I SA/Łd 367/14

WyrokWSA w Łodzi2014-09-10

Skład orzekający: Cezary Koziński, Wiktor Jarzębowski, Bożena Kasprzak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o wznowienie postępowania podatkowego, oparty na przesłance popełnienia przestępstwa (art. 240 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej), może zostać uwzględniony bez prawomocnego orzeczenia sądu karnego stwierdzającego popełnienie przestępstwa, jeśli jego oczywistość nie jest bezsporna?
Ratio decidendi
Instytucja wznowienia postępowania podatkowego jest nadzwyczajnym trybem, który ma na celu eliminację kwalifikowanych wad procesowych, a nie ponowne merytoryczne rozpoznanie sprawy. W przypadku wznowienia postępowania na podstawie art. 240 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej (decyzja wydana w wyniku przestępstwa), co do zasady wymagane jest prawomocne orzeczenie sądu karnego stwierdzające popełnienie przestępstwa. Odstępstwo od tej zasady, przewidziane w art. 240 § 2 Ordynacji podatkowej, dopuszczalne jest jedynie w sytuacji, gdy popełnienie przestępstwa jest oczywiste, co w niniejszej sprawie nie zostało wykazane. Nieważność umowy cywilnoprawnej, stwierdzona przez sąd cywilny, nie jest równoznaczna z popełnieniem przestępstwa w rozumieniu przepisów Ordynacji podatkowej.
Stan faktyczny
Podatnicy wnieśli o wznowienie postępowania podatkowego zakończonego ostateczną decyzją ustalającą wysokość zobowiązania w podatku od nieruchomości za rok 2003, powołując się na różne podstawy, w tym art. 240 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej (decyzja wydana w wyniku przestępstwa). Organy podatkowe odmówiły uchylenia decyzji, uznając, że nie zaistniały przesłanki do wznowienia postępowania. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji, wskazując m.in. na brak prawomocnego orzeczenia sądu karnego stwierdzającego popełnienie przestępstwa. Podatnicy zaskarżyli decyzję SKO, zarzucając naruszenie prawa, w szczególności nieuwzględnienie nieważności umowy cywilnoprawnej stwierdzonej wyrokiem Sądu Najwyższego.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 10 września 2014 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Cezary Koziński Sędziowie: Sędzia NSA Wiktor Jarzębowski (spr.) Sędzia WSA Bożena Kasprzak Protokolant: starszy specjalista Izabela Ścieszko po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 września 2014 roku sprawy ze skargi J. W. i J. W.(1) na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej ustalającej wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za rok 2003 oddala skargę. I SA/Łd 367/14 Uzasadnienie Decyzją z dnia [...] r. Prezydent Miasta Ł. ustalił J. W. i J. W.(1) wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości położonej w Ł. przy ul. A 208/214 za 2003 r. w kwocie 16.873,50 zł. Strony nie złożyły od tej decyzji odwołania. Następnie, w piśmie z dnia 22 lipca 2013 r., podatnicy wnieśli o wznowienie postępowań zakończonych decyzjami wydanymi w przedmiocie podatku od nieruchomości położonej w Ł. przy ul. A 208/214. Jako podstawę wznowienia wskazali art. 145 § 1 pkt 1 i pkt 2 K. p. a. Jednocześnie strony wniosły o zawieszenie postępowania w sprawie wznowienia do czasu stwierdzenia, orzeczeniem sądu lub innego organu, sfałszowania dowodów lub popełnienia przestępstwa. Domagały się też, by Prezydent Miasta Ł. wystąpił do Starosty Powiatowego o niezwłoczne podjęcie działań w celu uregulowania stanu prawnego wskazanej wyżej nieruchomości. Precyzując później wniosek podatnicy, jako podstawę wznowienia, wskazali art. 240 § 1 pkt 5 zdanie pierwsze i art. 240 § 1 pkt 7 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 749 ze zm.; dalej "O.p."). Zaznaczyli, że wznowieniem powinny być objęte postępowania podatkowe prowadzone od 1994 r. do chwili obecnej. Postanowieniem z dnia [...] r. Prezydent Miasta Ł. wznowił postępowanie podatkowe w przedmiocie ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za lata 2008-2013, a postanowieniem z [...] r. wznowił postępowanie zakończone decyzją ustalającą zobowiązanie w podatku od nieruchomości na rok 2003. Decyzją z dnia [...] r. Prezydent Miasta Ł. odmówił uchylenia decyzji własnej z dnia [...] r. ustalającej J. W. i J. W(1). wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości na rok 2003. Uznał, że nie wystąpiły żadne przesłanki z art. 240 § 1 O.p.. Powyższe rozstrzygnięcie podatnicy zaskarżyli odwołaniem. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. decyzją z dnia [...] r. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji. Organ odwoławczy podkreślił, że postępowanie wznowieniowe nie służy załatwieniu sprawy podatkowej. Jego podstawowym celem jest zbadanie orzeczenia wydanego w postępowaniu zwykłym pod kątem zaistnienia przesłanek, wymienionych w art. 240 § 1 O.p., dlatego postępowanie to nie może przerodzić się w postępowanie o charakterze merytorycznym, w którym bada się na nowo okoliczności sprawy. Kolegium wskazało, że podatnicy oparli swój wniosek na przesłankach z art. 240 § 1 pkt 1, pkt 2, pkt 4 pkt 5 i pkt 7 O.p. Zgodnie z tymi unormowaniami, w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli: dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe - art. 240 § 1 pkt 1 O.p.; decyzja wydana została w wyniku przestępstwa — art. 240 § 1 pkt 2 O.p.; strona nie z własnej winy nie brała udziału w postępowaniu - art. 240 § 1 pkt 4 O.p.; wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji nieznane organowi, który wydał decyzję - art. 240 § 1 pkt 5 O.p.; decyzja została wydana na podstawie innej decyzji lub orzeczenia sądu, które zostały następnie uchylone lub zmienione w sposób mogący mieć wpływ na treść wydanej decyzji - art. 240 § 1 pkt 7 O.p. Odnosząc się do pierwszej z wymienionych wyżej przesłanek SKO argumentowało, że strona, która domaga się wznowienia postępowania na tej podstawie, że dowód okazał się fałszywy, musi przedstawić organowi orzeczenie sądowe stwierdzające, że dowód był sfałszowany. W przedmiotowej sprawie strona nie przedstawiła takiego orzeczenia. W ocenie organu II instancji, załączone do wniosku o wznowienie postępowania zawiadomienie z Prokuratury Ł.-Ś. z dnia 1 lipca 2013 r. o wszczęciu śledztwa w sprawie przekroczenia uprawnień przez urzędników państwowych poprzez poświadczenie nieprawdy w decyzjach administracyjnych jest w tym zakresie niewystarczające. Jednocześnie SKO wskazało, że nie ma podstaw do zastosowania art. 240 § 2 i § 3 O.p., z uwagi na brak oczywistości sfałszowania jakiegokolwiek dowodu, na podstawie którego w decyzji ostatecznej ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne. W ocenie organu odwoławczego nie zachodziła również przesłanka z art. 240 § 1 pkt 2 O.p., ponieważ także w tym przypadku strony nie przedstawiły dowodu w postaci wyroku sądowego stwierdzającego, że decyzja ostateczna wydana została w wyniku przestępstwa. W kwestii zastosowania art. 240 § 1 pkt 4 O.p. SKO stwierdziło, że w aktach sprawy brak jest dowodów na to, że podatnicy nie z własnej winy nie brali udziału w postępowaniu podatkowym zakończonym kwestionowaną decyzją ostateczną. Zdaniem organu odwoławczego nie zachodzi również przypadek opisany w art. 240 § 1 pkt 5 O.p. W tym zakresie SKO wskazało, że do wniosku o wznowienie postępowania strony załączyły: zawiadomienie z Prokuratury Ł.-Ś. z dnia 1 lipca 2013 r. sygn. akt [...] o wszczęciu śledztwa w sprawie przekroczenia uprawnień przez urzędników państwowych poprzez poświadczenie nieprawdy w dokumentach urzędowych - decyzjach administracyjnych, odpisy z ksiąg wieczystych o nr [...], [...], [...], [...], [...] z dnia [...] r. dotyczące nieruchomości przy ul. A 208/214, decyzję Naczelnika Dzielnicy Ł.-G. - Rejonowego Zarządu Gospodarki Terenami w Ł. z dnia [...] r. w sprawie przekazania Z.P.W. A w Ł. w użytkowanie przedmiotowej nieruchomości przy ul. A, - decyzję Wojewody [...] z dnia [...] r. znak [...] stwierdzającą nabycie przez Z.P.W. im. B w likwidacji prawa użytkowania wieczystego przedmiotowego gruntu, - zawiadomienie o zajęciu prawa majątkowego stanowiącego wynagrodzenie (w stosunku do J. W.(1)) u dłużnika zajętej wierzytelności będącego pracodawcą z dnia 17 lipca 2013 r. Odnosząc się do powyższych dowodów SKO oceniło, że zawiadomienie z Prokuratury o wszczęciu śledztwa jest nowym dowodem, po raz pierwszy zgłoszonym przez strony, który nie był znany organowi pierwszej instancji, ale dowód ten ani nie jest dla sprawy istotny, ani nie istniał w dniu wydania decyzji ostatecznej. Co do odpisów z ksiąg wieczystych, decyzji Naczelnika Dzielnicy Ł.-G. - Rejonowego Zarządu Gospodarki Terenami w Ł. i decyzji Wojewody [...] z dnia [...] r. organ odwoławczy wskazał, że są to nowe dowody, po raz pierwszy zgłoszone przez strony i istniejące w dniu wydania decyzji ostatecznej, ale prawdopodobnie były one znane organowi pierwszej instancji, a ponadto nie są one dla sprawy istotne. Z kolei zawiadomienie o zajęciu prawa majątkowego SKO zakwalifikowało jako nowy dowód, po raz pierwszy zgłoszony przez strony, który nie istniał w dniu wydania decyzji ostatecznej i który był znany organowi pierwszej instancji jako organowi egzekucyjnemu i wierzycielowi. Ponadto nie jest to dowód istotny dla sprawy. Organ II instancji nie stwierdził także, by zachodziła podstawa wznowienia postępowania z art. 240 § 1 pkt 7 O.p. Wyjaśnił, że w zakresie tej przesłanki strony powołały się na wyrok Sądu Najwyższego z dnia [...] r., sygn. akt [...]. Wyrok ten dotyczył powództwa J. W., J. W.(1) i D. W. przeciwko "C" Spółdzielni Pracy w Ł. w likwidacji o odszkodowanie i eksmisję, a Sąd Najwyższy wyrokiem tym oddalił kasację powodów. W ocenie organu odwoławczego powyższe orzeczenie Sądu Najwyższego nie świadczy o tym, że ww. decyzja ostateczna została wydana na podstawie orzeczenia sądu, które zostało następnie uchylone lub zmienione w sposób mogący mieć wpływ na treść wydanej decyzji. Wobec tego, że Kolegium nie stwierdziło istnienia przesłanek określonych w art. 240 § 1 pkt 1, pkt 2, pkt 4, pkt 5 i pkt 7 O.p., za zasadne uznało odmówienie uchylenia ostatecznej decyzji Prezydenta Miasta Ł. Dodatkowo organ wskazywał, że powołany wyżej wyrok Sądu Najwyższego oprócz tego, że nie potwierdził istnienia przesłanki wznowienia postępowania, to przede wszystkim nie został wydany w sprawie o ustalenie między stronami umowy sprzedaży nieważności tej umowy. W skardze do tutejszego Sądu J. i J. W. zarzucili rażące naruszenie prawa poprzez niezastosowanie art. 233 § 1 pkt 2 i art. 233 § 3 w związku z art. 240 § 1 pkt 2 O.p. Wskazując na powyższe skarżący wnieśli o stwierdzenie nieważności decyzji SKO, poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji wydanej w trybie wznowienia postępowania oraz decyzji podatkowej wymiarowej, a nadto o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od wpisu od skargi. W uzasadnieniu skarżący wywodzili, że jakkolwiek wyrok SN z dnia [...]r., sygn. akt [...], nie został wydany w sprawie ustalenia nieważności umowy, to umowa została oceniona przez SN jako bezwzględnie nieważna i takiej samej ocenie podlega w każdym innym postępowaniu. Skoro nabycie przez skarżących prawa użytkowania wieczystego zostało dokonane na podstawie czynności prawnej obciążonej wadą bezwzględnej nieważności, to stan nieważności datuje się od początku, tzn. od chwili dokonania czynności i powinien być brany pod uwagę z urzędu przez organy stosujące prawo, w tym sądy administracyjne, w każdym postępowaniu. Co więcej, bezwzględną nieważnością dotknięte są wszystkie czynności prawne, których podstawą jest czynność bezwzględnie nieważna, w tym wpisy w ewidencji gruntów i budynków, będące według organu podatkowego podstawą wymiaru podatku. Tej okoliczności nie uwzględnił organ l instancji oraz SKO. Zdaniem podatników decyzje w sprawie podatku, począwszy od 1996 r. zostały wydane z rażącym naruszeniem prawa, a w razie ich wykonania wywołałyby czyn zagrożony karą. Nadto decyzje te były skierowane do podmiotów niebędących stroną. Skarżący wskazali również, że organy podatkowe w sposób nieuzasadniony uchyliły się od zastosowania art. 1891 Kpc. W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji. W piśmie z dnia 18 czerwca 2014 r. podatnicy podnieśli, że wznowienie postępowania nastąpiło z urzędu, a nie na wniosek. Postępowanie zostało wznowione wyłącznie w oparciu o art. 240 § 1 pkt 5 O.p., natomiast organ podatkowy zbadał z urzędu, czy nie występują okoliczności uzasadniające zastosowanie art. 240 § 1 pkt 1, 2, 4 i 7 O.p. Zdaniem strony organ nie mógł wyjść poza zakres podstawy wznowienia. W ocenie skarżących stanowisko SN w zakresie bezwzględnej nieważności aktu notarialnego przeniesienia prawa użytkowania wieczystego było wystarczające do stwierdzenia przez organ podatkowy wadliwości wpisu w ewidencji gruntów i budynków, a w konsekwencji do uchylenia decyzji w podatku od nieruchomości. Wskazali, że ze względu na upływ czasu wydanie nowej decyzji obciążającej samoistnego posiadacza jest już niemożliwe. Zdaniem podatników, źródłem wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów i budynków powinien być wyrok SN z dnia [...] r. W sytuacji gdy podatnik wykaże sprzeczność danych ze stanem rzeczywistym, organ podatkowy jest zobowiązany do krytycznej oceny danych z ewidencji gruntów i budynków, aby uczynić zadość zasadzie prawdy obiektywnej, wyrażonej w art. 122 O.p. Skarżący podali nadto, że przedmiotowa nieruchomość stała się własnością gminy Miasto Ł. 27 maja 1990 r. Decyzją z dnia [...] r. Urząd Wojewódzki w Ł. stwierdził, iż nieruchomość ta stała się z mocy prawa z dniem 5 grudnia 1990 r. przedmiotem użytkowania wieczystego, a użytkownikiem wieczystym są ZPW im. B. Decyzja z dnia [...] r. była podstawą sporządzenia aktu notarialnego z dnia [...]r., którym likwidator ZPW im. B sprzedał skarżącym prawo użytkowania wieczystego gruntu. Wiedza o tym, że decyzja z dnia [...] r. tworzyła fikcyjne prawo użytkowania wieczystego spowodowała, że prawo to nigdy nie zostało ujawnione przez ZPW im. B w księdze wieczystej, a także nie zostało ujęte w bilansie ZPW im. B za 1992 r. po stronie aktywów. Brak możliwości rozliczenia zapłaty za prawo użytkowania wieczystego uiszczonej przez skarżących gotówką, ze względu na brak w bilansie pozycji uzasadniającej jej rozlicznie spowodował, że cała kwota uiszczona przez skarżących powędrowała do prywatnych kieszeni. W ocenie strony, działanie takie wyczerpuje znamiona oszustwa dokonanego w celu uzyskania nienależnej korzyści majątkowej znacznej wartości i aby to stwierdzić, orzeczenie sądu nie jest konieczne. Zaznaczyli, że do 16 kwietnia 2014 r. nie znali ustawy z dnia 10 maja 1990 r., z której wynika, że przedmiotowa nieruchomość jest z mocy prawa własnością gminy Miasto Ł. od 27 maja 1990 r. Ta wiedza uświadomiła im, że padli ofiarą przestępstwa. Nie tylko stracili majątek będący dorobkiem życia dwóch pokoleń, ale na skutek wpisu w ewidencji gruntów i budynków, którego dokonanie wyczerpuje znamiona poplecznictwa, zostali bezzasadnie zobowiązani do świadczenia na rzecz gminy podatku od nieruchomości. Do chwili obecnej organ podatkowy egzekwuje z wynagrodzenia za pracę skarżącej zobowiązanie wynikające z decyzji podatkowych w podatku od nieruchomości. W kolejnym piśmie z dnia 24 lipca 2014 r. skarżący wnieśli o stwierdzenie nieważności wszystkich aktów administracyjnych wydanych w sprawie wznowienia postępowania, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa. W przedmiotowej sprawie sporne jest, czy zaistniała wskazana przez stronę przesłanka do wznowienia postępowania podatkowego (art. 240 § 1 pkt 2 O.p.) w sprawie zakończonej decyzją ostateczną Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...]r. ustalającej wymiar podatku od nieruchomości przy ul. A 208/214 na rok 2003. Mimo bowiem powoływania przez skarżących wcześniej różnych podstaw wznowienia postępowania podatkowego, to w skardze wyraźnie wskazali, że błąd organów polega na nieuwzględnieniu podstawy wznowienia z art. 240 § 1 pkt 2 O.p. Na wstępie rozważań należy podnieść, że instytucja wznowienia postępowania ma na celu stworzenie prawnej możliwości ponownego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego i podjęcia ponownego rozstrzygnięcia sprawy zakończonej ostateczną decyzją podatkową, jeżeli postępowanie podatkowe przed organem podatkowym było dotknięte kwalifikowanymi wadami procesowymi, wyliczonymi wyczerpująco w art. 240 O.p. Trzeba bowiem pamiętać, że wznowienie postępowania jest nadzwyczajnym trybem postępowania. Nie może ono zastępować trybu odwoławczego. Jedną z podstawowych zasad postępowania jest zasada trwałości decyzji ostatecznych (art. 128 O.p.). Doznaje ona ograniczenia tylko w sytuacjach wyjątkowych, gdy decyzja jest obarczona kwalifikowanymi wadami prawnymi. Granice postępowania w trybie wznowienia postępowania zakreślone są wnioskiem strony. W związku z tym również jego kontrola dokonywana przez sąd administracyjny dotyczy decyzji wydanych w trybie wznowienia postępowania i to w zakresie wyznaczonym przez wniosek strony. Istotnym jest zatem to, czy wystąpiły przesłanki do wznowienia postępowania. W rozpoznawanej sprawie strona nie wnosiła odwołania od decyzji wymiarowej, a po kilku latach skorzystała z wszczęcia nadzwyczajnego trybu postępowania, a mianowicie wznowienia postępowania. Dotychczasowe uwagi wskazują więc, że istota zagadnienia sprowadza się do tego, czy istniały podstawy wznowienia postępowania. Przedmiotem postępowania o wznowienie nie jest bowiem ponowne rozpoznanie sprawy we wszystkich jej aspektach, a jedynie zbadanie, czy zaszły wyjątkowe okoliczności wyliczone w art. 240 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa (por. wyrok NSA z dnia 22 maja 2003 r. III SA 2367/01, Lex nr 145008). Zgodnie z art. 240 § 1 O.p. wznawia się postępowanie między innymi, gdy decyzja wydana została w wyniku przestępstwa (pkt 2). Natomiast stosownie do § 2 art. 240 O.p., jeżeli sfałszowanie dowodu lub popełnienie przestępstwa jest oczywiste, a wznowienie postępowania jest niezbędne w celu ochrony interesu publicznego, postępowanie z przyczyn określonych w § 1 pkt 1 i pkt 2 może być wznowione również przed wydaniem przez sąd orzeczenia stwierdzającego sfałszowanie dowodu lub popełnienie przestępstwa. Podstawowym argumentem zawartym w skardze przemawiającym zdaniem strony za naruszeniem przez SKO, a wcześniej Prezydenta Miasta prawa, była stwierdzona wyrokiem Sądu Najwyższego z dnia [...] r., wydanym w sprawie o sygn. akt [...], nieważność umowy z dnia 23 grudnia 1993 r., na podstawie której skarżący nabyli prawo wieczystego użytkowania gruntu (udział w tym prawie wynoszący 1/10 i 9/10 udział nieżyjącej już D. W.). W oparciu o tę umowę zostały dokonane zapisy w ewidencji gruntów i budynków, które z kolei zgodnie z art. 21 ust. 1 Prawa geodezyjnego i kartograficznego były podstawą wydania spornej, ostatecznej decyzji wymiarowej. Przechodząc do oceny stanowiska organu odwoławczego, w kontekście zarzutów skargi, Sąd stwierdza, że jest ono prawidłowe, usprawiedliwione okolicznościami i przywołanymi na ich poparcie dowodami zgromadzonymi przez organy. Dokonana ocena nie budzi zastrzeżeń. Tytułem wstępu za utrwalonymi poglądami judykatury i piśmiennictwa wskazać należy, że w kwestii, czy doszło do popełnienia przestępstwa, którego wynikiem miała być sporna decyzja (art. 240 § 1 pkt 2 O.p.), winien wypowiedzieć się właściwy sąd (sąd karny w postępowaniu karnym), albowiem wynika to z ustawowego podziału kompetencji organów państwowych, następstwem czego jest wyłączenie możliwości orzekania o popełnieniu przestępstwa organów właściwych w sprawie wznowienia postępowania. Innymi słowy, fakt popełnienia przestępstwa musi zostać stwierdzony prawomocnym orzeczeniem sądu karnego. Organy podatkowe i sądy administracyjne nie zastępują bowiem organów postępowania karnego w ustalaniu dokonania, sprawstwa i winy przestępstwa. Ustawodawca przewidział odstępstwa od tego rygorystycznego wymogu, w sytuacji gdy sfałszowanie dowodu lub popełnienie przestępstwa jest oczywiste (§ 2 art. 240 O.p.). Z tej właśnie regulacji stara się skorzystać strona argumentując o zasadności zgłaszanego wniosku. Co istotne, podkreślić należy, że przy ocenie cytowanej "oczywistości" należy zachować daleko idącą ostrożność, ażeby nie doprowadzić do sytuacji, w której po zakończeniu postępowania wznowieniowego zapadnie wyrok wykluczający np. fałsz dowodu, który legł u podstaw wydanej decyzji lub stwierdzający brak popełnienia przestępstwa towarzyszącego wydaniu decyzji. Jeżeli zaistnienie przesłanki z art. 240 § 1 pkt 2 O.p. budzi jakiekolwiek wątpliwości, organ jest zobowiązany do odmowy uchylenia ostatecznej decyzji - por. wyrok WSA z 23 marca 2004 r. sygn. akt III SA 2545/02, wyrok WSA w Kielcach, sygn. akt I Sa/Ke 747/07, wyrok NSA z 20 stycznia 2012 r., sygn. II FSK 997/10, Barbara Adamiak [w:] Ordynacja podatkowa, Komentarz 2011 – B. Adamiak, J. Borkowski, R. Mastalski, J. Zubrzycki . W rozpoznawanej sprawie na oczywistość przytoczonych przesłanek wznowienia wskazuje strona, argumentując o zasadności zgłaszanego wniosku o wznowienie postępowania. Odnosząc powyższe do okoliczności przedmiotowej sprawy zauważyć należy, co jest niesporne między stronami, że nie zostało wydane orzeczenie stwierdzające, że popełniono przestępstwo rzutujące na wydanie decyzji. Takiego związku nie tworzy okoliczność, że sądy cywilne (Sąd Okręgowy, Sąd Apelacyjny i Sąd Najwyższy) stwierdziły, że umowa, na podstawie której skarżący mieli nabyć prawo wieczystego użytkowania gruntu położonego w Ł. przy ul. A 208/214, była nieważna. Po pierwsze, orzeczenia te zapadły w innym niż postępowanie karne trybie, po wtóre w sprawie o odszkodowanie i eksmisję, nawet nie w postępowaniu opartym o treść art. 189 k.p.c. Takiego związku pomiędzy potencjalnym popełnieniem przestępstwa, a będącej jego wynikiem decyzji nie tworzy jeszcze okoliczność, że Prokuratura Rejonowa Ł.-Ś. w dniu 14 maja 2013 r. wszczęła śledztwo pod sygnaturą [...] w sprawie przekroczenia uprawnień przez urzędników państwowych poprzez poświadczenie nieprawdy w dokumentach urzędowych – decyzjach administracyjnych (tj. o czyn z art. 231 § 1 kk, art. 271 § 1 kk w zw. z art. 11 § 2 kk i art. 12 kk). Zawiadomienie takie nie jest przede wszystkim orzeczeniem sądu stwierdzającym popełnienie przestępstwa, nie będzie nim także okoliczność, że określonym osobom przedstawiono zarzuty, czy nawet wniesiono akt oskarżenia. Należy przy tym wskazać, że podobny pogląd wyraził Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w wyroku z dnia 21 listopada 2007 r., w sprawie I SA/Ke 474/07. Na marginesie wspomnieć wypada, że J. W. nie dostarczył organom podatkowym w tej sprawie jakichkolwiek informacji o przebiegu śledztwa, w ramach którego występuje jako pokrzywdzony. Jak już wyżej wskazano, w sytuacjach enumeratywnie opisanych w § 2 art. 240 O.p możliwe jest wznowienie postępowania z przyczyn wskazanych w art. 240 § 1 pkt 1 i 2 O.p., nawet wówczas, gdy orzeczenie sądu stwierdzające fakt popełnienia przestępstwa nie zostało jeszcze wydane (albo nie może być wydane - § 3 art. 240 O.p.). Zasadniczą przesłanką umożliwiającą skuteczne wznowienie postępowania jest "oczywistość" popełnienia przestępstwa. W ocenie Sądu w niniejszej sprawie przesłanka "oczywistości" nie jest spełniona. W znaczeniu semantycznym "oczywiste" oznacza, pewne, jasne, niebudzące wątpliwości, rzucające się w oczy. Otóż podstawę zaskarżonej decyzji stanowił wpis w ewidencji gruntów i budynków, z którego wynikało, że strona jest użytkownikiem wieczystym przedmiotowej nieruchomości. Wpis ten oparty był na umowie zawartej w formie aktu notarialnego, która zresztą stanowiła także podstawę dokonania stosownych zmian w księgach wieczystych. Skoro ani notariusz sporządzający umowę sprzedaży prawa wieczystego użytkowania działek gruntu położonych w Ł., ani Sąd Rejonowy Wydział Ksiąg Wieczystych nie dostrzegły wady prawnej oświadczenia stron, to tym bardziej takiej wady mógł nie dostrzec urzędnik dokonujący wpisu do ewidencji gruntów i budynków. "Oczywistość" popełnienia przestępstwa przez długi czas nie była pewna także dla strony, skoro w toku długotrwałego procesu cywilnego (wyrok Sądu Okręgowego w Ł. z dnia [...] r. w sprawie [...], wyrok Sądu Apelacyjnego w Ł. z dnia [...] r. w sprawie [...] i wyrok Sądu Najwyższego z dnia [...]r. w sprawie [...]) swoje roszczenie o eksmisję i odszkodowanie od "C" wywodziła z zawartej w dniu 23 grudnia 1993 r. umowy. Z akt sprawy wynika, że wyrok Sądu Najwyższego i wynikająca z niego nieważność umowy sprzedaży użytkowania wieczystego była znana organowi pierwszej instancji prawdopodobnie od grudnia 2004 r., kiedy to Minister Skarbu Państwa przesłał Prezydentowi Miasta Ł. odpis wyroku w sprawie [...], co oznacza, że w chwili wydawania decyzji wymiarowej za 2003 r. organ podatkowy nawet mógł nie mieć żadnych podstaw do podejrzeń co do ważności umowy nabycia przez skarżących prawa do nieruchomości. Zakładając nawet hipotetycznie, że w świetle tej okoliczności doszło do zaniedbania obowiązków przez Urząd Miasta, i że owo zaniedbanie ma charakter "oczywiście" przestępczy, to i tak w wyniku wznowienia postępowania w tej sprawie nie mogłaby być wydana inna decyzja, niż pierwotna decyzja wymiarowa (art. 245 § 1 pkt 3 lit. a O.p.). Zgodnie bowiem z art. 3 ust. 1 pkt 4 lit. b ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz.U. Nr 9, poz. 31 z późn. zm.) w brzmieniu obowiązującym w 2003 r. podatnikami podatku od nieruchomości są osoby fizyczne (...), będące posiadaczami nieruchomości lub ich części, stanowiących własność Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego bez tytułu prawnego, z wyjątkiem ... (bez znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy). Mając na uwadze powyższe, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U z 2012 r. poz. 270 ze zm.) oddalił skargę. ak

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło