I SA/Łd 41/13

Dnia 26 lutego 2013 roku Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale I - Magdalena Sieniuć po rozpoznaniu w dniu 26 lutego 2013 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku M. K. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi M. K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] roku Nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2008 rok p o s t a n a w i a: odmówić przyznania skarżącej – M. K. prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. M.K. złożyła na urzędowym formularzu (PPF) wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] w przedmiocie określenia zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2008 rok. W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach skarżąca podała, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym wraz z mężem P., 16-letnim synem F. oraz 15-letnią córką K. Oświadczyła przy tym, że oboje z mężem nie osiągają żadnego dochodu i nie posiadają żadnego majątku. Mąż jest bezrobotny. Prowadzona działalność gospodarcza przynosi straty, za 2011 rok strata ta wyniosła 70.000 zł. Skarżąca podkreśliła przy tym, że ma zajęte rachunki bankowe. Z uwagi na fakt, że zawarte w powyższym wniosku oświadczenia okazały się niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych skarżącej, zarządzeniem z dnia 21 stycznia 2013 roku zobowiązano pełnomocnika wnioskodawczyni do złożenia przez skarżącą dodatkowych dokumentów i informacji dotyczących jej sytuacji majątkowej, w tym do nadesłania wyciągów z posiadanych przez skarżącą i jej męża rachunków bankowych z okresu ostatnich 3 miesięcy, złożenia zaświadczenia z właściwego urzędu pracy potwierdzającego status męża skarżącej – jako osoby bezrobotnej (z prawem lub bez prawa do zasiłku), podania tytułu prawnego do nieruchomości, pod adresem której skarżąca zamieszkuje wraz z rodziną, określenia źródła i kwoty wydatków przeznaczanych na utrzymanie rodziny i opłaty eksploatacyjne, nadesłania deklaracji podatkowych potwierdzających brak osiągania dochodu z okres ostatnich trzech miesięcy, a także zeznania podatkowego dotyczącego wykazanej we wniosku straty za 2011 rok oraz wyjaśnienia, czy skarżąca lub jej mąż są właścicielami pojazdów mechanicznych, w terminie 10 dni, pod rygorem odmowy przyznania prawa pomocy. W odpowiedzi na powyższe wezwanie pełnomocnik skarżącej w drodze pisma z dnia 8 lutego 2013 roku nadesłała jedynie oświadczenie skarżącej, umowę majątkową małżeńską oraz zeznania podatkowe skarżącej za 2011 rok. Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym zważył, co następuje: Instytucja prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym uregulowana została w Rozdziale 3 Działu V ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270) – dalej jako "p.p.s.a.". Z treści przepisów art. 243 § 1, art. 244, art. 245, art. 246 § 1 oraz art. 252 tej ustawy wynika, iż osobie fizycznej może być przyznane na jej wniosek prawo pomocy w zakresie całkowitym, jeżeli wykaże, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wyjaśnić przy tym należy, iż prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie m.in. adwokata, radcy prawnego lub doradcy podatkowego. W zakresie częściowym obejmuje zaś zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie m.in. adwokata, radcy prawnego lub doradcy podatkowego (§ 2 i § 3 art. 245 powołanej ustawy). Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie na urzędowym formularzu stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Od Referendarza sądowego zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania prawa pomocy we wskazanym zakresie. Stosownie do powyższych przepisów, warunkiem przyznania stronie prawa pomocy jest wykazanie przez stronę, iż występują przesłanki uzasadniające jej udzielenie. W interesie skarżącego leży zatem przedstawienie wszelkich okoliczności, które wskazywałyby na fakt pozostawania w trudnej sytuacji materialnej. Ze złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy, oświadczenia o stanie rodzinnym i majątkowym oraz nadesłanych dokumentów źródłowych wynika, że skarżąca pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym wraz z mężem P., 16-letnim synem F. oraz 15-letnią córką K.. Małżonkowie pozostają w ustroju rozdzielności majątkowej. Skarżąca zamieszkuje w mieszkaniu należącym do jej matki. Matka skarżącej samodzielnie reguluje opłaty eksploatacyjne i wraz z babką pomaga skarżącej w utrzymaniu dzieci. Skarżąca 2011 rok zamknęła stratą w wysokości 23.278,36 zł (według PIT-36L). Jednocześnie z tytułu środków pieniężnych z zakresu ubezpieczenia społecznego osiągnęła przychód w kwocie 3.938,56 zł. Ponadto, jak podaje skarżąca, nie posiada żadnych osobistych rachunków bankowych, a rachunek firmowy został zajęty przez urząd skarbowy. W świetle powyższych okoliczności podkreślić jednak należy, że skarżąca nie przedstawiła wymaganych przez Referendarza sądowego deklaracji potwierdzających wykazany przez nią aktualnie brak dochodów. Nie złożyła w tej kwestii także żadnego dodatkowego wyjaśnienia. W nieuzasadniony sposób skarżąca odstąpiła także od obowiązku przedstawienia sytuacji majątkowej jej męża, zasłaniając się w tym względzie umową o rozdzielności majątkowej małżonków. Tymczasem umowa majątkowa małżeńska wprowadzająca ustrój rozdzielności majątkowej między małżonkami w żadnej mierze nie uzasadnia ani braku wykazania przez skarżącą składników majątkowych należących do jej męża, ani też braku nadesłania wyciągów z należących do niego rachunków bankowych, a także przedstawienia decyzji w kwestii posiadania przez jej męża statusu osoby bezrobotnej. W tym kontekście dodatkowo uwagę zwraca także brak ustosunkowania się skarżącej do kwestii posiadania przez małżonków pojazdów samochodowych. Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności, Referendarz sądowy uznał, że wniosek skarżącej nie zasługuje na uwzględnienie i odmówił przyznania jej prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W ocenie Referendarza sądowego z uwagi na brak dostatecznego wyjaśnienia wyżej wskazanych kwestii dotyczących sytuacji majątkowej skarżącej należało przyjąć, że wnioskodawczyni nie wykazała, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Jednie zaś spełnienie tej przesłanki mogłoby obligować do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Jednocześnie Referendarz sądowy podziela w tym miejscu ugruntowany w orzecznictwie sądowym pogląd, że niedopełnienie w całości lub w części obowiązku złożenia przez stronę dodatkowego oświadczenia uzasadnia oddalenie wniosku o przyznanie prawa pomocy (por. postanowienie NSA z dnia 28 lipca 2009 r. I OZ 744/09, a także postanowienie referendarza sądowego z 26 października 2011 r., III SA/Łd 59/11). Z tych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 245 § 3 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji. (MSi)