I SA/Łd 392/17
WyrokWSA w Łodzi2017-09-05
Skład orzekający: Cezary Koziński, Bożena Kasprzak, Bogusław Klimowicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ podatkowy prawidłowo ustalił wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2016 rok, uwzględniając dane z ewidencji gruntów i budynków oraz właściwą stawkę podatkową, pomimo kwestionowania przez podatnika zasadności płacenia podatku?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że organy podatkowe prawidłowo ustaliły zobowiązanie podatkowe w podatku od nieruchomości. Podatek od nieruchomości ma charakter majątkowy i jest uiszczany z tytułu posiadania nieruchomości, a jego wysokość ustalana jest na podstawie danych z ewidencji gruntów i budynków oraz właściwej stawki podatkowej określonej w uchwale rady gminy. Brak jest przepisów pozwalających na uznaniowe ustalenie wysokości podatku, a obowiązek ponoszenia ciężarów publicznych wynika z Konstytucji RP.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła ustalenia zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2016 rok dla nieruchomości stanowiącej współwłasność J. J. i jego żony. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta P. ustalającą podatek. Podatnik kwestionował zasadność płacenia podatku, twierdząc, że nie będzie opłacał "grupy przestępczej" i zarzucając organom naruszenie Konstytucji RP. Sąd administracyjny oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Cezary Koziński Sędziowie: Sędzia WSA Bożena Kasprzak Sędzia NSA Bogusław Klimowicz (spr.) Protokolant: St. sekretarz sądowy Agnieszka Kerszner po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 września 2017 r. sprawy ze skargi J. J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie ustalenia zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2016 rok 1. oddala skargę. 2. przyznaje i nakazuje wypłacić z funduszu Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi adwokatowi W. L. kwotę 60 (sześćdziesiąt) złotych powiększoną o kwotę podatku od towarów i usług tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej stronie skarżącej z urzędu.
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta P. [...] r. ustalającą M. i J. J. podatek od nieruchomości na 2016r. w wysokości 273 zł.
W uzasadnieniu wskazano, że organ pierwszej instancji dokonał wymiaru podatku za 2016r. od nieruchomości położonej w P. przy ul. A 10, stanowiącej współwłasność J. J. i jego żony M. J. Przedmiot opodatkowania stanowiły grunty pozostałe o pow. 606,00 m2, opodatkowane według stawki 0,45 zł. Naliczenia podatku dokonano na podstawie art. 2 -6 naliczenia podatku od nieruchomości dokonano na podstawie przepisów art. 2-6 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych oraz uchwały Nr [...] Rady Miasta P. z dnia [...] r. w sprawie określenia wysokości stawek podatku od nieruchomości oraz materiału dowodowego znajdującego się w posiadaniu organu podatkowego.
W odwołaniu z [...] r. J. J. wniósł o zwolnienie z płacenia podatku od ww. nieruchomości.
Postanowieniem z dnia [...] r. Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło niedopuszczalność odwołania wniesionego w dniu 29 lutego 2016 r. przez J. J.. Kolegium uznało, iż odwołanie zostało wniesione przed rozpoczęciem biegu terminu do dokonania tej czynności przez J. J., a zatem nie może wywołać skutków prawnych. Egzemplarz decyzji z dnia [...] r. w sprawie ustalenia podatku od nieruchomości na 2016 rok, skierowany do J. J. na adres: ul. B 62A/7, [...] P., został doręczony sąsiadce w dniu 10 marca 2016 r. W ocenie Kolegium dopiero od tej daty rozpoczynał bieg termin do wniesienia odwołania przez J. J..
W wyniku skargi wniesionej przez J. J. wyrokiem z 16 listopada 2016r., sygn. akt I SA/Łd 467/16 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uchylił kwestionowane postanowienie. W uzasadnieniu orzeczenia Sąd wskazał, m.in., że "...skuteczne doręczenie decyzji wymiarowej żonie skarżącego, będącej współwłaścicielką nieruchomości, daje skarżącemu (jako drugiemu współwłaścicielowi) uprawnienie do złożenia odwołania. Odrębną kwestią natomiast jest ustalenie czy skarżący dotrzymał terminu wynikającego z art. 223 § 2 pkt 1 O.p. (14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie). Do dokonania ustaleń w tym zakresie zobowiązany będzie organ przy ponownym rozpoznaniu sprawy". Ponadto Sąd zauważył, iż doręczenie zastępcze, na które powołało się Kolegium, licząc od niego termin do złożenia odwołania przez J. J., zostało dokonane w sposób wadliwy (sąsiadka nie zobowiązała się w sposób prawidłowy do przekazania korespondencji adresatowi). Nie można zatem stwierdzić, że w odniesieniu do skarżącego skutek doręczenia decyzji powstał w dniu [...] r., tj. w dacie wskazanej na zwrotnym potwierdzeniu odbioru. Nie zostały bowiem spełnione wymogi wynikające z art. 149 Ordynacji podatkowej, czego organ nie zauważył, dopuszczając się naruszenia tego przepisu, które miało istotny wpływ na wynik sprawy.
Mając na uwadze postanowienia art. 153 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Samorządowe Kolegium Odwoławcze dokonało ustaleń w zakresie dotrzymania przez J. J. terminu wynikającego z art. 223 § 2 pkt 1 Ordynacji podatkowej do wniesienia odwołania od decyzji organu podatkowego I instancji z dnia [...] r. w sprawie wymiaru podatku od nieruchomości na 2016 rok. W efekcie przyjęto, że J. J. wniósł odwołanie z zachowaniem ustawowego terminu. Jednak w ocenie organu odwołanie nie zawierało zarzutów wobec decyzji organu I instancji oraz nie określało istoty oraz zakresu żądania będącego przedmiotem. Pismem z 26 stycznia 2017r. SKO wezwało J. J. do usunięcia braków odwołania.
W odpowiedzi w piśmie z 13 lutego 2017r. skarżący ponownie zanegował konieczność płacenia podatku od nieruchomości, ponieważ, jak wskazał, nie będzie opłacał "grupy przestępczej" oraz zarzucił organom brak przestrzegani Konstytucji RP.
Wskazaną na wstępie decyzją z [...] r. SKO utrzymało w mocy decyzję organu I instancji wskazując, że zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2016 r., poz. 716 ze zm.; dalej "u.p.o.l.") opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegają grunty. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że podatnikami podatku od nieruchomości, stosownie do art. 3 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy są m.in. osoby fizyczne, będące właścicielami nieruchomości lub obiektów budowlanych. Jeżeli nieruchomość lub obiekt budowlany stanowi współwłasność lub znajduje się w posiadaniu dwóch lub więcej podmiotów, to stanowi odrębny przedmiot opodatkowania, a obowiązek podatkowy od nieruchomości lub obiektu budowlanego ciąży solidarnie na wszystkich współwłaścicielach lub posiadaczach, z zastrzeżeniem ust. 4a i 5 (art. 3 ust. 4 ww. ustawy). W art. 4 ust. 1 ustawy określona została podstawa opodatkowania podatkiem od nieruchomości. W odniesieniu do gruntów jest to ich powierzchnia (art. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy).
Organ podkreślił, że z wypisu z rejestru gruntów, według stanu na 14 marca 2016r. wynika, iż małżonkowie J. są współwłaścicielami położonej w obrębie 13 m. P. działki nr 345 o pow. 0,0606 ha, której grunty oznaczone zostały symbolem B - tereny mieszkaniowe. Przedmiot opodatkowania podatkiem od nieruchomości, stosownie do brzmienia art. 21 ust.1 ustawy z dnia 17 maja 1989r. – Prawo geodezyjne i kartograficzne stanowiły grunty pozostałe o pow. 606,00 m2, tj. grunty działki oznaczonej nr ewid. 345, położonej w obrębie 13 m. P. przy ul. A 10 - ul. C 34.
Podsumowując organ wskazał, że podatek od nieruchomości ma charakter podatku majątkowego. Uiszcza się go z tytułu posiadania nieruchomości. Znaczenie ma powierzchnia posiadanych przez podatnika gruntów, zgodnie bowiem z cyt. wyżej art. 4 ust. 1 pkt 1 u.p.o.l. stanowi ona podstawę opodatkowania. Podatek od nieruchomości wymierzany jest m.in. właścicielom i współwłaścicielom nieruchomości (gruntów, budynków), co wynika z art. 3 ust. 1 pkt 1 i ust. 4 ww. ustawy. Obowiązek podatkowy trwa do czasu utraty prawa własności opodatkowanej nieruchomości.
Ponadto organ wskazał, że zasada powszechności opodatkowania wynika wprost z Konstytucji RP (art. 84 Konstytucji), a każdy podatnik ma obowiązek płacenia podatków w sposób i terminach przewidzianych prawem, przy czym zgodnie z art. 217 Konstytucji RP wszystkie uprawnienia i obowiązki ustawowe musza wynikać wprost z przepisów ustawy.
W skardze do sądu administracyjnego J. J. wniósł o zwolnienie z płacenia podatku (haraczu) od nieruchomości położonej przy ul. A 10 w P. Stwierdził ponadto, że nie będzie opłacał "grupy przestępczej" oraz, że organy naruszyły zakaz dyskryminacji poprzez ogrodzenie murem należącej do podatnika działki.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację wyrażoną w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z treścią art. 2 ust. 1 pkt 1 i 2 u.p.o.l. opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegają grunty oraz budynki lub ich części.
Podatnikami podatku od nieruchomości, stosownie do regulacji zawartej w art. 3 ust. 1 pkt 1 cytowanej ustawy, są m.in. osoby fizyczne, będące właścicielami nieruchomości lub obiektów budowlanych. Jeżeli nieruchomość lub obiekt budowlany stanowi współwłasność lub znajduje się w posiadaniu dwóch lub więcej podmiotów, to stanowi odrębny przedmiot opodatkowania, a obowiązek podatkowy od nieruchomości lub obiektu budowlanego ciąży solidarnie na wszystkich współwłaścicielach lub posiadaczach (art. 3 ust. 4 omawianej ustawy).
W art. 4 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych określona została podstawa opodatkowania podatkiem od nieruchomości, którą w odniesieniu do gruntów stanowi powierzchnia, zaś w odniesieniu do budynków lub ich części - powierzchnia użytkowa.
Podstawę planowania gospodarczego, planowania przestrzennego, wymiaru podatków i świadczeń, oznaczania nieruchomości w księgach wieczystych, statystyki publicznej, gospodarki nieruchomościami oraz ewidencji gospodarstw rolnych stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków (art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne - Dz. U. z 2016r., poz. 1629 ze zm.).
Należy więc podzielić stanowisko organu odwoławczego, że podatek od nieruchomości ustalany jest w oparciu o dane wynikające z ewidencji gruntów i budynków, co do klasyfikacji tych gruntów oraz ich powierzchni, które to dane są wiążące dla organu podatkowego, zaś pogląd taki nie budzi wątpliwości w obszernym orzecznictwie sądów administracyjnych (por. wyrok NSA z dnia 26 maja 2017r. II FSK 260/17, wyrok NSA z 26 kwietnia 2017r., II FSK 826/15, wyrok WSA w Łodzi z 27 września 2016r., I SA/Łd 631/16).
W ocenie sądu nie budzi zastrzeżeń, że przedmiot opodatkowania podatkiem od nieruchomości stanowiły grunty pozostałe o pow. 606,00 m2, tj. grunty działki oznaczonej nr ewid. 345, położonej w obrębie 13 m. P. przy ul. A 10 - ul. C 34, której współwłaścicielami są małżonkowie J. i M. J.. Powyższa okoliczność znajduje potwierdzenie w załączonym do akt sprawy, wypisie z rejestru gruntów według stanu z 14 czerwca 2016r. Wypis ten ma walor dokumentu urzędowego, o którym mowa w art. 194 O.p., a zatem stanowi dowód tego, co zostało w nim stwierdzone. Ponadto, jak słusznie wskazały organy, grunty należące do skarżącego oraz jego małżonki działki nr 345, położonej w P. przy ul. A 10 zostały skalsyfikowane jako tereny mieszkaniowe (B), podlegają zatem opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości jako "grunty pozostałe".
Brak jest argumentów pozwalających uznać, że wymierzenie podatku od nieruchomości na podstawie niebudzących wątpliwości danych wynikających z ewidencji gruntów było przeprowadzone przez organy w sposób niezgodny z prawem. Ustosunkowując się ponadto do treści skargi Sąd stwierdza, że podatek od nieruchomości ma charakter podatku majątkowego, uiszczanego z tytułu posiadania nieruchomości, a żaden z przepisów ustawy Ordynacja podatkowa, jak i ww. przepisów ustawy o podatkach i opłatach lokalnych nie pozwala organom na ustalenie wysokości podatku od nieruchomości w oparciu o jakiekolwiek kryteria uznaniowe.
Prawidłowo również zastosowana została przez organy stawka podatku wynosząca 0,45 zł/m², której wysokość określono w § 1 ust. 3 pkt 3 uchwały Nr [...] Rady Miasta P. z dnia [...]r. w sprawie określenia wysokości stawek podatku od nieruchomości (Dz. Urz. Woj. Łódzkiego z 2015 r., poz. 5235).
Odnosząc się do zawartych w skardze twierdzeń, iż skarżący nie chce opłacać grupy przestępczej i terrorystów i wnosi o zwolnienie go z konieczności płacenia "haraczu" Sąd podkreśla, podzielając stanowisko organów wyrażone w zaskarżonej decyzji, że zgodnie z art. 84 Konstytucji RP każdy jest obowiązany do ponoszenia ciężarów i świadczeń publicznych, w tym podatków określonych w ustawie. Z przepisu tego wynika zasada powszechności opodatkowania dotycząca ogółu osób przebywających na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej. Płacenie podatków jest zatem jedną z powinności obywateli wobec państwa. Każdy z tej racji, że korzysta z różnorodnych form realizacji przez państwo zadań publicznych (...) winien również uczestniczyć w ich finansowaniu ( wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 16 kwietnia 2002 r. sygn. akt SK 23/01). Z kolei art. 217 Konstytucji przewiduje, że nakładanie, między innymi podatków pozostawiono uregulowaniu ustawowemu, co oznacza , że wszystkie uprawnienia i obowiązki podatkowe muszą wynikać wprost z przepisów ustawy. Zastosowane zatem w sprawie regulacje spełniają to kryterium i bez wątpienia dotyczą także skarżącego.
Podsumowując Sąd stwierdza, że organy podatkowe prawidłowo wywiązały się z obowiązku dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Zgromadzony materiał dowodowy został rozpatrzony z zachowaniem reguł określonych w art. 191 O.p. Organy podatkowe nie naruszyły przepisów ustawy o podatkach i opłatach lokalnych i dokonały właściwej subsumcji norm prawa materialnego pod prawidłowo ustalony stan faktyczny.
Biorąc pod uwagę wyżej wskazane okoliczności, Sąd stwierdził, że organy podatkowe prawidłowo ustaliły wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2016 rok wobec J. J..
Ponadto, należy wskazać, że w postępowaniu mającym za przedmiot kontrolę decyzji w przedmiocie ustalenia wymiaru podatku od nieruchomości za 2016r. nie mogły podlegać ocenie podstawy do ewentualnego udzielenia stronie ulgi podatkowej z tytułu tego zobowiązania. Zgodnie z treścią art. 67a Ordynacji podatkowej podatnik może ubiegać się o przyznanie ulgi w postaci umorzenia całości lub części zaległości podatkowej ewentualnie o odroczenie płatności.
Z powyższych względów, wobec braku uzasadnionych podstaw skargi, z mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.) należało orzec jak w sentencji.
P.C.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło