I SA/Łd 378/05

WyrokWSA w Łodzi2005-11-04

Skład orzekający: Teresa Porczyńska, Piotr Kiss, Cezary Koziński

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy podatnikowi, który sprzedaje towary opodatkowane wyłącznie stawką 22%, przysługuje prawo do zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym na rachunek bankowy, czy też nadwyżka ta powinna być jedynie przeniesiona na kolejne okresy rozliczeniowe?
Ratio decidendi
Podatnikowi, który sprzedaje towary opodatkowane wyłącznie stawką 22%, nie przysługuje prawo do bezpośredniego zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym na rachunek bankowy. Zgodnie z przepisami ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym, taka nadwyżka podlega jedynie przeniesieniu na kolejne okresy rozliczeniowe. Bezpośredni zwrot jest możliwy tylko w przypadku sprzedaży towarów opodatkowanych stawką niższą niż 22%.
Stan faktyczny
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi rozpoznał skargę Z. P.-B. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł., która utrzymała w mocy decyzje Naczelnika Urzędu Skarbowego w Z. określające nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym za miesiące maj i czerwiec 2003 r. do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy. Skarżący kwestionował sposób rozliczenia podatku VAT, zarzucając niezgodność decyzji ze stanem faktycznym i materiałem źródłowym, a także podnosząc kwestie związane z bezprawnym zaborem mienia i wystawieniem tytułów wykonawczych. Kluczowym zarzutem było prawo do zwrotu nadwyżki podatku na rachunek bankowy.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Teresa Porczyńska, Sędziowie : Sędzia NSA Piotr Kiss, Asesor WSA Cezary Koziński (spr.), Protokolant : asystent sędziego Marek Pilc, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 listopada 2005 roku sprawy ze skargi Z. P.-B. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie określenia nadwyżki podatku naliczonego nad należnym za miesiąc maj 2003 r. i czerwiec 2003 r. oddala skargę Pracownicy Urzędu Skarbowego w Z. w dniach 10, 13 i 18 maja 2004 r. przeprowadzili kontrolę podatkową w firmie Pana Z. P.-B. w zakresie prawidłowości rozliczeń z budżetem państwa podatku do towarów i usług za miesiące: kwiecień, maj, czerwiec i lipiec 2003 r. W trakcie tej kontroli ustalono, iż w miesiącu kwietniu 2003 r. podatnik dokonał sprzedaży usług wg stawki 22% na łączną kwotę 30,- zł netto (podatek VAT – 6,60 zł) oraz dokonał zakupów związanych ze sprzedażą opodatkowaną na kwotę 393,43 zł (VAT- 85,14 zł). W miesiącu maju i czerwcu 2003 r. podatnik nie wykazał czynności opodatkowanych podatkiem od towarów i usług oraz nie dokonał zakupów związanych z czynnościami opodatkowanymi. Jednakże ustalono, iż w deklaracji VAT- 7 za miesiąc czerwiec 2003 r. Pan P.-B. nie ujął kwoty podatku należnego wynikającego z transakcji potwierdzonej fakturą nr [...] z dnia [...] (wartość sprzedaży netto 12,- zł, podatek VAT- 2,64). Faktura ta została ujęta w deklaracji za miesiąc lipiec 2003 r., co zdaniem organu podatkowego, spowodowało zawyżenie podatku należnego w danym okresie. W miesiącu lipcu podatnik dokonał także sprzedaży usług na łączna kwotę netto 13,- zł (VAT- 2,86 zł). Uwzględniając powyższe ustalenia, Naczelnik Urzędu Skarbowego w Z. w dniu [...] wydał: decyzję nr [...], którą określił nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym za miesiąc kwiecień 2003 r. do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy w wysokości 79,- zł oraz określił nadwyżkę podatku do zwrotu za ten okres w wysokości 0,- zł; decyzję nr [...], w której określił nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym za miesiąc maj 2003 r. do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy w wysokości 79,- zł oraz określił nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym za miesiąc czerwiec 2003 r. do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy w wysokości 77,- zł; decyzję nr [...], w której określił nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym za miesiąc lipiec 2003 r. do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy w wysokości 85,- zł oraz określił nadwyżkę podatku do zwrotu w wysokości 0,- zł Od powyższych decyzji strona złożyła w dniu 1 października 2004 r. odwołanie, wnosząc o uchylenie zaskarżonych decyzji oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi podatkowemu pierwszej instancji. Naczelnikowi Urzędu Skarbowego w Z. zarzucono, iż wydane decyzje są niezgodne ze stanem faktycznym oraz materiałem źródłowym. Odwołujący się stwierdził także, iż nigdy nie występował o zwrot nadwyżki podatku na rachunek bankowy, a wnosił o zaliczenie tej nadwyżki na poczet zaległości objętych administracyjnymi tytułami wykonawczymi, które przeciwko niemu zostały wystawione przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w Z.. Skarżący podnosił także okoliczności bezprawnego zaboru mienia, a także nieuzasadnionego wystawienia administracyjnych tytułów wykonawczych. Dyrektor Izby Skarbowej w Ł., na podstawie przepisów art. 21 ust. 1 i 2 oraz art. 10 ust. 2 ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym, decyzjami z dnia [...] nr: [...], [...], [...] utrzymał w mocy rozstrzygnięcia organu podatkowego pierwszej instancji. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy stwierdził, iż podatnikowi nie przysługiwało prawo do zwrotu nadwyżki podatku na rachunek bankowy, gdyż w poszczególnych okresach rozliczeniowych wykazywał sprzedaż opodatkowaną wyłącznie wg stawki 22%. Błędnie również wykazał kwotę podatku należnego, wynikającą z transakcji potwierdzonej fakturą nr [...] z dnia [...], czym naruszył przepis art. 15 ust. 1 i art. 6 ust. 4 ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym. W dniu 8 lutego 2005 r. Pan Z. P.-B. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi na powyższe decyzje Dyrektora Izby Skarbowej w Ł., wnosząc o ich uchylenie. Skarżący stwierdził, po przedstawieniu okoliczności utraty majątku firmy, iż przy sprzedaży usług stosował stawkę VAT w wysokości 22%. W jego przekonaniu "przeniesienie na następny miesiąc wymienione w ustawie nie rozciąga się na liczbę mnogą, czyli miesiące", a podatnik ma prawo do zwrotu nadwyżki, czy też innego rozdysponowania własnymi pieniędzmi, co wynika z praktyki stosowanej w innych urzędach skarbowych. W odpowiedzi na powyższą skargę Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując jednocześnie argumentacje z uzasadnień zaskarżonych decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: Zarzuty skargi nie są uzasadnione. Zaskarżone decyzje nie naruszają bowiem prawa w zakresie dającym podstawy do uwzględnienia skargi, stosownie do treści art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270). Zgodnie z treścią art. 26 ust 1 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz.U. Nr 11, poz. 50 z póź. zm.) okresem obliczeniowym podatku VAT - poza importem towarów i możliwością rozliczenia kwartalnego - jest okres miesiąca. Obliczanie i wpłacanie tego podatku następuje w terminie do 25 dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym powstał obowiązek zapłaty podatku. Z istoty tego podatku wynika, iż na skutek rozliczenia między podatkiem należnym a naliczonym, powstaje za dany (miesięczny) okres rozliczeniowy zobowiązanie podatkowe, względnie kwota do zwrotu lub kwota do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy. Zgodnie z art. 21 ust. 1 ustawy o VAT w przypadku gdy kwota podatku naliczonego jest w okresie rozliczeniowym wyższa od kwoty podatku należnego, podatnik ma prawo do obniżenia o tę różnicę podatku należnego za następne okresy. Ust. 2 tego artykułu stanowi, iż podatnikom dokonującym sprzedaży towarów opodatkowanych w całości lub w części, stawką niższą niż 22%, przysługuje prawo do zwrotu z urzędu skarbowego różnicy podatku, o której mowa w ust. 1. Z gramatycznej wykładni art. 21 ust. 1 i 2 ustawy o podatku VAT wynika, że ustawodawca ściśle określił sytuacje, w których następuje zwrot bezpośredni, a w których pośredni nadwyżki podatku naliczonego nad należnym. Jeżeli zatem podatnik sprzedaje towary opodatkowane w całości lub w części stawką niższą niż 22%, wówczas otrzymuje zwrot nadwyżki podatku naliczonego nad należnym bezpośrednio z urzędu skarbowego. Sprzedaż przez podatnika towarów opodatkowanych według stawki 22% skutkuje tym, że nadwyżka podatku naliczonego nad należnym nie podlega zwrotowi z urzędu, nadwyżka ta jest wówczas odejmowana od podatku należnego za następne okresy rozliczeniowe. Od dnia 1 października 2002 r. zwrot różnicy podatku na rachunek bankowy uzależniony został od spełnienia dodatkowego warunku wynikającego z art. 21 ust. 2a ustawy. W powołanym przepisie zastrzeżono bowiem, iż kwota zwrotu różnicy podatku, o której mowa w ust. 2, nie może być wyższa od kwoty podatku naliczonego wynikającego z faktur, z których należności zostały w całości uregulowane, oraz z dokumentów celnych, jeżeli podatek z nich wynikający został zapłacony. Treść art. 21 ust. 2a wskazuje na to, iż zwrot bezpośredni przysługiwać może w stosunku do całej kwoty nadwyżki podatku naliczonego nad należnym wykazanej w deklaracji za dany miesiąc, a więc również w stosunku do tej części nadwyżki, która pochodzi z przeniesienia z poprzedniej deklaracji. Kwota podatku naliczonego przeniesionego z poprzedniego miesiąca, jest bowiem uwzględniona zarówno w kwocie podatku naliczonego do odliczenia jak i w kwocie nadwyżki podatku naliczonego nad należnym w rozliczeniu za dany miesiąc. Ubiegając się o zwrot bezpośredni podatnik powinien ustalić nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym za dany miesiąc (uwzględniając kwotę przeniesienia z poprzedniego miesiąca), a następnie ustalić maksymalną kwotę tej nadwyżki przysługującą do zwrotu na rachunek bankowy. Dokonując wyliczenia tej kwoty podatnik musi wziąć pod uwagę ograniczenia wynikające z art. 21 ust. 2, 2a i 4 ustawy o VAT. Zgodnie z tymi przepisami zwrot ten nie może być wyższy niż 22% całości obrotu opodatkowanego stawkami niższymi niż podstawowa, a dodatkowo nie może być wyższy od kwoty podatku naliczonego wynikającego z faktur, z których należności zostały w całości uregulowane. W przypadku stwierdzenia nieprawidłowości w rozliczeniu podatnika, od 1 stycznia 2001 r. pojawił się w art. 10 ust. 2 ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym zapis, dający kompetencję do decyzyjnego działania organów podatkowych i inspektora kontroli skarbowej dotyczy różnicy podatku, o której mowa w art. 21 ust. 1 ustawy o VAT, tj. kwoty nadwyżki podatku naliczonego nad należnym podlegającej rozliczeniu za następne okresy (tzw. kwoty do przeniesienia). Zgodnie z tym przepisem zobowiązanie podatkowe, kwotę zwrotu różnicy podatku, kwotę zwrotu podatku naliczonego lub różnicy podatku, o której mowa w art. 21 ust. 1, przyjmuje się w kwocie wynikającej z deklaracji podatkowej, chyba że urząd skarbowy lub organ kontroli skarbowej określi je w innej wysokości. Okolicznością bezsporną w niniejszych sprawach jest kwota wykazanej nadwyżki oraz fakt, że całość sprzedaży towarów skarżącego opodatkowana była stawką 22%. W związku z tym skarżący nie spełnił określonego w art. 21 ust. 2 powołanej ustawy warunku przewidzianego do zwrotu bezpośredniego wykazanej nadwyżki, a organ podatkowy był uprawniony do określenia w drodze decyzji nadwyżki podatku naliczonego nad należnym za poszczególne miesiące 2003 r. do przeniesienia na następne okresy rozliczeniowe. Z tych względów na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało skargę oddalić.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło