I SA/Łd 442/25
WyrokWSA w Łodzi2025-12-11
Skład orzekający: Joanna Grzegorczyk – Drozda, Paweł Janicki, Bożena Kasprzak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ podatkowy, stwierdzając przedawnienie zobowiązania podatkowego, ma obowiązek merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy, czy też może umorzyć postępowanie jako bezprzedmiotowe, nawet jeśli wcześniejsze orzeczenia sądowe wskazywały na potrzebę uzupełnienia postępowania dowodowego?Ratio decidendi
Stwierdzenie przedawnienia zobowiązania podatkowego jest wystarczającą i przesądzającą podstawą do umorzenia postępowania kontrolnego jako bezprzedmiotowego. W takiej sytuacji organ podatkowy nie ma podstaw prawnych do dalszego prowadzenia postępowania i orzekania o kwestiach merytorycznych, nawet jeśli wcześniejsze orzeczenia sądowe wskazywały na potrzebę uzupełnienia postępowania dowodowego.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi, która utrzymała w mocy decyzję Naczelnika Łódzkiego Urzędu Celno-Skarbowego umarzającą postępowanie kontrolne w zakresie podatku od towarów i usług za miesiące od stycznia do marca i od maja do listopada 2012 roku z powodu przedawnienia zobowiązań. Wcześniejsze postępowanie zostało uchylone przez NSA z uwagi na brak pełnego wyjaśnienia stanu faktycznego i powierzchowną ocenę wniosków dowodowych. Organy uznały postępowanie za bezprzedmiotowe z uwagi na przedawnienie, co skarżąca kwestionowała, domagając się merytorycznego rozstrzygnięcia w świetle wskazań NSA.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Grzegorczyk – Drozda (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Paweł Janicki, Sędzia WSA Bożena Kasprzak, Protokolant Starszy sekretarz sądowy Przemysław Cieślarek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 grudnia 2025r. sprawy ze skargi M M i J. W. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi z dnia 21 maja 2025 r. nr 1001-IOV-1.4103.15.2025.8.UCS.U14.GC w przedmiocie umorzenia postępowania kontrolnego w zakresie podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2012 roku oddala skargę.
Zaskarżoną decyzją z 21 maja 2025 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Łodzi, dalej: "DIAS w Łodzi", utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Łódzkiego Urzędu Celno-Skarbowego w Łodzi, dalej: "NŁUC-S w Łodzi" z 7 stycznia 2025 r., umarzającą postępowanie kontrolne w zakresie podatku od towarów i usług za miesiące od stycznia do marca i od maja do listopada 2012 r.
W sprawie ustalono, że decyzją z 30 grudnia 2016 r., Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w Łodzi, dalej: "Dyrektor UKS w Łodzi", określił M s.c. Stacja Paliw Płynnych M. i J. W. dalej: "Strona" albo "Spółka", zobowiązania podatkowe w podatku od towarów i usług za miesiące od stycznia do marca 2012 r., od maja do października 2012 r. oraz za grudzień 2012 r., a także nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym do odliczenia w następnych okresach rozliczeniowych za listopad 2012 r. Po rozpoznaniu odwołania Strony od tego rozstrzygnięcia, decyzją z 28 lipca 2017 r. DIAS w Łodzi utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję, a po rozpoznaniu skargi Spółki do wojewódzkiego sądu administracyjnego, wyrokiem z 22 sierpnia 2019 r., sygn. akt I SA/Łd 994/17 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę.
W wyniku rozpoznania skargi kasacyjnej Strony na powyższe rozstrzygnięcie sądu, wyrokiem z dnia 16 lutego 2024 r. sygn. akt I FSK 26/20, Naczelny Sąd Administracyjny uchylił wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt I SA/Łd 994/17 oraz uchylił decyzję DIAS w Łodzi z 28 lipca 2017 r., wskazując, że zgromadzone przez organy i przedstawione dowody nie dają podstawy do wywodzenia wniosków pozwalających na pozbawienie Skarżącej prawa do odliczenia podatku naliczonego z uwagi na brak pełnego wyjaśnienia stanu faktycznego w sprawie oraz powierzchowną ocenę składanych przez Spółkę wniosków dowodowych. We wskazaniach co do dalszego postępowania, NSA zobowiązał organ do uzupełnienia postępowania dowodowego o dowody dotyczące kontrahentów, które pomogą wyjaśnić kwestię świadomości Spółki co do jakości nabywanego paliwa, w szczególności czy Kontrahenci informowali Spółkę, że towar nie będzie pełnowartościowy, czy dostarczali świadectwa jakości paliwa. Zdaniem NSA, zasadne będą również ustalenia dotyczące ceny paliwa, czy jej wysokość ("atrakcyjność") powinna wzbudzić wątpliwości co do charakteru transakcji.
Po przekazaniu akt sprawy organowi odwoławczemu i ponownym rozpatrzeniu odwołania Spółki od decyzji Dyrektora UKS w Łodzi z 30 grudnia 2016 r., uwzględniając stanowisko zawarte w wyroku NSA sygn. akt I FSK 26/20, i zawarte w nim wskazania co do dalszego postępowania, decyzją z 20 czerwca 2024 r. DIAS w Łodzi uchylił wyżej opisaną decyzję i skierował sprawę do ponownego rozpoznania przez organ I instancji.
W efekcie ponownie prowadzonego postępowania decyzją z 7 stycznia 2025 r., wydaną na podstawie art. 208 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2023, poz. 2383 ze zm.), dalej: "O.p." i art. 31 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 28 września 1991r. o kontroli skarbowej (Dz.U. z 2016 r., poz. 720 ze zm.), dalej: "u.k.s.", oraz w związku z art. 202 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. Przepisy wprowadzające ustawę o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2016 r. poz. 1948 ze zm.), NŁUC-S w Łodzi umorzył prowadzone wobec Spółki postępowanie kontrolne w zakresie podatku od towarów i usług za miesiące od stycznia do marca i od maja do listopada 2012 r.
W uzasadnieniu NŁUC-S w Łodzi wskazał, że zgodnie z dyspozycją art. 70 § 1 O.p zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku. Stosownie do treści tego przepisu, w niniejszej sprawie zobowiązania w podatku od towarów i usług za okresy rozliczeniowe: od stycznia do listopada 2012 r., ulegają przedawnieniu z dniem 31 grudnia 2017 r., natomiast w przypadku grudnia 2012 r. z dniem 31 grudnia 2018 r. W rozpatrywanej sprawie podstawowe terminy przedawnienia uległy jednak zawieszeniu w trybie art. 70 § 6 pkt 2 O.p., z dniem wniesienia skargi do sądu administracyjnego na decyzję dotyczącą tych zobowiązań podatkowych, czyli z dniem 18 września 2017 r. Zgodnie z dyspozycją art. 70 § 7 pkt 2 O.p., zawieszenie to trwało do dnia doręczenia organowi podatkowemu odpisu orzeczenia sądu administracyjnego ze stwierdzeniem jego prawomocności. W rozpatrywanej sprawie orzeczenie NSA z 16 lutego 2024 r. wpłynęło do DIAS w Łodzi 28 marca 2024 r., co oznacza, że z dniem 29 marca 2024 r. ponownie zaczął biec termin przedawnienia zobowiązań w podatku od towarów i usług za 2012 r. Wobec powyższego, w przypadku okresów rozliczeniowych za styczeń-listopad 2012 r. termin przedawnienia zobowiązania podatkowego upłynął z dniem 11 lipca 2024 r. (104 dni okresu zawieszenia), natomiast dla miesiąca grudnia 2012 r. termin ten upłynie z dniem 11 lipca 2025 r. (469 dnia okresu zawieszenia).
Organ wyjaśnił, że decyzja DIAS w Łodzi z 20 czerwca 2024 r. została faktycznie przekazana do organu I instancji 20 sierpnia 2024 r. (data wpływu) tj. już po upływie biegu terminu przedawnienia za styczeń-listopad 2012 r. W tej sytuacji prowadzenie postępowania kontrolnego wobec Strony w zakresie podatku od towarów i usług za okresy od stycznia do marca i od maja do listopada 2012 r. stało się bezprzedmiotowe, co skutkowało koniecznością jego umorzenia na podstawie art. 208 § 1 O.p.
W odwołaniu od powyższego rozstrzygnięcia pełnomocnik Strony zaskarżył decyzję organu I instancji w części, tj. w zakresie wyjaśnienia podstawy rozstrzygnięcia, zarzucając mu pominięcie przez organ kwestii merytorycznych, które stanowiły istotny element rozstrzygnięcia sprawy wymiarowej w wyroku NSA sygn. akt I FSK 26/20, wydanym w sprawie określenia Stronie wysokości podatku od towarów i usług za wymienione okresy rozliczeniowe. Strona zakwestionowała umorzenie postępowania kontrolnego wyłącznie z tego powodu, że w uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ nie odniósł się do przesłanek merytorycznych zawartych w powołanym wyroku NSA i wniosła o zmianę zaskarżonej decyzji w części dotyczącej podstawy umorzenia postępowania.
Po rozpoznaniu odwołania, opisaną na wstępie decyzją DIAS w Łodzi utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Organ podkreślił, że skarżona decyzja organu I instancji odpowiada żądaniu Pełnomocnika Strony wyartykułowanemu w piśmie z 9 grudnia 2024 r., stanowiącym wypowiedzenie się w sprawie zebranego materiału dowodowego, w którym pełnomocnik wprost wskazuje, iż zobowiązania w podatku od towarów i usług za styczeń-marzec oraz maj-listopad 2012 r. uległy przedawnieniu z dniem 11 lipca 2024 r. a samo postępowanie powinno zostać umorzone.
W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że pełnomocnik Strony w odwołaniu nie podważa zasadności samego rozstrzygnięcia, lecz wyjaśnienie jego podstawy i domaga się uwzględniania okoliczności podniesionych przez sądy administracyjne w sprawach wymiarowych, w tym w wyroku I FSK 26/20, a w szczególności dotyczących aspektów merytorycznych związanych oceną rzetelności Spółki w kontaktach z kontrahentami.
Dalej DIAS w Łodzi wyjaśnił, że "przedawnienie zobowiązania podatkowego powoduje jego wygaśnięcie, wraz z odsetkami, po upływie określonego czasu, przy czym znaczenie tej instytucji ma daleko idące skutki wypływające daleko poza samą sferę sensu stricte istnienia danego zobowiązania podatkowego, jako że po upływie tego terminu nie tylko wierzyciel nie może prowadzić egzekucji zobowiązania, ale dobrowolnie zapłacony podatek będzie traktowany jako nadpłata. Innymi słowy upływ terminu, o którym mowa w art. 70 § 1 ustawy O.p., w przypadku zobowiązań podatkowych w zakresie których organ podatkowy prowadzi postępowanie powoduje, że staje się ono bezprzedmiotowe, jako że przedawnione zobowiązanie nie może być przedmiotem merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy w formie decyzji podatkowej. W takiej sytuacji organ podatkowy winien wydać decyzję o umorzeniu postępowania".
W opinii DIAS w Łodzi, konfrontując przedstawione przez organ I instancji ustalenia dotyczące upływu w sprawie terminu przedawnienia zobowiązań w podatku od towarów i usług za okresy rozliczeniowe: styczeń-marzec oraz maj-listopad 2012 r. z brzmieniem przepisu art. 70 § 1 ustawy O.p. oraz art. 208 § 1 tej ustawy, należało stwierdzić, że zaskarżone rozstrzygnięcie NŁUC-S w Łodzi odpowiada zarówno dokonanym w sprawie ustaleniom, jak i przywołanym wyżej przepisom ustawy O.p.
Na powyższe rozstrzygnięcie Spółka złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi. W treści skargi pełnomocnik Spółki zarzucił zaskarżonej decyzji naruszenie:
1. art. 77 ust. 1 i 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej w zw. z art. 70 § 1 ustawy O.p. poprzez utrzymanie w mocy decyzji Naczelnika Łódzkiego Urzędu Celno- Skarbowego w Łodzi z 7 stycznia 2025 r. dotyczącej umorzenia postępowania kontrolnego w zakresie podatku od towarów i usług za miesiące od stycznia do marca i od maja do listopada 2012 r. z uwagi na przedawnienie zobowiązania a nie poprzez stwierdzenie prawidłowości przeprowadzonych transakcji, które nie stanowiły naruszeń w rozliczeniu podatku od towarów i usług, a co skutkuje zamknięciem Stronie drogi do dochodzenia odszkodowania za działania organów państwowych;
2. art. 120. art. 122, art. 180 § 1, art. 181. art. 187 § 1 O.p., poprzez dowolną ocenę zgromadzonego materiału dowodowego i niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego, w tym niewyjaśnienie okoliczności faktycznych mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, polegające na błędnym uznaniu, iż należy dokonać umorzenia postępowania kontrolnego ze względu wyłącznie na bezprzedmiotowość wynikającą z przedawnienia zobowiązań podatkowych, bez uwzględnienia przesłanek merytorycznych ujętych w wyroku NSA sygn. akt. I FSK 26/20, uzasadniających umorzenie postępowania;
3. art. 208 O.p. poprzez odstąpienie od oceny prawnej i uzasadnienia bezprzedmiotowości merytorycznej postępowania kontrolnego;
4. art. 120 O.p. w zw. z art. 153 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, dalej: "p.p.s.a.", poprzez odstąpienie od oceny prawnej i wskazań zawartych w wyrokach sądów administracyjnych prowadzących do umorzenia postępowania podatkowego, polegających na błędnym uznaniu, że do umorzenia postępowania kontrolnego doszło na podstawie wyłącznie ze względu na bezprzedmiotowość wynikającą z przedawnienia zobowiązań podatkowych, z pominięciem przesłanek merytorycznych.
W uzasadnieniu skargi Strona wskazała, że "w pełni zgadza się ze stanowiskiem organu, iż w przedmiotowej sprawie doszło do przedawnienia zobowiązania podatkowego, natomiast należy zauważyć, że organ wyjaśniając podstawy prawne umorzenia postępowania kontrolnego całkowicie pominął kwestie merytoryczne, które stanowią istotny element rozstrzygnięcia sprawy". Zdaniem pełnomocnika Podatnika organy winne były jednak wyjaśnić podstawy tego rozstrzygnięcia również w kontekście argumentów i wyjaśnień podniesionych w wyroku NSA I FSK 26/20, wydanym w przedmiocie określenia Spółce przedmiotowego zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2012 r., które mają stwierdzać "merytoryczne podstawy do umorzenia prowadzonego postępowania".
Zdaniem pełnomocnika Spółki, biorąc pod uwagę cytowane w skardze stwierdzenia Naczelnego Sądu Administracyjnego, zawarte w wyroku I FSK 26/20, "do podstaw uzasadniających umorzenie postępowania kontrolnego należy zaliczyć oprócz kwestii przedawnienia zobowiązań podatkowych niezwykle istotny aspekt merytoryczny, przesądzający o rzetelności skarżącej spółki". Pełnomocnik podkreślił, że "to właśnie w wyroku Sądu administracyjnego zwrócono uwagę na naruszenie przepisów postępowania, polegające na błędnej wykładni art. 88 ust. 3a pkt 4 list a ustawy o VAT oraz braku podstaw do przyjęcia, że zarówno faktury VAT jak i dokumenty były celne były "puste" w rozumieniu powyższego przepisu". Wobec powyższego, "przedmiotowe postępowanie kontrolne było postępowaniem bezprzedmiotowym, na co wpływ miało zarówno przedawnienie zobowiązań podatkowych jak i liczne uchybienia merytoryczne fiskusa, co tylko potwierdza prawidłowość rozliczeń Spółki".
Mając na uwadze poniesione zarzuty, pełnomocnik Spółki wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji DIAS w Łodzi i przekazanie sprawy temu organowi do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie kosztów postępowania.
W odpowiedzi na skargę DIAS w Łodzi wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje.
Skarga nie jest uzasadniona, bowiem organy administracji nie naruszyły ani przepisów prawa materialnego, ani przepisów postępowania w stopniu mającym bądź mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Przedmiotem skargi jest decyzja DIAS w Łodzi utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji umarzającą postępowanie kontrolne prowadzone wobec skarżącej Spółki w zakresie podatku od towarów i usług za miesiące od stycznia do marca i od maja do listopada 2012 r. jako bezprzedmiotowe z uwagi na upływ terminu przedawniania powyższych zobowiązań.
Przedawnienie przedmiotowych zobowiązań podatkowych z uwagi na upływu terminu, o którym mowa w art. 70 § 1 O.p. nie jest przedmiotem sporu między stronami. Spór w sprawie nie dotyczy zatem prawidłowości rozstrzygnięcia NŁUC-S w Łodzi z 7 stycznia 2025 r. o umorzeniu jako bezprzedmiotowego tego postępowania kontrolnego, ani też prawidłowości rozstrzygnięcia DIAS w Łodzi utrzymującego w mocy tę decyzję i sprowadza się do oceny prawidłowości wyjaśnienia przez organy podstaw tego rozstrzygnięcia w kontekście treści uzasadnienia wyroku NSA I FSK 26/20, wydanego w przedmiocie w określenia Spółce przedmiotowego zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2012 r., które – wedle Strony – ma stwierdzać "merytoryczne podstawy do umorzenia prowadzonego postępowania".
W tak zarysowanym obszarze sporu, Sąd przyznał rację organom administracji.
Stosownie do art. 208 § 1 O.p., gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe, w szczególności w razie przedawnienia zobowiązania podatkowego, organ podatkowy wydaje decyzję o umorzeniu postępowania.
Z brzmienia cytowanego przepisu, stanowiącego podstawę rozstrzygnięcia organów o bezprzedmiotowości postępowania w rozpatrywanej sprawie bezsprzecznie wynika, że stwierdzenie przedawnienia zobowiązania jest wystarczające i jednocześnie przesądzające o wyniku sprawy oraz konieczności wydania końcowego rozstrzygnięcia umarzającego takie postępowanie. Badaniu podlega więc najpierw jedynie ta kwestia, a w przypadku stwierdzenia upływu terminu przedawnienia zobowiązania, zagadnienia wykraczające poza okoliczności skutkujące stwierdzeniem przedawnienia zobowiązania tracą znaczenie i rację bytu w tej sprawie, bowiem prowadzone postępowanie staje się bezprzedmiotowe. W takiej sytuacji organ podatkowy nie ma podstaw prawnych do tego, aby dalej prowadzić postępowanie i orzekać o kwestiach merytorycznych.
Taką wykładnię przepisu art. 208 § 1 O.p. potwierdza utrwalone orzecznictwo sądowoadministracyjne. W wyroku z dnia 24 kwietnia 2003 r., sygn. akt III SA 2225/01, Naczelny Sąd Administracyjny wyjaśnił, że przesłanka bezprzedmiotowości występuje, gdy brak jest podstaw prawnych do merytorycznego rozstrzygnięcia danej sprawy w ogóle bądź nie było podstaw do jej rozpoznania w drodze postępowania administracyjnego. Bezprzedmiotowość postępowania oznacza brak któregoś z elementów stosunku materialnoprawnego, skutkującego tym, że nie można załatwić sprawy przez rozstrzygnięcie jej co do istoty. Jest to orzeczenie formalne, kończące postępowanie bez jego merytorycznego rozstrzygnięcia. (por. także wyrok WSA w Białymstoku z dnia 11 czerwca 2025 r. I SA/Bk 107/25, LEX nr 3885543, zob. także S. Presnarowicz [w:] Ordynacja podatkowa. Tom II. Procedury podatkowe. Art. 120-344. Komentarz aktualizowany, red. L. Etel, LEX/el. 2025, art. 208; powoływane orzeczenia sądów administracyjnych dostępne też w CBOIS, http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Jak wskazuje się w orzecznictwie NSA, w rozumieniu art. 208 § 1 O.p. sprawa administracyjna jest bezprzedmiotowa wtedy, gdy nie ma materialnoprawnych podstaw do władczej ingerencji organu administracyjnego, co oznacza, że jakiekolwiek rozstrzygnięcie organu - pozytywne, czy negatywne - staje się prawnie niedopuszczalne. Wydanie decyzji o umorzeniu postępowania administracyjnego wywołuje jedynie skutki procesowe (nie ma przesłanek do merytorycznego orzekania co do istoty sprawy). Organ nie orzeka więc o prawach i obowiązkach strony, nie ma również kompetencji do formułowania ocen prawnych względem zdziałanych wcześniej czynności procesowych (por. wyrok NSA z dnia 5 lutego 2025 r., sygn. akt III FSK 1413/23, LEX nr 3838232)
Tego rodzaju bezprzedmiotowość zaistniała w rozpatrywanej spawie z uwagi na upływ terminu przedawnienia przedmiotowych zobowiązań podatkowych Strony.
W tym stanie rzeczy, Sąd rozpoznający sprawę uznał za nieuzasadniony zarzut naruszenia art. 208 § 1 O.p. poprzez odstąpienie od oceny prawnej i uzasadnienia "bezprzedmiotowości merytorycznej" postępowania kontrolnego. Jak wynika bowiem z cytowanego orzecznictwa sądowego, stwierdzenie bezprzedmiotowości postępowania ma charakter formalnoprawny, kończący postępowanie bez jego merytorycznego rozstrzygnięcia. Przedawnienie zobowiązań podatkowych nie tylko zatem uprawnia, ale także zobowiązuje organ podatkowy do odstąpienia od wypowiedzi merytorycznej w sprawie – orzeczenia co do istoty sprawy (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 6 marca 2025 r., sygn. akt III SA/Wa 2105/24, dostępny w CBOSA).
Wobec stwierdzenia bezprzedmiotowości postępowania wskutek przedawnienia zobowiązań Strony, wbrew zarzutom skargi, dotyczącym konieczności rozbudowania podstawy rozstrzygnięcia o okoliczności faktyczne i przesłanki merytoryczne będące podstawą uchylenia przez NSA wyrokiem I FSK 26/20 zaskarżonego wcześniej przez Stronę wyroku WSA w Łodzi z dnia 22 sierpnia 2019 r. sygn. akt I SA/Łd 994/17 oraz decyzji DIAS w Łodzi z dnia 28 lipca 2017 r., organy nie mogły w uzasadnieniu niekwestionowanego przez Stronę rozstrzygnięcia o umorzeniu postępowania jako bezprzedmiotowego rozprawiać ani o uchybieniach fiskusa w toku postępowania zmierzającego do określenia stronie tego zobowiązania podatkowego, ani też o okolicznościach związanych z dowodzoną przez Spółkę rzetelnością w kontaktach z kontrahentami.
W tym stanie rzeczy za nieuzasadnione należało uznać zarzuty skargi dotyczące naruszenia art. 120. art. 122, art. 180 § 1, art. 181 i art. 187 § 1 O.p. Zdaniem Sądu, organy prawidłowo wyjaśniły okoliczności faktyczne mające istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, gdyż ustaliły upływ terminu przedawnienia przedmiotowych zobowiązań, który przesądził o konieczności umorzenia postępowania kontrolnego i braku możliwości dalszego merytorycznego rozstrzygania sprawy. Organy działały zgodnie z prawem, a specyfika i charakter podjętego w sprawie i niekwestionowanego przez Stronę rozstrzygnięcia uniemożliwiały dalsze prowadzenie postępowania merytorycznego.
Jako nieuzasadniony należało też ocenić zarzut naruszenia art. 153 p.p.s.a. poprzez nieuwzględnienie wyroku I FSK 26/20, wydanego w sprawie określenia Stronie przedmiotowego zobowiązania, poprzez odstąpienie od oceny prawnej i wskazań zawartych w tym wyroku. Zgodnie z art. 153 p.p.s.a., ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. W powoływanym przez Stronę wyroku sygn. akt I FSK 26/20 NSA poddał zaskarżony uprzednio przez Stronę wyrok WSA w Łodzi sygn. akt I SA/Łd 994/17 i zaskarżone w tamtej sprawie rozstrzygnięcie organu odwoławczego krytyce i wydał zalecenia co do dalszego postępowania, ale zalecenia te nie obejmowały uznania rozliczenia podatkowego Spółki za prawidłowe, ani w ogóle nie zobowiązywały organu do wypowiedzi merytorycznej. Ewentualne przedawnienie zobowiązań podatkowych objętych decyzją podatkową w toku postępowania stanowi bowiem nową istotną okoliczność, która przesądza o wyniku tego postępowania bez możliwości wydania merytorycznego rozstrzygnięcia.
Sąd nie podziela także zarzucanego w skardze naruszenia przez zaskarżoną decyzję art. 77 ust. 1 i 2 Konstytucji RP. Wydane rozstrzygnięcie organu odwoławczego "nie zamyka drogi Spółki do dochodzenia naruszonych wolności i praw" i "nie pozbawia Strony prawa do ewentualnego dochodzenia odszkodowania przed sądami powszechnymi". Po pierwsze, kwestia odpowiedzialności odszkodowawczej nie była w ogóle przedmiotem tej sprawy, a po drugie, jak już wskazywano, umorzenie postępowania jako bezprzedmiotowego ma charakter formalnoprawny bez merytorycznego rozstrzygania o istocie sprawy. Sąd nie dostrzega zatem związku przyczynowego między treścią uzasadnienia zaskarżonej obecnie decyzji a możliwością dochodzenia odszkodowania za niezgodne z prawem działanie organu władzy publicznej na podstawie art. 77 ust. 1 Konstytucji RP.
Z uwagi na powyższe skargę należało oddalić na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.).
P.C.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło