I SA/Łd 368/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA M. Zirk-Sadowski, Sędziowie NSA T. Porczyńska (spr.), P. Kiss, Protokolant A. Ratajczyk, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 marca 2004 roku sprawy ze skargi P.B. na decyzję Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiące styczeń-maj 2000 r. oddala skargę Decyzją z dnia [...] Inspektor Kontroli Skarbowej z Urzędu Kontroli Skarbowej w Ł. określił p. P.B., właścicielowi firmy A zobowiązanie i zaległość podatkową w podatku od towarów i usług za styczeń, luty, marzec, kwiecień oraz maj 2000r., oraz odsetki od tej zaległości. Powyższa decyzja była wynikiem kontroli przeprowadzonej w firmie A, w trakcie której stwierdzono, że jej właściciel nie udokumentował prawa do odliczenia podatku od towarów i usług w łącznej kwocie 568,63zł za 2000 rok gdyż nie okazał ani oryginałów ani duplikatów faktur VAT poniesionych wydatków, stanowiących podstawę odliczeń. Zgodnie z oświadczeniem skarżącego cała dokumentacja podatkowa firmy została skradziona z samochodu w dniu 20 lipca 2000 r. W trakcie postępowania skarżący dostarczył część dokumentów, w szczególności faktury zakupu wystawione przez firmę B Spółkę z o.o., C, D, E i F. Wszystkie dostarczone przez skarżącego dokumenty oraz wynikający z nich podatek naliczony zostały uznane. Podatnik oświadczył, że nie potrafi wskazać nazw kontrahentów, gdyż zaopatrywał się w towary handlowe na targowiskach w G., T. i R. u przypadkowych sprzedawców, wykupił ogłoszenia prasowe z prośbą o kontakt skierowaną do nie oznaczonych kontrahentów, ale nie przyniosły one rezultatów. Inspektor Kontroli Skarbowej ustalił ponadto, że jako dostawcy towarów handlowych w rejestrach zakupów firmy skarżącego figurują firmy, które nie występują w ewidencji właściwych miejscowo urzędów skarbowych, a podane numery NIP nie zostały wygenerowane lub są niepoprawne. Z uwagi na to, że skarżący nie udokumentował oryginałami faktur VAT ani ich duplikatami kwot podatku naliczonego odliczonego od podatku należnego za poszczególne miesiące 2000 r., Inspektor Kontroli Skarbowej ustalił zobowiązanie podatkowe oraz określił kwoty zaległości podatkowych przy zastosowaniu art. 10 ust. 2. art. 15 ust. 1, art. 18 ust. 1, art. 19 ust. 1 i ust. 2, art. 27 ust. 4 i ust. 5 ustawy z dnia 8 stycznia 1993r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym /Dz. U. nr 11 poz. 50 z późn. zm/ . Po wniesieniu odwołania przez skarżącego, Izba Skarbowa w Ł. nie znajdując podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji Inspektora, decyzją z dnia [...] utrzymała decyzję Inspektora w mocy. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Łodzi, na decyzję organu II instancji P.B. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji zarzucając jej: - błędną wykładnię przepisów art. 19 ust. 1 , ust. 2, ust. 3a, 3b i art. 27 ust. 5 ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym a także przepisów § 50 ust. 3 i ust. 4, § 51 i § 52 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 grudnia 1000 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku dochodowym od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym, poprzez uznanie że utrata dokumentacji podatkowej niweczy uprawnienie do dokonania odliczenia, z którego uprzednio skorzystał podatnik, oraz że zasadność dokonanego odliczenia podatku naliczonego może być udokumentowana jedynie przedłożeniem dokumentów źródłowych w postaci oryginałów faktur lub ich duplikatów, - naruszenie przepisów postępowania art. 121, 122, 180, 181, 187, 191 ustawy Ordynacja podatkowa poprzez, błędną i dowolną ocenę zebranych w sprawie dowodów, pominięcie w ocenie sprawy okoliczności że podatnik jeszcze przed rozpoczęciem kontroli podatkowej podjął wszelkie możliwe działania dla odtworzenia utraconej dokumentacji, oparcie decyzji na danych nie pochodzących z ewidencji podatnika, nie wyjaśnienie wszystkich okoliczności sprawy i nie przeprowadzenie dowodu z zeznań pracowników firmy księgowej oraz z zeznań znanych kontrahentów podatnika, odmówienie mocy dowodowej deklaracjom podatkowym w części dotyczącej podatku naliczonego, mimo że deklaracja stanowi całość, a organ nie wskazał dowodu uznania jej za nierzetelną, pominięcie dowodu z operacji bankowych na rachunku bankowym podatnika, dla udowodnienia zapłaty za towar, - naruszenie przepisów art. 123 i 199 Ordynacji podatkowej, poprzez pozbawienie podatnika możliwości wzięcia udziału w postępowaniu, mimo że strona bez własnej winy z powodu długotrwałej choroby, nie mogła uczestniczyć w czynnościach postępowania. Zdaniem skarżącego, dopełnił on wszelkich warunków prawnych dokonania rozliczeń podatku VAT, bowiem skorzystał z prawa do odliczenia podatku naliczonego, posiadając faktury VAT. Późniejsza utrata faktur nie może powodować utraty prawa do odliczenia, które to odliczenie nastąpiło w terminie wcześniejszym. Nie wynika to zdaniem skarżącego z § 50 ust. 3 rozporządzenia Ministra Finansów z 22 grudnia 1999 r. W odpowiedzi na skargę Izba Skarbowa w Ł. wniosła o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Izba Skarbowa wskazała, że stosownie do art. 19 ust. 2 ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym kwotę podatku naliczonego stanowi suma kwot podatku określonych w fakturach stwierdzających nabycie towarów. Jeżeli więc podatnik nie posiada tych faktur to nie może skorzystać z prawa określonego w art. 19 ust.1 tej ustawy. Jednocześnie zgodnie z § 50 ust. 3 oraz § 51 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22. 12. 1999 r. podstawę do obniżenia przez nabywcę kwoty podatku należnego oraz zwrotu różnicy podatku lub zwrotu podatku naliczonego stanowią wyłącznie oryginały faktur lub ich duplikaty. Przepisy nie przewidują innej możliwość udokumentowania zasadności odliczenia podatku naliczonego od należnego, aniżeli "fizyczne" posiadanie oryginałów lub duplikatów faktur. Rozpoznając sprawę stosownie do art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153, poz.1271 ze zm./ stanowiącym, że sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Rację mają organy podatkowe wskazując na rolę faktur w dokonywanych odliczeniach podatku naliczonego. Prawidłowe fakturowanie jest jednym z zasadniczych elementów tego podatku. Rola faktury w systemie podatkowym jest szczególna. Faktura stanowi w tym podatku podstawę do wyliczenia podatku przez podatnika, a przez to pomniejszenia podatku należnego wykazanego na fakturach wystawionych z tytułu sprzedaży o kwotę podatku naliczonego, wynikającego z faktur otrzymanych wraz z towarami lub wykonywanymi na jego rzecz usługami. Uprawniony jest pogląd organów podatkowych kwestionujący prawo do odliczenia podatku, bowiem w świetle § 50 ust. 3 rozporządzenia Ministra Finansów a dnia 22 grudnia 1999 r. postawę do obniżenia przez nabywcę kwoty podatku należnego oraz zwrotu różnicy podatku lub zwrotu podatku naliczonego stanowią wyłącznie oryginały faktur lub faktur korygujących albo ich duplikaty. Z punktu widzenia prawidłowości zmniejszenia podatku należnego istotne jest faktyczne posiadanie faktury przez osobę uprawnioną. Obowiązek podatników przechowywania tych dokumentów przez okres 5 lat licząc od końca roku, w którym wystawiono fakturę lub rachunek jasno wynika z § 52 ust. 1 cytowanego rozporządzenia. Jeżeli zatem, jak wywodzi skarżący, oryginały faktur zostały skradzione, rzeczą skarżącego było uzyskać od sprzedawców duplikaty faktur. Podnieść należy że, odpowiedzialność podatkowa ma charakter obiektywny i nie zależy w istocie od tego czy po stronie zobowiązanego do uiszczenia daniny publicznej nastąpiło zawinienie czy też nie. Wobec tego okoliczności utraty dokumentacji nie mogą mieć wpływu ma merytoryczną treść rozstrzygnięcia. Podatnik ma prawo do obniżenia podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przy nabyciu towarów i usług ( zgodnie z 19 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług i podatku akcyzowym), co oznacza, że podatek naliczony wynika z dokumentów potwierdzających nabycie przez niego towarów czy usług. Postawiona w skardze teza, że podatnik nabył prawo do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony uznać należy jedynie za twierdzenie skarżącego, gdyż okoliczności nabycia nie zostały przez niego właściwie udokumentowane - w trybie odpowiednim dla sformalizowanego sposobu postępowania wymaganego przepisami o podatku od towarów i usług. Zarzuty natury procesowej postawione przez skarżącego nie zasługują na uwzględnienie. Jak wskazano powyżej obowiązek należytego udokumentowania operacji gospodarczych mających znaczenie w opodatkowaniu spoczywa na podatniku. Starania skarżącego o odtworzenie utraconych faktur nie są wystarczające dla uznania, że określone w deklaracjach kwoty podatku są prawidłowe. Skarżący nie przedstawił żadnych dowodów świadczących o rzeczywiście przeprowadzonych transakcjach. Twierdząc, że zapłacone kwoty będą wynikały z posiadanych wyciągów bankowych, nigdy tych wyciągów nie okazał. Należy uznać je zatem za gołosłowne. Organy podatkowe nie miały możliwości ich zweryfikowania. Jednocześnie słusznie żądały przedłożenia faktur lub ich duplikatów, a rzeczą skarżącego było je przedłożyć. Istotne jest także to, że termin do przedłożenia faktur lub ich duplikatów był przez organy podatkowe przedłużany dwukrotnie, aby umożliwić skarżącemu podjęcie skutecznych działań zmierzających do udokumentowania przeprowadzonych transakcji, oraz że wszystkie faktury przedłożone zostały uwzględnione. Poglądy organów podatkowych co do kwot nie potwierdzonych dokumentami należy uznać za prawidłowe. Z tych powodów, nie znajdując podstaw do uwzględnienia skargi, stosownie do art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. nr 153 poz. 1271/ orzeczono jak w sentencji.