I SA/Łd 476/15
WyrokWSA w Łodzi2015-09-02
Skład orzekający: Sędzia NSA Bogusław Klimowicz, Sędzia NSA Teresa Porczyńska, Sędzia WSA Tomasz Adamczyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy stowarzyszeniu przysługuje prawo do zwrotu nadwyżki podatku VAT z tytułu ponoszenia kosztów remontu domu samopomocy, jeżeli prowadzi ono oprócz działalności statutowej także działalność gospodarczą?Ratio decidendi
Stowarzyszenie, jako podatnik VAT z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej (handlowej i najmu), ma prawo do odliczenia podatku naliczonego od wydatków związanych z remontem domu samopomocy. Ponieważ czynności niepodlegające opodatkowaniu VAT nie mogą wpływać na zakres prawa do odliczenia podatku naliczonego przy zastosowaniu proporcji z art. 90 ust. 3 ustawy o VAT, a ustawodawca nie przewidział metod podziału kwot podatku naliczonego między działalność gospodarczą a niegospodarczą, stowarzyszeniu przysługuje pełne odliczenie podatku naliczonego od wydatków związanych jednocześnie z czynnościami opodatkowanymi i nieopodatkowanymi.Stan faktyczny
Stowarzyszenie A. wystąpiło o interpretację podatkową dotyczącą prawa do zwrotu nadwyżki podatku VAT z tytułu kosztów remontu domu samopomocy. Stowarzyszenie prowadzi działalność statutową (nieopodatkowaną) oraz zamierza prowadzić działalność gospodarczą (handel, najem sal). Koszty remontu miały być ponoszone w związku z obiema formami działalności. Stowarzyszenie wnioskowało o pełne odliczenie podatku naliczonego, argumentując niemożność określenia proporcji w momencie ponoszenia wydatków. Dyrektor Izby Skarbowej uznał stanowisko stowarzyszenia za nieprawidłowe, wskazując na konieczność odliczenia częściowego.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uchylił zaskarżoną interpretację podatkową i zasądził zwrot kosztów postępowania na rzecz strony skarżącej.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Bogusław Klimowicz Sędziowie: Sędzia NSA Teresa Porczyńska (spr.) Sędzia WSA Tomasz Adamczyk Protokolant: Sekretarz sądowy Dominika Borowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 września 2015 r. sprawy ze skargi "A" w Ż. na interpretację Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. działającego z upoważnienia Ministra Finansów z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług w zakresie prawa do zwrotu nadwyżki podatku VAT z tytułu ponoszenia kosztów remontu domu samopomocy 1. uchyla zaskarżoną interpretację; 2. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. działającego z upoważnienia Ministra Finansów na rzecz strony skarżącej kwotę 457 (czterysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Stowarzyszenie A. z siedzibą Ż. wystąpiło do Ministra Finansów z wnioskiem w wydanie indywidualnej interpretacji podatkowej dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie prawa do zwrotu nadwyżki podatku VAT z tytułu ponoszenia kosztów remontu domu samopomocy.
We wniosku przedstawiono następujące zdarzenie przyszłe: Stowarzyszenie, będące osobą prawną, działa na rzecz dzieci i młodzieży, szczególnie na rzecz dzieci i młodzieży niepełnosprawnej, z autyzmem, z rodzin patologicznych, niewydolnych wychowawczo oraz z rodzin dotkniętych długotrwałym bezrobociem.
Stowarzyszenie prowadzi dom samopomocy dla osób upośledzonych umysłowo i chorych psychicznie.
Stowarzyszenie zamierza przeprowadzić remont kapitalny domu samopomocy, który zostanie dofinansowany przez fundację z Danii.
W najbliższym czasie stowarzyszenie zamierza rozpocząć prowadzenie działalności gospodarczej w budynku samopomocy. Działalność będzie polegała na sprzedaży przyborów szkolnych i książek dla dzieci, sprzedaży prac wykonanych przez podopiecznych w trakcie zajęć terapeutycznych, planowane jest również świadczenie usług najmu polegające na wynajmie sal na różne cele. Usługi wynajmu sali mogą być świadczone zarówno na rzecz instytucji (np. urząd miasta, innych stowarzyszeń) jak też na rzecz osób fizycznych.
W związku z prowadzeniem działalności gospodarczej stowarzyszenie zamierza zarejestrować się jako podatnik podatku od towarów i usług.
Ponadto stowarzyszenie poinformowało, że faktury dotyczące zakupionych towarów i usług w związku z remontem domu samopomocy będą wystawiane na wnioskodawcę.
Towary i usługi zakupione w związku z remontem domu samopomocy będą wykorzystywane zarówno do czynności opodatkowanych podatkiem od towarów i usług, jak i czynności niepodlegających opodatkowaniu. Stowarzyszenie prowadzi w budynku samopomocy swoją działalność statutową, czyli niepodlegającą opodatkowaniu oraz zamierza w tym samym budynku rozpoczęcie działalności gospodarczej w zakresie handlu.
Remont będzie dotyczył całego budynku, będą remontowane ściany, podłoga, sufity. Do prac remontowych będą potrzebne, panele, cement, zaprawy klejowe, farby i tym podobne materiały. Zaplata za usługi remontowe będzie dotyczyła całej wykonanej usługi. Nie jest możliwe określenie kwot podatku naliczonego, które będą związane z działalnością opodatkowaną lub niepodlegającą opodatkowaniu, tym bardziej, że dotyczy to oceny proporcji sprzedaży dopiero w przyszłości.
Dokonywane prace w domu pomocy nie będą służyły wytworzeniu nieruchomości w rozumieniu art. 2 pkt 14a ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług.
Na tle tak przedstawionego zdarzenia przyszłego stowarzyszenie zadało następujące pytanie:
Czy stowarzyszeniu będzie przysługiwało prawo zwrotu nadwyżki podatku VAT z tytułu ponoszenia kosztów remontu domu samopomocy, jeżeli prowadzi ono oprócz działalności statutowej także działalność gospodarczą na niewielką skalę?
Zdaniem Wnioskodawcy, w myśl art. 86 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług w zakresie w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, podatnikowi przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego. Zgodnie z tym przepisem prawo do odliczenia podatku naliczonego przysługuje wówczas, gdy podatek ten zawarty jest w towarach lub usługach, których nabycie związane jest z czynnościami opodatkowanymi.
Wnioskodawca stwierdził, że będzie mu przysługiwało prawo do zwrotu podatku VAT z tytułu poniesionych wydatków związanych z remontem domu samopomocy w 100%.
Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. działając z upoważnienia Ministra Finansów wydał w dniu [...] r. interpretację podatkową, w której uznał, że stanowisko Stowarzyszenia jest nieprawidłowe.
Organ podatkowy przywołał treść art. 86 ust. 1 i art. 86 ust. 2 pkt 1 lit. a) ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2011 r., Nr 177, póz. 1054, z późn. zm.), zwanej dalej w skrócie ustawą i wywiódł z przywołanych przepisów, że prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przysługuje wówczas, gdy zostaną spełnione określone warunki, tzn. odliczenia tego dokonuje podatnik podatku od towarów i usług oraz gdy towary i usługi, z których nabyciem podatek został naliczony, są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych. Warunkiem umożliwiającym podatnikowi skorzystanie z prawa do odliczenia podatku naliczonego jest bezpośredni lub pośredni związek zakupów z wykonanymi czynnościami opodatkowanymi. Przedstawiona wyżej zasada wyklucza możliwość dokonania odliczenia podatku naliczonego związanego z towarami i usługami, które nie są wykorzystywane do czynności opodatkowanych, czyli w przypadku ich wykorzystywania do czynności zwolnionych od podatku oraz niepodlegających temu podatkowi.
Następnie organ przytoczył treść poszczególnych ustępów art. 90 ustawy. Wyjaśnił, że art. 90 ust. 1-3 ustawy stanowią odzwierciedlenie art. 173 i art. 174 Dyrektywy 2006/112/WE (poprzednio art. 17 ust. 5 i art. 19 VI Dyrektywy Rady z dnia 17 maja 1977 r w sprawie harmonizacji ustawodawstw Państw Członkowskich w odniesieniu do podatków obrotowych - wspólny system podatku od wartości dodanej - ujednolicona podstawa wymiaru podatku (77/388/EWG) (Dz. Urz. UE L Nr 145, str. 1, z późn. zm.). Przedstawił szereg orzeczeń TSUE, w tym w sprawie C-496/11, C-496/11, C-496/11, z których wynika, zdaniem organu podatkowego, że art. 90 ust. 3 ustawy nie może mieć zastosowania do czynności niepodlegających opodatkowaniu VAT. W konsekwencji należy stwierdzić, że podatnikowi nie przysługuje prawo do odliczenia podatku VAT zarówno w części, która jest związana ze sprzedażą zwolnioną, jak również w odniesieniu do tej części, która związana jest z czynnościami będącymi poza systemem VAT.
Z uwagi na brzmienie cytowanych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług obowiązkiem Wnioskodawcy jest przypisanie konkretnych wydatków do określonego rodzaju sprzedaży, z którymi wydatki te są związane. Wnioskodawca ma zatem obowiązek odrębnego określenia, z jakim rodzajem działalności będzie związany podatek wynikający z otrzymanych faktur zakupu, czyli dokonania tzw. alokacji podatku do czynności podlegających opodatkowaniu i czynności niepodlegających opodatkowaniu.
Wybór metody wyodrębnienia kwot podatku naliczonego należy wyłącznie do obowiązków Wnioskodawcy. Ważne jest jedynie by przyjęta metoda stanowiła właściwe odzwierciedlenie odliczenia podatku naliczonego związanego z czynnościami opodatkowanymi. Jednakże należy podkreślić, że wyłącznie Wnioskodawca znający specyfikę, organizację i podział pracy w swojej jednostce jest w stanie wyodrębnić część podatku naliczonego, związaną z czynnościami podlegającymi opodatkowaniu, a nie organ podatkowy w trybie interpretacji indywidualnej. Wnioskodawca jest zobowiązany do przyjęcia przy odliczeniu podatku VAT naliczonego obiektywnego kryterium (np. klucza inwestycyjnego bądź transakcyjnego) zapewniającego, że obliczenie proporcji pomiędzy działalnością gospodarczą a działalnością niemającą charakteru gospodarczego będzie obiektywnie odzwierciedlało część wydatków faktycznie przypadającą odpowiednio na każdy z tych rodzajów działalności.
Przepisy dotyczące zasad odliczania częściowego, zawarte w art. 90 ustawy, znajdują zastosowanie wyłącznie w odniesieniu do czynności wykonywanych w ramach działalności gospodarczej w rozumieniu ustawy. Dotyczą zatem czynności podlegających opodatkowaniu i zwolnionych. Natomiast nie dotyczą czynności, których wykonanie nie powoduje konsekwencji podatkowych, gdyż nie podlegają one przepisom ustawy.
Fakt ten nie stanowi jednakże przesłanki do przyznania prawa do odliczenia podatku naliczonego w związku z wykonywaniem czynności niepodlegających opodatkowaniu.
Odnosząc ww. wnioski do okoliczności przedstawionych we wniosku organ podatkowy stwierdził, że wnioskodawcy będzie przysługiwało prawo do odliczenia podatku naliczonego z tytułu ponoszenia kosztów remontu domu samopomocy, wyłącznie w części, w jakiej towary i usługi nabyte na remont budynku będą wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, a istnienie tego prawa determinowane będzie faktycznym wykorzystaniem towarów i usług na cele działalności gospodarczej - opodatkowanej VAT. Jeśli wystąpi nadwyżka podatku naliczonego nad należnym wnioskodawcy będzie przysługiwało prawo do zwrotu tej nadwyżki.
W konsekwencji organ podatkowy ocenił, że stanowisko wnioskodawcy, zgodnie z którym przysługuje mu prawo do odliczenia w całości podatku naliczonego - jest nieprawidłowe.
Stowarzyszenie wezwał organ podatkowy do usunięcia naruszenia prawa, a wobec negatywnej odpowiedzi, wniosło skargę, w której zarzuciło naruszenie:
1) art. 86 ust. 1 ustawy poprzez uznanie, że w związku z prowadzeniem działalności zwolnionej stowarzyszeniu nie będzie przysługiwać w ogóle prawo do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony,
2) art. 90 ust. 1-3 ustawy poprzez przyjęcie, iż należy dokonać odliczenia częściowego zgodnie z proporcją podczas, gdy w momencie otrzymania faktury VAT stowarzyszenie nie jest w stanie określić proporcji.
Mając na uwadze powyższe zarzuty stowarzyszenie wniosło o uchylenie zaskarżonej interpretacji zasądzenie na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania.
W uzasadnieniu skargi podniesiono, że stanowisko organu podatkowego jest niezgodne z przepisami art. 86 ust. 1 oraz art. 90 ustawy o VAT. Próżno bowiem doszukiwać się gdziekolwiek w ustawie o VAT zakazu rozliczenia całości podatku w przypadku prowadzenia działalności gospodarczej podlegającej VAT i działalności niepodlegającej opodatkowaniu.
W ocenie strony skarżącej czynności pozostające poza zakresem VAT nie podlegają uwzględnieniu w mianowniku współczynnika proporcjonalnego rozliczenia podatku naliczonego. Czynności, których dyrektywa 2006/112/WE w ogóle nie reguluje, nie mogą wpływać na rozstrzyganie, co do prawa odliczenia podatku.
Z tego też względu organy państwa członkowskiego w żadnym wypadku nie mogą powoływać się na bezpośrednią skuteczność dyrektywy wobec osób fizycznych i prawnych, i nakładać na nie - poprzez stosowanie wykładni zgodnej z celami dyrektywy - obowiązki z niej wynikające, które jednak nie zostały lub zostały niewłaściwie określone w przepisach krajowego porządku prawnego.
W odpowiedzi na skargę organ podatkowy wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację, którą przedstawił w uzasadnieniu zaskarżonej interpretacji podatkowej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny wyposażony został w funkcje kontrolne, co oznacza, że w przypadku zaskarżenia decyzji, Sąd ogranicza się do zbadania zgodności zaskarżonego rozstrzygnięcia z przepisami prawa (art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) w związku z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) dalej "p.p.s.a."). Rozpoznając sprawę w tak zakreślonej kognicji Sąd zważył co następuje.
Skarga jest uzasadniona gdyż zaskarżona interpretacja narusza prawo.
Rozstrzygnięcie sporu wymaga udzielenia odpowiedzi na pytanie dotyczące prawa Stowarzyszenia do odliczenia podatku naliczonego od wydatków mieszanych.
Należy zgodzić się ze stanowiskiem prezentowanym przez organ podatkowy, że podatnikowi, o którym mowa w art.15 u.p.t,u. przysługuje prawo do obniżenia podatku należnego o kwotę podatku naliczonego w zakresie, w jakim towary i usługi wykorzystywane są do czynności opodatkowanych. Powyższe wynika z art.86 ust.1 tej ustawy. Potwierdzenie tej zasady wynika także z orzecznictwa TSUE, co podnosi organ.
Jednakże zważyć należy, że podmiotem, którego niniejsza sprawa dotyczy jest Stowarzyszenie. Zgodnie z art.15 ust.1 u.p.t.u. podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności. Natomiast Stowarzyszenie jest dobrowolnym, samorządnym, trwałym zrzeszeniem o celach niezarobkowych, co wynika z art.2 ust.1 ustawy z dnia 7.04.1989 r. Prawo o stowarzyszeniach (tekst jedn. Dz.U. 2001.79.855). Oznacza to, że Stowarzyszenie nie jest podatnikiem podatku od towarów i usług.
Stowarzyszenie może prowadzić działalność gospodarczą, według ogólnych zasad określonych w odrębnych przepisach. Jednakże dochód z działalności gospodarczej stowarzyszenia służy realizacji celów statutowych i nie może być przeznaczony do podziału między jego członków (art.34 ustawy Prawo o stowarzyszeniach).
Z wiążących informacji dotyczących stanu faktycznego wynika, że w związku z wykonywaniem przez Stowarzyszenie czynności cywilnoprawnych opodatkowanych podatkiem VAT, jak też realizowaniem zadań własnych, nałożonych odrębnymi przepisami, w zakresie których nie jest podatnikiem podatku VAT, Stowarzyszenie ponosiło, wydatki inwestycyjne na remont kapitalny domu pomocy, rozliczone przez kontrahentów w wystawianych na rzecz Stowarzyszenia fakturach, z wykazanymi kwotami podatku VAT. W domu pomocy Stowarzyszenie prowadzi działalność statutową i zamierza prowadzić działalność handlową oraz wynajem pomieszczeń. Działalność handlowa oraz wynajem pomieszczeń - wykonywane w ramach czynności cywilnoprawnych to działalność gospodarcza. Stowarzyszenie jest więc podatnikiem podatku VAT z tytułu wykonywania działalności gospodarczej. Stowarzyszenie nie jest w stanie określić ile pomieszczeń domu samopomocy i które pomieszczenia wykorzystane zostaną do działalności gospodarczej. Z uwagi na fakt, że remont kapitalny wszystkich pomieszczeń realizowany ma być w ramach tych samych zasobów, trudna jest bezpośrednia alokacja ponoszonych wydatków. Stąd też przedstawiając stanowisko w zakresie prawa do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony wynikający z faktur rozliczających wydatki inwestycyjne Stowarzyszenie stwierdziło, że powinno mieć prawo do odliczenia w całości podatku VAT naliczonego z faktur rozliczających wydatki inwestycyjne. Stowarzyszenie zarzuciło organowi wydającemu interpretację naruszenie art. 90 ust. 1-3 u.p.t.u. poprzez przyjęcie, iż należy dokonać odliczenia częściowego zgodnie z proporcją podczas, gdy w momencie otrzymania faktury VAT stowarzyszenie nie jest w stanie określić proporcji.
Oceniając stanowisko Stowarzyszenia zaprezentowane w odniesieniu do pytania sformułowanego we wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej, organ podatkowy stwierdził, że Stowarzyszenie nie ma możliwości pełnego odliczenia podatku naliczonego związanego z wydatkami inwestycyjnymi ponoszonymi na remont kapitalny domu samopomocy. W ocenie organu wnioskodawca ma obowiązek odrębnego określenia, z jakim rodzajem działalności będzie związany podatek wynikający z otrzymanych faktur zakupu, czyli dokonania tzw. alokacji podatku do czynności podlegających opodatkowaniu i czynności niepodlegających opodatkowaniu.
Wybór metody wyodrębnienia kwot podatku naliczonego należy wyłącznie do obowiązków Wnioskodawcy. Ważne jest jedynie by przyjęta metoda stanowiła właściwe odzwierciedlenie odliczenia podatku naliczonego związanego z czynnościami opodatkowanymi.
Stanowisko strony skarżącej jest zasadne w ocenie Sądu rozpoznającego sprawę. Przypomnieć tu należy, że art.90 ust.1 u.p.t.u. stanowi, że w stosunku do towarów i usług, które są wykorzystywane przez podatnika do wykonywania czynności, w związku z którymi przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego, jak i czynności, w związku z którymi takie prawo nie przysługuje, podatnik jest obowiązany do odrębnego określenia kwot podatku naliczonego związanych z czynnościami, w stosunku do których podatnikowi przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego.
W przypadku braku możliwości wyodrębnienia całości lub części wskazanych wyżej kwot podatnik może pomniejszyć kwotę podatku należnego o taką część kwoty podatku naliczonego, którą można proporcjonalnie przypisać czynnościom, w stosunku do których podatnikowi przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego, z zastrzeżeniem ust. 10. (art.90 ust.2).
Proporcję powyższą ustala się jako udział rocznego obrotu z tytułu czynności, w związku z którymi przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego, w całkowitym obrocie uzyskanym z tytułu czynności, w związku z którymi podatnikowi przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego, oraz czynności, w związku z którymi podatnikowi nie przysługuje takie prawo (art.90 ust.3).
Analizując treść art.90 u.p.t.u. Sąd w pełni podziela stanowisko zaprezentowane w uchwale składu 7 sędziów NSA z 24.10.2011 r. I FPS 9/10, LEX nr 964538, że zawarte w przepisach art. 90 ust. 1-3 p.t.u. sformułowanie "czynności, w związku z którymi nie przysługuje prawo do odliczenia", należy rozumieć jako odnoszące się do czynności objętych zakresem przedmiotowym u.p.t.u., ale zwolnionych od podatku oraz czynności opodatkowane na specjalnych zasadach, gdzie ustawa wprost stwierdza, że podatnik nie ma prawa do odliczenia (por. art. 114 p.t.u.). Skoro bowiem rzecz dotyczy odliczenia podatku, to pod uwagę można wziąć tylko takie transakcje, które w ogóle objęte są zakresem przedmiotowym u.p.t.u. W tej części są to tylko czynności zwolnione od podatku, gdyż czynności niepodlegające w ogóle podatkowi nie są objęte zakresem przedmiotowym powołanej ustawy.
W konsekwencji należy uznać za wywodami powyższej uchwały, że w przypadku podatku naliczonego wynikającego z wydatków związanych tylko z czynnościami opodatkowanymi oraz z czynnościami pozostającymi poza zakresem przedmiotowym u.p.t.u., czyli niepodlegającymi podatkowi w ogóle (których nie da się jednoznacznie przypisać do jednej z tych kategorii czynności) podatnik nie stosuje odliczenia częściowego według proporcji określonej na podstawie art. 90 ust. 3 p.t.u., lecz odliczenie pełne. Wartość czynności niepodlegających w ogóle opodatkowaniu nie wchodzi bowiem do sumy wartości obrotów ustalanych na potrzeby liczenia proporcji sprzedaży. W przypadku gdy podatnik wykonuje wyłącznie czynności opodatkowane oraz czynności niepodlegające podatkowi, nie ma obowiązku stosowania odliczenia częściowego (gdyby ewentualnie chciał ustalać proporcję sprzedaży do celów odliczenia, to wyniesie ona 100%). Nieuzasadnione byłoby bowiem - przy braku w ustawie jednoznacznej regulacji tego zagadnienia - pozbawienie podatnika w ogóle możliwości odliczenia podatku naliczonego od wydatków związanych jednocześnie z czynnościami opodatkowanymi i nieopodatkowanymi, gdyż godziłoby to w zasadę neutralności VAT, przez bezpodstawne obciążenie podatnika podatkiem naliczonym wynikającym z tego rodzaju wydatków.
Konkludując w uchwale stwierdzono, że w świetle przepisów art. 86 ust. 1 oraz art. 90 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz.U. Nr 54, poz. 535 ze zm.) czynności niepodlegające opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług nie mogą wpłynąć na zakres prawa do odliczenia podatku naliczonego przy zastosowaniu art. 90 ust. 3 powołanej wyżej ustawy.
W związku z powyższym nie można podzielić wyrażonego w zaskarżonej interpretacji stanowiska, że jeżeli nawet ustawodawca polski w u.p.t.u. nie określił metod i kryteriów rozróżnienia między czynnościami podlegającymi VAT i czynnościami będącymi poza zakresem u.p.t.u., to podatnik nie ma prawa do pełnego odliczenia podatku naliczonego, również w odniesieniu do tej części, która związana jest z czynnościami będącymi poza systemem u.p.t.u. Brak tu podstaw do przyjęcia, że to obowiązkiem podatnika jest wybór metody wyodrębnienia kwot podatku naliczonego związanego ze sprzedażą opodatkowaną.
Ocena powyższego stanowiska przez pryzmat orzecznictwa TSUE wymaga odwołania się do wyroku Trybunału z 13 marca 2008 r. w sprawie C-437/06 Securenta Gottinger Immobilienanlagen und Vermogegensmanagement AG przeciwko Finanzamt Gottingen. W wyroku tym Trybunał podkreślił (przy uwzględnieniu tak jak w analizowanej sprawie że skarżący podmiot wykonuje działalność niemającą charakteru gospodarczego, nienależącą do zakresu szóstej dyrektywy, oraz działalność gospodarczą podlegającą opodatkowaniu), że przepisy szóstej dyrektywy nie obejmują zasad, których przedmiotem są metody i kryteria – jakie państwa członkowskie są obowiązane stosować, gdy przyjmują przepisy pozwalające na podział kwot podatku naliczonego – według których odpowiednie wydatki mają związek z działalnością gospodarczą lub działalnością nie mającą charakteru gospodarczego. Trybunał wskazał, że zasady zawarte w art.17 ust.5 szóstej dyrektywy, (obecnie art.173 dyrektywy 112, którego implementację stanowi art.90 ust.1-3 u.p.t.u. dopisek Sądu) i art.19 szóstej dyrektywy wskazujący proporcję odliczenia (obecnie art.174 dyrektywy 112 – dopisek Sądu), dotyczą podatku naliczonego od wydatków związanych wyłącznie z działalnością gospodarczą, wprowadzając rozróżnienie w jej ramach pomiędzy działalnością opodatkowaną uprawniającą do odliczenia a działalnością zwolnioną z opodatkowania, która nie rodzi takiego uprawnienia (tiret 26 i 33).
W tych okolicznościach Trybunał stwierdził, że ustalenie metod i kryteriów podziału kwot podatku naliczonego pomiędzy działalność gospodarczą i działalność nie mającą charakteru gospodarczego w rozumieniu szóstej dyrektywy należy do swobodnego uznania państw członkowskich, które korzystając z tego uprawnienia powinny uwzględniać cel i strukturę tej dyrektywy i na tej podstawie określić sposób obliczenia obiektywnie odzwierciedlający część wydatków faktycznie przypadających na każdy z tych rodzajów działalności (pkt.2 wyroku Trybunału).
Z powyższego należy wywieść, że to nie podatnika obciąża wybór metody wyodrębnienia kwot podatku naliczonego związanego ze sprzedażą opodatkowaną. Skoro ustawodawca nie przewidział w u.p.t.u. ustalenia metod i kryteriów podziału kwot podatku naliczonego pomiędzy działalność gospodarczą i działalność nie mającą charakteru gospodarczego, to strona prawidłowo przyjęła, że czynności niepodlegające opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług nie mogą wpłynąć na zakres prawa do odliczenia podatku naliczonego przy zastosowaniu art. 90 ust. 3 powołanej wyżej ustawy.
Uwzględniając zaprezentowaną przez Sąd - na mocy art.153 p.p.s.a. - ocenę prawną i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w tym wyroku, organ wyda interpretację po dokonaniu prawidłowej wykładni art.90 ust.1-3 u.p.t.u.
Wobec powyższego Sąd uchylił zaskarżoną interpretację na podstawie art.146 § 1 p.p.s.a. O kosztach postępowania sądowego orzeczono zgodnie z art.200 w zw. z art. 205 § 2 i § 4 tej ustawy.
D. S.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło