I SA/Łd 366/03
WyrokWSA w Łodzi2004-09-01
Skład orzekający: Teresa Rutkowska, Irena Krzemieniewska, Janusz Furmanek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Dyrektor Izby Celnej zasadnie odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Naczelnika Urzędu Celnego, kwestionującej wartość celną towaru, pomimo zarzutów strony skarżącej o rażącym naruszeniu prawa materialnego i procesowego?Ratio decidendi
Sąd uznał, że Dyrektor Izby Celnej prawidłowo odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Naczelnika Urzędu Celnego. Postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji ma charakter nadzwyczajny i nie służy ponownej ocenie merytorycznej rozstrzygnięć. Rażące naruszenie prawa, jako podstawa stwierdzenia nieważności, wymaga oczywistej sprzeczności między treścią przepisu a rozstrzygnięciem, czego w analizowanej sprawie nie stwierdzono. Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 PPSA.Stan faktyczny
Spółka A złożyła skargę na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Ł., która utrzymała w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego odmawiającą stwierdzenia nieważności pierwotnej decyzji kwestionującej wartość celną importowanych skarpetek. Spółka zarzuciła rażące naruszenie przepisów Kodeksu celnego i Ordynacji podatkowej, w tym niezastosowanie właściwych metod ustalania wartości celnej oraz dowolność w ocenie dowodów. Organ celny i Dyrektor Izby Celnej uznali, że nie doszło do rażącego naruszenia prawa, a zastosowane metody ustalenia wartości celnej były prawidłowe.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 1 września 2004 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Teresa Rutkowska, Sędziowie NSA Irena Krzemieniewska, NSA Janusz Furmanek /spr./, Protokolant asystent sędziego Żywilla Krac, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 września 2004 roku przy udziale ---- sprawy ze skargi A Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością. w P. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie uznania zgłoszenia celnego za nieprawidłowe oddala skargę.
Dyrektor Izby Celnej w Ł. - po rozpoznaniu wniosku A Sp. z o.o o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Nr [...] z dnia [...] o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji Naczelnika Urzędu Celnego [...] w Ł. z dnia [...] nr [...] - decyzją z dnia [...],[...] utrzymał w mocy własną decyzję.
Wyjaśnił, że "w dniu 14.05.2002 r. Agencja Celna B w imieniu firmy A Sp. z o.o zgłosiła do procedury dopuszczenia do obrotu (nr [...]) towar w postaci skarpetek męskich, damskich, dziecięcych, z bawełny.
Do zgłoszenia celnego załączono m. in. fakturę [...] z dnia [...] określającą wartość towaru na kwotę 24.216,00USD, certyfikat pochodzenia nr [...] oraz deklarację wartości celnej.
Pismem z dnia 15.5.2002 r. Naczelnik Urzędu Celnego [...] w Ł. zwrócił się do firmy C Rzeczoznawstwo i Kontrola Towarów w Obrocie Międzynarodowym z prośbą o pobranie próbek reprezentatywnych dla całości zgłoszonego towaru oraz postanowieniem z dnia [...] powołał biegłego rzeczoznawcę z w/w firmy w celu określenia wartości rynkowej skarpet męskich, damskich i dziecięcych z bawełny.
Następnie Naczelnik Urzędu Celnego [...] w Ł. decyzją z dnia [...] kwestionując wiarygodność materialną załączonej do zgłoszenia celnego towaru i ustalił wartość towaru na podstawie art.29 § 1 Kodeksu celnego.
Pismem z dnia 7.08.2002 r. pełnomocnik Spółki A złożył wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji Naczelnika Urzędu Celnego [...] w Ł., jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa. W dniu [...] Dyrektor Izby Celnej w Ł. rozpoznał wniosek Strony i wydał decyzję nr [...], odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Naczelnika Urzędu Celnego [...] w Ł. nr [...] z dnia [...].
Pełnomocnik Strony w piśmie z dnia 20.11.2002 r. wniósł o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją nr [...] z dnia [...].
Powyższej decyzji zarzucił naruszenie art.247 § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej.
Po rozpoznaniu niniejszego wniosku Dyrektor Izby Celnej w Ł. zważył co następuje:
Zgodnie z zasadą zawartą w art.128 Ordynacji podatkowej - decyzje, od których nie służy odwołanie w postępowaniu podatkowym są ostateczne, uchylenie lub zmiana tych decyzji, stwierdzenie ich nieważności oraz wznowienie postępowania mogą nastąpić tylko w przypadkach przewidzianych w niniejszej ustawie oraz w ustawach podatkowych.
Instytucja stwierdzenia nieważności decyzji wyrażona w art.247 § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej jest instytucją uchylenia zasady stabilności decyzji, jeżeli zachodzi rażące naruszenie prawa.
W dotychczasowym orzecznictwie sądowym oraz w doktrynie przyjmuje się, że rażące naruszenie prawa następuje wtedy, gdy " treść decyzji pozostaje w wyraźnej i oczywistej sprzeczności z treścią przepisu prawa i gdy charakter tego naruszenia powoduje, że owa decyzja nie może być akceptowana jako akt wydany przez organ praworządnego państwa" (wyrok NSA z dnia 17.09.1997 r., III SA 1425/96, Temida, Gdańsk 2000). "Naruszenie prawa tylko wtedy powoduje nieważność aktu administracyjnego, gdy ma ono charakter "rażącego", tzn. gdy decyzja wydana została wbrew nakazowi lub zdarzeniu ustanowionemu w przepisie prawnym, wbrew wszystkim przesłankom przepisu nadano prawa lub ich odmówiono, albo też wbrew tym przesłankom obarczono stronę obowiązkiem, albo uchylono obowiązek. Cechą rażącego naruszenia prawa jest to, że treść decyzji pozostaje w sprzeczności z przepisem poprzez proste ich zestawienie ze sobą" ( wyrok NSA, III SA 3279/99 LEX nr 47928).
Zgodnie z art.85 § 1 Kodeksu celnego należności celne przywozowe są wymagalne według stanu towaru i jego wartości w dniu przyjęcia zgłoszenia celnego i według stawek w tym dniu obowiązujących.
Wartość celna towaru określana jest w celu ustalenia kwoty wynikającej z długu celnego oraz innych należności pobieranych przez organ celny, jak również stosowania środków polityki handlowej /art.21 Kodeksu celnego/.
Po przyjęciu zgłoszenia celnego organ celny może przystąpić do jego weryfikacji, polegającej w szczególności na:
1/ kontroli zgłoszenia celnego i dołączonych do niego dokumentów; organ celny może żądać od zgłaszającego przedstawienia innych dokumentów w celu sprawdzenia prawidłowości danych zawartych w zgłoszeniu,
2/ rewizji celnej towarów z możliwością pobrania próbek w celu przeprowadzenia ich dalszej analizy lub dokładniejszej kontroli.
Jeżeli organ celny po weryfikacji uzna zgłoszenie celne za nieprawidłowe, stosuje się art.65 § 4 pkt 2 (art.70 Kodeksu celnego).
Stosownie do postanowień art.23 § 7 Kodeksu celnego wartość transakcyjna nie może być przyjęta za wartość celną, w przypadku gdy organ celny z uzasadnionych przyczyn zakwestionował wiarygodność i dokładność informacji lub dokumentów służących do określenia wartości celnej, które należy dołączyć do zgłoszenia celnego albo gdy nie zostaną one przedstawione przez zgłaszającego.
Przepis ten daje organom celnym praktyczną możliwość kwestionowania zadeklarowanej wartości celnej w przypadkach uzasadniających podejrzenie jej zaniżenia.
W przypadku zakwestionowania wartości transakcyjnej wartość celna importowanego towaru ustalona jest metodami zastępczymi określonymi kolejno w art.25-28 Kodeksu celnego /art.24 § 1 Kodeksu celnego/.
Za wartość celną przyjmuje się wartość transakcyjną towarów identycznych /art.25 § 1 Kodeksu celnego/ lub podobnych /art.26 § 1 kodeksu celnego/ sprzedanych i wprowadzonych na polski obszar celny w tym samym lub zbliżonym czasie, co towary, dla których ustalona jest wartość celna.
Gdy ustalenie wartości celnej na podstawie wyżej wymienionych metod jest niemożliwe, za wartość celną towaru zgodnie z art.27 Kodeksu celnego przyjmuje się cenę jednostkową towarów przywożonych bądź identycznych lub podobnych sprzedanych na polskim obszarze celnym w największych zbiorczych ilościach i w stanie, w jakim towary, dla których jest ustalona wartość celna, w transakcjach sprzedaży między nie powiązanymi ze sobą osobami, w tym samym lub zbliżonym czasie, nie przekraczającym 90 dni od dnia przywozu, pomniejszoną o:
1/ marżę zazwyczaj płaconą lub uzgodnioną do zapłacenia lub też narzut, jaki jest zazwyczaj stosowany na polskim obszarze celnym, obejmujący zyski i wydatki związane ze sprzedażą przywiezionych towarów tego samego gatunku i rodzaju,
2/ koszty transportu i ubezpieczenia oraz opłaty załadunkowe i manipulacyjne związane z transportem, po przywozie towarów na polski obszar celny,
3/ należności celne przywozowe i inne opłaty pobierane na polskim obszarze celnym z tytułu przywozu sprzedaży towarów.
Jeżeli wartość celna przywożonych towarów nie może być ustalona na podstawie wyżej zacytowanych przepisów za wartość celną przyjmuje się wartość kalkulowaną, która jest sumą:
1/ kosztów lub wartości materiałów i produkcji bądź innych procesów zastosowanych przy wytworzeniu przywożonych towarów,
2/ kwoty zysku i kosztów ogólnych równych kwocie zwyczajowo wliczonej w cenę sprzedaży towarów tego samego gatunku lub rodzaju, jak te, dla których ustalona jest wartość celna, wytworzonych przez producentów w kraju w celu przywozu takich towarów na polski obszar celny,
3/ kosztów lub wartości, o których mowa w art.30 § 1 pkt 5, tj. kosztów transportu i ubezpieczenia przywiezionych towarów oraz opłaty załadunkowe i manipulacyjne związane z ich transportem, poniesione do granicy państwa lub portu polskiego.
O ile wartość celna nie może być ustalona na podstawie powyższych metod, za wartość celną przyjmuje się wartość celną ustaloną na podstawie metody określonej w art.29 § 1 Kodeksu celnego tzw. metody ostatniej szansy, czyli na podstawie danych dostępnych na polskim obszarze celnym z zastosowaniem odpowiednich środków zgodnych z zasadami i ogólnymi przepisami:
1/ Artykuły VII Układu Ogólnego w sprawie Taryf Celnych i Handlu z 1994 r.,
2/ Porozumienia w sprawie stosowania VII Układu Ogólnego w sprawie Taryf Celnych i Handlu z 1994 r.,
3/ Przepisów Działu III Tytułu II Kodeksu celnego - "Wartość celna towarów".
W rozpoznawanej sprawie organ celny zakwestionował wartość zgłoszonego towaru , opierając się na posiadanych materiałach w postaci zgłoszeń celnych np. JDA SAD nr [...] z dnia [...] i nr [...] z dnia [...].
Z uwagi na brak danych umożliwiających określenie wartości celnej towaru na podstawie art.25-28 Kodeksu celnego, organ celny zastosował metodę wynikającą z art.29 p 1 Kodeksu celnego.
W związku z tym postanowieniem z dnia [...] organ pierwszej instancji powołał biegłego. Ekspertyzę w sprawie wykonała firma C Rzeczoznawstwo i Kontrola Towarów w Obrocie Międzynarodowym.
Wyniki ekspertyzy potwierdziły uzasadnione wątpliwości organu celnego kwestionującego wartość towaru zadeklarowaną przez zgłaszającego.
W decyzji swej organ I instancji popełnił błąd rachunkowy przy ustaleniu wartości celnej. Nie można jednak potraktować tego rodzaju uchybienia jako rażącego naruszenia prawa, gdyż rażące naruszenie prawa ma miejsce w sytuacji gdy treść decyzji pozostaje w sprzeczności z treścią przepisu. Dokonanie wyliczenia jest czynnością techniczną, z tych też względów zarzut strony należy uznać za chybiony.
Zgodnie z art.29 § 2 Kodeksu celnego wartość celna ustalona z zastosowaniem § 1 nie może być określona na podstawie systemu polegającego na przyjmowaniu do ustalenia wartości celnej wyższej z dwóch alternatywnych wartości.
Przepis ten nie ma zastosowania w rozpoznawanej sprawie gdyż z ekspertyzy znajdującej się w aktach wynika, iż biegły określił jedną cenę dla trzech rodzajów skarpetek męskich, damskich, dziecięcych/.
Organ celny postąpił stosownie do art.191 Ordynacji podatkowej zgodnie z którym organ podatkowy ocenia na podstawie zabranego materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona - nie naruszając dyspozycji przepisów art.122 i art.187 § 1 Ordynacji podatkowej.
Strona zarzuca organowi naruszenie przepisu art.121 § 1, który nakłada na organ obowiązek prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organu podatkowego. Nie można zgodzić się z zarzutem strony, iż organ odrzucił pierwszą opinię w sprawie, gdyż z akt sprawy wynika, iż opinia była tylko jedna. Zresztą strona o powołaniu biegłego została poinformowana, próbki do analizy pobrano w obecności strony, jak również powiadomiono stronę o wynikach ekspertyzy.
Organ celny I instancji wydając decyzję zmienił zgłoszenie celne, klasyfikując cały zgłoszony towar do pozycji 611592000 obejmującej - rajstopy, trykoty, pończochy, skarpety i inne wyroby pończosznicze, włącznie z pończochami przeciwżylakowymi i obuwiem bez nakładanych podeszew z bawełny. Pozycja ta obejmuje zarówno skarpety damskie, męski i dziecięce. Organ I instancji dokonał jedynie obliczenia podatku VAT.
Zgodnie z art.2 § 4 Kodeksu celnego zasady powstania i wykonania oraz wygasania zobowiązań podatkowych, związanych z wprowadzeniem towaru na polski obszar celny lub z jego wyprowadzeniem z polskiego obszaru celnego oraz zakres praw i obowiązków organów celnych regulują odrębne przepisy.
Obowiązki te, odnoście obliczania podatku VAT zostały ustalone w ustawie z dnia 8/01.1993 roku o podatku od towarów i usług oraz podatku akcyzowym /Dz.U Nr 11, poz.50 z późniejszymi zmianami/. Zgodnie z art.8 Ordynacji podatkowej - płatnikiem jest osoba fizyczna, prawna lub jednostka organizacyjna nie mająca osobowości prawnej, obowiązana na podstawie przepisów praw podatkowego do obliczania i pobierania od podatnika podatku i wypłacania go we właściwym terminie organowi podatkowemu - rola organu celnego została sprowadzona do płatnika organu podatkowego. Stosownie do postanowień art.11 ust.5 ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym, organ celny jest obowiązany do poboru podatków należnych z tytułu importu towarów oraz wpłaty tych podatków na rachunek urzędu skargowego, właściwą ze względu na siedzibę organu celnego.
Z powyższego przepisu wynika więc, iż pobór podatków od importowanych towarów jest obowiązkiem organu celnego jako płatnik. Nie ma więc podstaw do twierdzenia, iż organy celne nie są właściwe do obliczenia i poboru podatku od towarów i usług w przypadku wymiaru cła w drodze decyzji.
W rozpoznawanej sprawie organ celny nie dokonał wymiaru podatku, lecz w związku z wydaniem decyzji w sprawie powstania długu celnego określił wysokość należnego podatku. Strona została poinformowana o kwocie podatku oraz pouczona, iż w przypadku zakwestionowania naliczonego podatku z tytułu importu towarów lub istnienia obowiązku podatkowego, może ona w terminie miesiąca od dnia pobrania tych podatków przez organ celny, wystąpić do organu podatkowego, właściwego dla podatnika, z żądaniem wydania decyzji w sprawie sprostowania obliczenia podatku lub uznania nieistnienia obowiązku podatkowego oraz w sprawie zwrotu niesłusznie pobranej kwoty."
A Sp. z o.o. w P. w skardze na tę decyzję do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniosła o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji ewentualnie o jej uchylenie.
Zarzuciła:
1/ rażące naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik postępowania, tj. art.23 § 1 Kodeksu celnego w wyniku niezastosowania przez organ celny metody ustalania wartości celnej w oparciu o wartość transakcyjną towaru, co spowodowało naruszenie art.23 § 7 Kodeksu celnego, poprzez zakwestionowanie dołączonych przez stronę do zgłoszenia celnego dokumentów oraz pominięcie art.25-28 w wyniku niezastosowania zasady kolejności metod usuwania wartości celnej importowanego towaru,
2/ naruszenie przepisów postępowania uregulowanych ustawą z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa, w tym m.in.
- art.121 i 122 przez niepodjęcie wszelkich niezbędnych działań celem wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy,
- art.187 w wyniku nierozpatrzenia w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego
- art.247 § 1 pkt 3 w wyniku uznania, że przy wydaniu przez Naczelnika Urzędu Celnego [...] w Ł. nie nastąpiło rażące naruszenie prawa.
Strona skarżąca podniosła, że przepisy "dotyczące ustalenia wartości celnej towarów zostały napisane w sposób wyjątkowo szczegółowy. Nie ma tutaj pola do interpretowania przepisów na korzyść lub niekorzyść którejkolwiek ze stron. Przepisy te w sposób precyzyjny narzucają na organ celny procedurę postępowania przy określaniu towarów identycznych, czy też zbliżonych lub podobnych. W dobie olbrzymiego importu do naszego kraju różnego rodzaju tekstyliów nie jest możliwe uznanie przez organ celny, że nie ma informacji na temat importu towarów identycznych, podobnych czy chociażby zbliżonych, tym bardziej, że organ celny powołuje się przy odrzuceniu metody wartości transakcyjnej na doświadczenie i wiedzę pracowników tego organu na temat cen. Skoro zatem pracownicy ci arbitralnie uznali, że cena transakcyjna nie odpowiada cenie rynkowej, powinni posiadać precyzyjne informacje na temat towarów identycznych lub podobnych, sprowadzonych na teren Polski. Organ celny jednak w tym miejscu określił jedynie, że nie ma żadnych możliwości porównania tej ceny i zastosowania jednej chociażby z odrzuconych metod. Postępowanie takie w chwili znacznego importu tekstyliów z Chin jest niedopuszczalne. Dodać należy, że nawet w sytuacji kiedy w Urzędzie Celnym dokonującym odprawy nie ma żadnych informacji na temat cen towarów podobnych czy też identycznych, Urząd Celny powinien zwrócić się do innego Urzędu Celnego celem zbadania stanu faktycznego odnośnie cen takich towarów.
Strona skarżąca zwraca uwagę, iż składając wniosek o stwierdzenie przez Dyrektora Izby Celnej w Ł. nieważności Naczelnika Urzędu Celnego [...] w Ł. z dnia [...] podnosił, iż Kodeks Celny w sposób wyraźny stwierdza, ze muszą istnieć uzasadnione przyczyny zakwestionowania danych zamieszczonych w zgłoszeniu celnym. Ocena organów celnych nie może być bowiem dowolna i w związku z tym samo subiektywne przekonanie funkcjonariusza celnego o zaniżeniu wartości celnej nie jest wystarczające dla kwestionowania zadeklarowanej wartości celnej. Argumenty te nie zostały jednak uwzględnione przez Dyrektora Izby Celnej zarówno decyzji z dnia [...] jak również z dnia [...]. W obu tych decyzjach Dyrektor Izby Celnej nie odniósł się do kwestii naruszenia art.23 § 1 i § 7 Kodeksu Celnego, jak również błędnie uznał, iż zasadne było pominięcie przez Naczelnika Urzędu Celnego metod umożliwiających ustalenie wartości celnej importowanego przez A Sp. z o. o towarów określonych w art.25-28 Kodeksu celnego.
Wobec faktu, iż zdaniem skarżącej przy wydawaniu przez Naczelnika Urzędu Celnego [...] w Ł. z dnia [...] Nr [...] nastąpiło rażące naruszenie przepisów Kodeksu Celnego /art.23 § 1 i § 7, 25-25/, jak również postępowania /przepisów ordynacji podatkowej/, zdaniem skarżącej niezasadnie Dyrektor Izby Celnej w Ł. decyzją z dnia [...] odmówił stwierdzenia nieważności tej decyzji, a następnie decyzją z dnia [...] utrzymał w mocy swoją decyzję z dnia [...]."
Organ administracyjny wniósł o oddalenie skargi.
Odnosząc się do jej zarzutów stwierdził, że " Zgodnie z art. 85 § 1 Kodeksu celnego należności celne przywozowe są wymagalne według stanu towaru i jego wartości w dniu przyjęcia zgłoszenia celnego i według stawek w tym dniu obowiązujących.
Wartość celna towarów określana jest w celu ustalenia kwoty wynikającej z długu celnego oraz innych należności pobieranych przez organ celny, jak również stosowania środków polityki handlowej ( art. 21 Kodeksu celnego ).
Wartością celną towarów jest wartość transakcyjna , to znaczy cena faktycznie zapłacona lub należna za towar sprzedany w celu przywozu na polski obszar celny , ustalona , o ile jest to konieczne z uwzględnieniem art. 30 i art. 31 ustawy ( art.23 § 1 Kodeksu celnego).
Po przyjęciu zgłoszenia celnego organ celny może przystąpić do jego weryfikacji, polegającej w szczególności na :
1) kontroli zgłoszenia celnego i dołączonych do niego dokumentów ;
organ celny może żądać od zgłaszającego przedstawienia innych dokumentów w celu sprawdzenia prawidłowości danych zawartych w zgłoszeniu,
2) rewizji celnej towarów z możliwością pobrania próbek w celu przeprowadzenia ich dalszej analizy lub dokładniejszej kontroli.
Jeżeli organ celny po weryfikacji uzna zgłoszenie celne za nieprawidłowe , stosuje się art. 65 § 4 pkt 2 ( art. 70 Kodeksu celnego ).
Stosownie do postanowień art. 23 § 7 Kodeksu celnego wartość transakcyjna nie może być przyjęta za wartość celną , w wypadku gdy organ celny z uzasadnionych przyczyn zakwestionował wiarygodność i dokładność informacji lub dokumentów służących do określenia wartości celnej , które należy dołączyć do zgłoszenia celnego albo gdy nie zostaną one przedstawione przez zgłaszającego. Przepis ten daje organom celnym praktyczną możliwość kwestionowania zadeklarowanej wartości celnej w przypadkach uzasadniających podejrzenie jej zaniżenia .
Kwestionowanie wartości transakcyjnej jako podstawy deklarowanej wartości celnej, zobowiązuje organ celny do zastosowania jednej z metod "zastępczych" ( w kolejności ustalonej przez Kodeks Celny ) . Zgodnie z art. 23 § 8 Kodeksu celnego organ celny przed przystąpieniem do weryfikacji , obowiązany jest wyjaśnić zgłaszającemu ( na jego pisemny wniosek ) przyczyny podważania wiarygodności deklarowanej wartości oraz zastrzeżenia wobec przedłożonych informacji i dokumentów oraz wyznaczyć termin na złożenie przez zgłaszającego wyjaśnień. Z akt sprawy nie wynika aby zgłaszający zwrócił się do organu celnego o wyjaśnienie przyczyn kwestionowania wiarygodności deklarowanej wartości.
Organ celny - Naczelnik Urzędu Celnego [...] w Ł. po wstępnej analizie przedłożonych przez Spółkę z o.o. A dokumentów załączonych do zgłoszenia celnego poddał w wątpliwość zadeklarowaną wartość celną towarów. Jak wynika z decyzji czyniąc to organ kierował się doświadczeniem związanym z dokonywaniem odpraw celnych tego typu towarów . Jak wynika z przepisu art. 23 § 7 Kodeksu celnego ustawodawca zezwolił organowi celnemu na podjęcie takich działań.
Samo zakwestionowanie wiarygodności dokumentów załączonych do odprawy celnej nie przesądza jeszcze o treści decyzji . Dopiero wynik przeprowadzonego postępowania dowodowego znajduje swoje odzwierciedlenie w treści wydanej decyzji.
Wydając decyzję posiłkowo organ celny posłużył się posiadanymi materiałami porównawczymi zawartymi w zgłoszeniach celnych np. JDA SAD nr [...] z dnia [...] i nr [...] z dnia [...].
Wskazany w decyzji materiał porównawczy z dnia [...] ( JDA SAD nr [...]) nie mógł być znany w dniu 14.05.2002 r. , tj. w dniu dokonania zgłoszenia celnego nr [...] z przyczyn oczywistych . Niemniej jednak w dniu wydania decyzji , tj. [...] posłużył organowi celnemu jako materiał porównawczy utwierdzający organ celny w przekonaniu , że decyzja o zakwestionowaniu wiarygodności faktury nr [...] z dnia [...] była słuszna .
Prawidłowość podjętej prze organ celny decyzji o zakwestionowaniu zadeklarowanej wartości potwierdzają również wyniki ekspertyzy nr [...] z dnia [...] ( z akt sprawy nie wynika, aby Spółka z o.o. A kwestionowała wyniki ekspertyzy).
W przypadku zakwestionowania wartości transakcyjnej wartość celna importowanego towaru ustalana jest metodami zastępczymi określonymi kolejno w art. 25-28 Kodeksu celnego ( art.24 § 1 Kodeksu celnego ).
Za wartość celną przyjmuje się wartość transakcyjną towarów identycznych ( art. 25 § 1 Kodeksu celnego ) lub podobnych ( art. 26 § 1 Kodeksu celnego ) sprzedanych i wprowadzonych na polski obszar celny w tym samym lub zbliżonym czasie , co towary, dla których ustalona jest wartość celna.
Gdy ustalenie wartości celnej na podstawie wyżej wymienionych metod jest niemożliwe , za wartość celną towaru zgodnie z art. 27 Kodeksu celnego przyjmuje się cenę jednostkową towarów przywożonych bądź identycznych lub podobnych sprzedanych na polskim obszarze celnym w największych zbiorczych ilościach i w stanie , w jakim są towary , dla których jest ustalona wartość celna , w transakcjach sprzedaży między nie powiązanymi ze sobą osobami , w tym samym lub zbliżonym czasie , nie przekraczającym 90 dni od dnia przywozu , pomniejszoną o :
1) marżę zazwyczaj płaconą lub uzgodnioną do zapłacenia lub też narzut , jaki jest zazwyczaj stosowany na polskim obszarze celnym , obejmujący zyski i wydatki związane ze sprzedażą przywiezionych towarów tego samego gatunku i rodzaju,
2) koszty transportu i ubezpieczenia oraz opłaty załadunkowe i manipulacyjne związane z transportem , po przywozie towarów na polski obszar celny ,
3) należności celne przywozowe i inne opłaty pobierane na polskim obszarze
celnym z tytułu przywozu lub sprzedaży towarów. Jeżeli wartość celna przywożonych towarów nie może być ustalona na podstawie wyżej zacytowanych przepisów za wartość celną przyjmuje się wartość kalkulowaną, która jest sumą:
1) kosztów lub wartości materiałów i produkcji bądź innych procesów zastosowanych przy wytworzeniu przywożonych towarów,
2) kwoty zysku i kosztów ogólnych równych kwocie zwyczajowo wliczonej w cenę sprzedaży towarów tego samego gatunku lub rodzaju , jak te , dla których ustalana jest wartość celna, wytworzonych przez producentów w kraju w celu przywozu takich towarów na polski obszar celny ,
3) kosztów lub wartości , o których mowa w art. 30 § 1 pkt 5 , tj. kosztów transportu i ubezpieczenia przywiezionych towarów oraz opłaty załadunkowe i manipulacyjne związane z ich transportem , poniesione do granicy państwa lub portu polskiego.
O ile wartość celna nie może być ustalona na podstawie powyższych metod , za wartość celną przyjmuje się wartość celną ustaloną na podstawie metody określonej w art. 29 § 1 Kodeksu celnego tzw. metody ostatniej szansy , czyli na podstawie danych dostępnych na polskim obszarze celnym z zastosowaniem odpowiednich środków zgodnych z zasadami i ogólnymi przepisami:
1) Artykułu VII Układu Ogólnego w sprawie Taryf Celnych i Handlu z 1994r.,
2) Porozumienia w sprawie stosowania artykułu VII Układu Ogólnego w sprawie Taryf Celnych i Handlu z 1994r.,
3) Przepisów Działu III Tytułu II Kodeksu celnego -"Wartość celna towarów",.
Wyżej przytoczone przepisy opisują metody "zastępcze" ustalania wartości celnej.
Zdaniem strony skarżącej organ celny przy ustaleniu wartości celnej sprowadzonego towaru pominął metody określone w art. 25-28 Kodeksu celnego.
Ten zarzut Strony należy uznać za chybiony , ponieważ w treści swojej decyzji Naczelnik Urzędu Celnego [...] w Ł. odniósł się kolejno do "zastępczych" metod określania wartości celnej oraz podał przyczyny dla których metody te w rozpatrywanej sprawie nie mogą mieć zastosowania. Podsumowując posiadany przez organ celny materiał porównawczy nie mógł stanowić podstawy do zastosowania którejkolwiek z metod "zastępczych"' określonych w art. 25-28 Kodeksu celnego .
Z uwagi na brak danych umożliwiających określenie wartości celnej towaru na podstawie art. 25-28 Kodeksu celnego , organ celny zastosował metodę wynikającą z art. 29 § 1 Kodeksu celnego .
W związku z tym postanowieniem z dnia [...] organ pierwszej instancji powołał biegłego. Ekspertyzę w sprawie wykonała firma C Rzeczoznawstwo i Kontrola Towarów w Obrocie Międzynarodowym .
Wyniki ekspertyzy potwierdziły uzasadnione wątpliwości organu celnego kwestionującego wartość towaru zadeklarowaną przez zgłaszającego.
Ad 2) a)
Zarzut naruszenia przepisu art. 121 i art. 122 Ordynacji podatkowej polegający na niepodjęciu przez organ celny wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy zdaniem organu celnego należy uznać za chybiony.
Prowadzone postępowanie celne nie narusza zasad wymienionych w powyższych przepisach , tj. zasad : zaufania do organów podatkowych i informacji prawnej , prawdy obiektywnej.
W trakcie prowadzonego postępowania organ celny informował Stronę o kolejnych etapach postępowania ( przykład - powołanie biegłego w sprawie i informacja o wynikach ekspertyzy ) . Strona miała możliwość kierowania do organu celnego wniosków o udzielenie wyjaśnień oraz mogła występować z własnymi wnioskami dowodowymi.
Ad 2) b)
Organ celny nie podziela też zarzutu strony skarżącej - naruszenia art. 187 Ordynacji podatkowej poprzez nie rozpatrzenia w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego.
Przepis art. 187 Ordynacji podatkowej konkretyzuje i rozwija zasadę prawdy obiektywnej z art. 122 i określa reguły przeprowadzenia dowodu.
Zdaniem Dyrektora Izby Celnej w Ł. zaprezentowany przez organ celny l instancji sposób ustalenia wartości celnej znajduje podstawę w obowiązujących przepisach i został dokonany w granicach swobodnej oceny dowodów zgodnie z art. 191 Ordynacji podatkowej . Zgodnie z zasadą wyrażona w tym przepisie organ celny ocenia na podstawie zebranego materiału dowodowego , czy dana okoliczność została udowodniona . "Oznacza to , że organ prowadzący postępowanie musi dążyć do ustalenia prawdy materialnej i według swej wiedzy , doświadczenia oraz wewnętrznego przekonania ocenić wartość dowodową poszczególnych środków dowodowych , wpływ udowodnienia jednej okoliczności na inne okoliczności" ( wyrok NSA z dnia 20.08.1997r. , III SA 150/96 ).
Ad 2 c)
Naruszenie art. 247§ 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej - w wyniku uznania , że przy wydaniu przez Naczelnika Urzędu Celnego [...] w Ł. decyzji z dnia [...] nie nastąpiło rażące naruszenie prawa.
Instytucja stwierdzenia nieważności decyzji wyrażona w art.247 § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej jest instytucją uchylenia zasady stabilności decyzji , jeżeli zachodzi rażące naruszenie prawa .
Rozpatrując zarzut Strony należy rozważyć czy decyzja będąca przedmiotem wniosku o stwierdzenie nieważności w sposób rażący narusza przepisy prawa materialnego i procesowego.
W dotychczasowym orzecznictwie sądowym oraz w doktrynie przyjmuje się , że rażące naruszenie prawa następuje wtedy, gdy "treść decyzji pozostaje w wyraźnej i oczywistej sprzeczności z treścią przepisu praw i gdy charakter tego naruszenia powoduje , że owa decyzja nie może być akceptowana jako akt wydany przez organ praworządnego państwa" ( wyrok NSA z dnia 17.09.1997r. , III S.A. 1425/96, Temida , Gdańsk 2000 ). "Naruszenie prawa tylko wtedy powoduje nieważność aktu administracyjnego , gdy ma ono charakter "rażącego", tzn. gdy decyzja wydana została wbrew nakazowi lub zdarzeniu ustanowionemu w przepisie prawnym , wbrew wszystkim przesłankom przepisu nadano prawa lub ich odmówiono, albo też wbrew tym przesłankom obarczono stronę obowiązkiem, albo uchylono obowiązek. Cechą rażącego naruszenia prawa jest to , że treść decyzji pozostaje w sprzeczności z przepisem poprzez proste ich zestawienie ze sobą" ( wyrok NSA , III S.A. 3279/99 LEX nr 47928 ).
Mając na uwadze powyższy wywód zdaniem Dyrektora Izby Celnej w Ł. nie można stwierdzić nieważności decyzji wydanej przez Naczelnika Urzędu Celnego [...] w Ł. z dnia [...] gdyż decyzja ta nie została wydana z rażącym naruszeniem prawa."
Organ administracyjny wniósł o oddalenie skargi. Odnosząc się do jej zarzutów stwierdził, że "Zgodnie z art. 85 § 1 Kodeksu celnego należności celne przywozowe są
wymagalne według stanu towaru i jego wartości w dniu przyjęcia zgłoszenia celnego i według stawek w tym dniu obowiązujących.
Wartość celna towarów określana jest w celu ustalenia kwoty wynikającej z długu celnego długu celnego oraz innych należności pobieranych przez organ celny, jak również stosowania środków polityki handlowej ( art. 21 Kodeksu celnego ).
Wartością celną towarów jest wartość transakcyjna , to znaczy cena faktycznie zapłacona lub należna za towar sprzedany w celu przywozu na polski obszar celny , ustalona , o ile jest to konieczne z uwzględnieniem art. 30 i art. 31 ustawy ( art.23 § 1 Kodeksu celnego).
Po przyjęciu zgłoszenia celnego organ celny może przystąpić do jego weryfikacji, polegającej w szczególności na :
1) kontroli zgłoszenia celnego i dołączonych do niego dokumentów ;
organ celny może żądać od zgłaszającego przedstawienia innych dokumentów w celu sprawdzenia prawidłowości danych zawartych w zgłoszeniu,
2) rewizji celnej towarów z możliwością pobrania próbek w celu
przeprowadzenia ich dalszej analizy lub dokładniejszej kontroli. Jeżeli organ celny po weryfikacji uzna zgłoszenie celne za nieprawidłowe , stosuje się art. 65 § 4 pkt 2 ( art. 70 Kodeksu celnego ).
Stosownie do postanowień art. 23 § 7 Kodeksu celnego wartość transakcyjna nie może być przyjęta za wartość celną , w wypadku gdy organ celny z uzasadnionych przyczyn zakwestionował wiarygodność i dokładność informacji lub dokumentów służących do określenia wartości celnej , które należy dołączyć do zgłoszenia celnego albo gdy nie zostaną one przedstawione przez zgłaszającego. Przepis ten daje organom celnym praktyczną możliwość kwestionowania zadeklarowanej wartości celnej w przypadkach uzasadniających podejrzenie jej zaniżenia .
Kwestionowanie wartości transakcyjnej jako podstawy deklarowanej wartości celnej, zobowiązuje organ celny do zastosowania jednej z metod "zastępczych" ( w kolejności ustalonej przez Kodeks Celny ) . Zgodnie z art. 23 § 8 Kodeksu celnego organ celny przed przystąpieniem do weryfikacji , obowiązany jest wyjaśnić zgłaszającemu ( na jego pisemny wniosek ) przyczyny podważania wiarygodności deklarowanej wartości oraz zastrzeżenia wobec przedłożonych informacji i dokumentów oraz wyznaczyć termin na złożenie przez zgłaszającego wyjaśnień. Z akt sprawy nie wynika aby zgłaszający zwrócił się do organu celnego o wyjaśnienie przyczyn kwestionowania wiarygodności deklarowanej wartości.
Organ celny - Naczelnik Urzędu Celnego [...] w Ł. po wstępnej analizie przedłożonych przez Spółkę z o.o. A dokumentów załączonych do zgłoszenia celnego poddał w wątpliwość zadeklarowaną wartość celną towarów. Jak wynika z decyzji czyniąc to organ kierował się doświadczeniem związanym z dokonywaniem odpraw celnych tego typu towarów . Jak wynika z przepisu art. 23 § 7 Kodeksu celnego ustawodawca zezwolił organowi celnemu na podjęcie takich działań.
Samo zakwestionowanie wiarygodności dokumentów załączonych do odprawy celnej nie przesądza jeszcze o treści decyzji . Dopiero wynik przeprowadzonego postępowania dowodowego znajduje swoje odzwierciedlenie w treści wydanej decyzji.
Wydając decyzję posiłkowo organ celny posłużył się posiadanymi materiałami porównawczymi zawartymi w zgłoszeniach celnych np. JDA SAD nr [...] z dnia [...] i nr [...] z dnia [...].
Wskazany w decyzji materiał porównawczy z dnia [...] ( JDA SAD nr [...]) nie mógł być znany w dniu 14.05.2002r. , tj. w dniu dokonania zgłoszenia celnego nr [...] z przyczyn oczywistych . Niemniej jednak w dniu wydania decyzji , tj. [...] posłużył organowi celnemu jako materiał porównawczy utwierdzający organ celny w przekonaniu , że decyzja o zakwestionowaniu wiarygodności faktury nr [...] z dnia [...] była słuszna .
Prawidłowość podjętej prze organ celny decyzji o zakwestionowaniu zadeklarowanej wartości potwierdzają również wyniki ekspertyzy nr [...] z dnia [...] ( z akt sprawy nie wynika, aby Spółka z o.o. A kwestionowała wyniki ekspertyzy).
W przypadku zakwestionowania wartości transakcyjnej wartość celna importowanego towaru ustalana jest metodami zastępczymi określonymi kolejno w art. 25-28 Kodeksu celnego ( art.24 § 1 Kodeksu celnego ).
Za wartość celną przyjmuje się wartość transakcyjną towarów identycznych ( art. 25 § 1 Kodeksu celnego ) lub podobnych ( art. 26 § 1 Kodeksu celnego ) sprzedanych i wprowadzonych na polski obszar celny w tym samym lub zbliżonym czasie , co towary, dla których ustalona jest wartość celna.
Gdy ustalenie wartości celnej na podstawie wyżej wymienionych metod jest niemożliwe , za wartość celną towaru zgodnie z art. 27 Kodeksu celnego przyjmuje się cenę jednostkową towarów przywożonych bądź identycznych lub podobnych sprzedanych na polskim obszarze celnym w największych zbiorczych ilościach i w stanie , w jakim są towary , dla których jest ustalona wartość celna , w transakcjach sprzedaży między nie powiązanymi ze sobą osobami , w tym samym lub zbliżonym czasie , nie przekraczającym 90 dni od dnia przywozu , pomniejszoną o :
1) marżę zazwyczaj płaconą lub uzgodnioną do zapłacenia lub też narzut , jaki jest zazwyczaj stosowany na polskim obszarze celnym , obejmujący zyski i wydatki związane ze sprzedażą przywiezionych towarów tego samego gatunku i rodzaju,
2) koszty transportu i ubezpieczenia oraz opłaty załadunkowe i manipulacyjne związane z transportem , po przywozie towarów na polski obszar celny ,
3) należności celne przywozowe i inne opłaty pobierane na polskim obszarze
celnym z tytułu przywozu lub sprzedaży towarów. Jeżeli wartość celna przywożonych towarów nie może być ustalona na podstawie wyżej zacytowanych przepisów za wartość celną przyjmuje się wartość kalkulowaną, która jest sumą:
1) kosztów lub wartości materiałów i produkcji bądź innych procesów zastosowanych przy wytworzeniu przywożonych towarów,
2) kwoty zysku i kosztów ogólnych równych kwocie zwyczajowo wliczonej w cenę sprzedaży towarów tego samego gatunku lub rodzaju , jak te , dla których ustalana jest wartość celna, wytworzonych przez producentów w kraju w celu przywozu takich towarów na polski obszar celny ,
3) kosztów lub wartości , o których mowa w art. 30 § 1 pkt 5 , tj. kosztów trans[portu i ubezpieczenia przywiezionych towarów oraz opłaty załadunkowe i manipulacyjne związane z ich transportem , poniesione do granicy państwa lub portu polskiego.
O ile wartość celna nie może być ustalona na podstawie powyższych metod , za wartość celną przyjmuje się wartość celną ustaloną na podstawie metody określonej w art. 29 § 1 Kodeksu celnego tzw. metody ostatniej szansy , czyli na podstawie danych dostępnych na polskim obszarze celnym z zastosowaniem odpowiednich środków zgodnych z zasadami i ogólnymi przepisami:
1) Artykułu VII Układu Ogólnego w sprawie Taryf Celnych i Handlu z 1994r.,
2) Porozumienia w sprawie stosowania artykułu VII Układu Ogólnego w sprawie Taryf Celnych i Handlu z 1994r.,
3) Przepisów Działu III Tytułu II Kodeksu celnego -"Wartość celna towarów",.
Wyżej przytoczone przepisy opisują metody "zastępcze" ustalania wartości celnej.
Zdaniem strony skarżącej organ celny przy ustaleniu wartości celnej sprowadzonego towaru pominął metody określone w art. 25-28 Kodeksu celnego.
Ten zarzut Strony należy uznać za chybiony , ponieważ w treści swojej decyzji Naczelnik Urzędu Celnego [...] w Ł. odniósł się kolejno do "zastępczych" metod określania wartości celnej oraz podał przyczyny dla których metody te w rozpatrywanej sprawie nie mogą mieć zastosowania. Podsumowując posiadany przez organ celny materiał porównawczy nie mógł stanowić podstawy do zastosowania którejkolwiek z metod "zastępczych"' określonych w art. 25-28 Kodeksu celnego .
Z uwagi na brak danych umożliwiających określenie wartości celnej towaru na podstawie art. 25-28 Kodeksu celnego , organ celny zastosował metodę wynikającą z art. 29 § 1 Kodeksu celnego .
W związku z tym postanowieniem z dnia [...] organ pierwszej instancji powołał biegłego. Ekspertyzę w sprawie wykonała firma C Rzeczoznawstwo i Kontrola Towarów w Obrocie Międzynarodowym .
Wyniki ekspertyzy potwierdziły uzasadnione wątpliwości organu celnego kwestionującego wartość towaru zadeklarowaną przez zgłaszającego.
Ad 2) a)
Zarzut naruszenia przepisu art. 121 i art. 122 Ordynacji podatkowej polegający na niepodjęciu przez organ celny wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy zdaniem organu celnego należy uznać za chybiony.
Prowadzone postępowanie celne nie narusza zasad wymienionych w powyższych przepisach , tj. zasad : zaufania do organów podatkowych i informacji prawnej , prawdy obiektywnej.
W trakcie prowadzonego postępowania organ celny informował Stronę o kolejnych etapach postępowania ( przykład - powołanie biegłego w sprawie i informacja o wynikach ekspertyzy ) . Strona miała możliwość kierowania do organu celnego wniosków o udzielenie wyjaśnień oraz mogła występować z własnymi wnioskami dowodowymi.
Ad 2) b)
Organ celny nie podziela też zarzutu strony skarżącej - naruszenia art. 187 Ordynacji podatkowej poprzez nie rozpatrzenia w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego.
Przepis art. 187 Ordynacji podatkowej konkretyzuje i rozwija zasadę prawdy obiektywnej z art. 122 i określa reguły przeprowadzenia dowodu.
Zdaniem Dyrektora Izby Celnej w Ł. zaprezentowany przez organ celny l instancji sposób ustalenia wartości celnej znajduje podstawę w obowiązujących przepisach i został dokonany w granicach swobodnej oceny dowodów zgodnie z art. 191 Ordynacji podatkowej . Zgodnie z zasadą wyrażona w tym przepisie organ celny ocenia na podstawie zebranego materiału dowodowego , czy dana okoliczność została udowodniona . "Oznacza to , że organ prowadzący postępowanie musi dążyć do ustalenia prawdy materialnej i według swej wiedzy , doświadczenia oraz wewnętrznego przekonania ocenić wartość dowodową poszczególnych środków dowodowych , wpływ udowodnienia jednej okoliczności na inne okoliczności" ( wyrok NSA z dnia 20.08.1997r. , III SA 150/96 ).
Ad 2 c)
Naruszenie art. 247§ 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej - w wyniku uznania , że przy wydaniu przez Naczelnika Urzędu Celnego [...] w Ł. decyzji z dnia [...] nie nastąpiło rażące naruszenie prawa.
Instytucja stwierdzenia nieważności decyzji wyrażona w art.247 § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej jest instytucją uchylenia zasady stabilności decyzji , jeżeli zachodzi rażące naruszenie prawa .
Rozpatrując zarzut Strony należy rozważyć czy decyzja będąca przedmiotem wniosku o stwierdzenie nieważności w sposób rażący narusza przepisy prawa materialnego i procesowego.
W dotychczasowym orzecznictwie sądowym oraz w doktrynie przyjmuje się , że rażące naruszenie prawa następuje wtedy, gdy "treść decyzji pozostaje w wyraźnej i oczywistej sprzeczności z treścią przepisu praw i gdy charakter tego naruszenia powoduje , że owa decyzja nie może być akceptowana jako akt wydany przez organ praworządnego państwa" ( wyrok NSA z dnia 17.09.1997r. , III S.A. 1425/96, Temida , Gdańsk 2000 ). "Naruszenie prawa tylko wtedy powoduje nieważność aktu administracyjnego , gdy ma ono charakter "rażącego", tzn. gdy decyzja wydana została wbrew nakazowi lub zdarzeniu ustanowionemu w przepisie prawnym , wbrew wszystkim przesłankom przepisu nadano prawa lub ich odmówiono, albo też wbrew tym przesłankom obarczono stronę obowiązkiem, albo uchylono obowiązek. Cechą rażącego naruszenia prawa jest to , że treść decyzji pozostaje w sprzeczności z przepisem poprzez proste ich zestawienie ze sobą" ( wyrok NSA , III S.A. 3279/99 LEX nr 47928 ).
Mając na uwadze powyższy wywód zdaniem Dyrektora Izby Celnej w Ł. nie można stwierdzić nieważności decyzji wydanej przez Naczelnika Urzędu Celnego [...] w Ł. z dnia [...] gdyż decyzja ta nie została wydana z rażącym naruszeniem prawa."
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna.
Należy zaznaczyć, iż z dniem 1 stycznia 2004 r. na podstawie art.1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153, poz.1271/ weszła w życie ustawa z dnia25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz.U nr 153, poz.1269/ oraz ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U nr 153, poz.1270/.
Zgodnie z treścią art.97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Skarga została wniesiona przed dniem 1 stycznia 2004 r. i do tego dnia postępowanie nie zostało zakończone. Skarga ta winna więc zostać rozpoznana na podstawie ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zaś sądem właściwym do jej rozpatrzenia jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, utworzony z dniem 1 stycznia 2004 r. dla obszaru województwa łódzkiego.
Zgodnie z treścią art.1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz.U nr 153, poz.1269/ sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej.
W myśl zaś art.1 § 2 wymienionej ustawy kontrola, o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Zgodnie z treścią art.3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U nr 153, poz.1270/ sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie.
W myśl zaś art.145 § 1 wymienionej ustawy sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie:
1/ uchyla decyzje lub postanowienie w całości lub w części jeżeli stwierdzi:
a/ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy
b/ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego
c/ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy
2/ stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art.156 kodeksu postępowania administracyjnego lub innych przepisach
3/ stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach.
Z wymienionych przepisów wynika, iż sąd bada legalność zaskarżonej decyzji czy jest ona zgodna z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.
Badając legalność zaskarżonej decyzji sąd nie stwierdził naruszenia przez organy celne przepisów prawa materialnego bądź procesowego w stopniu uzasadniającym jej uchylenie.
Zgodnie z arr.247 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa /Dz.U Nr 137, poz.926 ze zm./ w zw. z art.262 Kodeksu celnego organ celny stwierdza nieważność decyzji ostatecznej, która została wydana z rażącym naruszeniem prawa.
Postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji jest postępowaniem nadzwyczajnym, odrębnym od postępowania w sprawie zgłoszenia celnego, które nie może być poświęcone ponownej ocenie zasadności dokonanych rozstrzygnięć merytorycznych w zakresie uznania zgłoszenia celnego za nieprawidłowe. Postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji może dotyczyć tylko ustalenia, czy decyzje, których wniosek dotyczy, obarczone są wadami, których enumeratywny wykaz określają przepisy art.247 § 1 Ordynacji podatkowej, czy te wady nie występują. Taki zakres omawianego postępowania wiąże się z treścią art.128 Ordynacji podatkowej w zw. z art.262 Kodeksu celnego określającego zasady trwałości decyzji ostatecznych w postępowaniu celnym. Taki przymiot posiada decyzja Naczelnika Urzędu Celnego [...] w Ł. z dnia [...], gdyż z akt sprawy nie wynika, żeby wniesiono od niej odwołanie.
Stwierdzenie nieważności decyzji może nastąpić w przypadkach określonych w Ordynacji podatkowej, a więc w wymienionym art.247 § 1 tejże ustawy. Skarżąca Spółka nie wnosząc odwołań od wymienionej decyzji wydanej przez Naczelnika Urzędu Celnego [...] w Ł. sama pozbawiła się możliwości przeprowadzenia przez organ odwoławczy kontroli prawidłowości dokonanego rozstrzygnięcia.
Jeżeli chodzi o wyjaśnienie znaczenia użytego w art.247 § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej pojęcia "rażące naruszenie prawa", to w orzecznictwie sądowoadministracyjnym przeważa pogląd o formalnym rozumieniu tego pojęcia. (por. wyrok NSA z dnia 28 listopada 1997 r., III SA. 1134/96 ONSA z 1998 r. nr 3, poz.101). Sprowadza się on do stwierdzenia, że rażące naruszenie prawa zachodzi wówczas, gdy istnieje oczywista sprzeczność pomiędzy treścią przepisu a rozstrzygnięciem objętym decyzją i gdy charakter naruszenia powoduje, że decyzja ta może być akceptowana jako akt wydany przez organ praworządnego państwa.
Przedstawione rozumienie pojęcia rażącego naruszenia prawa, które skład orzekający podziela, prowadzi do wniosku, że Dyrektor Izby Celnej nie naruszył prawa odmawiając stwierdzenia nieważności zaskarżonych decyzji.
Brak jest bowiem w tej sprawie bezsporności, oczywistości naruszenia prawa, a w szczególności przepisów wskazanych przez stronę skarżącą.
Uwzględnienie jej zarzutów oznaczałoby, że organ celny powinien ponownie rozpatrzyć sprawę co do jej istoty, tak jak w postępowaniu odwoławczym , a tego czynić nie może.
Z tych względów Sąd na podstawie art.151 ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło