I SA/Łd 335/25
WyrokWSA w Łodzi2025-09-24
Skład orzekający: Sędzia WSA Grzegorz Potiopa, Sędzia WSA Bożena Kasprzak, Asesor WSA Agnieszka Gortych-Ratajczyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej prawidłowo odmówił wszczęcia postępowania w sprawie wydania interpretacji indywidualnej przepisów prawa podatkowego w zakresie pytania dotyczącego możliwości niezastosowania art. 23 ust. 1 pkt 56 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, gdy środki z dotacji są przeznaczane na cele niezwiązane z działalnością gospodarczą?Ratio decidendi
Sąd uznał, że Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej nieprawidłowo zastosował art. 165a § 1 Ordynacji podatkowej, odmawiając wszczęcia postępowania. Odmowa taka musi być oczywista w momencie złożenia wniosku. W sytuacji, gdy okoliczności budzą kontrowersje i wymagają wyjaśnienia, organ nie może odmówić wszczęcia postępowania. W związku z tym, sąd uchylił zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji.Stan faktyczny
Wnioskodawca złożył wniosek o interpretację indywidualną dotyczącą podatku dochodowego od osób fizycznych, w tym pytania o zastosowanie art. 23 ust. 1 pkt 56 ustawy o PIT w sytuacji, gdy środki z dotacji są przeznaczane na cele niezwiązane z działalnością gospodarczą. Dyrektor KIS wezwał do uzupełnienia wniosku, a następnie odmówił wszczęcia postępowania w zakresie jednego z pytań, uznając, że wymaga ono oceny zdarzenia przyszłego, a nie przepisów prawa. Po utrzymaniu w mocy tej decyzji przez organ drugiej instancji, Wnioskodawca złożył skargę do WSA.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżone postanowienie Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia 14 kwietnia 2025 r. oraz poprzedzające je postanowienie z dnia 5 lutego 2025 r. Zasądził od Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej na rzecz skarżącego kwotę 100 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 24 września 2025 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący : Sędzia WSA Grzegorz Potiopa (spr.), Sędziowie: Sędzia WSA Bożena Kasprzak, Asesor WSA Agnieszka Gortych-Ratajczyk, po rozpoznaniu w dniu 24 września 2025 roku na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi M. P. na postanowienie Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia 14 kwietnia 2025 roku nr 0113-KDIPT2-1.4011.956.2024.2.AP w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania z wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych 1. uchyla zaskarżone postanowienie, jak i poprzedzające je postanowienie Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia 5 lutego 2025 roku nr 0113-KDIPT2-1.4011.956.2024.1.KD; 2. zasądza od Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej na rzecz skarżącego kwotę 100 (sto) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
M. P. (dalej także: Wnioskodawca, Strona lub Skarżący) w dniu 21 listopada 2024 r. złożył do Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej (dalej także: Dyrektor KIS) wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej w zakresie podatku dochodowego od osób fizycznych.
Wnioskodawca przedstawił opis zdarzenia przyszłego, zgodnie z którym prowadzi działalność gospodarczą na podstawie wpisu do Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej. Głównym przedmiotem działalności jest pozostały transport lądowy pasażerski, gdzie indziej niesklasyfikowany (PKD 49.39.Z).
Prowadzona działalność jest opodatkowana podatkiem dochodowym od osób fizycznych w formie podatku liniowego. Ewidencja księgowa jest prowadzona w formie podatkowej księgi przychodów i rozchodów. Wnioskodawca jest podatnikiem podatku VAT.
W ramach działalności gospodarczej Wnioskodawca wykonuje regularne przewozy osób w krajowym transporcie drogowym, w oparciu o zezwolenia wydane przez Wójta Gminy G.. W ramach regularnych przewozów osób Wnioskodawca prowadzi sprzedaż biletów, z których część jest sprzedawana z uwzględnieniem ustawowych ulg (ulgi uczniowskie). Wnioskodawca świadczy usługi dowozu dzieci do szkół na terenie Gminy G. w oparciu o umowę z Centrum Usług Wspólnych w G.. Bilety miesięczne dla uczniów są drukowane za pomocą kas rejestrujących (bileterek). Sprzedaż biletów ulgowych jest ewidencjonowana w podatkowej księdze przychodów i rozchodów i rozliczana w miesiącu jej wystąpienia.
Na podstawie umowy zawartej w dniu 26 października 2020 r. z Urzędem Marszałkowskim Województwa Łódzkiego, określającej zasady przekazywania dopłat do ulgowych pasażerskich przejazdów autobusowych osób uprawnionych, Wnioskodawca otrzymuje refundację z budżetu jednostki samorządu terytorialnego strat ponoszonych w związku ze stosowaniem w krajowych przewozach autobusowych ulg, które przysługują uprzywilejowanym osobom (pasażerom) na mocy obowiązujących przepisów. Kwotę dopłaty stanowi różnica pomiędzy wartością sprzedaży biletów obliczoną według cen nieuwzględniających ustawowych ulg, a wartością sprzedaży tych biletów w cenach uwzględniających te ulgi. Od otrzymanej z Urzędu Marszałkowskiego kwoty dopłaty, w rozliczeniu okresu wpływu refundacji, odprowadzany jest podatek VAT według stawki 8%
Podstawą do wypłaty przez Urząd Marszałkowski dopłat za dany miesiąc jest złożony przez przewoźnika wniosek o wypłatę dopłat do ulgowych pasażerskich przejazdów autobusowych osób uprawnionych, zawierający zestawienie kwot udzielonych ulg, sporządzone przy zastosowaniu specjalistycznego programu informatycznego wraz z wydrukiem z kasy rejestrującej. Dopłaty są wypłacane przez Urząd Marszałkowski na rachunek bankowy w miesiącu następującym po miesiącu, za który wniosek został złożony. Dopłaty są dotacjami w rozumieniu przepisów o finansach publicznych. Środki finansowe z dotacji są przeznaczane na pokrycie kosztów bieżących działalności gospodarczej, a także na wydatki niezwiązane z tą działalnością.
W związku z powyższym Wnioskodawca zwrócił się o interpretację indywidualną, zadając następujące pytania:
1. Czy otrzymywane przez Wnioskodawcę z Urzędu Marszałkowskiego dotacje (w kwocie netto po potraceniu i odprowadzeniu podatku VAT), stanowiące refundacje z budżetu jednostki samorządu terytorialnego strat ponoszonych w związku ze stosowaniem obowiązujących ulg ustawowych przy sprzedaży biletów, korzystają ze zwolnienia z opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych na mocy art. 21 ust. 1 pkt 129 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych?
2. Czy otrzymywane przez Wnioskodawcę z Urzędu Marszałkowskiego dotacje powinny być ewidencjonowane w podatkowej księdze przychodów i rozchodów jako przychody?
3. Czy ponoszone przez Wnioskodawcę wydatki i koszty prowadzonej działalności gospodarczej, sfinansowane ze środków pochodzących z dotacji, uważa się za koszty uzyskania przychodów w rozumieniu przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych?
4. Czy w przypadku, gdy z kwoty dotacji nie będą finansowane wydatki stanowiące koszty uzyskania przychodów działalności gospodarczej Wnioskodawcy, w szczególności: wynagrodzenia, zakup paliwa i opłaty bieżące, ponieważ wypłaty dokonywane przez Urząd Marszałkowski będą przekazywane na konto bankowe Wnioskodawcy inne niż bieżący rachunek rozliczeniowy, i będą przeznaczane w całości na inne cele niż wydatki związane z działalnością gospodarczą Wnioskodawcy, a z kolei bieżące wydatki związane z działalnością gospodarczą będą pokrywane w całości z innych środków niż dotacja (z przychodów opodatkowanych z działalności gospodarczej), to nie znajdzie zastosowania art. 23 ust. 1 pkt 56 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych?
Dyrektor KIS uznał, że wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej ma braki formalne i pismem z dnia 9 stycznia 2025 r. wezwał Stronę do uzupełnienia wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej.
W uzupełnieniu wniosku Wnioskodawca wskazał, że przedstawiony opis dotyczy 2024 r. Zgodnie z zawartą umową dotacje (dopłaty do ulgowych przejazdów pasażerskich) Wnioskodawca będzie otrzymywać także w 2025 r. Wnioskodawca nie składał i nie zamierza składać - właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego, w okresie do upływu terminu złożenia rocznego zeznania podatkowego za rok, w którym otrzymał lub otrzyma dotację - pisemnego oświadczenia o zaliczeniu otrzymanej dotacji do przychodów. Wnioskodawca nie składał i nie zamierza składać - właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego, w okresie do upływu terminu złożenia rocznego zeznania podatkowego za rok, w którym otrzymał lub otrzyma dotację - pisemnego oświadczenia o rezygnacji ze zwolnienia wskazanego w art. 21 ust. 1 pkt 129 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Wydatki i koszty prowadzonej działalności gospodarczej, o których mowa w pytaniu nr 3, to bieżące wydatki: wynagrodzenia pracowników, składki ZUS pracowników, zakup paliwa, opłaty eksploatacyjne. Środki z dotacji Wnioskodawca przeznacza zarówno na ww. koszty prowadzenia działalności gospodarczej, jak i na cele niezwiązane z działalnością (wydatki na cele osobiste, służące realizacji potrzeb prywatnych, jak: bieżące utrzymanie rodziny, inwestycje w majątku prywatnym). Pytanie nr 4 dotyczy sytuacji, gdyby środki uzyskane z dotacji Wnioskodawca przeznaczał w całości na sfinansowanie wydatków prywatnych, niezwiązanych z działalnością gospodarczą, czyli wyłącznie na zaspokojenie potrzeb własnych i rodziny Wnioskodawcy oraz służące powiększaniu majątku osobistego.
Dyrektor KIS postanowieniem z dnia 5 lutego 2025 r. odmówił wszczęcia postępowania w sprawie wydania interpretacji indywidualnej, w zakresie pytania nr 4.
Zdaniem organu udzielenie odpowiedzi na wątpliwości w przedstawionym opisie sprawy w zakresie pytania nr 4 wymaga w istocie, oceny zdarzenia przyszłego, a nie przepisów prawa podatkowego. Przedmiotem wniosku nie jest wyjaśnienie wątpliwości dotyczących przepisów prawa podatkowego, ale ocena czynności podjętych przez Wnioskodawcę, tj. przelanie kwoty otrzymanej dotacji z rachunku firmowego na prywatny rachunek oszczędnościowo-rozliczeniowy. Tymczasem interpretacji nie może podlegać zdarzenie przyszłe przedstawione przez Stronę w zakresie poprawności i legalności działań Wnioskodawcy.
Taki zakres przedmiotowy przedstawionego problemu nie stanowi zatem podstawy do wydania interpretacji indywidualnej w trybie art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej, gdyż przedmiotem interpretacji nie może być sam stan faktyczny/zdarzenie przyszłe, lecz wyłącznie przepis prawa podatkowego w odniesieniu do danego stanu faktycznego/zdarzenia przyszłego. Dlatego też wydanie interpretacji indywidualnej w zakresie przedstawionym przez Skarżącego w części dotyczącej pytania oznaczonego we wniosku nr 4 spowodowałoby wyłączenie jej funkcji gwarancyjnej (ochronnej), co byłoby sprzeczne z istotą, jak również celem uzyskania interpretacji przepisów prawa podatkowego w trybie i na zasadach art. 14b § Ordynacji podatkowej. W konsekwencji, z wyżej wskazanych powodów, w zakresie pytania nr 4 istnieją przeszkody dla wydania żądanego przez Wnioskodawcę rozstrzygnięcia. Złożony wniosek o wydanie interpretacji w tym zakresie nie spełnia podstawowych warunków, umożliwiających wszczęcie postępowania dotyczącego wydania interpretacji indywidualnej w zakresie podatku dochodowego od osób fizycznych, która realizowałaby określone przez ustawodawcę funkcje. Dlatego też Dyrektor KIS stwierdził, że w przedmiotowej sprawie występują przesłanki dla odmowy wszczęcia postępowania stosownie do art. 165a § 1 Ordynacji podatkowej w części dotyczącej pytania oznaczonego we wniosku nr 4.
Jednocześnie Dyrektor KIS poinformował, że w zakresie pytań nr 1-3 sformułowanych we wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej wydane zostanie odrębne rozstrzygnięcie
Skarżący wniósł zażalenie na ww. postanowienie.
Organ drugiej instancji nie znalazł podstaw do uchylenia rozstrzygnięcia z dnia 5 lutego 2025 r., w związku z czym postanowieniem z 14 kwietnia 2025 r. utrzymał je w mocy.
Strona wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na postanowienie Dyrektora KIS z 14 kwietnia 2025 r. Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na treść postanowienia, tj.:
a) art. 14b § 1 oraz art. 14b § 2a Ordynacji podatkowej - poprzez utrzymanie w mocy postanowienia o odmowie wydania interpretacji indywidualnej przepisów prawa podatkowego w sytuacji, w której spełnione były wszystkie przesłanki, w związku z zaistnieniem których organ był zobowiązany wydać interpretację indywidualną na wniosek Skarżącego;
b) art. 165a § 1 w zw. z art. 14h Ordynacji podatkowej - poprzez utrzymanie w mocy postanowienia odmawiającego wszczęcia postępowania w sprawie wydania interpretacji indywidualnej, w sytuacji gdy nie zaistniały jakiekolwiek przesłanki, z uwagi na które postępowanie interpretacyjne nie mogłoby być wszczęte, gdyż wniosek skarżącego nie wykraczał poza zakres przedmiotowy instytucji interpretacji indywidualnej;
c) art. 120 oraz art. 121 § 1 w zw. z art. 14h Ordynacji podatkowej - poprzez utrzymanie w mocy postanowienia o odmowie wydania interpretacji indywidualnej i uznanie, że organ interpretacyjny może odmówić wszczęcia postępowania w sprawie wydania interpretacji indywidualnej, w sytuacji gdy był on zobowiązany wydać interpretację indywidualną, co skutkowało naruszeniem zasady legalizmu oraz prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych.
Wskazując na powyższe naruszenia Skarżący wniósł o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia, uchylenie w całości poprzedzającego go postanowienia wydanego w I instancji oraz zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor KIS wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Na wstępie wyjaśnić należy, że zgodnie z przepisem art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1267), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.
W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego decyzję lub postanowienie wydane przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a – c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 z późn. zm., dalej: P.p.s.a.), a także, gdy decyzja lub postanowienie organu dotknięte są wadą nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a.). W przypadku zaś, gdy nie zachodzą okoliczności wskazane w art. 145 § 1, skarga zgodnie z art. 151 P.p.s.a. podlega oddaleniu.
Niniejsza sprawa została rozpoznana w trybie postępowania uproszczonego, ponieważ skarga dotyczyła postanowienia, zaś stosownie do art. 119 pkt 3 w zw. z art. 120 P.p.s.a. - sprawa, w której przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym może być rozpoznana w trybie uproszczonym, czyli na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.
Zastosowany tryb nie wpłynął na ograniczenie praw stron postępowania sądowoadministracyjnego, bowiem Sąd w świetle art. 134 § 1 P.p.s.a., rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd rozpoznaje zatem sprawę całościowo, badając w sposób zupełny legalność zaskarżonej decyzji oraz orzekając przy tym w składzie trzech sędziów podobnie jak na posiedzeniu jawnym.
Istota sporu w rozpoznanej sprawie dotyczy zasadności odmowy wszczęcia postępowania w sprawie wydania interpretacji indywidualnej, w zakresie pytania nr 4 o następującej treści: Czy w przypadku, gdy z kwoty dotacji nie będą finansowane wydatki stanowiące koszty uzyskania przychodów działalności gospodarczej Wnioskodawcy, w szczególności: wynagrodzenia, zakup paliwa i opłaty bieżące, ponieważ wypłaty dokonywane przez Urząd Marszałkowski będą przekazywane na konto bankowe Wnioskodawcy inne niż bieżący rachunek rozliczeniowy, i będą przeznaczane w całości na inne cele niż wydatki związane z działalnością gospodarczą Wnioskodawcy, a z kolei bieżące wydatki związane z działalnością gospodarczą będą pokrywane w całości z innych środków niż dotacja (z przychodów opodatkowanych z działalności gospodarczej), to nie znajdzie zastosowania art. 23 ust. 1 pkt 56 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych?
Zdaniem organu wniosek w części dotyczącej pytania nr 4 zawiera elementy, które uniemożliwiają wydanie interpretacji indywidualnej.
W ocenie Skarżącego w rozpoznawanej sprawie spełnione były wszystkie przesłanki, w związku z zaistnieniem których organ był zobowiązany wydać interpretację indywidualną na jego wniosek.
Zgodnie z art. 165a § 1 Ordynacji podatkowej, który to przepis ma zastosowanie w myśl art. 14h Ordynacji podatkowej do interpretacji przepisów prawa podatkowego, gdy żądanie, o którym mowa w art. 165, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z jakichkolwiek innych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ podatkowy wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Przepis art. 165 § 9 stosuje się odpowiednio.
Stosownie do art. 121 § 1 Ordynacji podatkowej postępowanie podatkowe powinno być prowadzone w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych.
W myśl art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej, na wniosek zainteresowanego, wydaje, w jego indywidualnej sprawie, interpretację przepisów prawa podatkowego (interpretację indywidualną).
Zgodnie z art. 14b § 2a pkt 1 Ordynacji podatkowej przedmiotem wniosku o interpretację indywidualną nie mogą być przepisy prawa podatkowego regulujące właściwość, uprawnienia oraz obowiązki organów podatkowych.
Stosownie do art. 14b § 3 Ordynacji podatkowej składający wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej obowiązany jest do wyczerpującego przedstawienia zaistniałego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego oraz do przedstawienia własnego stanowiska w sprawie oceny prawnej tego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego.
Jak wynika z cytowanego art. 14b § 3 Ordynacji podatkowej, przedstawiony we wniosku stan faktyczny stanowi jedyną faktyczną podstawę wydanej interpretacji, a tym samym wyznacza granice, w jakich interpretacja będzie mogła wywoływać określone w ustawie skutki prawne.
W myśl art. 14c § 1 i § 2 Ordynacji podatkowej interpretacja indywidualna zawiera wyczerpujący opis przedstawionego we wniosku stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego oraz ocenę stanowiska wnioskodawcy wraz z uzasadnieniem prawnym tej oceny. Można odstąpić od uzasadnienia prawnego, jeżeli stanowisko wnioskodawcy jest prawidłowe w pełnym zakresie. W razie negatywnej oceny stanowiska wnioskodawcy interpretacja indywidualna zawiera wskazanie prawidłowego stanowiska wraz z uzasadnieniem prawnym.
Sąd zauważa, że interpretacje indywidualne pełnią dwie funkcje informacyjną, wynikającą z art. 14b § 1 – 3 oraz art. 14c § 1 i 2 Ordynacji podatkowej i gwarancyjną, wynikającą z art. 14k – 14n Ordynacji podatkowej.
Z treści art. 14b § 1 – 3 oraz art. 14c § 1 i 2 Ordynacji podatkowej wynika, że pisemną interpretację przepisów prawa podatkowego (interpretację indywidualną) wydaje Dyrektor KIS na pisemny wniosek zainteresowanego złożony w jego indywidualnej sprawie. Wniosek o interpretację indywidualną może dotyczyć zaistniałego stanu faktycznego lub zdarzeń przyszłych, składający wniosek obowiązany jest do wyczerpującego przedstawienia zaistniałego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego oraz do przedstawienia własnego stanowiska w sprawie oceny prawnej tego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego. Sama interpretacja zawiera zaś ocenę stanowiska wnioskodawcy wraz z uzasadnieniem prawnym tej oceny. Jeżeli stanowisko wnioskodawcy jest prawidłowe w pełnym zakresie można odstąpić od uzasadnienia prawnego. Z kolei w razie negatywnej oceny stanowiska wnioskodawcy interpretacja indywidualna zawiera wskazanie prawidłowego stanowiska wraz z uzasadnieniem prawnym.
Zgodnie z art. 14k § 1 Ordynacji podatkowej zastosowanie się do interpretacji indywidualnej przed jej zmianą lub przed doręczeniem organowi podatkowemu odpisu prawomocnego orzeczenia sądu administracyjnego uchylającego interpretację indywidualną nie może szkodzić wnioskodawcy, jak również w przypadku nieuwzględnienia jej w rozstrzygnięciu sprawy podatkowej. (tzw. zasada nieszkodzenia).
W uzasadnieniu wyroku NSA z 17 grudnia 2015 r. sygn. akt II FSK 2989/13 Sąd II instancji stwierdził, że interpretacja indywidualna jest aktem, w którym organ poprzez dokonanie oceny stanowiska wnioskodawcy zawartego we wniosku o wydanie interpretacji przyznaje lub odmawia przyznania określonych uprawnień wynikających z przepisów podatkowego prawa materialnego przez zagwarantowanie, że zastosowanie się do stanowiska organu podatkowego nie może podatnikowi szkodzić, niezależnie od prawidłowości tego stanowiska. Pogląd ten Sąd w składzie orzekającym całkowicie podziela.
Podstawę prawną zaskarżonego rozstrzygnięcia stanowił art. 165a § 1 Ordynacji podatkowej. W literaturze wskazuje się (B. Adamiak [w:] B. Adamiak, J. Borkowski, R. Mastalski, J. Zubrzycki, Ordynacja podatkowa. Komentarz 2008, Wrocław 2016, s. 879), że przyczyny, które powodują, że postępowanie nie może być wszczęte, mogą dotyczyć:
- braku w przepisach ustaw podatkowych podstawy do rozpatrzenia treści żądania w trybie postępowania podatkowego (dotyczy to sytuacji, gdy żądanie sformułowane jest na podstawie ustaw podatkowych, ale nie może być przedmiotem postępowania podatkowego),
- sytuacji, gdy w danej sprawie toczy się postępowanie podatkowe,
- gdy w sprawie zapadła już decyzja.
Zdaniem Sądu, użycie przez ustawodawcę sformułowania: "nie może być wszczęte", akcentującego na termin "wszczęcie" - wskazuje, że określona w art. 165a § 1 Ordynacji podatkowej przyczyna przedmiotowa musi być znana już w chwili złożenia wniosku (żądania), a więc w istocie wynikać z treści wniosku lub też być znana organowi z urzędu. Należy przy tym zwrócić uwagę, że czym innym jest jednakże brak przepisu stanowiącego materialnoprawną podstawę do wydania decyzji, a czym innym jest zaistnienie negatywnej przesłanki określonej w przepisie prawa materialnego, która uniemożliwia uwzględnienie żądania. Odmowa wszczęcia postępowania w momencie złożenia wniosku, w rozumieniu art. 165 Ordynacji podatkowej, musi być dla organu oczywista, aby można było wydać postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania w danej sprawie. Jeżeli natomiast dana okoliczność budzi kontrowersje i rozbieżności, których rozstrzygnięcie przez organ wymaga przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego nie można odmówić wszczęcia postępowania.
W świetle art. 165a § 1 Ordynacji podatkowej przyczyną odmowy wszczęcia postępowania w sprawie wydania interpretacji, może być określony niezgodnie z art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej zakres przedmiotowy wniosku o wydanie interpretacji. Jednakże organ interpretacyjny wykazuje się niekonsekwencją, gdyż początkowo uznał, że wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej jest na gruncie art. 165a § 1 Ordynacji podatkowej dopuszczalny. Pismem z dnia 9 stycznia 2025 r. wezwał Stronę do uzupełnienia – w terminie 7 dni - braków formalnych wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej, poprzez:
1) doprecyzowanie opisu zdarzenia przyszłego, tj. wskazanie:
a) o jaki rok podatkowy/jakie lata podatkowe Wnioskodawca pyta? Czy "dopłata" jest i będzie przez Stronę otrzymana także w 2025 r.?
b) Czy Wnioskodawca złoży/zamierza złożyć – właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego pisemne oświadczenie o zaliczeniu "dopłaty" do przychodów – w okresie do upływu terminu złożenia rocznego zeznania podatkowego za rok, w którym otrzymał/otrzymuje/będzie otrzymywał Skarżący tę "dopłatę"?
c) Czy Wnioskodawca złoży /zamierza złożyć – właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego pisemne oświadczenie o rezygnacji ze zwolnienia wskazanego w art. 21 ust. 1 pkt 129 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych – w okresie do upływu terminu złożenia rocznego zeznania podatkowego za rok, w którym Skarżący otrzymał/otrzymuje/będzie otrzymywał tę "dopłatę"?
d) O jakich konkretnie wydatkach i kosztach sfinansowanych z dotacji jest mowa w pytaniach Nr 3 i 4?
e) Na pokrycie jakich kosztów bieżących działalności gospodarczej Wnioskodawca przeznacza środki z dotacji?
f) Na jakie wydatki niezwiązane z działalnością Strona przeznacza środki z dotacji?
Organ jako podstawę prawną powyższego wezwania wskazał art. 169 § 1 i 2 w zw. z art. 14h Ordynacji podatkowej. Pouczył Stronę, że stosownie do art. 169 § 1 Ordynacji podatkowej jeżeli wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej nie spełnia wymogów określonych przepisami prawa, organ wzywa wnoszącego wniosek do usunięcia braków w terminie 7 dni, z pouczeniem, że niewypełnienie tego warunku spowoduje pozostawienie wniosku bez rozpatrzenia.
W uzupełnieniu wniosku Wnioskodawca wskazał, że przedstawiony opis dotyczy 2024 r. Zgodnie z zawartą umową dotacje (dopłaty do ulgowych przejazdów pasażerskich) Wnioskodawca będzie otrzymywać także w 2025 r. Wnioskodawca nie składał i nie zamierza składać - właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego, w okresie do upływu terminu złożenia rocznego zeznania podatkowego za rok, w którym otrzymał lub otrzyma dotację - pisemnego oświadczenia o zaliczeniu otrzymanej dotacji do przychodów. Wnioskodawca nie składał i nie zamierza składać - właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego, w okresie do upływu terminu złożenia rocznego zeznania podatkowego za rok, w którym otrzymał lub otrzyma dotację - pisemnego oświadczenia o rezygnacji ze zwolnienia wskazanego w art. 21 ust. 1 pkt 129 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Wydatki i koszty prowadzonej działalności gospodarczej, o których mowa w pytaniu nr 3, to bieżące wydatki: wynagrodzenia pracowników, składki ZUS pracowników, zakup paliwa, opłaty eksploatacyjne. Środki z dotacji Wnioskodawca przeznacza zarówno na ww. koszty prowadzenia działalności gospodarczej, jak i na cele niezwiązane z działalnością (wydatki na cele osobiste, służące realizacji potrzeb prywatnych, jak: bieżące utrzymanie rodziny, inwestycje w majątku prywatnym). Pytanie nr 4 dotyczy sytuacji, gdyby środki uzyskane z dotacji Wnioskodawca przeznaczał w całości na sfinansowanie wydatków prywatnych, niezwiązanych z działalnością gospodarczą, czyli wyłącznie na zaspokojenie potrzeb własnych i rodziny Wnioskodawcy oraz służące powiększaniu majątku osobistego.
Dyrektor KIS jednakże wbrew pouczeniu zawartemu w piśmie z dnia 9 stycznia 2025 r. nie pozostawił wniosku Strony bez rozpatrzenia, tylko doszedł do przekonania, że w zakresie pytania nr 4 należy - na podstawie art. 165a Ordynacji podatkowej - odmówić wydania interpretacji podatkowej. Organ interpretacyjny skupił się na wykazaniu, że udzielenie odpowiedzi na wątpliwości Skarżącego w zakresie pytania nr 4 wymagało w istocie, oceny zdarzenia przyszłego, a nie przepisów prawa podatkowego.
W ocenie Sądu Dyrektor KIS nieprawidłowo zastosował dyspozycję art. 165a Ordynacji podatkowej, gdyż jak to już wyżej wyjaśniono odmowa wszczęcia postępowania w momencie złożenia wniosku, w rozumieniu art. 165a Ordynacji podatkowej, musi być dla organu oczywista, aby można było wydać postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania w danej sprawie. Jeżeli natomiast dana okoliczność budzi kontrowersje i rozbieżności, których rozstrzygnięcie przez organ wymaga przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego nie można odmówić wszczęcia postępowania.
Z tego względu, Sąd stwierdza, że w rozpoznawanej sprawie Dyrektor KIS bezpodstawnie odmówił Skarżącemu wszczęcia postępowania. Ponownie rozpoznając sprawę organ interpretacyjny powinien - w kontekście przedstawionego we wniosku zdarzenia przyszłego - odpowiedzieć na wskazane we wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej pytanie nr 4 albo pozostawić wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej, w tym zakresie bez rozpatrzenia.
W związku z powyższym Sąd stwierdza, że zasadne okazały się wskazane w skardze zarzuty naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 14b § 1 oraz art. 14b § 2a, art. 165a § 1 w zw. z art. 14h oraz art. 120 oraz art. 121 § 1 w zw. z art. 14h Ordynacji podatkowej, a naruszenia te mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Uznawszy, że nie zachodzą wskazywane przez organ przesłanki do odmowy wszczęcia postępowania w sprawie o wydanie interpretacji indywidualnej przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych, Sąd na podstawie art. 135 P.p.s.a. uchylił także postanowienie pierwszej instancji.
O kosztach rozstrzygnięto na podstawie art. 200 P.p.s.a.
Ake.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło