I SA/Łd 353/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący : Sędzia NSA Bogusław Klimowicz, Sędziowie : Sędzia NSA Piotr Kiss, Asesor WSA Cezary Koziński (spr.), Protokolant : asystent sędziego Marek Pilc, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 maja 2005 roku sprawy ze skargi R. W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2003 r. oddala skargę I SA/Łd 353/05 UZASADNIENIE W dniu 31 grudnia 2003 r. Pan R. W. złożył w Urzędzie Skarbowym w W. wniosek o zwrot zaliczki na podatek dochodowy w kwocie 7.102,- zł, pobranej w 2003 r. przez płatnika – A S.A., od wypłaconego odszkodowania z tytułu niedotrzymania umowy gwarantującej zatrudnienie. Naczelnik Urzędu Skarbowego w W. dwukrotnie wydawał decyzje w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2003 r., które były uchylane przez organ odwoławczy ze względu na konieczność przeprowadzenia dodatkowego postępowania dowodowego w sprawie. Trzecią decyzją z dnia [...] nr [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego w W. ponownie odmówił Panu R. W. stwierdzenia nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2003 r. w kwocie 7.102,- zł. Po rozpoznaniu odwołania od tej decyzji, Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. utrzymał w mocy rozstrzygniecie organu podatkowego pierwszej instancji (decyzja z dnia [...] nr [...]). Organ odwoławczy uzasadnił swoje stanowisko tym, iż świadczenie otrzymane przez Pana R. W. w związku z rozwiązaniem umowy o pracę w okresie gwarantowanym, w wysokości wynikającej z art. II pkt 4 "Pakietu Socjalnego Spółek", nie jest w żadnym wypadku odszkodowaniem wypłaconym na podstawie przepisów prawa rzędu ustawowego, wobec czego nie podlega zwolnieniu od podatku dochodowego na mocy art. 21 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Prawo do tego świadczenia wynikało jedynie z w/w "Pakietu .." zawierającego gwarancje socjalne inwestora strategicznego, będącego integralną częścią umowy sprzedaży akcji [...] Spółki Cukrowej S.A. w Ł., co oznacza, że odszkodowanie wypłacone podatnikowi nie miało umocowania w jakimkolwiek powszechnie obowiązującym akcie prawnym. Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. podkreślił, iż o ile według stanu prawnego obowiązującego do końca roku 2002 zapis art. 21 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku dochodowym budził pewne kontrowersje, to właśnie w celu uściślenia i uporządkowania przepisu art. 21 ustawy oraz wyeliminowania płynących z niejasnego zapisu wątpliwości, ustawodawca ustawą z dnia 27 lipca 2002 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz zmianie niektórych innych ustaw (Dz.U. nr 141, poz. 1182) obowiązującą od dnia 1 stycznia 2003 r. dodał w art. 21 ust. 1 pkt 3 literę g) z zapisem, iż kolejnym odszkodowaniem nie korzystającym ze zwolnieniem od podatku dochodowego od osób fizycznych są odszkodowania wynikające z zawartych umów i ugód. Organ podatkowy stwierdził ponadto, iż wyrok Naczelnego Sadu Administracyjnego z dnia 29.09.1999 r. o sygn. akt II SA 2391/98, powoływany przez podatnika, wydany został w innym stanie prawny, natomiast według stanu prawnego obowiązującego w roku 2003 i mającego zastosowanie w sprawie, przedmiotowe świadczenie, od którego potrącono zaliczkę na podatek dochodowy nie korzysta ze zwolnienia podatkowego. Na rozstrzygniecie organu odwoławczego Pan R. W. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, zarzucając organom podatkowym naruszenie przepisu art. 21 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz wniósł o wydanie orzeczenia stwierdzającego, iż wolne od podatku dochodowego jest świadczenie, które zostało mu wypłacone. W uzasadnieniu skargi skarżący stwierdził, iż nie zgadza się z ostateczną decyzją wydaną przez Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. Ośrodek Zamiejscowy w S.. W ciągu trzynastu miesięcy doczekał się trzech decyzji odmownych z Urzędu Skarbowego w W. oraz dwóch decyzji z Izby Skarbowej w Ł. Ośrodek Zamiejscowy w S. uchylających w całości powyższe decyzje. W każdej z tych decyzji powoływano się na art. 21 ust. 1 pkt 3 lit. b) ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Z chwilą, gdy skarżący powołał się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29.09.1999 r. sygn. akt II SA 2391/98, który został wydany w analogicznej sprawie, organy podatkowe nie powołały się już na literę "b" art. 21 ust. 1 pkt 3, lecz na literę "g" tegoż przepisu. Skarżący przedstawił także w skardze swoją trudną sytuację rodzinną. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. stwierdził, iż podniesione zarzuty nie zasługują na uwzględnienie i wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując jednocześnie argumentację z uzasadnienia zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył co następuje: Skarga nie jest zasadna, gdyż nie zachodzą podstawy do stwierdzenia, że zaskarżona decyzja narusza przepisy prawa. W myśl art. 9 ust. 1 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2000 r. Nr 14, poz. 176 z późn. zm.) opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52 i 52a oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku. Zgodnie z art. 21 ust. 1 pkt 3 powołanej wyżej ustawy, w brzmieniu obowiązującym w 2003 r., wolne od podatku dochodowego są otrzymane odszkodowania, jeżeli ich wysokość lub zasady ustalania wynikają wprost z przepisów odrębnych ustaw lub przepisów wykonawczych wydanych na podstawie tych ustaw, z wyjątkiem: a) określonych w prawie pracy odpraw i odszkodowań z tytułu skrócenia okresu wypowiedzenia umowy o pracę, b) odpraw i odszkodowań wypłacanych na podstawie przepisów o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn dotyczących zakładu pracy, c) odpraw i odszkodowań z tytułu skrócenia okresu wypowiedzenia funkcjonariuszom pozostającym w stosunku służbowym, d) odszkodowań przyznanych na podstawie przepisów o zakazie konkurencji, e) odszkodowań za szkody dotyczące składników majątku związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą, f) odszkodowań za szkody dotyczące składników majątku związanych z prowadzeniem działów specjalnych produkcji rolnej, z których dochody są opodatkowane na zasadach, o których mowa w art. 27 ust. 1, g) odszkodowań wynikających z zawartych umów lub ugód. W rozumieniu tego przepisu wolne od podatku są wyłącznie odszkodowania otrzymywane na mocy obowiązujących przepisów prawa. Dlatego do rekompensaty wypłaconej na podstawie postanowienia umownego nie ma zastosowania art. 21 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (por. wyrok NSA w Warszawie z dnia 25.05.2000 r. sygn. akt III SA 1017/99, Prz.Podat. 2001/3/63). Słusznie zauważył Dyrektor Izby Skarbowej w Ł., iż art. 21 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych do dnia 1 stycznia 2003 r. nie zawierał w katalogu wyłączeń od zwolnienia z podatku dochodowego odszkodowań wynikających z zawartych umów lub ugód. Zmiana w tym zakresie wprowadzona ustawą z dnia 27 lipca 2002 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz o zmianie innych ustaw (Dz.U. Nr 141, poz.1182) wyeliminowała ewentualne wątpliwości co do możliwości zwolnienia z opodatkowania odszkodowań uzyskanych na podstawie zawartych umów lub ugód. Poza sporem w rozpatrywanej sprawie pozostaje okoliczność faktyczna, że wypłata świadczenia pieniężnego, od którego pobrany został przez płatnika sporny podatek dochodowy, nastąpiła w wyniku realizacji zobowiązania wynikającego nie z przepisów prawa, lecz z umowy, jaka zawarta została [...] między Związkami Zawodowymi działającymi w [...] Spółce Cukrowej S.A. w Ł., Federacją Związków Zawodowych [...] Okręg Ś. przy [...] Spółce Cukrowej S.A. w Ł. z jednej strony, a B S.A.S. w Paryżu z drugiej strony, a której celem było zabezpieczenie interesów pracowników wymienionych w umowie cukrowni w związku z jego prywatyzacją. Skoro zatem podstawy do wypłaty skarżącemu świadczeń, od których pobrany został sporny podatek dochodowy, nie stanowił żaden przepis prawa, lecz wyłącznie postanowienia umowne, to niezależnie od tego, między jakimi podmiotami porozumienie umowne w tym zakresie zostało zawarte, wypłacone kwoty stanowiły rekompensatę za zgodne z prawem rozwiązanie stosunku pracy. Zasadnym jest stanowisko organów podatkowych co do tego, iż uzyskany stąd przychód nie zalicza się do kategorii przychodów zwolnionych od podatku dochodowego na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, lecz stanowił on przychód ze stosunku pracy w rozumieniu art. 12 ust. 1 podlegający opodatkowaniu na ogólnych zasadach. W związku z tym wnioskowana nadpłata podatku nie wystąpiła (por. wyrok NSA z dnia 24.04.2002 r., sygn. SA/Sz 2246/00, LEX nr 83681). Sąd nie jest w stanie odnieść się do powoływanego przez stronę wyroku NSA, gdyż nie podano miejsca jego publikacji, a załączony do akt sprawy wydruk ze strony internetowej firmy Ernst & Young ogólnie stwierdza, iż zdaniem autorki artykułu "wolne od podatku są odszkodowania wypłacane na podstawie tzw. pakietu spraw pracowniczych i socjalnych; takie stanowisko zajął też Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 29.09.1999 r. (II SA 2391/98)". Z tych względów na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z póź. zm.), należało skargę oddalić.