I SA/Łd 411/14

Dnia 23 lipca 2014 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Wiktor Jarzębowski po rozpoznaniu w dniu 23 lipca 2014 roku na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu W. S. od postanowienia Referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 10 czerwca 2014 roku, sygn. akt I SA/Łd 411/14 o odmowie przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym w sprawie ze skargi J. S. i W. S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] roku Nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2007 rok p o s t a n a w i a: odrzucić sprzeciw. Postanowieniem z dnia 10 czerwca 2012 roku, sygn. akt I SA/Łd 411/14, Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi odmówił przyznania skarżącym – J. S. i W. S. prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu stwierdzono, że skarżący nie udowodnili, iż spełniają warunki przyznania im prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Mimo bowiem doręczenia im w dniu 2 czerwca 2014 roku w trybie awizo wezwań do złożenia dodatkowych dokumentów i informacji dotyczących ich sytuacji majątkowej, szczegółowo opisanych w zarządzeniu z dnia 14 maja 2014 roku, skarżący nie nadesłali wymaganych przez Referendarza sądowego dodatkowych informacji i dokumentów dotyczących ich stanu majątkowego oraz możliwości płatniczych. Odpis powyższego postanowienia wraz z uzasadnieniem i pouczeniem o sposobie i terminie wniesienia środka zaskarżenia (sprzeciwu) został doręczony skarżącej – J. S. w drodze awizo w dniu 27 czerwca 2014 roku (vide: zarządzenie z dnia 23 lipca 2014 roku), natomiast skarżący W. S. odebrał odpis powyższego postanowienia osobiście w urzędzie pocztowym w dniu 30 czerwca 2014 roku (vide: zwrotne potwierdzenie odbioru przesyłki). Od powyższego postanowienia w dniu 7 lipca 2014 roku skarżący W. S. złożył sprzeciw, stwierdzając, że nie jest w stanie udowodnić, iż nie odebrał w terminie kierowanej do niego korespondencji. Jednocześnie skarżący uznał za nieuprawnione założenie, jakoby nie chciał odebrać tej korespondencji. Zwrócił się przy tym prośbą o umożliwienie mu złożenia dodatkowych dokumentów dotyczących jego sytuacji majątkowej. Oświadczył, że nie posiada rachunków i lokat bankowych, a dochód z emerytury jest jedynym elementem zeznania podatkowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: Zgodnie z art. 259 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej jako: "p.p.s.a." od zarządzeń i postanowień, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8, strona albo adwokat, radca prawny, doradca podatkowy lub rzecznik patentowy mogą wnieść do właściwego wojewódzkiego sądu administracyjnego sprzeciw w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia zarządzenia lub postanowienia. Stosownie zaś do treści art. 259 § 2 p.p.s.a., sprzeciw wniesiony po terminie sąd odrzuci na posiedzeniu niejawnym. Z powyższych przepisów wynika zatem, że w sytuacji wydania przez referendarza sądowego postanowienia w przedmiocie prawa pomocy niespełniającego oczekiwań strony, dokonanie ponownej oceny okoliczności wskazanych we wniosku o przyznanie prawa pomocy przez wojewódzki sąd administracyjny przede wszystkim warunkowane jest koniecznością wniesienia sprzeciwu w terminie siedmiu dniu od doręczenia tego postanowienia. Dopiero pozytywne zweryfikowanie kwestii zachowania tego terminu daje podstawę do dokonania ponownej oceny przedstawionej we wniosku sytuacji majątkowej strony skarżącej w kontekście przesłanek przyznania prawa pomocy, o których mowa w art. 246 p.p.s.a. W niniejszej sprawie skarżący W. S. odebrał przesyłkę zawierającą kwestionowane postanowienie Referendarza sądowego z dnia 10 czerwca 2014 roku osobiście w urzędzie pocztowym w dniu 30 czerwca 2014 roku. Przechodząc zatem do oceny kwestii zachowania przez skarżącego terminu do wniesienia sprzeciwu w niniejszej sprawie należy przede wszystkim odwołać się do treści art. 73 p.p.s.a. Zgodnie z art. 73 § 1 p.p.s.a., w razie niemożności doręczenia pisma w sposób przewidziany w art. 65-72, pismo składa się na okres czternastu dni w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy, dokonując jednocześnie zawiadomienia określonego w § 2. Zawiadomienie o złożeniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy w terminie siedmiu dni od dnia pozostawienia zawiadomienia, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej, a gdy to nie jest możliwe, na drzwiach mieszkania adresata lub w miejscu wskazanym jako adres do doręczeń, na drzwiach biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe (§ 2). W przypadku niepodjęcia pisma w terminie, o którym mowa w § 2, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru pisma w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od dnia pierwszego zawiadomienia o złożeniu pisma w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy (§ 3). Doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1 (§ 4). Z akt niniejszej sprawy wynika, że po pierwszej próbie doręczenia pismo (przesyłka zawierająca odpis postanowienia z dnia 10 czerwca 2014 roku) zostało złożone w urzędzie pocztowym w dniu 13 czerwca 2014 roku. Od tej daty rozpoczynał się zatem bieg 14-dniowego terminu, o którym mowa w art. 73 § 1 i 4 p.p.s.a. Ostatni dzień tego terminu przypadał zatem na 27 czerwca 2014 roku (piątek). Z tą datą należało przyjąć za skuteczne doręczenie przesyłki z odpisem postanowienia Referendarza sądowego z dnia 10 czerwca 2014 roku i jednocześnie dzień ten uznać za początek biegu terminu do wniesienia sprzeciwu. W rezultacie termin do jego wniesienia upływał z dniem 4 lipca 2014 roku (piątek). Tymczasem skarżący wniósł sprzeciw w dniu 7 lipca 2014 roku, uprzednio osobiście odbierając przesyłkę z powyższym postanowieniem w urzędzie pocztowym w dniu 30 czerwca 2014 roku. Podkreślić przy tym należy, że w świetle regulacji zawartej w art. 73 p.p.s.a. bez znaczenia pozostaje fakt, że skarżący złożył sprzeciw w siódmym dniu liczonym od daty odbioru przesyłki w urzędzie pocztowym. Późniejszy odbiór pisma nie obala bowiem wynikającego z tego przepisu domniemania doręczenia i nie zmienia zakresu skutków prawnych tego typu doręczenia (zob. postanowienie NSA z dnia 9 czerwca 2010 r., sygn. akt I FZ 188/10, publ. "Wspólnota" 2010/27/42). W tych okolicznościach sprawy skarżący jest natomiast uprawniony do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do dokonania czynności (wniesienia sprzeciwu od ww. postanowienia referendarza sądowego) na mocy art. 87 § 1 p.p.s.a., składając bowiem sprzeciw w siódmym dniu liczonym od daty odbioru przesyłki w urzędzie pocztowym miał podstawy ku temu, by przyjąć, że sprzeciw ten złożył w terminie przewidzianym na jego wniesienie. W tej sytuacji należało uznać, że złożony sprzeciw jako wniesiony po terminie jest niedopuszczalny i podlega odrzuceniu, co tym samym uzasadnia odstąpienie od ponownej oceny sytuacji majątkowej skarżącego w kontekście przesłanek warunkujących przyznanie prawa pomocy. Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 259 § 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia. mko