I SA/Łd 486/13

PostanowienieWSA w Łodzi2014-03-14

Skład orzekający: Referendarz sądowy Małgorzata Kowalska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy ponowne rozpoznanie wniosku o przyznanie prawa pomocy jest dopuszczalne w sytuacji, gdy poprzedni wniosek został prawomocnie oddalony, a wnioskodawca wykaże istotne pogorszenie swojej sytuacji materialnej?
Ratio decidendi
Ponowne rozpoznanie wniosku o przyznanie prawa pomocy jest dopuszczalne po prawomocnym oddaleniu poprzedniego wniosku, jeżeli wnioskodawca wykaże, że od czasu wydania prawomocnego postanowienia nastąpiły okoliczności, które w sposób zasadniczy zmieniły jego sytuację materialną. W przypadku istotnego pogorszenia sytuacji materialnej, sąd może przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym.
Stan faktyczny
Skarżący P.W. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej. Poprzedni wniosek został prawomocnie oddalony, ponieważ skarżący posiadał dochód z działalności gospodarczej i majątek nieruchomy. Po oddaleniu skargi na decyzję, skarżący złożył skargę kasacyjną i ponownie wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych, wskazując na likwidację działalności gospodarczej, zajęcie nieruchomości przez bank i status osoby bezrobotnej.
Rozstrzygnięcie
Przyznano skarżącemu P.W. prawo pomocy poprzez zwolnienie od wpisu sądowego od skargi kasacyjnej; oddalono wniosek w pozostałym zakresie.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 14 marca 2013 roku Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale I Małgorzata Kowalska po rozpoznaniu w dniu 14 marca 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku P. W. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi P. W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] roku Nr [...] w przedmiocie: określenia nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy za grudzień 2007 roku p o s t a n a w i a: 1. przyznać skarżącemu P. W. prawo pomocy poprzez zwolnienie od wpisu sądowego od skargi kasacyjnej; 2. oddalić wniosek w pozostałym zakresie. Prawomocnym postanowieniem z dnia 11 lipca 2013 roku Referendarza sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi odmówił P.W. przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie z jego skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] roku określającą skarżącemu wysokość nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy za grudzień 2007 roku. W uzasadnieniu wskazano, że wnioskodawca podał jedynie, że sam prowadzi gospodarstwo domowe, którego źródłem utrzymania jest działalność gospodarcza przynosząca miesięczny dochód na poziomie 3.600 zł. Oświadczył także, że nie posiada oszczędności ani żadnego majątku poza domem o powierzchni 280 m2. obciążonego kredytem w wysokości 530 tys. zł, w którym zamieszkuje. Skarżący nie udzielił żadnych informacji dotyczących ponoszonych kosztów utrzymania, mimo wystosowanego w tym zakresie wezwania. W tej sytuacji brak jest możliwości przeprowadzenia kompleksowej oceny sytuacji majątkowej i możliwości płatniczych wnioskodawcy w celu ustalenia czy rzeczywiście obiektywnie odpowiada ona przesłankom uzasadniającym przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Nadto uwzględniając fakt uiszczenia przez skarżącego wpisu sądowego w wymaganej wysokości 500 zł oraz prowadzenia przynoszącej stałe dochody działalność gospodarczą i pozostawania właścicielem znacznej wartości majątku nieruchomego należało uznać, że nie należy on do kręgu osób ubogich , do których skierowana jest instytucja prawa pomocy. Wyrokiem z dnia 21 listopada 2013 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę P. W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] roku w przedmiocie określenia skarżącemu wysokość nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy za grudzień 2007 roku. W dniu 6 lutego 2014 roku podatnik wystąpił ze skargą kasacyjną od powyższego rozstrzygnięcia. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego od skargi kasacyjnej w wysokości 250 zł skarżący złożył ponownie wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie. Ze złożonego na formularzu PPF oświadczenia o stanie rodzinnym majątku i dochodach, oraz dokumentów nadesłanych na wezwanie referendarza sądowego wynika, że wnioskodawca z dniem 31 stycznia 2014 roku zlikwidował prowadzoną uprzednio działalność gospodarczą, dom, którego właścicielem został zajęty przez komornika na rzecz banku A. Wnioskodawca nie posiada innego majątku ani oszczędności, obecnie pozostaje na utrzymaniu córki oraz matki. Do wniosku załączył decyzję potwierdzającą uzyskanie od dnia 7 lutego 2014 roku statusu osoby bezrobotnej bez prawa do zasiłku, wypis CEIDG potwierdzający likwidację działalności gospodarczej. Referendarz sądowy zważył, co następuje: Aktualnie rozpoznawany wniosek jest ponownym wnioskiem skarżącego o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Wskazać należy, że prawomocnym postanowieniem z dnia 11 lipca 2013 roku Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi odmówił P. W. przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu argumentował, że wnioskodawca posiada stały dochód z prowadzonej działalności gospodarczej na poziomie 3.600 zł miesięcznie oraz majątek nieruchomy, a wiec posiada obiektywną możliwość poniesienia kosztów sądowych w zainicjowanym przez siebie postępowaniu. Wobec powyższego rozpoznanie kolejnego wniosku skarżącego winno nastąpić w kontekście art. 165 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012, poz. 270 ze zm. ), dającego prawo uchylenia lub zmiany prawomocnego postanowienia wskutek zmiany okoliczności sprawy, z uwzględnieniem materialnych przepisów stanowiących podstawę przyznania prawa pomocy zawartych w art. 243 i następnych powołanej ustawy. W tym miejscu wskazać należy, że jakkolwiek strona, po prawomocnym oddaleniu wniosku o przyznanie prawa pomocy, może złożyć kolejny wniosek o jego przyznanie, to jednak rozpoznanie tego kolejnego wniosku nie może polegać na weryfikowaniu ocen i rozstrzygnięcia objętych wcześniejszym prawomocnym postanowieniem. Prawomocne postanowienie w tym zakresie wiąże nie tylko strony, ale także sąd (art. 170 p.p.s.a.). Ponowne rozstrzygnięcie w przedmiocie prawa pomocy jest dopuszczalne, ale tylko z uwagi na takie okoliczności, które powstały później i w sposób zasadniczy zmieniają sytuację materialną strony. (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z 25 czerwca 2008 roku sygn. akt II OZ 654/08). W obecnie rozpoznawanym, wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, wskazał on na zdecydowanie pogorszenie swojej sytuacji materialnej wynikające z likwidacji prowadzonej uprzednio działalności gospodarczej oraz zajęcia przez bank zakupionej na kredyt nieruchomości. Dołączone do wniosku dokumenty potwierdzają fakt likwidacji działalności gospodarczej przez wnioskodawcę oraz jego rejestrację w urzędzie pracy ze statusem osoby bezrobotnej bez prawa do zasiłku. Stosownie do treści art. 246 § 1 pkt 2 powołanej ustawy przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym osobie fizycznej następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wobec utraty przez wnioskodawcę dotychczasowego źródła utrzymania uznać należało, że sytuacja materialna wnioskodawczy uległa istotnemu pogorszeniu w stosunku do tej, która była przedmiotem oceny w prawomocnym postanowieniu z dnia 11 lipca 2013 roku i uzasadnia w chwili obecnej przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od obowiązku uiszczania wpisu sądowego od skargi kasacyjnej, który na obecnym etapie postępowania stanowi jego jedyny realny koszt. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 165 i art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 170 i art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji. AK.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło