W pozostałym zakresie postępowanie z wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez ponowne zwolnienie od kosztów sądowych należało umorzyć jako bezprzedmiotowe. Z akt sprawy niniejszej wynika bowiem, że postanowieniem z dnia 28 kwietnia 2014 roku referendarz sądowy przyznał skarżącemu prawo pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych ponad kwotę 500 zł, skarżący uiścił kwotę wolną od zwolnienia – 500 zł w dniu 16 czerwca 2014 roku (k-101 akt sądowych). Tym samym przyznane prawo pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych ponad kwotę 500 zł (uiszczoną już wszakże przez skarżącego) powoduje, że skarżący na mocy wskazanego postanowienia nadal korzysta ze zwolnienia od pozostałych kosztów sądowych, aż do czasu definitywnego zakończenia postępowania w niniejszej sprawie. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 245 § 2 oraz art. 161 § 1 pkt 3 i art. 258 § 1 oraz § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji. E.B.