I SA/Łd 40/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział I w składzie następującym: Sędzia WSA Joanna Tarno po rozpoznaniu w dniu 3 sierpnia 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. G. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi A. G. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie ustalenia kwoty zobowiązania podatkowego w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych za 2001 r. od dochodów z nieujawnionych źródeł przychodów p o s t a n a w i a: odmówić przyznania skarżącej – A.G. prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. A. G. złożyła na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł.i z dnia [...] r. w przedmiocie ustalenia kwoty zobowiązania podatkowego w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych za 2001 rok od dochodów z nieujawnionych źródeł przychodów. We wniosku tym skarżąca podała, że jest osobą samotną. Nie posiada żadnego majątku i utrzymuje się z prac dorywczych, czerpiąc z nich dochód w wysokości 250 zł miesięcznie, a kwotę tę pochłaniają wydatki na własne utrzymanie. Zarządzeniem z dnia [...] r. zobowiązano pełnomocnika skarżącej do złożenia dodatkowych dokumentów i informacji dotyczących sytuacji majątkowej skarżącej, w tym wyjaśnienia kwestii pozostawania skarżącej we wspólnym gospodarstwie domowym z A. P. oraz wykazania jego majątku i dochodów (w przypadku pozostawania we wspólnym gospodarstwie domowym); wskazania tytułu prawnego do nieruchomości, pod adresem której zamieszkuje; nadesłania wyciągów z ewentualnie posiadanych przez nią rachunków i lokat bankowych z okresu ostatnich 3 miesięcy oraz określenia kwoty wydatków przeznaczanych na własne utrzymanie - w terminie 7 dni, pod rygorem odmowy przyznania prawa pomocy. W odpowiedzi na powyższe wezwanie pełnomocnik skarżącej w drodze pisma z dnia [...] r. wyjaśnił jedynie, że skarżąca nie posiada rachunków i lokat bankowych. Koszty jej utrzymania pochłaniają całość dochodów uzyskiwanych z prac dorywczych. Do pisma pełnomocnik załączył wyciąg z rachunku bankowego A. P.. Postanowieniem z dnia [...] r. Wojewódzki Sąd Administracyjny odmówił przyznania skarżącej A. G. prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wskazano, że wnioskodawczyni nie wykazała w wystarczającym stopniu, że spełnia ustawowe warunki przyznania jej prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Sąd stwierdził, że skarżąca nie dołożyła wystarczających starań, aby zobrazować w sposób wyczerpujący swoją sytuację majątkową i rodzinną i poprzez to uniemożliwiła Sądowi pozytywnie rozpatrzenie wniosku. W sprzeciwie z dnia [...] r., złożonym przez pełnomocnika skarżącej, strona wyraziła pogląd, że przedstawione przez nią dokumentny pozwalają przyjąć, iż nie posiada ona możliwości uiszczenia wpisu, co uzasadnia przyznanie jej prawa pomocy w częściowym zakresie. Zarządzeniem z [...] r. strona została wezwana przez Sąd do złożenia dodatkowych dokumentów i informacji dotyczących jej sytuacji majątkowej, w szczególności do wyjaśnienia czy pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z A. P., do wskazania tytułu prawnego do nieruchomości, pod adresem którym skarżąca zamieszkuje oraz do określenia miesięcznej kwoty wydatków przeznaczanych na własne utrzymanie. W odpowiedzi na powyższe wezwanie pełnomocnik skarżącej pismem z [...] r. wyjaśnił ponownie, że skarżąca nie posiada żadnych rachunków i lokat bankowych oraz że koszty jej utrzymania pochłaniają całość uzyskiwanych przez nią dochodów z prac dorywczych. Dodatkowo pełnomocnik wnioskodawczyni wyjaśnił, że A. P. nie jest małżonkiem skarżącej, tylko pomaga jej w kosztach utrzymania zamieszkując razem z nią. W piśmie wskazane zostało również, że A. G. nie ma tytułu prawnego do nieruchomości. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuję: Zgodne z treścią art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), powoływanej dalej jako "P.p.s.a.", prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 244 § 1 P.p.s.a.). W myśl art. 245 § 1 P.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W niniejszej sprawie skarżącą wystąpiła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Zgodnie z treścią art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym osobie fizycznej następuję, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego siebie i rodziny. Wykazanie powyższych przesłanek powinno nastąpić przez złożenie na urzędowym formularzu stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. W sytuacji jeżeli informacje przekazane przez wnioskodawcę są niewystarczające jest on zobowiązany na podstawie art. 255 złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. W niniejszej sprawie Sąd zarządzeniem z dnia [...] r. wezwał pełnomocnika skarżącej do złożenia w terminie 14 dni dodatkowych dokumentów i informacji dotyczących sytuacji majątkowej skarżącej, w tym: wyjaśnienia kwestii pozostawania skarżącej we wspólnym gospodarstwie domowym z A. P., wskazania tytułu prawnego do nieruchomości, pod adresem której skarżąca zamieszkuje oraz do określenia miesięcznej kwoty wydatków przeznaczanych na własne utrzymanie. W odpowiedzi na powyższe wezwanie pełnomocnik skarżącej w drodze pisma z dnia 28 lipca 2010 r. wyjaśnił ponownie, że skarżąca nie posiada rachunków i lokat bankowych. Koszty jej utrzymania pochłaniają całość dochodów uzyskiwanych z prac dorywczych oraz że A. P. nie jest jej małżonkiem, wbrew wcześniejszym twierdzeniom (oświadczenie skarżącej – teczka I akt podatkowych karta 22), ale tylko pomaga jej w kosztach utrzymania tj. mieszkania i wyżywienia. Sytuację taką pełnomocnik wnioskodawczyni uzasadnił przynależnością A. G. do narodowości cygańskiej wskazując, że A. P. opiekuje się nią pozwalając jednocześnie zamieszkiwać jej razem z nim. Mając na uwadze powyższe Sąd uznał, że skarżąca nie udowodniła, że spełnia ustawowe warunki przyznania jej prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Skarżąca, reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, została bowiem wezwana do złożenia konkretnych oświadczeń i informacji wskazanych w zarządzeniu Sądu, obrazujących jej aktualną sytuację rodzinną i majątkową, czego nie uczyniła w wyczerpujący sposób. Wyjaśnienia zawarte w piśmie z dnia 28 lipca 2010 r. mają charakter wybiórczy, tak jak wyjaśnienia składane w poprzednim piśmie z 23 lutego 2010 r. i ograniczają się do udzielania informacji o braku tytułu prawnego skarżącej do nieruchomości, w której zamieszkuje. W konsekwencji niewyjaśnione pozostały okoliczności istotne dla oceny jej realnej sytuacji majątkowej, a także sytuacja A. P. w stosunku do skarżącej. Istotne wątpliwości budzi kwestia, czy skarżącą prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z A. P., czy też - jak podaje we wniosku z dnia 2 lutego 2010 r. - jest osobą samotną. Z pisma z dnia 28 lipca 2010 r. wynika, że A. P. "pomaga w kosztach utrzymania tj. mieszkania, wyżywienia itp.", co oznacza, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe razem z wnioskodawczynią. Podobne wątpliwości dotyczą kwestii źródeł utrzymania się skarżącej, w sytuacji gdy obok wykazania swego niskiego dochodu z tytułu prac dorywczych (250 zł) nie wykazała w żaden sposób kwoty miesięcznych wydatków przeznaczanych na własne utrzymanie. Tym samym skarżąca nie dołożyła wystarczających starań, aby zobrazować swoją sytuację majątkową i rodzinną w sposób umożliwiających jej ocenę w kontekście wskazanych na wstępie przesłanek prawa pomocy. Podkreślić przy tym należy, że Sąd nie jest zobowiązany do prowadzenia dochodzenia w sytuacji, gdy dane umożliwiające pełną ocenę stanu majątkowego oraz możliwości strony nie są wystarczająco wyjaśnione, gdyż uchyla się ona od złożenia stosownych oświadczeń i żądanych informacji w tym przedmiocie. Sprawą wnioskodawcy, zwłaszcza korzystającego z pomocy profesjonalnego pełnomocnika, jest bowiem wykazanie zasadności złożonego wniosku w świetle ustawowych przesłanek przyznania prawa pomocy. Niedopełnienie w całości lub w części obowiązku złożenia przez stronę dodatkowego oświadczenia uzasadnia oddalenie wniosku o przyznanie prawa pomocy (por. postanowienie NSA z dnia 28 lipca 2009 r., I OZ 744/09, LEX nr 552404). Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności, Sąd uznał, że wniosek skarżącej nie zasługuje na uwzględnienie. Z tych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 245 § 3 P.p.s.a Sąd orzekł jak w sentencji. S.C.