I SA/Łd 352/15

Dnia 19 sierpnia 2015 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Joanna Grzegorczyk-Drozda (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Paweł Janicki Sędzia WSA Paweł Kowalski Protokolant: Asystent sędziego Marcin Olejniczak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 sierpnia 2015 roku sprawy ze skargi "A" spółki z o.o. z siedzibą we W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] roku nr [...] w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowań w sprawie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za lata 2009 - 2014 i umorzenia postępowania w sprawie zawieszenia postępowań w sprawie stwierdzenia nadpłaty w podatku od nieruchomości za lata 2009 – 2014 oddala skargę. Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł., po rozpatrzeniu zażalenia złożonego przez A Spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą we W., na postanowienie Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] o odmowie zawieszenia postępowań podatkowych w sprawie określenia wysokości zobowiązania podatkowego oraz stwierdzenia nadpłaty w podatku od nieruchomości za lata 2009-2014, w stosunku do nieruchomości położonej w Ł. przy ul. A 96, uchyliło w całości zaskarżone postanowienie organu pierwszej instancji; odmówiło zawieszenia postępowań w sprawie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za lata 2009 – 2014 oraz umorzyło postępowanie w sprawie zawieszenia postępowań w sprawie stwierdzenia nadpłaty w podatku od nieruchomości za lata 2009 - 2014. Powyższe rozstrzygnięcie zapłado w ustalonym przez organ stanie faktycznym. Zgodnie z nim A Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą we W., w dniu 10 lutego 2014 r. złożyła do Prezydenta Miasta Ł. wniosek o stwierdzenia nadpłaty w podatku od nieruchomości za lata 2009 - 2014 w stosunku do nieruchomości położonej w Ł. przy ul. A 96. Postanowieniem z dnia 29 maja 2014r. Prezydent Miasta Ł. wszczął z urzędu postępowania w sprawie określenia Spółce wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za lata 2009 - 2014 w stosunku do nieruchomości położonej w Ł. przy ul. A 96. W dniu 25 września 2014 r. Spółka złożyła do Prezydenta Miasta Ł. wniosek o zawieszenie postępowania podatkowego na podstawie art. 201 § 1 pkt 2 ustawy Ordynacja podatkowa z dnia 29 sierpnia 1997 r. (Dz.U. z 2012 r. poz. 749 ze zm. – dalej jako "o.p.") z uwagi na wystąpienie przez stronę z wnioskiem do właściwego organu konserwatorskiego o wydanie zaświadczenia o utrzymaniu i konserwacji zabytku zgodnie z ustawą o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, ponieważ ustalenie tej okoliczności tzn. faktu utrzymania i konserwacji zabytku zgodnie z ustawą o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami ma kluczowe znaczenie w sprawie i stanowi zagadnienie wstępne, które powinno zostać rozstrzygnięte przez inny organ tj. Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków. Postanowieniem z dnia [...] Prezydent Miasta Ł. łącznie odmówił Spółce zawieszenia postępowań podatkowych w sprawie określenia wysokości zobowiązania podatkowego oraz stwierdzenia nadpłaty w podatku od nieruchomości za lata 2009 - 2014, w stosunku do nieruchomości położonej w Ł. przy ul. A 96. Spółka złożyła zażalenie na powyższe postanowienie i wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz nakazanie organowi I instancji niezwłocznego zawieszenia postępowania podatkowego. Postanowieniem z dnia [...] SKO w Ł., po rozpatrzeniu zażalenia złożonego przez A Spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą we W., na postanowienie Prezydenta Miasta Ł. z dnia[...] o odmowie zawieszenia postępowań podatkowych w sprawie określenia wysokości zobowiązania podatkowego oraz stwierdzenia nadpłaty w podatku od nieruchomości za lata 2009-2014, w stosunku do nieruchomości położonej w Ł. przy ul. A 96, uchyliło w całości zaskarżone postanowienie organu pierwszej instancji; odmówiło zawieszenia postępowań w sprawie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za lata 2009 – 2014 oraz umorzyło postępowanie w sprawie zawieszenia postępowań w sprawie stwierdzenia nadpłaty w podatku od nieruchomości za lata 2009 - 2014. Strona nie zgadzając się ze stanowiskiem organu, złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia organu I instancji, podnosząc, iż naruszona została dyspozycja art. 201 § 1 pkt 2 o.p. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga jest bezzasadna. Zgodnie z przepisem art. 233 § 1 pkt 2 lit. a w związku z art. 239 o.p. organ odwoławczy może uchylić w całości lub w części postanowienie organu pierwszej instancji – i w tym zakresie orzec co do istoty sprawy lub uchylając tę decyzję - umorzyć postępowanie w sprawie. W przedmiotowej sprawie organ uznał zażalenie strony złożone na postanowienie organu I instancji za częściowo zasadne, choć nie z przyczyn w nim wskazanych. Organ odwoławczy uznał bowiem, że organ pierwszej instancji w rozstrzygnięciu zaskarżonego postanowienia odmawiającego zawieszenia postępowań podatkowych naruszył przepis art. 217 § 1 pkt 5 o.p. i wyszedł poza granice sprawy podatkowej (administracyjnej), ponieważ z niewiadomych powodów rozstrzygając wniosek podatnika o zawieszenie postępowań w sprawie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za lata 2009 - 2014 (ponieważ podatnik wskazywał oznaczenie sprawy znak [...] tożsame z oznaczeniem postanowienia organu pierwszej instancji z dnia [...] znak [...] wszczynającego z urzędu postępowania w sprawie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za lata 2009 -2014) rozstrzygnął także w sprawie zawieszenia postępowań w sprawie stwierdzenia nadpłaty w podatku od nieruchomości za lata 2009 - 2014, kiedy wniosek podatnika tego zakresu sprawy nie dotyczył. Tym samym zgodnie z przepisem art. 208 § 1 w związku z art. 219 o.p. postępowanie w zakresie zawieszenia postępowań w sprawie stwierdzenia nadpłaty w podatku od nieruchomości za lata 2009 - 2014 było bezprzedmiotowe i w tej części należało umorzyć postępowanie, a zatem rozstrzygnięcie zaskarżonego postanowienia co do łącznego zawieszenia postępowań było nieprawidłowe. W ocenie sądu stanowisko organu w tym zakresie jest prawidłowe i znajduje oparcie w treści przepisu art. 217 § 1 o.p., zgodnie z którym postanowienie zawiera: oznaczenie organu podatkowego; datą jego wydania; oznaczenie strony albo innych osób biorących udział w postępowaniu; powołanie podstawy prawnej; rozstrzygnięcie; pouczenie, czy i w jakim trybie służy na nie zażalenie lub skarga do sądu administracyjnego; podpis osoby upoważnionej, z podaniem jej imienia i nazwiska oraz stanowiska służbowego, a jeżeli postanowienie zostało wydane w formie dokumentu elektronicznego - bezpieczny podpis elektroniczny weryfikowany za pomocą ważnego kwalifikowanego certyfikatu. Postanowienie winno zawierać uzasadnienie faktyczne i prawne, jeżeli służy na nie zażalenie lub skarga do sądu administracyjnego oraz gdy wydane zostało na skutek zażalenia na postanowienie (art. 217 § 2 o.p.). Mając zatem na uwadze cytowane powyżej przepisy, organ II instancji dokonał właściwej oceny sprawy w tym zakresie. Punktem wyjścia z kolei do rozważań dotyczących zasadnści wniosku podatnika o zawieszenie postępowań w sprawie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za lata 2009 - 2014 w stosunku do nieruchomości położonej w Ł. przy ul. A 96, winien być art. 201 § 1 o.p. Zgodnie z jego dyspozycją, organ podatkowy zawiesza postępowanie: w razie śmierci strony, jeżeli posterowanie nie podlega umorzeniu jako bezprzedmiotowe; gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji jest uzależnione od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd; w razie śmierci przedstawiciela ustawowego strony; w razie utraty przez stroną lub jej ustawowego przedstawiciela zdolności do czynności prawnych; w sprawie dotyczącej odpowiedzialności osoby trzeciej - do dnia, w którym decyzja,o której mowa w art. 108 § 2, stanie się ostateczna, z zastrzeżeniem art. 108 § 3 oraz art. 115 §4; w razie wystąpienia, na podstawie ratyfikowanych umów o unikaniu podwójnego opodatkowania lub innych ratyfikowanych umów międzynarodowych, których stroną jest Rzeczpospolita Polska, do organów innego państwa o udzielenie informacji niezbędnych do ustalenia lub określenia wysokości zobowiązania podatkowego. Z powyższego, w sposób jasny i niebudzący żadnych wątpliwości, wynika, że w przypadku, gdy wystąpi zagadnienie wstępnie organ podatkowy ma obowiązek zawiesić postępowanie do czasu jego rozstrzygnięcia przez inny organ lub sąd. Dodatkowo, kolejne przepisy wskazują, że organ podatkowy, który zawiesił to postępowanie ma obowiązek wezwać równocześnie stronę do wystąpienia w oznaczonym terminie do właściwego organu lub sądu o rozstrzygnięcie zagadnienia wstępnego, a to wezwanie byłoby niezasadne jedynie wtedy gdyby strona wykazała, że już zwróciła się w tej sprawie do właściwego organu lub sądu W przedmiotowej sprawie Prezydent Miasta Ł. postanowieniem z dnia [...] odmówił zawieszenia postępowań w oparciu o argumenty wskazane przez stronę wskazując, iż nie wystąpiło zagadnienie wstępne, ponieważ posiada on już stanowisko organu konserwatorskiego w przedmiotowej kwestii (m.in. pismo Miejskiego Konserwatora Zabytków w Ł. z dnia 7 października 2014 r.) i nie jest konieczne powtórne stanowisko tego organu w postaci zaświadczenia. Ponieważ strona zakwestionowała to, jak również postanowienie organu odwoławczego, niezbędnym jest ustalenie, czy w rozpatrywanej sprawie mamy do czynienienia z zagadnieniem wstępnym, jak chce tego strona skarżąca. Strona przymiot zagadnienia wstępnego nadaje rozstrzygnięciu przez Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w Ł. jej wniosku o wydanie zaświadczenia o utrzymaniu i konserwacji zabytku zgodnie z ustawą o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, ponieważ ustalenie tej okoliczności tzn. faktu utrzymania i konserwacji zabytku zgodnie z ustawą o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami ma kluczowe znaczenie w sprawie. W postępowaniach w sprawie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za lata 2009 - 2014 w stosunku do nieruchomości położonej w Ł. przy ul. A 96 Spółka stoi bowiem na stanowisku, że wskazana nieruchomość podlegała zwolnieniu od podatku od nieruchomości na podstawie przepisu z art. 7 ust. 1 pkt 6 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych zgodnie z którym zwalnia się od podatku od nieruchomości: grunty i budynki wpisane indywidualnie do rejestru zabytków, pod warunkiem ich utrzymania i konserwacji, zgodnie z przepisami o ochronie zabytków, z wyjątkiem części zajętych naprowadzenie działalności gospodarczej. Zgodnie z treścią cytowanego art. 201 § 1 pkt 2 o.p. zawieszenie postępowania może nastąpić, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji jest uzależnione od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Pod pojęciem zagadnienia wstępnego, jak słusznie zauważył organ wzaskarżonym postanowieniu, należy rozumieć sytuację, w której wydanie orzeczenia merytorycznego w sprawie będącej przedmiotem postępowania, uwarunkowane jest rozstrzygnięciem zagadnienia prawnego, które ze względu na jego przedmiot należy do kompetencji innego organu państwowego niż ten, przed którym toczy się postępowanie w sprawie głównej. Zależność, o której mowa ma charakter związku bezpośredniego i chodzi o bezwzględne uzależnienie rozpatrzenia sprawy i wydania decyzji od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 26 stycznia 1993 r., sygn. akt II SA 1678/92, ONSA 1994, nr 2, poz. 55). Z samej istoty zagadnienia wstępnego wynika też, że musi ono mieć charakter prawny, a nie faktyczny. Wskazuje na to przede wszystkim argument w postaci konieczności jego rozstrzygnięcia. Ustalenie stanu faktycznego sprawy należy zawsze do organu prowadzącego sprawę. Naczelny Sąd Administracyjny w tezie wyroku z dnia 21 lutego 2002 r. w sprawie o sygn. akt II SA 1559/01 wskazał wprost, iż zawieszenie postępowania i odłożenie decyzji w czasie może odnosić się tylko do takich sytuacji, w których organ rozpatrujący sprawę nie może jej rozstrzygnąć ze względu na pojawienie się zagadnienia wstępnego wymagającego uprzedniego odrębnego rozstrzygnięcia przez inny organ lub sąd. Należy zwrócić uwagę, że instytucja zawieszenia postępowania jest wyjątkiem od zasady ciągłości postępowania. Przerwanie czynności procesowych (a do tego sprowadza się zawieszenie postępowania) możliwe jest tylko w przypadku zaistnienia jednej z enumeratywnie wyliczonych podstaw zawieszenia. Ustawa Ordynacja podatkowa ujmuje te przyczyny w sposób zbiorczy w art. 201 § 1, art. 204 § 1 i art. 204a. Katalog podstaw zawieszenia wpływa jednoznacznie na sposób ich wykładni. Przyjąć należy tu zasadę stanowiącą, iż wyjątków nie należy interpretować rozszerzająco, formułującą wymóg stosowania literalnej wykładni podstaw zawieszenia postępowania, wykluczającą dopuszczalność wykładni zawężającej i jednocześnie ścieśniającej. Przepis art. 201 § 1 o.p. określa przypadki, w których zawieszenie postępowania podatkowego jest obligatoryjne. Organ ma zatem obowiązek w toku postępowania z urzędu badać, czy nie powstało zdarzenie bądź sytuacja, które wymagają zawieszenia postępowania, a w razie ich wystąpienia z urzędu postępowanie takie zawiesić. Zgodnie z zasadą ogólną postępowania wynikającą z treści art. 122 o.p., w toku postępowania organy podatkowe podejmują wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w postępowaniu podatkowym. Organ podatkowy jest obowiązany zebrać i w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy (art. 187 § 1 o.p.). Nadto, na podstawie zebranego materiału dowodowego ocenia on, czy dana okoliczność została udowodniona (art. 191 o.p.). Jeżeli organy podatkowe nie dysponują wiedzą pozwalającą ocenić stan zabytku i sposób jego konserwacji, to prawidłowym jest wystąpienie organu podatkowego do wojewódzkiego konserwatora zabytków o udzielenie informacji, względnie przedstawienie przez zainteresowanego podatnika odpowiedniego zaświadczeia wydanego przez wojewódzkiego konserwatora zabytków. Takie postępowanie należy uznać za właściwe w świetle przepisów o postępowaniu dowodowym, tj. art. 122, art. 123 § 1, art. 187 § 1 oraz art. 191 o.p. Tym sposobem bowiem organ dąży do zebrania wszechstronnego materiału dowodowego uzasadniającego bądź nie możliwość skorzystania przez podatnika z ulgi (tak NSA w wyroku z dnia 24.06.2010 r. w sprawie o sygn. akt II FSK 343/09). Okoliczność czy przedmiotowa nieruchomość w latach 2009 - 2014 była utrzymywana i konserwowana zgodnie z ustawą o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami wynika z licznych pism konserwatora zabytków, w szczególności z pisma Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w Ł. z dnia 23 lipca 2014 roku, a także z pisma Miejskiego Konserwatora Zabytków w Ł. z dnia 7 października 2014 r. Zatem wystąpienie przez Spółkę do Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w Ł. o wydanie zaświadczenia o utrzymaniu i konserwacji wskazanej nieruchomości jako zabytku zgodnie z ustawą o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami nie jest konieczne, a co ważniejsze – nie stanowi to zagadnienia wstępnego w rozpatrywanej sprawie, od którego uzależnione byłoby jej rozstrzygnięcie. Organ bowiem, jak sam słusznie wskazał, ustalił wymaganą okoliczność zebranymi w sprawie dowodami w odpowiednim zakresie. W tej sytuacji wystąpienie przez Spółkę do Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w Ł. o wydanie zaświadczenia o utrzymaniu i konserwacji opisanej nieruchomości jako zabytku zgodnie z ustawą o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami i jednocześnie niezakończenie postępowania w tamtej sprawie - nie stanowi zagadnienia wstępnego, od którego uzależnione byłoby rozstrzygnięcie tej sprawy. Ordynacja podatkowa, ani ustawa o podatkach i opłatach lokalnych, nie uzależnia w takiej sytuacji wydania decyzji od uzyskania przez stronę w odrębnym postępowaniu zaświadczenia w tym zakresie ani też nie nakłada na organy podatkowe obowiązku uzyskania zaświadczenia od konserwatora zabytków w podanym zakresie. W powoływanej już powyżej sprawie II FSK 343/09 NSA wskazał, że wystarczające były pisma od konserwatora zabytków i nie było potrzeb uzyskiwania stanowiska konserwatora zabytków w trybie przepisu art. 209 o.p. Spełnienie warunku koniecznego, jakim jest utrzymanie i konserwacja zabytku odpowiednio do wymogów prawa, może być dowiedzione w dowolny, dopuszczalny prawem sposób. Podobnie, niespełnienie wskazanego kryterium, również powinno być wykazane odpowiednimi dowodami. W przedmiotowej sprawie organ wystąpił do wojewódzkiego konserwatora zabytków o udzielenie informacji i taką informację uzyskał. Spóła natomiast nie przedstawiła dowodu przeciwnego w postaci np. zaświadczenia o odmiennej treści. W zaskarżonym postanowieniu organ podatkowy (str.5) dodatkowo wyjaśnił Spółce, że ostatnie pisma dotyczące utrzymywania i konserwacji przedmiotowej nieruchomości jako zabytku zgodnie z ustawą o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami zostały sporządzone przez Miejskiego Konserwatora Zabytków w Ł. z dnia 7 października 2014 r., ponieważ zgodnie z treścią pisma z dnia 23 lipca 2014 r. Wojewoda [...] na podstawie porozumienia z dnia 30 grudnia 2011 r. powierzył Prezydentowi Miasta Ł. prowadzenie niektórych spraw z zakresu swojej właściwości (Dz. Urz. Woj. [...] z 20 stycznia 2012 r. poz.190), w tym bieżący nadzór konserwatorski nad obiektami wpisanymi do rejestru zabytków usytuowanymi na obszarze północnego odcinka układu urbanistycznego ulic A w Ł., w tym nad kamienicą w Ł. przy ul. A 96. W związku z tym zarzut braku przeprowadzenia postępowania dowodowego w zakresie utrzymania i konserwacji w/w nieruchomości zgodnie z ustawą o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami jest gołosłowny i pozostaje w oczywistej sprzeczności z dowodami z pism konserwatora zabytków w tej sprawie. Mając powyższe na uwadze, w ocenie sądu, organ dokonał prawidłowej oceny stanu faktycznego, która znalazła odzwierciedlenie w prawidłowo brzmiącym orzeczeniu. Sąd zatem nie znalazł podstaw do uchylenia, jak wnosiła o to strona, zaskarżonego postanowienia i w oparciu o treść art. 151 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) oddalił rozpatrywaną skargę. mko