I SA/Łd 402/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący: Asesor WSA Ewa Cisowska – Sakrajda po rozpoznaniu w dniu 8 maja 2008r. na posiedzeniu niejawnym wniosku K. R. o wstrzymanie wykonania decyzji Dyrektora Izby Celnej w Ł. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania w podatku akcyzowym z miesiąc październik 2005 r. p o s t a n a w i a: odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. K.R. wniósł skargę na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Ł. z dnia[...] nr[...] utrzymującą w mocy decyzje Naczelnika Urzędu Celnego w P. z dnia[...] nr[...] określającą zobowiązanie w podatku akcyzowym za miesiąc października 2005r. W skardze tej zawarł też wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Uzasadniając ten wniosek skarżący podniósł, że jego dochody nie są wystarczające dla jednorazowego pokrycia określonego wobec niego zobowiązania. Skarżący jest zatrudniony w firmie, w której otrzymuje minimalne wynagrodzenie, zaś jego małżonka zarabia około 1800 zł brutto miesięcznie. Nie posiada również majątku ruchomego ani nieruchomego, którego wartość pokryłaby w całości jego zobowiązania. W ocenie skarżącego, istotnym argumentem przemawiającym za zasadnością wniosku jest fakt, iż Dyrektor Izby Celnej postanowieniem z dnia[...] wstrzymał wykonanie decyzji organu I instancji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonego do Sądu aktu lub czynności administracji publicznej została uregulowana w art. 61 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej ppsa. Zgodnie z § 1 tegoż przepisu wniesienie skargi do Sądu nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Jednakże, stosownie do § 3 zdanie pierwsze powołanego przepisu, Sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub części tego aktu, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia skarżącemu znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba, że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Regulacja prawna wskazanego przepisu prowadzi do wniosku, iż wniesienie skargi nie pociąga za sobą skutku suspensywności i wstrzymanie wykonania przez Sąd zaskarżonego aktu zależy od oceny Sądu, czy istnieją przesłanki uzasadniające takie rozstrzygnięcie. Niewykonywanie ostatecznych aktów administracyjnych jest, bowiem stanem niepożądanym i prawo wnoszenia skargi do sądu nie może uniemożliwiać prawidłowego funkcjonowania procesu stosowania i realizowania norm prawa podatkowego. Warunkiem zastosowania tej instytucji jest uprawdopodobnienie istnienia przesłanek wymienionych w powołanym powyżej przepisie art. 61 § 3. Konstrukcja powołanego przepisu wylicza wyczerpująco przesłanki wstrzymania wykonania decyzji, a inicjatywa do wykazywania okoliczności przysługuje stronie skarżącej (por. postanowienie NSA z dnia 18 czerwca 2004 roku, FZ 138/04, nie publ.). Wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu jest wyjątkową okolicznością, a przesłanki uzasadniające wstrzymanie tego aktu nie powinny być interpretowane w sposób rozszerzający. Podnieść nadto należy, iż szkoda występuje, co podkreśla orzecznictwo sądowe, wówczas, gdy nie będzie mogła być ona wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia lub jego wyegzekwowanie, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego z uwagi na utratę przedmiotu świadczenia, który w skutek swych właściwości nie może być zastąpiony jakimś innym przedmiotem, a jego wartość nie przedstawiałaby znaczenia dla skarżącego lub poniesie on straty na życiu lub zdrowiu (zob. postanowienie NSA w Warszawie z dnia 25 października 2005r., sygn. akt I OZ 1074/05, nie publ.). Będzie to miało miejsce w takich wypadkach, gdy grozi utrata przedmiotu świadczenia, a który wskutek swych właściwości nie może być zastąpiony jakimś innym przedmiotem, a jego wartość pieniężna nie przedstawiałaby znaczenia dla skarżącego lub gdyby zachodziło niebezpieczeństwo poniesienia straty na życiu i zdrowiu (postanowienie NSA z dn. 20 grudnia 2004 r., sygn. akt GZ 138/04, LEX nr 281811). Nieodwracalny skutek z kolei to takie następstwo, konsekwencja, efekt, rezultat jakichś działań, których nie będzie można cofnąć lub których nie da się usunąć (zob. Popularny słownik języka polskiego pod red. B. Dunaja, Warszawa 2000, s. 365 i 644). W analizowanej sprawie skarżący K.R. wnosząc o wstrzymanie wykonania decyzji Dyrektora Izby Celnej w Ł. z dnia[...]nr[...] podniósł, jego dochody nie są wystarczające dla jednorazowego pokrycia określonego wobec niego zobowiązania. Skarżący jest zatrudniony w firmie, w której otrzymuje minimalne wynagrodzenie, zaś jego małżonka zarabia około 1800 zł brutto miesięcznie. Nie posiada również majątku ruchomego ani nieruchomego, którego wartość pokryłaby w całości jego zobowiązania. Wskazane okoliczności, w ocenie Sądu, nie pozwalają uznać, iż przesłanki wynikające z powołanego wyżej art. 61 § 3 zdanie pierwsze ppsa zostały spełnione w niniejszej sprawie. Skarżący, poza ogólnikowym stwierdzeniem o osiąganym dochodzie i braku jakiegokolwiek majątku, nie uprawdopodobnił okoliczności wskazujących na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Uprawdopodobnienie takie oznacza wykazanie, iż zachodzi duże prawdopodobieństwo – graniczące z pewnością- zmaterializowania się trudnych do odwrócenia skutków lub wyrządzenia znacznej szkody w następstwie wykonania zaskarżonego aktu. Nie ulega wątpliwości, że wykonanie jakiejkolwiek decyzji określającej zobowiązanie podatkowe ma dla jej adresata niekorzystne konsekwencje. Jednakże przepis art. 61 § 3 wymaga wykazania niebezpieczeństwa wyrządzenia szkody znacznej, a więc większej niż przeciętnie wywoływanych wykonaniem decyzji tego rodzaju oraz skutków trudnych do odwrócenia, to jest skutków takich, gdzie powrót do stanu poprzedniego będzie niemożliwy lub będzie wymagał znacznych środków. Odnosząc się do wskazanych w uzasadnieniu wniosku okoliczności, mających, zdaniem skarżącego, uzasadniać wstrzymanie zaskarżonej decyzji, przede wszystkim nie sposób nie zauważyć, iż skarżący, jak sam przyznał we wniosku, osiąga dochód, co z kolei oznacza, że osiąga bieżące dochody. Nie powstaje więc przypuszczenie zagrożenia egzystencji podatnika. Podnieść nadto należy, iż przepisy prawne wprowadzają, chociażby kodeks pracy, limit wynagrodzenia, poniżej którego egzekucja nie może być prowadzona. Z uwagi na ten limit w stosunku do skarżącego egzekucja ta nie może okazać się skuteczna. Istotne znaczenie ma też okoliczność, iż skarżący nie posiada żadnego majątku, który organ egzekucyjny mógłby zająć w przypadku ewentualnego wszczęcia postępowania egzekucyjnego. Skoro zatem skarżący i jego rodzina osiągają tak niskie dochody oraz nie posiadają majątku, to w istocie organ egzekucyjny nawet w przypadku wszczęcia postępowania egzekucyjnego nie będzie mógł prowadzić skutecznej egzekucji. To zaś oznacza, iż obawa skarżącego powstania ewentualnej szkody czy nieodwracalnych skutków w razie wykonania decyzji nie jest obiektywnie rzecz oceniając realna. Poza wskazanymi okolicznościami faktycznymi przemawiającymi za odmową wstrzymania zaskarżonej decyzji, wskazać również należy argumenty o charakterze prawnym. I tak, gdyby nawet skarżący pobierał, tak jak twierdzi, wynagrodzenie w wysokości zaledwie 600 zł, to i tak organ egzekucyjny nie mógłby zająć tej kwoty. Stosownie bowiem do przepisu art. 8 § 1 pkt 1 i 6 oraz art. 9 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tj. Dz. U. z 2005r., Nr 229, poz. 1954 ze zm.), nie podlegają egzekucji administracyjnej przedmioty codziennego użytku oraz pieniądze w kwocie 760 zł, zaś wynagrodzenie ze stosunku pracy podlega egzekucji w zakresie określonym w kp. Zgodnie zaś z przepisem art. 87 § 3 pkt 2 i § 4 oraz art. 871 § 1 ustawy z dnia 26 czerwca 1974r. Kodeks pracy (tj. Dz.U. z 1998, Nr 21, poz. 94 ze zm.), potrącenia mogą być dokonywane w następujących granicach w razie egzekucji innych niż alimenty należności lub potrącania zaliczek pieniężnych - do wysokości połowy wynagrodzenia, a potrącenia te nie mogą w sumie przekraczać połowy wynagrodzenia, a łącznie z potrąceniami, o których mowa w § 1 pkt 1 - trzech piątych wynagrodzenia. Zauważyć nadto należy, iż stosownie do tych przepisów wolna od potrąceń jest kwota wynagrodzenia za pracę w wysokości minimalnego wynagrodzenia za pracę, ustalanego na podstawie odrębnych przepisów, przysługującego pracownikom zatrudnionym w pełnym wymiarze czasu pracy, po odliczeniu składek na ubezpieczenia społeczne oraz zaliczki na podatek dochodowy od osób fizycznych - przy potrącaniu sum egzekwowanych na mocy tytułów wykonawczych na pokrycie należności innych niż świadczenia alimentacyjne. Wedle przepisu § 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 12 września 2006r. w sprawie wysokości minimalnego wynagrodzenia za pracę w 2007r. (Dz. U. Nr 171, poz. 1227) minimalne wynagrodzenie w 2007r. wynosi 936 zł. Ewentualne wszczęcie egzekucji nie koniecznie więc doprowadzi do zajęcia jakiejkolwiek części należnego skarżącemu wynagrodzenia, a w konsekwencji do wyegzekwowania od skarżącego należnego Skarbowi Państwa zobowiązania od dłużnika, za którego dług skarżący ponosi odpowiedzialność. Z uzasadnienia wniosku nie wynika, by wykonanie zaskarżonej decyzji mogło wyrządzić stronie skarżącej znaczną szkodę lub spowodować trudne do odwrócenia skutki. Podniesione przez skarżącego okoliczności do takich konsekwencji nie prowadzą, a rodzaj obowiązku nie wywołuje stanu, który byłby nieodwracalny, skoro chodzi o świadczenie pieniężne z natury rzeczy przecież odwracalne. W przypadku ewentualnego uwzględnienia skargi, istnieje oczywista możliwość zwrotu nadpłaconych kwot. W świetle przesłanek zawartych w art. 61 § 3 ppsa, nie zasługuje na uwzględnienie argument skarżącego, że wstrzymanie wykonania decyzji organu I instancji przez organ odwoławczy uzasadnia jego wniosek. Zauważyć również należy, że postępowanie administracyjne jest postępowaniem całkowicie odrębnym i nie mającym wpływu na postępowanie przed sądem administracyjnym. Rozważając kwestię wstrzymania wykonania decyzji Sąd obowiązany jest nadto mieć na uwadze nie tylko aktualną sytuację podatnika, skutki ekonomiczne realizacji zobowiązania, ale także względy społeczne, tj. dążenie do realizacji zadań publicznych. Nie można też pominąć i tej okoliczności, że wstrzymanie wykonania decyzji ma charakter szczególny i nie może mieć zastosowania, co już podkreślono, w każdej sprawie, w której zapłata zobowiązania podatkowego rodzi trudności dla podatnika. Trudności te nie mogą wynikać jedynie z przekonania skarżącego o ich istnieniu, lecz muszą mieć charakter obiektywny. Wspomnieć nadto należy, iż egzekucja spornej zaległości będzie rozłożona w czasie. Za uwzględnieniem wniosku nie mogą też przemawiać podniesione w skardze zarzuty przeciwko zaskarżonej decyzji, Sąd rozpoznając wniosek o wstrzymanie wykonania nie ocenia bowiem legalności zaskarżonej decyzji. Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności Sąd, na podstawie art. 61 § 3 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w postanowieniu. P.Pie.