I SA/Łd 365/05
WyrokWSA w Łodzi2005-09-22
Skład orzekający: P. Janicki, A. Cudak, C. Koziński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wydatek na nabycie spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu mieszkalnego, a także na pokrycie zaległości czynszowych i innych opłat związanych z tym lokalem, może być uznany za cel mieszkaniowy uprawniający do zwolnienia z opodatkowania przychodu ze sprzedaży nieruchomości na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 32 lit. a) ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy podatkowe prawidłowo zinterpretowały przepisy ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Zwolnienie z opodatkowania przychodu ze sprzedaży nieruchomości na cele mieszkaniowe jest możliwe tylko w ściśle określonych przypadkach, a nabycie spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu mieszkalnego oraz pokrycie związanych z nim opłat nie zostało wymienione w art. 21 ust. 1 pkt 32 lit. a) ustawy jako podstawa do zastosowania zwolnienia. Sąd podkreślił, że przepisy dotyczące ulg i zwolnień podatkowych należy interpretować ściśle.Stan faktyczny
Skarżący sprzedał nieruchomość w 1999 r., uzyskując przychód, który zadeklarował przeznaczyć na budowę domu. Po upływie terminu nie przedstawił dokumentów potwierdzających budowę, ale dokonał wpłaty na spółdzielcze lokatorskie prawo do lokalu mieszkalnego oraz pokrył związane z nim opłaty. Organy podatkowe uznały, że te wydatki nie kwalifikują się do zwolnienia z podatku dochodowego od osób fizycznych, co zostało utrzymane w mocy przez Dyrektora Izby Skarbowej. Skarżący wniósł skargę do WSA, kwestionując tę interpretację.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA P. Janicki (spr.), Sędzia NSA A. Cudak, Asesor WSA C. Koziński, Protokolant A. Łuczyńska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 września 2005 r. sprawy ze skargi G. B. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zobowiązania podatkowego w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych z tytułu sprzedaży nieruchomości oddala skargę
W dniu 23 lipca 2004r. Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego Ł. – B. wydał decyzję, w której określił G. B. zobowiązanie z tytułu zryczałtowanego podatku dochodowego w wysokości 3.000zł od przychodu uzyskanego w 1999r. z tytułu sprzedaży nieruchomości.
Po rozpatrzeniu odwołania Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. decyzją z dnia
[...] utrzymał w mocy rozstrzygnięcie podległego organu I instancji.
Rozstrzygnięcia organów podatkowych zapadły na tle następującego stanu faktycznego i prawnego.
W dniu 30 października 1999r. skarżący wraz z żoną sprzedał zachowując prawem przewidzianą formę aktu notarialnego nieruchomość, położoną w O., przy ul. A 2a za cenę 60.000zł.
Powyższa transakcja stanowiła przychód w rozumieniu art.10 ust. l pkt 8 ustawy z dnia 26 lipca 1992r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 1993 r. Nr 90 poz. 416 ze zm.) podlegający opodatkowaniu tym podatkiem. W dniu
8 listopada 1999r., tj. w terminie przewidzianym w art. 28 przywołanej ustawy skarżący złożył oświadczenie, w którym zadeklarował, iż uzyskane ze sprzedaży nieruchomości środki w wysokości 30.000zł, przeznaczy na budowę domu w terminie do dnia 30 października 2001r.
Po upływie powyższego terminu skarżący nie przedstawił dokumentów świadczących o przeznaczeniu uzyskanego przychodu na cele mieszkaniowe wymienione w art. 21 ust. l pkt 32 lit. a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych nie spełniając tym samym warunku uprawniającego do zastosowania zwolnienia przewidzianego w tym przepisie.
W związku z powyższym organ podatkowy pierwszej instancji wszczął
z urzędu postępowanie podatkowe w sprawie określenia zobowiązania podatkowego
w zryczałtowanym podatku dochodowym od przychodu uzyskanego w 1999r.
z transakcji sprzedaży nieruchomości. W następstwie powyższego została wydana
wskazana na wstępie decyzja określająca zobowiązanie podatkowe.
Kwestionując rozstrzygnięcie podjęte przez organ I instancji w dniu [...] skarżący złożył odwołanie do Dyrektora Izby Skarbowej w Ł., w którym wniósł o uznanie wydatku związanego z dokonaniem w dniu 21 listopada 2000r. wpłaty do Spółdzielni Mieszkaniowej "A" na nabycie spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu mieszkalnego oraz o uznanie wydatku związanego z uregulowaniem zaległości czynszowych dotyczących tego lokalu.
Wobec nieuwzględnienia odwołania przez Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. skarżący wniósł w dniu 4 marca 2005r. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi.
W złożonej skardze skarżący nie przedstawił zarzutów naruszenia przez organy podatkowe przepisów prawa materialnego bądź norm postępowania. W uzasadnieniu skargi przedstawiono jedynie okoliczności, które doprowadziły do sytuacji, w której skarżący został zmuszony do zakupu spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu mieszkalnego, nie zaś jak planował do budowy domu.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o oddalenie skargi podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie albowiem zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja Naczelnika [..] Urzędu Skarbowego Ł. – B. odpowiadają obowiązującym przepisom prawa.
Zgodnie z unormowaniem zawartym w art.10 ust. l pkt 8 lit. a), ustawy
z 26 lipca 1991 roku o podatku dochodowym od osób fizycznych, źródłem przychodu jest odpłatne zbycie nieruchomości lub ich części oraz udziału w nieruchomości
a także prawa wieczystego użytkowania gruntu, jeżeli nie następuje w wykonaniu działalności gospodarczej i zostało dokonane przed upływem pięciu lat od daty jej nabycia, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie nieruchomości. Dochodu ze sprzedaży lub zamiany nieruchomości nie łączy się
z innymi dochodami - art. 28 ust. l ww. ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, zgodnie zaś z ust. 2 przywołanego przepisu podatek od dochodu, o którym mowa w ust. l, ustala się w formie ryczałtu w wysokości 10% uzyskanego przychodu. Obliczony według wskazanej powyżej stawki podatek jest płatny bez wezwania na rachunek urzędu skarbowego /.../ chyba, że podatnik w tym samym terminie złoży oświadczenie, że przychód uzyskany ze sprzedaży wyda na cele określone w art.21 ust. l pkt 32 lit .a) ustawy.
Zgodnie bowiem z treścią art.21 ust. l pkt 32 lit. a) ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych wolne od podatku są przychody uzyskane z tytułu sprzedaży nieruchomości i praw majątkowych określonych w art.10 ust. l pkt 8 lit. a) w części wydatkowanej na nabycie w kraju, nie później niż w okresie dwóch lat od dnia sprzedaży, budynku mieszkalnego lub jego części, lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość, spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego, gruntu albo prawa wieczystego użytkowania gruntu pod budowę budynku mieszkalnego, lub na nabycie wynikających z przydziału spółdzielni mieszkaniowej: prawa do jednorodzinnego domu mieszkalnego, prawa do lokalu mieszkalnego w małym domu mieszkalnym oraz na budowę, rozbudowę albo remont lub modernizację własnego budynku mieszkalnego lub lokalu mieszkalnego.
W rozpatrywanej sprawie, w toku postępowania podatkowego skarżący przedstawił zaświadczenie ze Spółdzielni Mieszkaniowej "A", z którego wynika, że skarżący wpłacił wkład mieszkaniowy w wysokości 19.632,72 zł na lokal przy
ul. A 63 m.7 oraz, że wpłacił tytułem zaległości czynszowych, zadłużeń w opłatach za wodę, odsetek za nieterminowe wpłaty oraz kosztów procesowych - kwotę 10.029,09 zł.
Nabycie spółdzielczego prawa do lokalu mieszkalnego służy niewątpliwie zaspokojeniu potrzeb mieszkaniowych skarżącego. W ocenie Sądu prawidłowo jednak organy podatkowe podkreśliły, że w myśl powołanego przepisu art.21 ust. l pkt 32 lit. a) ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych przychód uzyskany ze sprzedaży nieruchomości będzie zwolniony opodatkowania wyłącznie wówczas, jeżeli podatnik przeznaczy ów przychód na cele ściśle określone w omawianym przepisie. Przeznaczenie środków uzyskanych ze sprzedaży nieruchomości na inne cele, nawet wówczas gdy służą one zaspokojeniu potrzeb mieszkaniowych oznacza, iż nie podlegają one zwolnieniu z opodatkowania. Powyższe wynika z ogólnej reguły wykładni norm prawna regulujących ulgi i zwolnienia podatkowe, która nakazuje by normy te interpretować ściśle jako że stanowią one wyłom w zasadzie powszechności opodatkowania. Skoro zatem podatnik nabył spółdzielcze prawo do lokalu mieszkalnego, niewątpliwie w celu zaspokojenia swoich potrzeb mieszkaniowych, lecz nabycie owego prawa nie zostało wymienione w art.21 ust. l pkt 32 lit. a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych jako skutkujące zwolnieniem z opodatkowania przychodu uzyskanego wcześniej z tytułu zbycia nieruchomości to podatnik obowiązany jest odprowadzić należny podatek w wysokości i terminie wynikających z przywołanych wyżej przepisów.
Organy podatkowe dokonały również prawidłowej oceny stanu faktycznego z punktu widzenia dyspozycji art. 21 ust. 1 pkt 32 lit. b) ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Przywołany przepis przewiduje zwolnienie z podatku całego przychodu uzyskanego ze sprzedaży nieruchomości i praw majątkowych określonych w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a-c tej ustawy jeżeli sprzedaż nastąpiła w celu uzyskania, w zamian tych nieruchomości lub praw, spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu albo budynku mieszkalnego lub jego części, zajmowanego na podstawie decyzji administracyjnej o przydziale lokalu lub budynku. Z cytowanego przepisu wynika, że przedmiotowe zwolnienie z opodatkowania uwarunkowane jest istnieniem ścisłego związku pomiędzy sprzedażą nieruchomości lub ich części bądź praw wymienionych w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a-c ww. ustawy a objęciem spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu. Ów związek wyraża się w użytym, w cytowanym przepisie sformułowaniu "...sprzedaż nastąpiła w celu...".
W rozpatrywanej sprawie cel taki nie wynika z treści aktu notarialnego z dnia
30 października 1999r. jak również z innych dokumentów. Przeciwnie z treści oświadczenia skarżącego z dnia 8 listopada 1999r. (karta 4 akt adm.) wynika, że skarżący zamierzał przeznaczyć uzyskane ze sprzedaży domu w O. pieniądze na budowę domu. Zamiar taki wynika również z treści skargi. Zmiana przeznaczenia środków pieniężnych uzyskanych ze sprzedaży domu w O. nastąpiła w związku z utratą pracy przez skarżącego. W konsekwencji organy podatkowe prawidłowo oceniły, że nie zostały spełnione warunki, od których uzależnione jest zwolnienie z opodatkowania przychodu uzyskanego ze sprzedaży nieruchomości. Na ocenę tą nie mogły mieć wpływu podniesione przez skarżącego okoliczności: rozwód, utrata pracy, niewystarczające środki finansowe na budowę domu bądź nabycie mieszkania własnościowego, bowiem są to fakty indyferentne z punktu widzenia omawianych przepisów regulujących zwolnienie z opodatkowania.
Mając na uwadze, iż w postępowaniu sądowoadministracyjnym sąd administracyjny dokonuje kontroli zaskarżonej decyzji z punktu widzenia jej zgodności z prawem i dokonując tej kontroli pominąć musi argumenty o charakterze słusznościowym, zaś jak wskazano na wstępie zaskarżona w niniejszym postępowaniu decyzja Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. nie narusza prawa, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uznając skargę za nieuzasadnioną zobowiązany był ją oddalić stosownie do art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło