I SA/Łd 344/15
WyrokWSA w Łodzi2015-09-01
Skład orzekający: Sędzia WSA Tomasz Adamczyk, Sędzia NSA Bogusław Klimowicz, Sędzia WSA Joanna Tarno
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organy podatkowe mogły ustalić zobowiązanie w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych za 2007 r. od dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów, stosując art. 20 ust. 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, mimo orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego uznającego ten przepis za niezgodny z Konstytucją, ale z odroczonym terminem utraty mocy obowiązującej?Ratio decidendi
Organy podatkowe były uprawnione do zastosowania art. 20 ust. 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, mimo jego niezgodności z Konstytucją, ponieważ Trybunał Konstytucyjny odroczył utratę mocy obowiązującej tego przepisu o 18 miesięcy od dnia ogłoszenia wyroku. W tym okresie przepis ten, mimo obalonego domniemania konstytucyjności, pozostawał elementem systemu prawa i powinien być stosowany. Skarga nie była zasadna, ponieważ organy podatkowe prawidłowo zebrały i oceniły materiał dowodowy, a podatnik nie wykazał, że wydatki w 2007 r. zostały w całości pokryte dochodami z ujawnionych źródeł.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła ustalenia przez organy podatkowe zobowiązania w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych za 2007 r. od dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach. Organ I instancji ustalił zobowiązanie w kwocie 78.787 zł, nie uwzględniając wskazanej przez podatnika kwoty 300.000 zł oszczędności z działalności gospodarczej i sprzedaży samochodów z powodu braku ich udokumentowania. Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał decyzję w mocy. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, w tym powołując się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego dotyczący art. 20 ust. 3 ustawy o PIT.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Tomasz Adamczyk Sędziowie: Sędzia NSA Bogusław Klimowicz (spr.) Sędzia WSA Joanna Tarno Protokolant: Asystent sędziego Maciej Dębski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 sierpnia 2015 r. sprawy ze skargi I. K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie ustalenia wysokości zobowiązania w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych za 2007 r. od dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów oddala skargę.
Naczelnik Urzędu Skarbowego w W. decyzją z dnia [...] r. ustalił I. K. zobowiązanie podatkowe w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych za 2007 r. w kwocie 78.787 zł od dochodu nieznajdującego pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów w kwocie 105.049 zł.
W uzasadnieniu decyzji wskazano, że podatnik w 2007 r. poniósł wydatki w łącznej kwocie 355.584,03 zł. W 2007 r. I. K. osiągnął przychód według deklaracji PIT-28 i PIT-27, przychód ze sprzedaży samochodu Mazda oraz przyczepki samochodowej oraz przychód z tytułu refundacji wynagrodzeń pracowników. Na koniec 2007 r. podatnik dysponował nadwyżką przychodów nad wydatkami w wysokości 47.782,22 zł. Organ I instancji nie uwzględnił po stronie przychodów kwoty 300.000 zł, którą podatnik wskazywał, jako oszczędności z prowadzonej działalności gospodarczej, pracy zawodowej i sprzedaży prywatnych samochodów. Oszczędności w tej wysokości podatnika w żaden sposób nie udokumentował ani nie uwiarygodnił a analiza dochodów i wydatków podatnika za lata 1994 - 2006 wskazuje na możliwość dysponowania przez stronę jedynie kwotą 47.782,22 zł.
Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. po rozpatrzeniu odwołania strony decyzją z dnia [...] r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji podzielając jego stanowisko. W uzasadnieniu decyzji podkreślono, że z zaświadczeń Urzędu Skarbowego w W. z 1984 i 1985 r. wynika, iż podatnik z prowadzonej działalności gospodarczej osiągał dochód na poziomie przeciętnego wynagrodzenia w Polsce, co przeczy tezie o osiąganiu ogromnych dochodów. Refundacja kosztów szkolenia pracowników młodocianych nie była źródłem dochodu, gdyż stanowiła zwrot kosztów poniesionych przez pracodawcę. Podatnik nie potrafił określić, jakie przychody osiągała żona z prowadzonej działalności gospodarczej a żona skorzystała z prawa odmowy składania zeznań. W tej sytuacji dochody G. K. ustalono na podstawie danych dostępnych w urzędzie skarbowym.
W skardze do sądu administracyjnego na powyższą decyzję skarżący wniósł o uchylenie decyzji organów obu instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji, ewentualnie umorzenie postępowania w sprawie. Skarżący podniósł zarzuty:
1. Naruszenia przepisów postępowania:
- art. 7, art. 10, art. 77 i art. 80 k.p.a. polegające na niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu materiału dowodowego i niepodjęciu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwieniu sprawy;
2. Naruszenia przepisów prawa materialnego:
- art. 207, art. 210, art. 239a, art. 21 § 1 pkt 2, art. 47 § 1, art. 63 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa;
- art. 20 ust. 3, art. 10 ust. 1 pkt 9 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych poprzez przyjęcie i ustalenie, iż zobowiązanie podatkowe w zryczałtowanym podatku dochodowym od przychodów z nieujawnionych źródeł za 2007 r. dla skarżącego wynosi 78.787 zł w sytuacji, gdy skarżący wykazał wyłącznie dochody z legalnych źródeł, czyli z prowadzonej działalności gospodarczej.
Skarżący podnosi, że Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 29 lipca 2014 r. orzekł, że art. 20 ust. 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 2007 r. jest niezgodny z art. 2 w zw. z art. 84 i art. 217 Konstytucji. Przepis ten traci moc obowiązującą z upływem 18 miesięcy od dnia ogłoszenia wyroku w Dzienniku Ustaw. Zdaniem skarżącego w toku postępowania naruszono przepisy kpa, w tym zasady praworządności, prawdy obiektywnej i nie wyjaśniono dokładnie stanu faktycznego sprawy. Skarżący wykazał, że dochody, które uzyskał pochodzą z legalnych źródeł i pozwalały one na poniesienie wydatków w 2007 r. Organy podatkowe powinny wziąć pod uwagę dochody żony skarżącego z tytułu działalności handlowej i renty, uznać fakt zapłacenia faktury za zakup samochodu MAN w 2008 r.
Na rozprawie pełnomocnik skarżącego przedłożył kserokopie dokumentów dotyczących zapłaty za samochody marki MAN i Renault, która to zapłata miała nastąpić w 2008 r.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. wniósł o jej oddalenie. ]
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje;
Skarga nie jest zasadna.
Niezrozumiały jest podnoszony przez skarżącego zarzut naruszenia przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Powołanych przez stronę przepisów kpa nie stosuje się do spraw uregulowanych w ustawie z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa -t.j. Dz.U. z 2012 r., poz. 749 ze zm. (zob. art. 3 § 1 pkt 2 k.p.a).
Wbrew zarzutowi skargi organy podatkowe w toku postępowania nie naruszyły przepisów ustawy Ordynacja podatkowa, a w szczególności art. 122, art. 187 § 1 i art. 191 tej ustawy. Organy podatkowe podjęły niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, zebrały obszerny materiał dowodowy uwzględniając wyjaśnienia podatnika i ustosunkowały się w sposób wyczerpujący do całego materiału dowodowego. Ocena tego materiału, chociaż nie zawsze zgodna ze stanowiskiem strony jest zgodna z zasadami logicznego wnioskowania i doświadczenia życiowego i nie przekracza granic swobodnej oceny dowodów wyznaczonej przepisem art. 191 O.p. Skarżący bliżej nie precyzuje jakie to dowody miały zostać pominięte i nie podlegały ocenie organów podatkowych. W szczególności skarżący nie przedstawił żadnych dowodów na okoliczność posiadania, czy sprzedaży samochodu Polonez, co uniemożliwia ustalenie, że podatnik osiągnął przychód ze sprzedaży tego samochodu.
Nietrafiony jest też zarzut, iż organy podatkowe powinny uznać, ze zapłata za nabycie samochodu MAN zakupionego we Francji w 2007 r. nastąpiła w 2008 r. W tym zakresie uwzględniono stanowisko podatnika i w jego wydatkach dotyczących 2007 r. nie ujęto kwot zapłaconych w 2008 r. za nabycie samochodu MAN zakupionego w grudniu 2007 r. W wydatkach podatnika za 2007 r. nie uwzględniono również zakupu samochodu marki Renault a jedynie poniesione w tym roku wydatki na opłaty za tablice i dowód rejestracyjny tego pojazdu w wysokości 171,50 zł.
Skarżący i jego żona w 2005 r. zawarli umowę o wyłączeniu ustawowej wspólności majątkowej małżeńskiej, G. K. skorzystała z prawa do odmowy składania zeznań a podatnik nie potrafił określić, jakie dochody osiągała żona z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej. W tej sytuacji nie można czynić organom zarzutu, że wysokość dochodów żony skarżącego została ustalona w oparciu o dane z właściwego urzędu skarbowego, w tym dane wynikające z deklaracji podatkowych współmałżonki. Podatnik nie wskazał na okoliczności mogące stanowić podstawę weryfikacji tych danych.
Podstawę wydania zaskarżonej decyzji stanowił przepis art. 20 ust. 3 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2000 r., Nr 14 poz. 176 ze zm., dalej "u.p.d.o.f."). Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 29 lipca 2014 r. P 49/13 orzekł, że art. 20 ust. 3 ustawy z dnia 26 lipca 1991r. o podatku dochodowym od osób fizycznych w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 2007 r. jest niezgodny z art. 2 w związku z art. 84 i art. 217 Konstytucji RP. Jednocześnie Trybunał Konstytucyjny odroczył utratę mocy obowiązującej tego przepisu o 18 miesięcy od dnia ogłoszenia wyroku w Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej. W uzasadnieniu wyroku Trybunał wskazał, że w konsekwencji odroczenia utraty mocy obowiązującej art. 20 ust. 3 u.p.d.o.f., w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 2007 r., możliwe będzie w dalszym ciągu prowadzenie postępowań w sprawie podatku od dochodów nieujawnionych na podstawie tego przepisu. Trybunał podkreśla, że odroczenie terminu utraty mocy obowiązującej zakwestionowanego przepisu ma ten skutek, że w okresie osiemnastu miesięcy od ogłoszenia wyroku Trybunału w Dzienniku Ustaw przepis ten (o ile wcześniej nie zostanie uchylony bądź zmieniony przez ustawodawcę), mimo że obalone w stosunku do niego zostało domniemanie konstytucyjności, powinien być przestrzegany i stosowany przez wszystkich adresatów, w tym przez sądy. Przepis ten pozostaje bowiem nadal elementem systemu prawa. Organy podatkowe były więc uprawnione do zastosowania powyższego przepisu w rozpoznawanej sprawie.
Podatnik nie wykazał, aby wydatki poniesione w 2007 r. zostały w całości pokryte dochodami znajdującymi potwierdzenie w ujawnionych źródłach przychodów za lata wcześniejsze. Organy podatkowe dokonały szczegółowej analizy przychodów i wydatków skarżącego za lata 1994-2006 a twierdzenia podatnika o osiąganiu w tych latach znacznych dochodów nie znalazły potwierdzenia w zgromadzonym materiale dowodowym. Kredyt udzielony skarżącemu w 2005 r. w wysokości 10.000 zł został uwzględniony po stronie dochodów i nie miał decydującego znaczenia przy ocenie sytuacji majątkowej skarżącego.
Z powyższych przyczyn, wobec braku uzasadnionych podstaw skargi, z mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270) należało orzec jak w sentencji wyroku.
ak
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło