I SA/Łd 471/05
WyrokWSA w Łodzi2005-10-07
Skład orzekający: Sędzia NSA W. Jarzębowski, Sędzia NSA T. Porczyńska, Asesor C. Koziński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy podatnik, który sprzedał lokal mieszkalny przed upływem pięciu lat od jego nabycia, może skorzystać ze zwolnienia od podatku dochodowego, jeśli nie przedstawił organom podatkowym dokumentów potwierdzających wydatkowanie uzyskanej kwoty na cele mieszkaniowe w ustawowym terminie, mimo powoływania się na trudności związane z wypadkiem drogowym?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że organy podatkowe prawidłowo określiły zobowiązanie w zryczałtowanym podatku dochodowym. Podatnik nie wykazał, że uzyskana ze sprzedaży lokalu kwota została wydatkowana na cele mieszkaniowe w ustawowym terminie. Powoływane przez stronę trudności związane z wypadkiem drogowym nie usprawiedliwiają braku przedłożenia dokumentów, zwłaszcza że wezwania do ich złożenia miały miejsce przed wypadkiem, a działanie przez pełnomocnika nie wymagało osobistego działania strony.Stan faktyczny
Podatnik sprzedał lokal mieszkalny przed upływem pięciu lat od jego nabycia. Zadeklarował zamiar wydatkowania uzyskanej kwoty na cele mieszkaniowe, jednak nie przedstawił w ustawowym terminie dokumentów potwierdzających poniesienie tych wydatków. Organy podatkowe określiły zobowiązanie w zryczałtowanym podatku dochodowym. Podatnik w skardze powoływał się na trudności w zgromadzeniu dokumentów z powodu wypadku drogowego.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA W. Jarzębowski, Sędzia NSA T. Porczyńska (spr.), Asesor C. Koziński, Protokolant T. Naraziński, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 października 2005 r. sprawy ze skargi J. K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych oddala skargę
I SA/Łd 471/05
UZASADNIENIE
Decyzją z dnia [...] nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej po rozpatrzeniu odwołania J. K. od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego Ł. – P. z dnia [...], określającej zobowiązanie w wysokości 4000,00 zł wraz z należnymi odsetkami w 10% zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych z tytułu sprzedaży w dniu 24.X.2001 r. lokalu mieszkalnego, utrzymał w mocy decyzję organu podatkowego I instancji.
W motywach uzasadnienia Dyrektor wyjaśnił, że ze zgromadzonych w aktach administracyjnych dokumentów wynika, iż w dniu 24.X.2001 r. podatnik sprzedał zgodnie z zawartą w formie aktu notarialnego umową lokal mieszkalny położony w Ł. przy ul. A nr 4. Sprzedaż lokalu dokonana została przed upływem 5 lat od daty jego nabycia. Stanowiła zatem źródło przychodu w rozumieniu art.10 ust.1 pkt.8 lit.b ustawy z dnia 26.VII.1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych /Dz.U. z 2000 r. nr 14, poz.176 ze zm./. W dniu 6.XI.2001 r. podatnik poinformował o dokonanej transakcji Urząd Skarbowy i jednocześnie zadeklarował wydatkowanie kwoty uzyskanej ze sprzedaży lokalu na cele mieszkaniowe wskazane w art.21 ust.1 pkt.32 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. W ustawowym terminie – do dnia 24.X.2003 r. – podatnik nie przedłożył dowodów poniesienia wydatków na zadeklarowane cele mieszkaniowe. W tej sytuacji Urząd Skarbowy określił podatnikowi wysokość zobowiązania w 10% zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych w kwocie 4000,00 zł.
W odwołaniu od tej decyzji z dnia [...] podatnik wniósł o jej uchylenie stwierdzając, że kwotę 40.000,00 zł wydatkował w ustawowym terminie na zakup mieszkania własnościowego położonego w Ł. przy ul. B 27 m. 2, gdzie aktualnie zamieszkuje. Jednocześnie pełnomocnik podatnika zobowiązał się do dostarczenia dokumentów potwierdzających powyższy stan faktyczny. W tej sytuacji Naczelnik Urzędu Skarbowego postanowieniem z dnia [...] wstrzymał wykonanie decyzji do dnia rozpatrzenia odwołania przez organ podatkowy II instancji.
Dyrektor Izby Skarbowej wezwał podatnika pismem z dnia 20.I.2005 r. do złożenia w terminie dwóch tygodni dokumentów potwierdzających stanowisko strony przedstawione w odwołaniu. Pismem z dnia 4.II.2005 r. pełnomocnik strony wniósł o przedłużenie o 7 dni terminu do złożenia wyjaśnień w sprawie, w związku z pobytem podatnika w szpitalu. Mimo upływu wskazanych terminów podatnik nie złożył żadnych wyjaśnień ani dokumentów.
Utrzymując w mocy decyzję organu podatkowego I instancji Dyrektor Izby Skarbowej stwierdził, że punktem wyjścia do rozważań zmierzających do podjęcia rozstrzygnięcia w sprawie jest analiza treści art.21 ust.1 pkt.32 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, zgodnie z którym wolne od podatku dochodowego są przychody uzyskane z tytułu sprzedaży nieruchomości i praw majątkowych określonych w art.10 ust.1 pkt.8 lit.a)-c) w części wydatkowanej na nabycie w kraju, nie później niż w terminie dwóch lat od dnia sprzedaży budynku mieszkalnego lub jego części, lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość, spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego, gruntu albo prawa wieczystego użytkowania gruntu pod budowę budynku mieszkalnego, lub na nabycie wynikających z przydziału spółdzielni mieszkaniowej: prawa do jednorodzinnego domu mieszkalnego, prawa do lokalu mieszkalnego w małym domu mieszkalnym oraz na budowę, rozbudowę albo remont lub modernizację własnego budynku mieszkalnego lub lokalu mieszkalnego. Wskazany w cyt. przepisie dwuletni termin na wydatkowanie przez podatnika kwoty uzyskanej ze sprzedaży lokalu mieszkalnego na cele określone w tym przepisie jest terminem prawa materialnego, co wyklucza zdaniem Dyrektora Izby Skarbowej możliwość jego przedłużenia bądź przywrócenia. Upływ tego terminu powoduje wygaśnięcie uprawnienia. Podatnik do dnia wydania decyzji przez organ odwoławczy nie przedstawił dokumentów potwierdzających wydatkowanie przedmiotowej kwoty. Dyrektor nie uwzględnił wyjaśnień, że brak kontaktu ze strony podatnika jest związany z wypadkiem drogowym, który miał miejsce w dniu 23.VI.2004 r. i zwolnieniem lekarskim. Podkreślił, że w dniu 18.XI.2004 r. podatnik ustanowił pełnomocnika do prowadzenia tej sprawy, który powinien wykazać dbałość o dochowanie terminów do złożenia wyjaśnień w sprawie.
W skardze na powyższą decyzję skarżący podniósł, że decyzja nie uwzględnia powołanych w toku instancji okoliczności, z których wynika niemożność wywiązania się w terminie z obowiązku dostarczenia dokumentów potwierdzających wydatkowanie kwot remontowych. Na skutek wypadku drogowego podatnik przechodzi długotrwałe leczenie oraz rekonwalescencję związaną z otwartym złamaniem nogi. W związku z powyższym nie mógł, jak stwierdza pełnomocnik, zgromadzić dokumentów z ostatnich kilku lat, świadczących o tym, że po roku 2001 ponosił wydatki na zadeklarowane cele, to jest na remont i rozbudowę własnego lokalu mieszkalnego. Brak możliwości dostarczenia na czas całości dokumentacji spowodował niekorzystne rozstrzygnięcie podatkowe.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
Rozpoznając sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Wojewódzki Sąd Administracyjny wyposażony został w funkcje kontrolne, co oznacza, że w przypadku zaskarżenia decyzji, Sąd ogranicza się do zbadania zgodności zaskarżonego rozstrzygnięcia z przepisami prawa (art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz.U. Nr 153, poz. 1269/ w związku z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm./).
Art.10 ust.1 pkt.8 ustawy z dnia 26.VII.1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych /Dz.U. z 2000 r. nr 14, poz.176 ze zm./ zalicza do źródeł przychodów odpłatne zbycie, z zastrzeżeniem ust. 2:
a) nieruchomości lub ich części oraz udziału w nieruchomości,
b)spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego lub użytkowego oraz prawa do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej,
c) prawa wieczystego użytkowania gruntów,
- jeżeli odpłatne zbycie nie następuje w wykonaniu działalności gospodarczej i zostało dokonane w przypadku odpłatnego zbycia nieruchomości i praw majątkowych określonych w lit. a)-c) - przed upływem pięciu lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie lub wybudowanie.
Jednocześnie zgodnie z art.21 ust.1 pkt.32 lit.a) ustawy wolne od podatku dochodowego są przychody uzyskane ze sprzedaży nieruchomości i praw majątkowych określonych w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a)-c) w części wydatkowanej na nabycie w kraju, nie później niż w okresie dwóch lat od dnia sprzedaży, budynku mieszkalnego lub jego części, lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość, spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego, gruntu albo prawa wieczystego użytkowania gruntu pod budowę budynku mieszkalnego, lub na nabycie wynikających z przydziału spółdzielni mieszkaniowej: prawa do jednorodzinnego domu mieszkalnego, prawa do lokalu mieszkalnego w małym domu mieszkalnym oraz na budowę, rozbudowę albo remont lub modernizację własnego budynku mieszkalnego lub lokalu mieszkalnego.
Okolicznością niesporną jest, że skarżący zbył lokal mieszkalny przy ul. A w Ł. przed upływem 5 lat od jego nabycia. W postępowaniu podatkowym nie wykazał, że uzyskaną ze sprzedaży lokalu kwotę 40.000,00 zł lub jej część wydatkował w terminie dwóch lat na cele wskazane w cyt. art.21 ust.1 pkt.32 lit.a) ustawy. Zasadne było w tej sytuacji określenie zryczałtowanego podatku dochodowego przy uwzględnieniu treści art.28 ustawy stanowiącego w ust.1, że dochodu ze sprzedaży lub zamiany nieruchomości i praw majątkowych określonych w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a)-c) nie łączy się z dochodami z innych źródeł. Podatek od dochodu ze sprzedaży nieruchomości ustala się w formie ryczałtu w wysokości 10% uzyskanego przychodu. Podatek ten jest płatny bez wezwania w terminie 14 dni od dnia dokonania sprzedaży na rachunek urzędu skarbowego właściwego według miejsca zamieszkania podatnika, chyba że podatnik w tym samym terminie złoży oświadczenie, że przychód uzyskany ze sprzedaży wyda na cele określone w art. 21 ust. 1 pkt 32 lit. a) /ust.2/. Jeżeli nie zostaną spełnione warunki, o których mowa w art. 21 ust. 1 pkt 32 lit. a), podatek jest płatny najpóźniej następnego dnia po upływie terminów określonych w tym przepisie wraz z odsetkami naliczanymi od terminu płatności określonego w ust. 2 do dnia zapłaty w wysokości połowy odsetek za zwłokę pobieranych od zaległości podatkowych /ust.3/.
Nie zasługuje na uwzględnienie zarzut skargi, że decyzja nie uwzględnia okoliczności, z których wynika niemożność wywiązania się w terminie z obowiązku dostarczenia dokumentów z ostatnich kilku lat, potwierdzających fakt wydatkowania kwot remontowych. Z przytoczonych przepisów wynika, że skoro podatnik zbył lokal przy ul. A w Ł. w dniu 24.X.2001 r. to dla uzyskania zwolnienia tego przychodu od podatku dochodowego powinien wydatkować uzyskaną z tego tytułu kwotę na cele określone w art.21 ust.1 pkt.32a) ustawy w terminie do dnia 24.X.2003 r. Urząd Skarbowy wzywał skarżącego do przedstawienia dokumentów potwierdzających poniesienie wydatków już 21.I.2004 r., a więc kilka miesięcy przed datą wypadku skarżącego, który miał miejsce 23.VI.2004 r. Zauważyć należy, że w odwołaniu od decyzji organu podatkowego pełnomocnik skarżącego, ustanowiony kilka miesięcy po wypadku wyjaśniał, że w ustawowym terminie skarżący nabył mieszkanie własnościowe w Ł. przy ul. B 27. Dostarczenie organom podatkowym dokumentów potwierdzających fakt nabycia tego lokalu nie powinno zatem nastręczać trudności. Dokumenty takie nie zostały dostarczone do dnia wydania decyzji przez Dyrektora Izby Skarbowej. W skardze na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej pełnomocnik wskazuje na spowodowane wypadkiem skarżącego trudności w dotarciu do dokumentów z ostatnich kilku lat, potwierdzających fakt ponoszenia po 2001 r. wydatków na remont i rozbudowę własnego lokalu mieszkalnego. Mimo, że od daty wypadku do daty wydania decyzji przez organ odwoławczy upłynęło ponad 8 miesięcy, pełnomocnik strony nie dostarczył żadnych dokumentów. Zgodnie z art.136 ustawy z dnia 29.VIII.1997 r. Ordynacja podatkowa /Dz.U. nr 137, poz.926 ze zm./ strona może działać przez pełnomocnika, chyba że charakter czynności wymaga jej osobistego działania. Możliwość działania przez pełnomocnika wyłączona jest więc jedynie wyjątkowo, ze względu na charakter podejmowanej czynności. Dostarczenie dokumentów potwierdzających wydatkowanie kwoty uzyskanej ze zbycia lokalu mieszkalnego nie wymagało osobistego działania strony. W postępowaniu nie wykazano także, że uzyskanie tych dokumentów przez pełnomocnika od skarżącego, w celu przekazania ich organom podatkowym, było niemożliwe aż do dnia wydania decyzji przez Dyrektora Izby Skarbowej. W tej sytuacji brak podstaw do uznania by organy podatkowe, określając zobowiązanie w zryczałtowanym podatku dochodowym naruszyły przepisy prawa podatkowego materialnego bądź przepisy postępowania podatkowego.
Uznając, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa Sąd skargę oddalił.
Powołane przepisy
art.10 ust.1art.21 ust.1art. 1 § 2 ustawyart. 3 § 1 ustawyart. 10 ust. 1 pkt 8art.28 ustawyart. 21 ust. 1 pkt 32art.136 ustawy
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło