I SA/Łd 424/11

WyrokWSA w Łodzi2011-05-19

Skład orzekający: Sędzia WSA Cezary Koziński, Sędzia WSA Joanna Tarno, Sędzia NSA Bogusław Klimowicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych prawidłowo odmówił umorzenia zaległości składkowych, biorąc pod uwagę sytuację materialną wnioskodawcy i możliwość prowadzenia egzekucji?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organ rentowy prawidłowo odmówił umorzenia zaległości składkowych, ponieważ istniała możliwość prowadzenia skutecznej egzekucji z wynagrodzenia wnioskodawcy, co wykluczało przesłankę całkowitej nieściągalności. Organ prawidłowo zastosował się do wskazań poprzedniego wyroku WSA, analizując przesłanki z art. 28 ust. 3 pkt 5 i 6 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych.
Stan faktyczny
Skarżący, będący prezesem zarządu Sp. z o.o. "A", wystąpił o umorzenie zaległych składek na ubezpieczenia społeczne, zdrowotne oraz Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych, za które został obciążony odpowiedzialnością. Organy ZUS i Prezes ZUS odmówiły umorzenia, uznając, że nie zaszła całkowita nieściągalność, ponieważ skarżący posiadał wynagrodzenie za pracę i rachunek bankowy, z których można prowadzić egzekucję. WSA uchylił poprzednią decyzję Prezesa ZUS, wskazując na potrzebę dokładniejszego zbadania możliwości egzekucyjnych. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, Prezes ZUS ponownie odmówił umorzenia, szczegółowo analizując możliwość egzekucji z wynagrodzenia i rachunku bankowego skarżącego.
Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 19 maja 2011 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Cezary Koziński (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Joanna Tarno Sędzia NSA Bogusław Klimowicz Protokolant: Edyta Borowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 maja 2011 r. sprawy ze skargi J. N. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy oraz Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych. oddala skargę. I SA/Łd 424/11 UZASADNIENIE Zaskarżoną decyzją z dnia [...] r. nr [...] Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych utrzymał w mocy decyzję ZUS dnia [...] r. odmawiającą umorzenia J. N, należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, ubezpieczenie zdrowotne oraz Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych obciążających płatnika – Sp. z o.o. "A" z siedzibą w W.. Powyższe rozstrzygnięcia zapadły w następującym stanie faktycznym sprawy: Wnioskiem z dnia [...] r. J. N. wystąpił do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych II Oddział w Z. o umorzenie zaległych składek na ubezpieczenie społeczne ciążących na Spółce z o.o. "A", w wysokości 156.538,46 zł. Wyjaśnił, że Zakład Ubezpieczeń Społecznych decyzją z dnia [...] r. przeniósł na niego - jako prezesa zarządu w/w Spółki - odpowiedzialność za te należności. W ocenie wnioskodawcy umorzenie należności składkowych jest uzasadnione, bowiem spełnione zostały przesłanki z art. 28 ust. 1, ust. 2 oraz ust. 3 pkt 2, 3 i 5 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz.U. z 2007 r., Nr 11, poz. 74 ze zm.), powoływanej dalej jako "u.s.u.s.". Wnioskodawca podniósł, że nie powinien być obciążony odpowiedzialnością za zaległości składkowe Spółki ponieważ w dniu 30 kwietnia 2003 r. złożył wniosek o ogłoszenie upadłości Spółki. Był wówczas przekonany, że upadłość Spółki zostanie ogłoszona, bowiem jej majątek pozwalał na zaspokojenie zaległości wobec ZUS. W ocenie skarżącego, spełniona została także przesłanka z art. 28 ust. 2 i ust. 3 pkt 2 w/w ustawy, bowiem sąd oddalił w niosek o ogłoszenie upadłości, wskazując że majątek Spółki nie wystarcza nawet na zaspokojenie kosztów postępowania upadłościowego. Wskazując na treść art. 28 ust. 3 pkt 3 u.s.u.s., wnioskodawca podniósł, że zaprzestanie prowadzenia działalności gospodarczej było z jego strony niezawinione. Dowodził także iż przesłanka całkowitej nieściągalności wynika z postanowienia komornika sądowego z dnia 29 czerwca 2005 r., który stwierdził, że Spółka nie posiada majątku z którego można prowadzić egzekucję. Podniósł, że w 2003 r. liczył na skuteczną egzekucję prowadzoną wobec dłużników Spółki, jednakże postępowanie egzekucyjne nie przyniosło oczekiwanych rezultatów. Powołując się na rozporządzenie Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne (Dz.U. Nr 141, poz. 1365), wnioskodawca stwierdził, że umorzenie zaległości jest uzasadnione ze względu na jego trudną sytuację materialną, w której się znalazł wraz z rodziną w związku z likwidacją Spółki. Oświadczył, że nie prowadzi działalności gospodarczej, nie posiada nieruchomości, mieszka w lokalu spółdzielczym o powierzchni 48 m2, w którym znajdują się w stare przedmioty codziennego użytku. Nie posiada cennych ruchomości, w tym samochodu, których sprzedaż pozwoliłaby uregulować należności wobec ZUS. Nie posiada także oszczędności ani papierów wartościowych. Na utrzymaniu wnioskodawcy pozostaje studiujący syn. Wnioskodawca podniósł, że wydatki związane z kształceniem syna pochłaniają około 1.100 zł, zaś miesięczne wydatki na utrzymanie mieszkania (czynsz, energię elektryczną, gaz, telefon) wynoszą minimum 800 zł. W dniu [...] r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych wydał dwie decyzje – jedną odmówił umorzenia zaległości z tytułu składek na Fundusz Ubezpieczeń Społecznych, Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych, odsetek od nieopłaconych składek na Fundusz Ubezpieczenia Zdrowotnego oraz koszty upomnienia; drugą decyzją umorzył, jako bezprzedmiotowe, postępowanie wszczęte wnioskiem z dnia [...]r. w zakresie umorzenia nieopłaconych składek finansowanych przez ubezpieczonych na Fundusz Ubezpieczeń Społecznych oraz Fundusz Ubezpieczenia Zdrowotnego. Uzasadniając pierwszą z tych decyzji Zakład stwierdził, że rozporządzenie Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...]r., które precyzuje art. 28 ust. 3a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, nie znajduje zastosowania w niniejszej sprawie, bowiem dotyczy umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne ubezpieczonych będących równocześnie płatnikami tych składek. W rozpoznawanej sprawie podmiotem, który nie opłacił składek jest Spółka z o.o. "A", zaś J. N. - jako prezes zarządu Spółki - jest osobą odpowiedzialną za zaległości składkowe Spółki. Organ emerytalno-rentowy stwierdził, że art. 28 ust. 3a ustawy nie dotyczy płatników będących osobami prawnymi, ma zastosowanie do osób fizycznych podlegających chociażby jednemu z ubezpieczeń społecznych. Rozpoznając wniosek o umorzenie zaległości w oparciu o art. 28 ust. 2 u.s.u.s, Zakład Ubezpieczeń Społecznych stwierdził, że nie wystąpiły okoliczności stanowiące podstawę do stwierdzenia całkowitej nieściągalności zaległości, o których mowa w art. 28 ust. 3 pkt 1-6 ustawy. Organ ocenił, że skoro podmiotem wnoszącym o umorzenie zaległości składkowych jest osoba trzecia, a nie Spółka, to okoliczności opisane w pkt 2,3,4 w/w przepisu, nie mają zastosowania w sprawie. Organ wyłączył zatem okoliczności dotyczące Spółki, tj. złożenie wniosku o ogłoszenie upadłości i jego oddalenie, zaprzestanie prowadzenia działalności gospodarczej, stwierdzenie przez komornika bezskuteczności egzekucji. W ocenie Zakładu w rozpoznawanej sprawie nie mają także zastosowania przepisy wymienione w art. 28 ust. 3 pkt 1 i 4a ustawy, ponieważ nie doszło do wszczęcia egzekucji z majątku wnioskodawcy. Nie zostało bowiem rozpatrzone odwołanie od decyzji w przedmiocie odpowiedzialności wnioskodawcy za zaległości Spółki. Zakład stwierdził, że nie wystąpiły także okoliczności opisane w pkt 5 w/w przepisu. Niemożliwe jest także stwierdzenie, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne. Organ podniósł, że wnioskodawca otrzymuje wynagrodzenie za pracę w wysokości 1.370 zł, co umożliwia prowadzenie skutecznej egzekucji zaległości. W konsekwencji nie zachodzi przesłanka opisana w pkt 6 w/w przepisu. W uzasadnieniu tego drugiego rozstrzygnięcia podano, że zgodnie z art. 30 u.s.u.s., do składek finansowanych przez ubezpieczonych niebędących płatnikami składek, nie stosuje się art. 28 ustawy. Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w dniu [...] r. również wydał dwie decyzje, na podstawie których utrzymał w mocy decyzję odmawiającą umorzenia zaległości składkowych oraz decyzję umarzającą postępowanie z powodu bezprzedmiotowości. Uzasadniając pierwsze ze wskazanych rozstrzygnięć, Prezes ZUS podzielił pogląd wyrażony w decyzji organu pierwszej instancji, zgodnie z którym art. 28 ust. 3a ustawy nie znajduje zastosowania w niniejszej sprawie. Z kolei analizując sprawę w kontekście przesłanek umorzenia zaległości w oparciu o art. 28 ust. 2 i ust. 3 u.s.u.s., organ odwoławczy podtrzymał argumenty z decyzji pierwszoinstancyjnej i uznał, że w oparciu o przesłanki tam wskazane nie ma podstaw do umorzenia przedmiotowych zaległości wobec ZUS. Strona zaskarżyła obie w/w decyzje Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Ł.. Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia [...] r. o sygn. akt [...] uchylił decyzję Prezesa ZUS z dnia [...] r. nr [...]w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenie społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy oraz Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych, uznając, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, tj. art. 7, art. 77 § 1, art. 80 oraz art. 107 § 1 i 3 Kodeksu postępowania administracyjnego. Sąd wskazał w uzasadnieniu wyroku na przepisy art. 28 ust. 3 i 3a oraz art. 4 pkt 1 u.s.u.s., uznając, że przepis art. 28 ust. 3a u.s.u.s. nie ma zastosowania wobec skarżącego. Płatnikiem tych składek była - jak wynika z akt sprawy - Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością "A". Skarżący będąc prezesem zarządu wymienionej Spółki, na podstawie decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 25 sierpnia 2005 r., jest osobą odpowiedzialną za zaległości składkowe, których Spółka - jako płatnik - nie uregulowała. Sąd doszedł do przekonania, że wbrew nakazowi płynącemu z art. 7 k.p.a., Zakład Ubezpieczeń Społecznych nie podjął wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy. Zaskarżona decyzja o odmowie umorzenia należności składkowych została wydana, pomimo że Zakład nie zbadał należycie i nie wykluczył wszystkich przypadków z art. 28 ust. 3 u.s.u.s., które są równoznaczne z całkowitą nieściągalnością zaległych składek. W ocenie Sądu, nienależycie oceniono przesłanki uzasadniające umorzenie zaległych składek, określone w art. 28 ust. 3 pkt 5 i 6 u.s.u.s., zwłaszcza że organy egzekucyjne nie poczyniły żadnych ustaleń w przedmiocie majątku skarżącego, z którego egzekucja jest możliwa. Sąd zalecił zatem aby rozpatrując po raz kolejny wniosek skarżącego o ponowne rozpatrzenie sprawy, Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych ustalił, czy skarżący dysponuje majątkiem podlegającym egzekucji i przedstawił analizę, czy w postępowaniu egzekucyjnym uzyska się kwoty przekraczające wydatki egzekucyjne. Po ustaleniu powyższych okoliczności, Prezes ZUS powinien wydać decyzję, zaś w jej uzasadnieniu przedstawić ocenę, czy wystąpiły okoliczności świadczące o całkowitej nieściągalności zaległych składek, zaś w przypadku gdyby pomimo ich zaistnienia, uznał że umorzenie zaległych składek jest nieuzasadnione, winien wyjaśnić przyczyny, które legły u podstaw takiego rozstrzygnięcia. Ponownie rozpoznając sprawę Prezes ZUS decyzją z dnia [...] r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych dnia [...]r. odmawiającą umorzenia J. N. należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, ubezpieczenie zdrowotne oraz Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych obciążających płatnika – Sp. z o.o. "A" z siedzibą w W.. W uzasadnieniu tej decyzji Prezes ZUS wskazał na szereg dokumentów złożonych przez stronę w dniu 24 listopada 2010 r., odnoszących się do sytuacji materialnej i zdrowotnej członków jego rodziny, uznając że wniosek o umorzenie należności z tytułu składek rozpatrywany być może tylko w oparciu o przesłankę całkowitej nieściągalności, określoną w art. 28 ust. 2 i 3 u.s.u.s. Okoliczności dotyczące - m.in. stanu zdrowia uniemożliwiającego uzyskanie dochodu, wysokich obciążeń z tytułu wydatków związanych z leczeniem, wykształceniem syna, związanych z bieżącymi kosztami socjalno–bytowymi, zobowiązań wynikających z realizacji umów kredytowych - muszą pozostać poza rozważaniami organu odwoławczego, gdyż odpowiadają dyspozycji przepisu art. 28 ust. 3a i § 3 w/w rozporządzenia. Organ odwoławczy ustalił, iż wnioskodawca jest zatrudniony w firmie B Sp. z o.o. z miesięcznym wynagrodzeniem brutto w wysokości 2.557,58 zł, co daje kwotę netto – 1.853,64 zł. Nie posiada nieruchomości na terenie powiatu wieluńskiego, nie ma zarejestrowanych pojazdów mechanicznych w Starostwie Powiatowym w W.. Umową notarialną z dnia [...] r. wyłączył ustawową wspólność majątkową małżeńską z D. N.. Dodatkowo organ wskazał, iż strona posiada czynny rachunek bankowy w Banku PKO BP O/W.. Z powyższego wynika - jak wskazał Prezes ZUS – że istnieje majątek, z którego możliwe byłoby prowadzenie skutecznego postępowania egzekucyjnego. Fakt osiągania przez stronę wynagrodzenia za pracę w wysokości 1.853,64 zł netto daje Dyrektorowi Oddziału ZUS możliwość zastosowania środka egzekucyjnego w postaci zajęcia wynagrodzenia za pracę. Ponadto fakt posiadania czynnego rachunku bankowego także daje możliwość zastosowania środka egzekucyjnego w postaci zajęcia rachunku bankowego. Wynagrodzenie strony nie jest obciążone z tytułu wyroków sądowych lub z innych tytułów, a sam dłużnik nie znajduje się w okresie wypowiedzenia umowy o pracę i zakład pracy nie jest w stanie likwidacji ani upadłości. Nie ma więc przeszkód aby skutecznie wdrożyć postępowanie egzekucyjne. Kwota wynagrodzenia ze stosunku pracy przewyższa dość znacznie wartość minimalnego wynagrodzenia, co gwarantowałoby cykliczne potrącenia na poczet zaległych składek, jednocześnie, zgodnie z uregulowaniami Kodeksu pracy, zapewnione jest minimum egzystencjalne. Organ rentowy wskazał, iż w ewentualnym postępowaniu egzekucyjnym z wynagrodzenia za prace zobowiązanego uzyskano by miesięcznie kwotę w wysokości 921,- zł. Oczywistym jest zatem, że w postępowaniu egzekucyjnym uzyska się kwoty przekraczające wydatki egzekucyjne, a więc nie zachodzi przesłanka określona w art. 28 ust. 3 pkt 6 u.s.u.s. Wobec powyższego Prezes ZUS uznał, iż istnieje możliwość skutecznego egzekwowania należności z tytułu składek w ramach tzw. "egzekucji własnej", czyli w granicach uprawnień Dyrektora Oddziału ZUS. Nieuprawniona i przedwczesna byłaby więc wypowiedź, że w sprawie wystąpiła lub nie wystąpiła całkowita nieściągalność zaległych składek w rozumieniu art. 28 ust. 3 pkt 5 i 6 u.s.u.s. Wygaśnięcie zobowiązań w związku z ich umorzeniem byłoby przedwczesne, zwłaszcza wobec istniejącej szansy na odzyskanie należności. Zakład może, ale nie musi podjąć decyzji zgodnej z żądaniem wnioskodawcy – także w sytuacji, gdy zobowiązany wykaże istnienie przesłanek umorzenia. Może to m.in. oznaczać, że pomimo sytuacji w danej sprawie zbliżonej do treści ustawowo określonej przesłankami umorzenia, Zakład może odmówić pozytywnego załatwienia wniosku z innych powodów. Do innych powodów można zaliczyć i tę okoliczność, według której podjęcie decyzji o wygaśnięciu zobowiązania jest przedwczesne w określonym stanie zaawansowania działań podjętych wobec dłużnika, np. z powodu ustalenia takich składników majątku zobowiązanego podlegających egzekucji, które uprawdopodabniają skuteczność tej egzekucji. W skardze złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Ł. J. N. wniósł o ponowne rozpoznanie powyższej decyzji Prezesa ZUS, zarzucając jej naruszenie: - art. 7 k.p.a., poprzez niepodjęcie wszelkich niezbędnych kroków do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz załatwienie sprawy z pominięciem interesu społecznego i słusznego interesu obywateli; - art. 8 k.p.a., poprzez naruszenie zasady pogłębiania zaufania obywateli do organu administracji publicznej; - art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., poprzez naruszenie zasady swobodnej oceny dowodów; - art. 107 § 3 k.p.a., poprzez dowolną i jednostronną analizę przesłanek określonych w art. 28 ust. 3 pkt 3 i 5 u.s.u.s.; - art. 28 ust. 3 pkt 5 u.s.u.s, polegające na jego błędnej interpretacji i przyjęciu, że istnieje majątek z którego można prowadzić egzekucję; - art. 28 ust. 3 pkt 5 u.s.u.s., polegające na jego błędnej interpretacji i przyjęciu, że uzyskane zostaną w egzekucji kwoty przekraczające wydatki egzekucyjne; - art. 64 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, poprzez błędne ustalenie wysokości kosztów egzekucyjnych na kwotę 2,50 zł; - art. 64 § 6 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym a administracji, poprzez błędne ustalenie wysokości opłaty manipulacyjnej na kwotę 1,40 zł; - art. 72 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w związku z art. 87 § 1 ust. 2 i art. 87 § 3 ust. 2 Kodeksu pracy, poprzez błędne ustalenie wysokości wynagrodzenia za prace podlegającego egzekucji. W odpowiedzi na skargę Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko i argumenty zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Ł. zważył, co następuje: Skarga nie ma uzasadnionych podstaw. Na wstępie należy stwierdzić, iż sprawa w przedmiocie umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych obciążających J. N., była już rozpatrywana przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Ł., który wyrokiem z dnia [...] r. uchylił decyzję Prezesa ZUS w tym przedmiocie. W w/w orzeczeniu Sąd dokonał oceny prawnej przepisów art. 28 ust. 3 i 3a oraz art. 4 pkt 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz.U. z 2007 r. Nr 11, poz. 74 ze zm.), wskazując jednoznacznie, że przepis art. 28 ust. 3a u.s.u.s. nie ma zastosowania wobec skarżącego bowiem jest on wprawdzie osobą fizyczną, która jednakże nie była płatnikiem składek objętych wnioskiem o umorzenie. Płatnikiem tych składek była, jak wynika z akt sprawy, Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością "A". Skarżący będąc prezesem zarządu wymienionej Spółki, na podstawie decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] r., jest osobą odpowiedzialną za zaległości składkowe, których Spółka będąc ich płatnikiem, nie uregulowała. Sąd skupił się na analizie przepisu art. 28 ust. 2 u.s.u.s, zgodnie z którym należności z tytułu składek mogą być umarzane tylko w przypadku ich całkowitej nieściągalności, z zastrzeżeniem ust. 3a. Natomiast stosownie do ust. 3 w/w przepisu całkowita nieściągalność, o której mowa w ust. 2, zachodzi, gdy: 1) dłużnik zmarł nie pozostawiając żadnego majątku lub pozostawił ruchomości niepodlegające egzekucji na podstawie odrębnych przepisów albo pozostawił przedmioty codziennego użytku domowego, których łączna wartość nie przekracza kwoty stanowiącej trzykrotność przeciętnego wynagrodzenia i jednocześnie brak jest następców prawnych oraz nie ma możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie; 2) sąd oddalił wniosek o ogłoszenie upadłości dłużnika lub umorzył postępowanie upadłościowe z przyczyn, o których mowa w art. 13 i art. 361 pkt 1 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. - Prawo upadłościowe i naprawcze; 3) nastąpiło zaprzestanie prowadzenia działalności przy jednoczesnym braku majątku, z którego można egzekwować należności, małżonka, następców prawnych, możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa; 4) nie nastąpiło zaspokojenie należności w zakończonym postępowaniu likwidacyjnym; 4a) wysokość nieopłaconej składki nie przekracza kwoty kosztów upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym; 5) naczelnik urzędu skarbowego lub komornik sądowy stwierdził brak majątku, z którego można prowadzić egzekucję; 6) jest oczywiste, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne. Istotnym jest również to, że w w/w wyroku Sąd przesądził, iż także okoliczności określone w punktach od 1 do 4a w/w przepisu, nie mają zastosowania w rozpoznawanej sprawie, a zatem organ rentowy powinien przeanalizować sprawę pod kontem istnienia przesłanek z art. 28 ust. 3 pkt 5 i 6 u.s.u.s. Sąd zalecił przy tym, że rozpatrując po raz kolejny wniosek skarżącego o ponowne rozpatrzenie sprawy, Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych winien ustalić, czy skarżący dysponuje majątkiem podlegającym egzekucji i przedstawić analizę, czy w postępowaniu egzekucyjnym uzyska się kwoty przekraczające wydatki egzekucyjne, czemu powinien dać wyraz w uzasadnieniu decyzji - przedstawić ocenę, czy wystąpiły okoliczności świadczące o całkowitej nieściągalności zaległych składek, zaś w przypadku gdyby pomimo ich zaistnienia, uznał że umorzenie zaległych składek jest nieuzasadnione, winien wyjaśnić przyczyny, które legły u podstaw takiego rozstrzygnięcia. Zgodnie zatem z art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z póź. zm.) – powoływanej dalej jako "p.p.s.a." - ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten Sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. W związku z tym Sąd w tym składzie orzekającym, jak i Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, są związani oceną prawną i wskazaniami zawartymi w powyższym wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Ł.. W ocenie Sądu obecnie rozpoznającego sprawę, organ odwoławczy w zaskarżonej decyzji zastosował się w pełni do wskazań WSA w Ł.. Organ rentowy ustalił majątek, z którego można prowadzić egzekucję zaległych składek oraz przeanalizował, czy w tym postępowaniu egzekucyjnym uzyska się kwot przekraczające wydatki egzekucyjne. Wskazanie przez Prezesa ZUS na wynagrodzenie skarżącego (2.557,58 zł brutto), które jest dwukrotnie wyższe od minimalnego wynagrodzenia za pracę, ewidentnie potwierdza istnienie majątku podlegającego egzekucji administracyjnej i możliwości zastosowania środka egzekucyjnego w postaci zajęcia tego wynagrodzenia za pracę (art. 72 i następne ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji /Dz.U. z 2005 r., Nr 229, poz. 1954 ze zm./). Oczywistym jest również to, że w egzekucji z tego wynagrodzenia za pracę uzyska się kwotę przekraczającą wydatki egzekucyjne. Organ rentowy wykazał, iż kwotą możliwą do wyegzekwowania jest około 921,- zł. Z miesięcznego potrącenia egzekucyjnego na pewno nie pokryto by całej należności, wraz kosztami egzekucyjnymi, obciążającej zobowiązanego, jednakże w dłuższym okresie czasu uzyskane przez ZUS kwoty pieniężne pozwoliłyby zmniejszyć wysokość zobowiązań, którymi obciążono skarżącego. Organ rentowy nie mógł w zaskarżonej decyzji naruszyć przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji wskazanych przez skarżącego, bowiem ich nie stosował przy rozstrzyganiu niniejszej sprawy. Przytoczenie ich treści w uzasadnieniu decyzji posłużyło jedynie wykazaniu, że możliwym jest prowadzenie egzekucji administracyjnej z wynagrodzenia za pracę uzyskiwanego przez skarżącego, a ponadto wykazaniu w jakiej wysokości (minimalnej) możliwe są do potrącenia koszty egzekucyjne. Sąd nie dopatrzył się zatem uchybień w zakresie przestrzegania przez organ rentowy procedury normowanej w Kodeksie postępowania administracyjnego, w szczególności naruszenia przepisów art. 7, 8, 77 § 1 i 80, jak również nie można zarzucić Prezesowi ZUS prawidłowość oceny materiału dowodowego w kontekście przesłanek odnoszących się do umarzania składek na ubezpieczenie społeczne. W niniejszej sprawie nie doszło zatem do naruszenia przez organ rentowy przepisów art. 28 ust. 3 pkt 5 i 6 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji, zgodnie z art. 107 § 3 K.p.a., zawiera wskazanie faktów i dowodów, na których oparto rozstrzygnięcie oraz wskazano przyczyny, dlaczego odmówiono umorzenia przedmiotowych należności, z przytoczeniem przepisów prawa regulujących tą materię. Organ odwoławczy ponownie rozpoznając sprawę przeanalizował materiał dowodowy, zgodnie z zaleceniami Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Ł. zawartymi w wyroku z dnia [...]r. Z tych względów na podstawie art. 151 p.p.s.a. należało skargę oddalić. P.Z-C.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło