I SA/Łd 370/15

Dnia 27 lipca 2016 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział I w składzie następującym: Sędzia WSA Tomasz Adamczyk po rozpoznaniu w dniu 27 lipca 2016 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku Z. P. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w zakresie wpisu od skargi kasacyjnej w sprawie ze skargi Z. P. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] roku Nr [...] w przedmiocie ustalenia zobowiązania podatkowego w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych za 2007 rok od dochodów z nieujawnionych źródeł przychodów p o s t a n a w i a: odmówić przyznania skarżącej – Z. P. prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od wpisu od skargi kasacyjnej. Wyrokiem z dnia 16 lutego 2016 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę Z. P. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] roku w przedmiocie ustalenia zobowiązania podatkowego w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych za 2007 rok od dochodów z nieujawnionych źródeł przychodów. Wobec treści wyroku skarżąca, reprezentowana przez pełnomocnika w osobie adwokata, wystąpiła ze skargą kasacyjną, a następnie, wezwana do uiszczenia wpisu od tej skargi, pismem nadanym w dniu 19 kwietnia 2016 roku, uzupełnionym o formularz PPF, wniosła o zwolnienie od wpisu sądowego od skargi kasacyjnej. W związku ze złożonym wnioskiem o przyznanie prawa pomocy zarządzeniem referendarza sądowego z dnia 16 maja 2016 roku zobowiązano pełnomocnika skarżącej do złożenia przez skarżącą wniosku o przyznanie prawa pomocy na formularzu urzędowym (PPF) określonym w drodze rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 19 sierpnia 2015 r. w sprawie określenia wzoru i sposobu udostępniania urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz sposobu dokumentowania stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego wnioskodawcy (Dz. U z 2015 r., poz. 1257), w tym jego podpisania przez skarżącą, i do nadesłania do Sądu - w terminie 7 dni, pod rygorem pozostawienia wniosku o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania. Jednocześnie, na podstawie art. 255 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, wezwano pełnomocnika skarżącej do złożenia dodatkowych dokumentów i informacji dotyczących sytuacji majątkowej skarżącej, w tym do nadesłania wyciągów z ewentualnie posiadanych przez skarżącą rachunków i lokat bankowych za ostatnie 3 miesiące, przedstawienia odpisu zeznania podatkowego skarżącej za 2015 rok, udokumentowania wysokości miesięcznych kosztów utrzymania gospodarstwa domowego skarżącej oraz kosztów leczenia i zakupu lekarstw - w terminie 7 dni, pod rygorem odmowy przyznania prawa pomocy. W złożonym, w wykonaniu powyższego wezwania, na właściwym urzędowym formularzu PPF wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w zakresie wpisu od skargi kasacyjnej skarżąca podała, że prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Jej majątek stanowi dom o pow. 180 m2, nieruchomość rolna o pow. 1,2 ha oraz oszczędności w kwocie 10.000 zł. Uzyskuje dochód z tytułu renty i dzierżawy w łącznej wysokości 1.900 zł. Jej wydatki na opłaty eksploatacyjne powodują, że na pokrycie wydatków życia codziennego pozostaje jej kwota 550 zł, z której musi ponadto pokryć wydatki na zakup lekarstw. W uzasadnieniu wniosku skarżąca wyjaśniła dodatkowo, że ma 56 lat i jest chora na schizofrenię. Dom, w którym zamieszkuje, odziedziczyła po ojcu. Posiadaną działkę jako "nieurodzajną" dzierżawi. Jest matką dwójki dzieci, przebywających aktualnie za granicą. Musi zatem sama o siebie zadbać. Zgromadzone na koncie środki ma "na życie", opłacenie rachunków i opłat oraz leczenie. Aktualnie nie ma jednak rachunków, bo przebywa u krewnych, którzy się nią opiekują. Do wniosku skarżąca dołączyła wyciągi bankowe i zeznanie PIT-28 oraz kopię umowy dzierżawy. Postanowieniem z 16 czerwca 2016 r. referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi odmówił przyznania skarżącej prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od wpisu od skargi kasacyjnej. Skarżąca wniosła sprzeciw od powyższego postanowienia w którym podniosła m.in. że obecnie przebywa u krewnych, którzy otrzymują od niej zwrot pieniędzy za opiekę i utrzymanie. Wobec powyższego zgromadzone na koncie bankowym środki finansowe de facto nie należą już do niej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: Stosownie do art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), powoływanej dalej w skrócie jako: "p.p.s.a." w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Na postanowienie przysługuje zażalenie. Z przepisów art. 243 § 1, art. 244, art. 245, art. 246 § 1 oraz art. 252 p.p.s.a. wynika, iż osobie fizycznej może być przyznane na jej wniosek prawo pomocy w zakresie całkowitym, jeżeli wykaże, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wyjaśnić przy tym należy, iż prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie m.in. adwokata, radcy prawnego lub doradcy podatkowego. W zakresie częściowym obejmuje zaś zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego lub doradcy podatkowego (§ 2 i § 3 art. 245 p.p.s.a.). W niniejszej sprawie skarżąca wystąpiła o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w zakresie wpisu od skargi kasacyjnej. Stosownie do treści art. 246 § 1 pkt 2 powołanej ustawy przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym osobie fizycznej następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Z przywołanych przepisów wynika, że na osobie ubiegającej się o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do przyznania mu prawa pomocy w żądanym zakresie. Analiza akt niniejszej sprawy dowodzi, że jest to kolejny wniosek w przedmiocie prawa pomocy złożony przez skarżącą w postępowaniu w niniejszej sprawie, aczkolwiek tym razem skarżąca wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od wpisu od skargi kasacyjnej. Uwagę zwraca przy tym fakt, że prawomocnym postanowieniem z dnia 9 września 2015 roku, sygn. akt II FZ 718/15, Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie skarżącej na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 21 lipca 2015 roku, sygn. akt I SA/Łd 370/15, o przyznaniu prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie skarżącej od wpisu sądowego od skargi ponad kwotę 300 zł i oddaleniu wniosku o prawo pomocy w pozostałym zakresie, uznając za słuszne i zasługujące na aprobatę stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi dotyczące oceny sytuacji majątkowej skarżącej wyrażone w powyższym postanowieniu. Powołane postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 21 lipca 2015 roku o przyznaniu prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od wpisu sądowego od skargi ponad kwotę 300 zł i oddaleniu wniosku o prawo pomocy w pozostałym zakresie jest zatem prawomocne (art. 168 § 1 p.p.s.a.). Możliwość zmiany bądź uchylenia tego orzeczenia, a tym samym przyznania skarżącej prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych zgodnie z jej żądaniem, daje art. 165 p.p.s.a., jednakże wyłącznie przy spełnieniu wskazanego w nim warunku, czyli zmiany okoliczności sprawy. Przez pojęcie "zmiany okoliczności sprawy" należy przy tym rozumieć wszelkie zmiany występujące zarówno w okolicznościach faktycznych sprawy, jak i w obowiązującym prawie. Muszą to być jednak takie zmiany, które uzasadniają zmianę dotychczasowego rozstrzygnięcia (por. T. Ereciński, w: Komentarz do K.p.c. III, LexisNexis, s. 661). W przypadku postanowienia odmawiającego przyznania prawa pomocy będzie to w szczególności pogorszenie sytuacji majątkowej wnioskodawcy. Analiza treści oświadczeń skarżącej zawartych w aktualnie złożonym wniosku o przyznanie prawa pomocy w powyższym kontekście wskazuje, że oświadczenia te w znaczącym zakresie stanowią powtórzenie oświadczeń zamieszczonych we wcześniejszym wniosku skarżącej z dnia 11 maja 2015 roku i żadnej mierze nie dowodzą, wbrew oczekiwaniom skarżącej, faktu pogorszenia jej sytuacji majątkowej. W szczególności z przedstawionego aktualnie wniosku o przyznanie prawa pomocy i nadesłanych dokumentów wynika, że skarżąca prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Jej majątek stanowi dom o pow. 180 m2, nieruchomość rolna o pow. 1,2 ha oraz oszczędności w kwocie 10.000 zł. Skarżąca posiada dwa stałe źródła dochodu w postaci renty i dzierżawy w łącznej wysokości 1.900 zł. Jak podaje skarżąca, wydatki na opłaty eksploatacyjne powodują, że na życie pozostaje jej kwota 550 zł, z której musi ponadto pokryć wydatki na zakup lekarstw. Ponadto, jak wynika z uzasadnienia wniosku, skarżąca jest chora na schizofrenię. Dom, w którym zamieszkuje, odziedziczyła po ojcu. Posiadaną działkę dzierżawi. Jest matką dwójki dzieci, przebywających aktualnie za granicą. Zgromadzone na koncie środki ma wydatki życia codziennego, opłacenie rachunków i opłat oraz leczenie. Aktualnie nie ma jednak rachunków, bo przebywa u krewnych, którzy się nią opiekują. W tym kontekście zauważyć jednak należy, że według załączonego przez skarżącą wyciągu bankowego saldo posiadanego przez nią rachunku na dzień 31 maja 2016 roku opiewa na kwotę 10.484,63 zł. Na uwagę zasługuje zatem fakt, że podniesiona w sprzeciwie argumentacja stanowi powtórzenie twierdzeń skarżącej zawartych we wniosku o przyznanie prawa pomocy. Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności, sąd uznał, że ponowny wniosek skarżącej o przyznanie prawa pomocy nie wskazuje na zmianę okoliczności faktycznych, ani też prawnych w stosunku do tych, które stanowiły podstawę odmowy przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Co więcej, analiza przedstawionej sytuacji dowodzi, że sytuacja majątkowa skarżącej uległa poprawie i aktualnie dysponuje ona kwotą ponad 10.000 zł oszczędności. Kwota ta przekracza kwotę wpisu od skargi kasacyjnej w dwóch sprawach (łącznie 2.278 zł) i niewątpliwie – wobec posiadanych dwóch źródeł stałego dochodu – nawet po uiszczeniu tychże wpisów od dwóch skarg kasacyjnych, pozwali skarżącej na zakup potrzebnych artykułów i leków oraz pokrycie kosztów własnego utrzymania. Z tych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 245 § 3 i art. 260 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji. Ake.