I SA/Łd 377/15

WyrokWSA w Łodzi2015-06-18

Skład orzekający: Teresa Porczyńska, Joanna Grzegorczyk - Drozda, Joanna Tarno

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wydatki udokumentowane fakturami VAT, które nie odzwierciedlają rzeczywistych zdarzeń gospodarczych, mogą zostać zaliczone do kosztów uzyskania przychodów w podatku dochodowym od osób fizycznych?
Ratio decidendi
Kosztem uzyskania przychodów mogą być jedynie wydatki rzeczywiście poniesione i odpowiednio udokumentowane w sposób niebudzący wątpliwości. Faktury VAT, które nie odzwierciedlają rzeczywistych transakcji gospodarczych i są nierzetelne, nie mogą stanowić podstawy do zaliczenia wydatków do kosztów uzyskania przychodów. Dowody takie jak wyciągi bankowe czy zeznania świadków nie mogą zastąpić prawidłowej dokumentacji księgowej. Obowiązek wykazania rzetelności dokumentacji spoczywa na podatniku, a nierzetelność dokumentacji skutkuje wyłączeniem wydatków z kosztów uzyskania przychodów.
Stan faktyczny
W 2005 roku J. N. prowadziła działalność gospodarczą w zakresie transportu drogowego, sprzedaży hurtowej paliw i innych towarów. Kontrola podatkowa wykazała zaniżenie przychodu i zawyżenie kosztów uzyskania przychodów, głównie z powodu ujęcia w kosztach faktur VAT dokumentujących fikcyjne zakupy paliwa od spółek C i D oraz innych nierzetelnych dowodów. Organ podatkowy określił zobowiązanie podatkowe na kwotę 123.582 zł, decyzję tę utrzymał Dyrektor Izby Skarbowej. Skarżąca kwestionowała decyzję, zarzucając m.in. błędną ocenę dowodów i odmowę przeprowadzenia dowodów na potwierdzenie rzeczywistego obrotu towarowego.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodnicząca: Sędzia NSA Teresa Porczyńska Sędziowie: Sędzia WSA Joanna Grzegorczyk - Drozda Sędzia WSA Joanna Tarno (spr.) Protokolant: Asystent sędziego Marcin Olejniczak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 czerwca 2015 r. sprawy ze skargi J. N. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2005 r. oddala skargę. W 2005 roku J. N. prowadziła działalność gospodarczą pod nazwą A, w zakresie transportu drogowego towarów, sprzedaży hurtowej paliw i produktów pochodnych, wynajmu i zarządzania nieruchomościami oraz sprzedaży hurtowej drewna i materiałów budowlanych. W wyniku przeprowadzonej kontroli podatkowej Naczelnik Urzędu Skarbowego w P. ustalił, że w 2005 roku skarżąca zaniżyła przychód z działalności gospodarczej na kwotę 4.478 zł w efekcie nieujęcia faktury VAT nr [...] z 4 lutego 2005 r., wystawionej dla P.W. B sp. z o.o. oraz błędu rachunkowego dotyczącego sumy pozostałych przychodów, a także zawyżyła koszty uzyskania przychodów o kwotę 485.466 zł. Zawyżenie kosztów uzyskania przychodów było przede wszystkim wynikiem ujęcia po stronie kosztów faktur VAT dokumentujących zakupy paliwa, nieodzwierciedlających faktycznego przebiegu zdarzeń gospodarczych, wystawionych przez firmę C na łączną kwotę 263.954 zł oraz przez firmę D na łączną kwotę 200.862 zł, a także dowodów wewnętrznych potwierdzających uiszczenie opłat drogowych w kwocie 7.560 zł przy braku dokumentacji źródłowej potwierdzającej poniesienie wydatku, oraz dotyczących delegacji pracowników w kwocie 4.347 zł, w sytuacji w której również brak dokumentów potwierdzających poniesienie zakwestionowanego wydatku, a w końcu bezpodstawne zaksięgowanie łącznie kwoty 8.241 zł z tytułu niezamortyzowanej części środków trwałych które zostały zezłomowane. Decyzją z dnia [...] grudnia 2011 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w P. określił podatniczce zobowiązanie w podatku dochodowym od osób fizycznych za rok 2005 w wysokości 123.582,00 zł. Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. decyzją z dnia [...] utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy podzielił stanowisko wyrażone w decyzji pierwszej instancji, że wydatki potwierdzone fakturami wystawionymi przez spółki C i D, dokumentujące zakup oleju napędowego, nie odzwierciedlają rzeczywistych zdarzeń gospodarczych, gdyż wskazane firmy nie prowadziły obrotu takim towarem. Zdaniem organu, paliwo nie mogło być zakupione u wystawców spornych faktur, bowiem w rzeczywistości spółki te nie posiadały oleju napędowego i tym samym nie dokonały jego sprzedaży, a otrzymywaną zapłatę z tytułu rzekomo dokonanej sprzedaży przekazywały A. K., który faktycznie zajmował się organizacją dostaw produktu ropopochodnego niewiadomego pochodzenia. Wskazując na art. 22 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych podatkowa (Dz. U. z 2000 r. Nr 14, poz. 176 ze zm.), dalej: "u.p.d.o.f." Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. podkreślił, że kosztami uzyskania przychodu z poszczególnego źródła są wszelkie koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodu, z wyjątkiem wymienionych w art. 23. Wobec powyższego za koszt uzyskania przychodu może być uznany jedynie koszt rzeczywiście poniesiony i udokumentowany w sposób nie budzący wątpliwości. W przedmiotowej sprawie podatniczka na udokumentowanie spornych wydatków przedstawiła faktury VAT, jednak zgodnie z § 12 ust. 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie prowadzenia podatkowej księgi przychodów i rozchodów (Dz. U. Nr 152 poz. 1475 ze zm.) zapisy w księdze dokonywane są w języku polskim i w walucie polskiej w sposób staranny, czytelny i trwały, na podstawie prawidłowych i rzetelnych dowodów. Konsekwentnie faktury nieodzwierciedlające rzeczywistego przebiegu operacji gospodarczych - tak jak w przedmiotowej sprawie - nie posiadają cech dowodu księgowego i nie mogą stanowić podstawy zapisów w księdze podatkowej. Z tego powodu organ pierwszej instancji prawidłowo stwierdził, że księgi podatniczki są nierzetelne w części dotyczącej kosztów uzyskania przychodów udokumentowanych spornymi fakturami i na podstawie art. 193 § 4 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (tekst jednolity Dz. U. z 2005 Nr 8 poz. 60) nie uznał ich za dowód tego co z nich wynika. Ustosunkowując się do zamieszczonych w odwołaniu wniosków podatniczki o przesłuchanie wskazanych przez nią świadków, będących pracownikami jej firmy oraz M. B., J. S. i G. M., organ odwoławczy stwierdził, że wnioski te zostały już rozpatrzone na etapie postępowania podatkowego przed organem pierwszej instancji. Także w toku postępowania odwoławczego Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. odmówił ich przeprowadzenia uznając, że materiał dowodowy jest wystarczający do podjęcia rozstrzygnięcia w sprawie bez konieczności przesłuchania pracowników skarżącej, zaś ponowne przesłuchanie M. B. i G. M. nie wniesie nic nowego do sprawy, z kolei J. S. nie współpracował w 2005 roku z firmami D i C, ani A należącą do skarżącej. Odnośnie wydatków na zakup paliwa od spółek C i D organ odwoławczy podkreślił, że spółki te nie dokonywały sprzedaży wskazanego w fakturach towaru na rzecz podatniczki bowiem nie były jego właścicielem. Powyższe wynika z włączonych do niniejszego postępowania dowodów zgromadzonych w postępowaniu prowadzonym przez: Prokuraturę Okręgową w Ł. stanowiących podstawę sporządzenia aktu oskarżenia w sprawie o sygn. akt VI Ds. 66/04 przeciwko m.in. M. B. (prezesowi spółki C), G. M. (prezesowi spółki D) oraz A. K. (właścicielowi Sp j. E) i innym, a także [...] Urząd Skarbowy w Ł. w dotyczącym spółki C z których wynika, że w swojej dokumentacji księgowej zaewidencjonowała zakupy oleju napędowego na podstawie faktur wystawionych przez firmy F, G, H, J i K nieodzwierciedlające rzeczywistych zdarzeń gospodarczych oraz ustaleniach kontroli podatkowej przeprowadzonej przez pracowników Urzędu Skarbowego w Z. w spółce D, z którego wynika, że zaewidencjonowała zakupy oleju napędowego na podstawie faktur wystawionych przez firmy L, F, M i H, nieodzwierciedlające rzeczywistych zdarzeń gospodarczych. Organ obszernie przytoczył zeznania osób zarządzających wskazanymi firmami oraz dowody potwierdzające, że sprzedaż oleju napędowego spółkom C i D była fikcyjna. Wśród dowodów tych szczególne znaczenie mają ustalenia prawomocnego wyrok Sądu Rejonowego dla Ł.-Ś. w Ł. z 9 kwietnia 2009 roku, w którym S. D. została uznana winną tego, że wykonując obowiązki księgowej w spółce C ewidencjonowała faktury zakupu oleju napędowego m.in. od firm F, G, H, J K, nieodzwierciedlające rzeczywistych zdarzeń gospodarczych, a także ewidencjonowała faktur zakupu oleju napędowego przez spółkę D od firmy L nieodzwierciedlające rzeczywistych zdarzeń gospodarczych. Organ podkreślił, że dla oceny legalność transakcji udokumentowanych zakwestionowanymi fakturami nie ma znaczenia ewentualny brak świadomości po stronie podatniczki co do charakteru działalności jej kontrahentów. Ewentualny bowiem brak zawinienia ze strony podatniczki nie zmienia fikcyjnego charakteru dokumentu. Uzasadniając wyłączenie z kosztów uzyskania przychodów wartości wynikających z zakwestionowanych dowodów wewnętrznych organ odwoławczy wskazał, że przepis § 14 ust. 2 rozporządzenia Ministra Finansów w sprawie prowadzenia podatkowej księgi przychodów i rozchodów zawiera zamknięty katalog zdarzeń gospodarczych, których dowody wewnętrzne mogą dotyczyć i nie objęto nim opłat drogowych. Zdaniem organu utrata dokumentów opłaty drogowej związana z przeprowadzką firmy obciąża podatniczkę. Odnośnie dowodów wewnętrznych dotyczących podróży służbowych pracowników podatniczki organ wskazał, że dowody takie powinny zawierać imię i nazwisko pracownika, cel podroży, nazwę miejscowości docelowej, liczbę godzin i dni przebywania w podroży służbowej, stawkę i wartość przysługujących diet. Przedstawione przez stronę dowody wewnętrzne nie spełniają powyższych wymagań wykazano na nich jedynie zbiorczą ilość podroży służbowych i łączną kwotę delegacji. W skardze na przedstawioną decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł., podatniczka podniosła zrzuty naruszenia: 1) art. 22 ust. 1, art. 23 ust. 1 oraz art. 24 ust. 1 u.p.d.o.f. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i wadliwą interpretację polegającą na niezasadnym przyjęciu, że podatnik nie może zaliczyć w koszty uzyskania przychodu wydatków z faktur wystawionych przez podmiot nielegalny, w sytuacji gdy, o tym, czy dany wydatek jest kosztem uzyskania przychodu decyduje treść art. 22 ust. 1 oraz 23 ust. 1 u.p.d.o.f., a samo ujawnienie wadliwości dokumentu księgowego nie daje automatycznie podstaw do eliminacji określonego wydatku jako kosztu uzyskania przychodu. Wydatki faktycznie poczynione, a jedynie wadliwie, czy też w sposób niepełny udokumentowane, nie mogą być tylko z tego powodu w całości pominięte przy określaniu podstawy opodatkowania, jeżeli mogą być one udowodnione innym, niż dokumenty księgowe, środkami dowodowymi zasługującymi na wiarę. 2) art. 180 § 1 w zw. z art. 188 Ordynacji podatkowej, stanowiącego prawo strony do przeprowadzenia dowodu oraz naruszenie zasad postępowania podatkowego: zupełności (art. 187 Ordynacji podatkowej) oraz swobodnej oceny dowodów (art. 191 Ordynacji podatkowej) w zw. z art. 22 ust. 1 u.p.d.o.f. poprzez zaniechanie dopuszczenia i przeprowadzenia dowodów wnioskowanych przez stronę pismem z dnia 18 listopada 2011 r., ponowionych w odwołaniu od decyzji organu I instancji z dnia [...] stycznia 2012 r., których przedmiotem są okoliczności mające znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy i niestwierdzone wystarczająco innymi dowodami, tj. przesłuchania świadków A. N., W. N., T. N., K. R., D. R., W. G., S. C. celem ustalenia, że w roku 2005 spółki C oraz D dostarczały na teren firmy prowadzonej przez skarżącą A paliwo, w ilości, jaka wynika z wystawionych przez te spółki faktur VAT, faktu sprzedaży przez firmę A tym spółkom groszku i miału i odbierania towaru przez przedstawicieli w/w spółek z firmy A oraz na okoliczność braku wiedzy skarżącej na temat nieprawidłowości w funkcjonowaniu w/w spółek, a także dowodu z zeznań świadków: M. B., J. S. i G. M. na okoliczność faktycznie realizowanego obrotu towarów pomiędzy firmą J. N. a spółkami C oraz D oraz braku świadomości skarżącej przestępczego działania w/w świadków. Podatniczka argumentowała, że wskazani świadkowie choć zostali wielokrotnie przesłuchani w toku postępowań skarbowych, jak i karnoskarbowych, to jednak nigdy nie ustosunkowali się do kwestii współpracy z firmą A, 3) art. 122, art. 187 oraz art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej poprzez zaniechanie w sposób wyczerpujący rozpatrzenia materiału dowodowego i niejako automatycznie, bez ustawowo nakazanej wnikliwości przyjęcie za udowodniony stanu faktycznego sprawy podczas gdy z dokumentów księgowych wynika, że J. N. płaciła za towar nabywany od C przelewem, zaś z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika, że prowadzony przez spółkę C proceder nielegalnego obrotu fakturami za fikcyjne paliwo odbywał się poprzez wystawianie faktur, za które płatność była uiszczana gotówką. Całkowicie poza polem widzenia organów podatkowych znalazła się okoliczność, że w badanym roku skarżąca sprzedała na rzecz spółki C w zamian za zakupione paliwo groszek i maiła węglowy do gorzelni w W. i K. Zgromadzony materiał dowodowy w żaden sposób nie potwierdza, że podatniczka uczestniczyła w przestępczym procederze i wystawiała fikcyjne faktury lub , że miała świadomość w zakresie fikcyjnego obrotu dokonywanego przez C. Końcowo podatniczka zarzuciła organom podatkowym wadliwe pominięcie w kosztach uzyskania przychodów dowodów wewnętrznych dokumentujących poniesienie wydatków na karty opłat drogowych oraz diety pracownicze związane z wyjazdami służbowymi. Wyrokiem z dnia 5 października 2012 r. sygn. akt I SA/Łd 912/12 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uchylił zakwestionowaną decyzję. Zdaniem WSA w Łodzi organy podatkowe naruszyły zasadę prawdy obiektywnej - art. 122 Ordynacji podatkowej, zasadę zupełności postępowania dowodowego - art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej oraz zasadę swobodnej oceny dowodów - art. 191 Ordynacji podatkowej w stopniu skutkującym wadliwością zaskarżonej decyzji, nakazującym jej eliminację z porządku prawnego. W ocenie WSA przesłanką zaliczenia wydatku do kosztów uzyskania przychodu nie jest rzetelność dokumentu – faktury VAT, tylko poniesienie wydatku i jego związek z przychodem. Skarżąca poniosła wydatki na zakup paliwa, co wynikało z przelewów bankowych potwierdzających płatności wskazane w zakwestionowanych fakturach. Za zasadny WSA uznał także zarzut naruszenia art. 180 § 1 w zw. z art. 188 Ordynacji podatkowej. W toku postępowania przed organem pierwszej instancji, a następnie w odwołaniu od jego decyzji, skarżąca wniosła o przesłuchanie 7 świadków na okoliczność faktycznego obrotu towarowego pomiędzy firmą skarżącej, a spółką C, to jest dostarczania paliwa oraz odbioru sprzedawanego przez podatniczkę miału węglowego i groszku, a także na okoliczność braku wiedzy skarżącej co do nieprawidłowości w funkcjonowaniu obu spółek. Odmawiając przeprowadzenia wnioskowanego dowodu organ odwoławczy wskazał, że podniesione we wniosku okoliczności znajdują odzwierciedlenie w zebranym w toku postępowania obszernym materiale dowodowym pozwalającym na ustalenie stanu faktycznego sprawy w zakresie okoliczności mających wpływ na rozstrzygniecie. Zdaniem WSA powyższe uzasadnienie stanowiska organu odwoławczego wskazuje na nieprzeanalizowanie materiału dowodowego sprawy, w którym znajdują się zarówno przelewy bankowe jak i wystawione przez skarżącą faktury VAT dokumentujące sprzedaż barterową pomiędzy jej firmą a spółką C, którym organy podatkowe bez podania przyczyn odmówiły wiarygodności jako dowodom potwierdzającym płatności. Sąd uznał, że organy zbyt pochopnie odmówiły przeprowadzenia powyższych dowodów, wskazując jedynie na brak naruszenia zasady bezpośredniości, bez odniesienia się do wskazanego przez skarżącą celu ponownego przesłuchania świadków. Wyrokiem z dnia 22 stycznia 2015 r., sygn. akt II FSK 322/13 Naczelny Sąd Administracyjny uchylił rozstrzygnięcie sądu pierwszej instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu NSA wskazał w szczególności, że skarżąca nie zastosowała się do obowiązujących ją zasad rzetelnego prowadzenia podatkowej księgi przychodów i rozchodów, ponieważ za podstawę wpisów przyjęła faktury, które nie przedstawiały rzeczywistych transakcji gospodarczych. Powyższe uniemożliwiło określenie dochodu z uwzględnieniem dowodu, jaki stanowiły te księgi. Zdaniem sądu kasacyjnego dowodem potwierdzającym poniesienie wydatku kosztowego nie mogły być kserokopie wyciągów bankowych, czy też faktury dotyczące sprzedaży na rzecz spółki C groszku i miału węglowego na zasadzie wzajemnej kompensaty. Skoro bowiem przelewy bankowe pozostają w związku z zakwestionowanymi fakturami, to dokumentacja dotycząca tych przelewów nie może stanowić wiarygodnego dowodu poniesienia wydatku na zakup paliwa. W związku z powyższym w ocenie NSA, sąd pierwszej instancji błędnie przyjął, że doszło do naruszenia przepisów Ordynacji podatkowej dotyczących postępowania dowodowego poprzez pominięcie istotnego dowodu w postaci bankowych poleceń przelewów oraz faktur potwierdzających wymianę barterową ze spółką C, a które zdaniem WSA w Łodzi mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Z tych samych względów NSA nie zgodził się z sądem pierwszej instancji, że w przeprowadzonym postępowaniu organy naruszyły art. 180 § 1 w zw. z art. 188 Ordynacji podatkowej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył co następuje: Zgodnie z art. 190 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270), powoływanej dalej "P.p.s.a.", Sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Jednocześnie przy ponownym rozpoznaniu sprawy przez WSA, granice sprawy podlegają zawężeniu do granic, w jakich NSA rozpoznał skargę kasacyjną (por. wyrok NSA z dnia 20 września 2006 r., II OSK 1117/05, LEX nr 238489). W omawianej sprawie wiąże wyrok NSA z dnia 22 stycznia 2015 r., sygn. akt II FSK 322/13, co oznacza, że WSA w Łodzi, któremu sprawa została przekazana do ponownego rozpoznania, nie ma całkowitej swobody przy wydawaniu nowego orzeczenia. W konsekwencji należy ocenić, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Na podstawie art. 22 ust. 1 u.p.d.o.f. kosztem uzyskania przychodów z poszczególnego źródła są wszelkie koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów z wyjątkiem wyraźnie wymienionych w art. 23 tej ustawy. Gramatyczna wykładnia tego przepisu prowadzi do wniosku, że podatnik ma możliwość odliczenia od przychodów kosztów pod tym jednakże warunkiem, że mają one bezpośredni związek z prowadzoną działalnością gospodarczą, a ich poniesienie ma bądź może mieć wpływ na wielkość osiągniętego przychodu. Możliwość zaliczenia określonych wydatków do kosztów uzyskania przychodów wpływa bezpośrednio na wysokość dochodu będącego podstawą opodatkowania, a w konsekwencji wysokość należnego zobowiązania. Zatem zasadniczo każdy wydatek celowo poniesiony z zamiarem uzyskania przychodu, poza wyraźnie wskazanymi w art. 23 u.p.d.o.f., powinien być uznany za koszt uzyskania przychodu. Do tego rodzaju kosztów, co do zasady należało zaliczyć wydatki związane z zakupem oleju napędowego, jeżeli w prowadzonej działalności podatnik wykorzystuje środki transportowe napędzane tym paliwem. Odrębnym zagadnieniem natomiast jest ocena celowości oraz wysokości tego rodzaju wydatków w każdym konkretnym przypadku, co sprowadza się do zbadania sposobu udokumentowania wydatków. Dokonując oceny zastosowania w sprawie przepisu art. 22 ust. 1 u.p.d.o.f., nie można pomijać zasad dotyczących rozliczeń podatkowych tej grupy podatników, która zobowiązana była do prowadzenia podatkowej księgi przychodów i rozchodów. W takim przypadku ustalenie dochodu następuje w sposób szczególny (por. art. 24 ust. 1 i art. 24a ust. 1 u.p.d.o.f.). Określenie dochodu z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej w ten szczególny sposób, jest możliwe przy założeniu, że podatnik przestrzega zasad związanych z prowadzeniem ksiąg podatkowych uregulowanych w art. 24a ust. 7 u.p.d.o.f. i wydanych na jego podstawie przepisów wykonawczych wprowadzających między innymi reguły dotyczące dokumentowania poszczególnych transakcji mających wpływ na wyliczenie dochodu w oparciu o te księgi (§ 12 ust. 1 i § 11 ust. 1 oraz ust. 3 rozporządzenia Ministra Finansów w sprawie prowadzenia podatkowej księgi przychodów i rozchodów). Stosowanie tych szczególnych zasad wiąże się również z konsekwencjami w postaci dopuszczalności oceny rzetelności prowadzonych ksiąg (art. 193 § 1, § 2 i § 4 Ordynacji podatkowej). Skarżąca nie zastosowała się do obowiązujących go zasad rzetelnego prowadzenia podatkowej księgi przychodów i rozchodów. Tym samym uniemożliwiła określenie dochodu z uwzględnieniem dowodu jaki stanowiły te księgi. W stanie faktycznym sprawy dla jej rozstrzygnięcia nie było istotne, czy skarżąca otrzymywała (i zużywała) paliwo w ilościach określonych w spornych fakturach, lecz czy faktury te odzwierciedlają rzeczywisty obrót towarowy (paliwami) ze wskazanymi w nich kontrahentami, tzn. czy to wystawcy faktur byli faktycznymi dostawcami tego paliwa (co pozwalałoby na zaliczenie do kosztów uzyskania przychodów kwot objętych tymi fakturami). Organy podatkowe nie zakwestionowały samego faktu nabycia paliwa przez skarżącą, podważyły natomiast, że nabyła go od podmiotów wymienionych w ewidencjonowanych fakturach. Do uznania wydatku za koszt uzyskania przychodów niezbędne jest nie tylko zaistnienie konkretnego zdarzenia gospodarczego polegającego na zakupie towaru u konkretnego sprzedawcy, za konkretną cenę, ale i odpowiednie udokumentowanie tej operacji. Nie wystarczy wykazanie, że podatnik mógł gdziekolwiek nabyć towar i zużyć go w działalności gospodarczej, aby wydatek ten móc zaliczyć do kosztów uzyskania przychodów. Orzekając w przedmiocie kosztów podatkowych organ powinien opierać się wyłącznie na dowodach w postaci faktur, ewidencji, deklaracji bądź innych dokumentach księgowych. Dowodami wskazującymi na poniesienie wydatku kosztowego nie mogły być jednak zeznania świadków na okoliczność obrotu towarowego pomiędzy firmą skarżącej a wystawcami faktur, nie jest bowiem możliwa sytuacja, w której dowodem poniesienia kosztu w określonej wysokości, są ogólne oświadczenia ponoszącego koszt lub jego kontrahentów w połączeniu z przelewami bankowymi. Prowadziłoby to do sytuacji, w której podmioty prowadzące działalność gospodarczą, wbrew przepisom ustaw podatkowych, zwolnione byłyby z prowadzenia jakiejkolwiek dokumentacji, a ich przychód jak i koszty, ustalane byłyby na podstawie zeznań. Dowodem potwierdzającym poniesienie wydatku kosztowego nie mogły być również kserokopie wyciągów bankowych, czy też faktury dotyczące sprzedaży na rzecz spółki C groszku i miału węglowego na zasadzie wzajemnej kompensaty. Skoro bowiem przelewy bankowe pozostają w związku z zakwestionowanymi fakturami, to dokumentacja dotycząca tych przelewów nie może stanowić wiarygodnego dowodu poniesienia wydatku na zakup paliwa. Organy podatkowe słusznie ponadto przyjęły, że to na podatniku - w sytuacji zakwestionowania przedłożonej przez niego dokumentacji źródłowej - ciążył obowiązek wykazania dowodów pozwalających na zaliczenie danych wydatków do kosztów uzyskania przychodów. Tym samym, organy podatkowe nie naruszyły przepisów art. 180 § i art. 188 w zw. z art. 122 i 187 Ordynacji podatkowej. Z prowadzeniem działalności gospodarczej wiąże się wiele obowiązków natury prawnej i finansowej, których dopełnienie leży w interesie publicznym i w szeroko rozumianym interesie podatnika, a do których należy w szczególności prowadzenie swoich spraw w zgodzie z przepisami prawa. Rzeczą podatnika jest takie zorganizowanie prowadzonej przez niego działalności gospodarczej, w tym i nadzoru nad księgowością, by nie wystąpiła nierzetelność w prowadzeniu dokumentacji, gdyż w razie jej stwierdzenia skutki prawne na gruncie podatkowym obciążają podatnika. Z chwilą przyjęcia faktury, a więc jej podpisania i uwzględnienia w rozliczeniu podatkowym, podatnik dokonał akceptacji wszystkich danych w niej zawartych. W niniejszej sprawie część danych wskazanych w zakwestionowanych fakturach okazała się nierzetelna, zatem faktury takie nie mogły stanowić podstawy do odliczenia kosztów uzyskania przychodu. Z tych względów Sąd uznał zarzuty skargi za niezasadne i na podstawie art. 151 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji. k.ż.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło