I SA/Łd 368/15

Dnia 13 maja 2015 roku Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale I Małgorzata Kowalska po rozpoznaniu w dniu 13 maja 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Z. K. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi Z. K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] roku nr [...] w przedmiocie: ustalenia wysokości zobowiązania w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych za 2008 rok od dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów. p o s t a n a w i a: 1. przyznać skarżącej Z. K. prawo pomocy poprzez zwolnienie od wpisu sądowego od skargi ponad kwotę 900 zł (dziewięćset złotych) ; 2. oddalić wniosek w pozostałym zakresie. W dniu 10 marca 2015 roku Z. K. wystąpiła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi ze skargą na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z [...] roku ustalającą jej wysokość zobowiązania w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych za 2008 rok od dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w wysokości 2.730 zł, skarżąca zwróciła się z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Ze złożonego na formularzu PPF oświadczenia o stanie rodzinnym majątku i dochodach oraz informacji udzielonych na wezwanie referendarza sądowego wynika, że wnioskodawczyni samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe, którego jedynym źródłem utrzymania jest dochód z emerytur w kwocie ok. 2.332 zł brutto miesięcznie. Wnioskodawczyni nie posiada żadnego majątku, ponieważ w całości przekazała go dzieciom. W 2006 roku córce mieszkanie o wartości 50.000 zł, zaś w 2008 roku oszczędności w wysokości 500.000 zł synowi. Skarżąca zamieszkuje na zasadzie dożywocia w podarowanym córce mieszkaniu, ponosząc stałe miesięczne koszty jego utrzymania w wysokości ok. 430 zł (prąd, gaz, woda, czynsz), dodatkowo około 104 zł miesięcznie stanowi opłata za telewizję. Skarżąca oświadczyła także, że ponosi koszty dodatkowego ubezpieczenia w PZU, którego składka w przeliczeniu na miesiąc wynosi ok. 34 zł. Referendarz sądowy zważył, co następuje: Wniosek jest częściowo zasadny. Zgodnie z treścią art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 244 § 1 cyt. ustawy). W myśl art. 245 § 1 powołanej ustawy prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W niniejszej sprawie skarżąca wystąpiła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych (punkt 4 formularza wniosku), czyli o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Stosownie do treści art. 246 § 1 pkt 2 powołanej ustawy przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym osobie fizycznej następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Od oceny referendarza sądowego zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania pomocy prawnej. Z wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że Z. K. samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe, którego źródłem utrzymania jest dochód z emerytury w wysokości ok. 1.808 zł miesięcznie. Wnioskodawczyni nie posiada żadnego majątku, zamieszkuje w mieszkaniu należącym do jej córki na zasadzie dożywocia. Stałe miesięczne koszty utrzymania strona określiła na kwotę ok. 430 zł (prąd, gaz, woda, czynsz) dodatkowo około 104 zł miesięcznie stanowi opłata za telewizję. Skarżąca oświadczyła także, że ponosi koszty dodatkowego ubezpieczenia w PZU, którego składka w przeliczeniu na miesiąc wynosi ok. 34 zł. Uwzględniając powyższe, wysokość wpisu od skargi w sprawie niniejszej (2.730 zł), stosownie do treści art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należało uznać, że skarżąca wykazała, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku koniecznego utrzymania dlatego, w celu zachowania prawa do sądu, zasadnym jest przyznanie jej prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od obowiązku uiszczenia wpisu sądowego od skargi ponad kwotę 900 zł. Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitego zwolnienia od kosztów sądowych uznać należy za nieuzasadniony. Partycypacja w kosztach postępowania jest bowiem obowiązkiem strony nawet jeżeli miałoby to nastąpić z uszczerbkiem koniecznego utrzymania, a obowiązkiem strony jest poczynienie oszczędności we własnych wydatkach do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania. Wnioskodawczyni dysponuje stałym miesięcznym dochodem, który w zestawieniu z wykazanymi niezbędnymi kosztami utrzymania (do których nie można zaliczyć wydatków na telewizję cyfrową upc i dodatkowe ubezpieczenie), pozwala w ocenie referendarza sądowego na wygospodarowania kwoty 900 zł stanowiącej ułamek należnego wpisu od wniesionej skargi. Należy także wskazać, że wnioskodawczyni przekazała nieodpłatnie dzieciom cały będący jej własnością majątek o wartości 550.000 zł. z treści zaś art. 897 zd. pierwsze kodeksu cywilnego wyraźnie wynika, iż jeżeli po wykonaniu darowizny darczyńca popadnie w niedostatek, obdarowany ma obowiązek, w granicach istniejącego jeszcze wzbogacenia, dostarczać darczyńcy środków, których mu brak do utrzymania odpowiadającego jego usprawiedliwionym potrzebom albo do wypełnienia ciążących na nim ustawowych obowiązków alimentacyjnych. Z powyższych okoliczności wynika więc, że wnioskodawczyni nie jest osobą pozostającą w ubóstwie, bez możliwości uzyskania pomocy materialnej od członków rodziny. (por. np.: postanowienie NSA z 5 lutego 2010 roku sygn. akt I FZ 479/09 dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń i Informacji o Sprawach na cbois.nas.gov.pl). Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 w zw. z art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji. Ake.