I SA/Łd 323/14

PostanowienieWSA w Łodzi2017-06-14

Skład orzekający: Małgorzata Kowalska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy referendarz sądowy może obniżyć wynagrodzenie pełnomocnika z urzędu w przypadku, gdy zarzuty skargi kasacyjnej są tożsame z zarzutami skargi do sądu pierwszej instancji?
Ratio decidendi
Referendarz sądowy może obniżyć wynagrodzenie pełnomocnika z urzędu w uzasadnionych przypadkach, gdy nakład pracy pełnomocnika jest niewspółmiernie niski do wysokości pełnej stawki wynagrodzenia. Taka sytuacja może wystąpić, gdy zarzuty skargi kasacyjnej są tożsame z zarzutami skargi do sądu pierwszej instancji, co nie wymaga dodatkowego nakładu pracy pełnomocnika.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczy wniosku adwokata o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu skarżącemu w postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym. Skarga kasacyjna skarżącego została oddalona wyrokiem NSA. Wcześniej WSA oddalił skargę skarżącego na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w przedmiocie podatku VAT i odpowiedzialności solidarnej spółki jawnej. Pełnomocnik skarżącego, ustanowiony z urzędu, domagał się zasądzenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej.
Rozstrzygnięcie
Przyznano i nakazano wypłatę z funduszu Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi adwokat K.W.-G. kwoty 4.000 zł powiększoną o należny podatek od towarów i usług tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu skarżącemu.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 14 czerwca 2017 roku Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale I Małgorzata Kowalska po rozpoznaniu w dniu 14 czerwca 2017 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku adwokat K.W.G. o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej w sprawie ze skargi K. S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł.(obecnie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł.) z dnia [...] roku nr [...] w przedmiocie: określenia zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług oraz nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy za poszczególne miesiące 2007 roku oraz orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności za zaległości w tym podatku zlikwidowanej spółki jawnej postanawia: przyznać i nakazać wypłatę z funduszu Skarbu Państwa –Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi adwokat K.W.-G. prowadzącej Kancelarię Adwokacką w Ł. przy ul. A. 27/29 lok.802, kwotę 4.000 zł (cztery tysięce złotych) powiększoną o należny podatek od towarów i usług tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu skarżącemu. Wyrokiem z 18 września 2014 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę K. S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z [...] roku w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług oraz nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy za poszczególne miesiące 2007 roku oraz orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności za powstałe zaległości zlikwidowanej spółki jawnej w podatku od towarów i usług wraz z odsetkami za zwłokę. Postanowieniem z 5 lutego 2015 roku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skarżącemu przyznane zostało prawo pomocy poprzez ustanowienie adwokata K. W.-G. reprezentującej dotychczas skarżącego jako jego pełnomocnik z wyboru. W dniu 5 maja 2015 roku do sądu wpłynęła skarga kasacyjna od wyroku z 18 września 2014 roku wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jej wniesienia sporządzona przez pełnomocnika z urzędu skarżącego adwokat K. W.-G. z wnioskiem o zasądzenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu. Pismo zawierało oświadczenie, że koszty te nie zostały pokryte w całości ani w części. Wyrokiem z 15 marca 2017 r., Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił powyższą skargę kasacyjną. Jak wynika z protokołu w rozprawie przed NSA brała udział radca prawny A. P. –z substytucji pełnomocnika z urzędu skarżącego. Referendarz sądowy zważył, co następuje: Zgodnie z art. 250 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2016 r. poz. 718) – dalej "p.p.s.a.", wyznaczony adwokat otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrot niezbędnych i udokumentowanych wydatków. Szczegółowe zasady ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata ustanowionego z urzędu od 2 listopada 2016 roku reguluje rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. z 2016r., poz.1714). Zgodnie z treścią § 22 tego rozporządzenie do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie rozporządzenia stosuje się przepisy dotychczasowe do czasu zakończenia postępowania w danej instancji. Wobec powyższego do ustalenia kosztów wynagrodzenia za zastępstwo prawne wykonywane w ramach prawa pomocy zastosowanie znajdzie rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. z 2015 r., poz. 1801). Pełnomocnik skarżącego wystąpiła ze skargą kasacyjną w dniu 5 maja 2015 roku wobec powyższego do ustalenia kosztów wynagrodzenia za zastępstwo prawne wykonywane w ramach prawa pomocy w postępowaniu drugoinstancyjnym zgodnie z kolei § 22 rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 roku w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. z 2015 r., poz. 1801) zastosować należy przepisy rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 roku w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów niepłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (tekst jedn.: Dz. U. z 2013 r., poz. 461). Stosownie do § 2 powołanego rozporządzenia zasądzając opłatę za czynności adwokata z tytułu zastępstwa prawnego, sąd bierze pod uwagę niezbędny nakład pracy adwokata, a także charakter sprawy i wkład pracy adwokata w przyczynienie się do jej wyjaśnienia i rozstrzygnięcia, a podstawę zasądzenia opłaty stanowią stawki minimalne określone w rozdziałach 3-5. Zgodnie z § 18 ust. 1 pkt 2 lit. a powyższego rozporządzenia stawka minimalna w postępowaniu przed sądami administracyjnymi w drugiej instancji za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej oraz udział w rozprawie przez Naczelnym Sądem Administracyjnym wynosi 75% stawki minimalnej określonej w pkt 1, a jeżeli w drugiej instancji nie prowadził sprawy ten sam adwokat 100 % tej stawki, w obu przypadkach nie mniej niż 120 zł. Stawka minimalna w niniejszej sprawie wynosi 7.200 zł (zgodnie z § 18 ust. 1 pkt 1 lit. a w zw. z § 6 pkt 7 rozporządzenia), zatem za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej i udział w rozprawie przed NSA pełnomocnikowi, który brał udziału w postępowaniu przed sądem I instancji przysługuje wynagrodzenie w wysokości 5.400 zł (7.200 zł x 75% ). Jednakże należy zauważyć, że w dniu 15 sierpnia 2015 roku wszedł w życie art. 250 § 2 p.p.s.a., zgodnie z którym w uzasadnionych przypadkach sąd może obniżyć wynagrodzenie pełnomocnika z urzędu. W przepisie tym mowa jest, co prawda, o uprawnieniu sądu do obniżenia wynagrodzenia kwalifikowanego pełnomocnika jednakże kompetencje w tym zakresie posiada w pierwszej kolejności referendarz sądowy (zob. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz pod red. prof. zw. dr hab. Roman Hauser, prof. zw. dr hab. Marek Wierzbowski, Warszawa 2015, str. 994). Powołany wyżej przepis nie precyzuje pojęcia "uzasadnionego przypadku". Ocena czy w danej sprawie sytuacja taka nastąpiła, została pozostawiona uznaniu rozstrzygającego o kosztach zastępstwa z urzędu. W rozstrzyganej sprawie adwokat K. W.-G., reprezentowała skarżącego początkowo jako jego pełnomocnik z wyboru już na etapie występowania ze skargą do sądu I instancji. Zarzuty skargi kasacyjnej w znacznej mierze pozostają tożsame z zarzutami zawartymi w skardze do WSA. Wobec powyższego analiza faktyczno – prawna podejmowanej w nich materii nie wymagała dodatkowego nakładu pracy pełnomocnika skarżącego (powielenie tej samej argumentacji). W ocenie referendarza sądowego nakład pracy pełnomocnika w niniejszej sprawie jest niewspółmiernie niski do wysokości pełnej stawki wynagrodzenia przewidzianej w powołanym powyżej rozporządzeniu, dlatego referendarz za zasadne uznał obniżenie pełnego wynagrodzenia za pomoc prawną z urzędu w postępowaniu przed sądem II instancji do kwoty 4.000 zł. Stosownie do § 2 ust. 3 powołanego wyżej rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości opłata ta została podwyższona o stawkę podatku od towarów i usług. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 258 § 2 pkt 8 w zw. z art. 250 § 1 i 2 p.p.s.a. i § 18 ustęp 1 pkt 2 lit. a i § 18 ustęp 1 pkt 1 lit. a w zw. z § 6 pkt 7 Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 roku w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów niepłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, orzeczono jak w sentencji. AKE.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło