I SA/Łd 33/09

Dnia 27 maja 2009 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Paweł Kowalski Sędziowie Sędzia WSA Joanna Tarno (spr.) Sędzia WSA Cezary Koziński Protokolant Asystent sędziego Tomasz Naraziński po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 maja 2009 roku sprawy ze skargi J. T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy zwrotu podatku akcyzowego zawartego w cenie oleju napędowego wykorzystywanego do produkcji rolnej oddala skargę. I SA/Łd 33/09 UZASADNIENIE Zaskarżoną decyzją z dnia [...]r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy M. z dnia [...]r., nr [...]odmawiającą J. T. zwrotu podatku akcyzowego zawartego w cenie oleju napędowego wykorzystywanego do produkcji rolnej. Postępowanie w sprawie wszczął wniosek J. T., w którym oświadczył, że jest w posiadaniu użytków rolnych o pow. 8,12 ha na terenie gminy M., co potwierdził załączonymi umowami dzierżawy. W uzasadnieniu decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. wskazało na art. 5 ust. 1 ustawy z dnia z dnia 10 marca 2006 r. o zwrocie podatku akcyzowego zawartego w cenie oleju napędowego wykorzystywanego do produkcji rolnej (Dz. U. Nr 52 poz. 379), powoływanej dalej jako "ustawa", zgodnie z którym wójt, burmistrz (prezydent miasta) właściwy ze względu na miejsce położenia gruntów będących w posiadaniu lub współposiadaniu producenta rolnego przyznaje, na wniosek tego producenta, w drodze decyzji, zwrot podatku. Wniosek o zwrot podatku składa się w terminach od dnia 1 marca do dnia 31 marca i od dnia 1 września do dnia 30 września danego roku. (art. 6 ust 1 ustawy). Limit ustala się jako kwotę stanowiącą iloczyn stawki zwrotu podatku na 1 litr oleju napędowego, liczby 86 oraz powierzchni użytków rolnych, będących w posiadaniu lub współposiadaniu producenta rolnego, określonej w ewidencji gruntów i budynków, według stanu na dzień 1 kwietnia danego roku (art. 4 ust. 2 ustawy). Zwrot podatku przysługuje producentowi rolnemu. (art. 3 ust. 1). Za producenta rolnego uważa się osobę fizyczną, osobę prawną lub jednostkę organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej, będącą posiadaczem gospodarstwa rolnego w rozumieniu przepisów o podatku rolnym (art. 3 ust. 2 ustawy). W ocenie Kolegium wnioskodawca nie spełnił przesłanki z art. 4 ust. 2 ustawy, zgodnie z którą powierzchnia użytków rolnych stanowiąca podstawę do obliczenia podatku, powinna być ustalona na podstawie ewidencji wg stanu na dzień 1 kwietnia danego roku. Z załączonych z umów dzierżawy wynika bowiem, że wnioskodawca stał się użytkownikiem przedmiotowych gruntów dopiero od 9 maja 2008 r. Organ wskazał, że w urzędowym wzorze wniosku w części IV znajduje się oświadczenie o posiadanych użytkach rolnych wg ich stanu wynikającego z ewidencji na dzień 1 kwietnia. Powyższe sugeruje, że zwrot podatku może być dokonany jedynie takiemu podmiotowi, który jest producentem rolnym w dniu złożenia wniosku, ale powierzchnię i rodzaj użytków rolnych ustala się wg ewidencji na dzień 1 kwietnia danego roku. W ocenie Kolegium nie jest możliwe dokonanie zwrotu podatku w sytuacji, gdy wnioskodawca w dniu 1 kwietnia nie posiadał gospodarstwa rolnego, a grunty nabył dopiero po tej dacie. Wprawdzie na dzień złożenia wniosku był on producentem rolnym, ale nie można ustalić limitu zwrotu, skoro na dzień 1 kwietnia nie miał w ogóle gospodarstwa rolnego. Decyzja SKO w S. została zaskarżona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi przez J. T. W ocenie skarżącego przepis art. 4 ust. 2 ustawy wskazujący na dzień 1 kwietnia danego roku dotyczy powierzchni użytków rolnych, które w ewidencji gruntów i budynków występują jako użytki rolne. Użyte w tym przepisie słowo "określonej" odnosi się do przeznaczenia powierzchni użytków rolnych, a nie do posiadania czy współposiadania, bo wtedy występowałoby w formie "określonych". Na potwierdzenie swojego stanowiska skarżący przytoczył wyjaśnienie Ministerstwa Rolnictwa zamieszczone na stronie internetowej: "Pytanie nr 21: Czy producent rolny składający wniosek o zwrot podatku akcyzowego musi być właścicielem użytków rolnych w dniu 1 kwietnia 2006 r. wykazanych w ewidencji gruntów i budynków jako użytki rolne według stanu na dzień 1 kwietnia? Stan na dzień 1 kwietnia dotyczy użytków rolnych. Powierzchnia użytków rolnych, podana przez producenta rolnego we wniosku o zwrot podatku musi mieć swoje odzwierciedlenie w ewidencji gruntów i budynków według stanu na dzień 1 kwietnia (dotyczy to także gruntów przez niego dzierżawionych - posiadacz zależny), tj. występują w tej ewidencji jako użytki rolne. Wnioskodawca nie musi być właścicielem czy też posiadaczem (współwłaścicielem) użytków rolnych w dniu 1 kwietnia ; mógł on bowiem np. nabyć gospodarstwo rolne od rodziców w czerwcu danego roku i będzie uprawniony do wystąpienia z wnioskiem o zwrot podatku we wrześniu danego roku. Istotne jest, aby wnioskodawca w dniu składania wniosku był posiadaczem gospodarstwa rolnego." W związku z tym, skarżący stwierdził, że zaskarżona decyzja wydaje mu się niesłuszna i poprosił Sąd o pozytywne rozparzenie i zakończenie jego sprawy. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumenty podniesione w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1296) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły prawa, i to przynajmniej w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Skarga jest niezasadna, ponieważ zaskarżona decyzja nie narusza prawa w stopniu nakazującym usunięcie jej z obrotu prawnego. W myśl art. 5 ust. 1 ustawy, zwrot podatku akcyzowego jest możliwy wyłącznie na skutek wydania decyzji administracyjnej. Warunkiem zwrotu części podatku akcyzowego jest złożenie stosownego wniosku do wójta, burmistrza (prezydenta miasta) właściwego ze względu na miejsce położenia gruntów będących w posiadaniu lub współposiadaniu producenta rolnego wraz z fakturami VAT stanowiącymi dowód zakupu oleju napędowego w okresie 6 miesięcy poprzedzających miesiąc złożenia wniosku (art. 5 ust. 1, art. 6 ust. 1, 2 i 3 ustawy). Zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy, zwrot podatku przysługuje producentowi rolnemu. Na podstawie art. 3 ust. 2 ustawy za producenta rolnego uważa się osobę fizyczną, osobę prawną lub jednostkę organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej, będącą w posiadaniu gospodarstwa rolnego w rozumieniu przepisów o podatku rolnym. W rozpoznawanej sprawie przedmiot sporu ogranicza się do ustalenia w jakiej dacie co najmniej, wnioskodawca musi legitymować się posiadaniem gospodarstwa rolnego, aby skutecznie mógł ubiegać się o zwrot podatku akcyzowego. W tym celu przepisy wyżej powołane, należy zestawić z dalszą treścią ustawy, zawartą w art. 4 ust. 2 oraz 6 ust. 2 pkt 4. W myśl art. 4 ust. 2 ustawy roczny limit, ograniczający kwotę zwrotu podatku ustala się jako kwotę stanowiącą iloczyn stawki zwrotu podatku na 1 litr oleju napędowego, liczby 86 oraz powierzchni użytków rolnych, będących w posiadaniu lub współposiadaniu producenta rolnego, określonej w ewidencji gruntów i budynków, według stanu na dzień 1 kwietnia danego roku. Natomiast zgodnie z art. 6 ust. 2 pkt 4 wniosek o zwrot podatku zawiera oświadczenie o powierzchni użytków rolnych, o których mowa w art. 4 ust. 2, położonych na obszarze gminy, do której wójta, burmistrza (prezydenta miasta) jest składany wniosek o zwrot podatku. Dla większej czytelności tekstu, wytłuszczona została treść istotna dla rozstrzygnięcia rozpoznawanej sprawy. W ocenie Sądu analiza wskazanych przepisów pozwala stwierdzić, że odnoszą się one do powierzchni użytków rolnych będących w dniu 1 kwietnia danego roku w posiadaniu lub współposiadaniu konkretnego producenta rolnego, który jednocześnie jest wnioskodawcą ubiegającym się o zwrot akcyzy. Oznacza to, że oprócz wykazania zgodności oświadczenia wnioskodawcy z danymi wynikającymi z ewidencji gruntów i budynków według stanu na dzień 1 kwietnia danego roku, konieczne jest również wykazanie, że osoba wnioskodawcy składającego wniosek o zwrot podatku w terminach określonych w art. 6 ust 1 ustawy (od 1 do 31 marca i od 1 do 30 września danego roku) jest tożsama z osobą posiadacza gospodarstwa rolnego na dzień 1 kwietnia danego roku - co nie zawsze wynika z ewidencji gruntów i budynków. Podobne stanowisko zaprezentował Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w wyroku z dnia 26 września 2008 r., I SA/Bk 304/08, LEX nr 455665, stwierdzając, że "Konstrukcja ustawy z dnia 10 marca 2006 r. o zwrocie podatku akcyzowego zawartego w cenie oleju napędowego wykorzystywanego do produkcji rolnej uzależnia prawo od ubiegania się o zwrot podatku akcyzowego od posiadania przez producenta rolnego gospodarstwa rolnego w dniu 1 kwietnia danego roku, a zatem bez znaczenia są zmiany prawa własności tegoż gospodarstwa mające miejsce zarówno przed, jak i po tej dacie. Jedynie producentowi rolnemu posiadającemu gospodarstwo rolne o określonej powierzchni w dniu 1 kwietnia danego roku przysługuje zwrot podatku akcyzowego zarówno na podstawie wniosku złożonego w marcu, jak i we wrześniu tegoż roku.". Tymczasem z akt rozpoznawanej sprawy wynika, że dniu 1 kwietnia 2008 r. skarżący nie był producentem rolnym w odniesieniu do gruntów wskazanych we wniosku, gdyż nie posiadał tego konkretnego gospodarstwa rolnego w rozumieniu przepisów ustawy o podatku rolnym, zaś jego posiadanie rozpoczęło się od dnia 9 maja 2008 r., z chwilą zawarcia umów dzierżawy dołączonych do wniosku o zwrot podatku akcyzowego (k. 6-8 akt adm.). W ocenie składu orzekającego, błędny jest również pogląd Ministerstwa Rolnictwa zacytowany w skardze. Z wnioskiem o zwrot podatku może bowiem wystąpić także były posiadacz gospodarstwa rolnego, który na dzień złożenia wniosku utracił już swoje posiadanie, lecz dysponował nim w dniu 1 kwietnia danego roku, pod warunkiem, że spełnia on pozostałe wymogi ustawy - tj. przedłoży faktury VAT stanowiące dowód zakupu oleju napędowego w okresie 6 miesięcy poprzedzających miesiąc złożenia wniosku, kiedy określona powierzchnia użytków rolnych była w jego posiadaniu lub współposiadaniu. O zwrocie przesądzają zatem nie dane dotyczące gospodarstwa i przymiotu producenta rolnego, którymi legitymuje się wnioskodawca w dacie złożenia wniosku, lecz dane z 1 kwietnia danego roku. Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – dalej: "P.p.s.a.", Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to, że sąd bada zgodność z prawem zaskarżonego aktu w pełnym zakresie. Mając na względzie wskazany przepis, Sąd stwierdza, że organ odwoławczy naruszył przepisy postępowania administracyjnego, jednakże w stopniu niemającym wpływu na wynik sprawy. Zgodnie z art. 2 ustawy, do postępowań w sprawach indywidualnych dotyczących ustalania i wypłaty zwrotu podatku w zakresie nieuregulowanym ustawą stosuje się przepisy K.p.a. Oznacza to, że właściwe organy powinny respektować między innymi podstawowe zasady postępowania administracyjnego wskazane w art. 6-16 K.p.a., w tym również zasadę czynnego udziału strony w postępowaniu. W myśl art. 10 § 1 K.p.a. organy administracji publicznej obowiązane są zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. SKO w S. naruszyło powyższą zasadę, jednakże naruszenie to nie mogło mieć wpływu na wynik sprawy, bowiem skarżący, nie będąc producentem rolnym i posiadaczem gospodarstwa rolnego w dniu 1 kwietnia 2008 r., nie mógł otrzymać zwrotu podatku akcyzowego zawartego w cenie oleju napędowego wykorzystywanego do produkcji rolnej. Z powyższych względów, na podstawie art. 151 P.p.s.a. Sąd orzekł jak w sentencji. M.Ko.