I SA/Łd 492/04

WyrokWSA w Łodzi2004-11-10

Skład orzekający: Bogusław Klimowicz, Paweł Janicki, Wiktor Jarzębowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy podatnik może odliczyć podatek naliczony na podstawie duplikatu faktury, jeśli oryginał został utracony, a odliczenia dokonał na podstawie kopii przesłanej faksem?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, uznając, że organy podatkowe nieprawidłowo zastosowały prawo materialne. Podstawą do obniżenia podatku należnego mogą być oryginały faktur, ich duplikaty lub faktury korygujące. W przypadku utraty lub zniszczenia oryginału, sprzedawca na wniosek nabywcy powinien wystawić duplikat. Organy podatkowe miały obowiązek zweryfikować twierdzenia podatnika dotyczące utraty faktury i rozważyć zastosowanie przepisów dotyczących wystawiania duplikatów, zamiast automatycznie kwestionować prawo do odliczenia na podstawie braku oryginału w dacie odliczenia.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w Ł., która utrzymała w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w B. określającą W. Ł. zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług za kwiecień 2000 r. Organ zakwestionował prawo podatnika do odliczenia podatku naliczonego z faktury dokumentującej zakup samochodu, ponieważ podatnik nie posiadał oryginału tej faktury, a odliczenia dokonał na podstawie kopii przesłanej faksem. Podatnik argumentował, że przedstawił duplikat faktury i wyjaśnił przyczyny utraty oryginału.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję i zasądzono od Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. na rzecz strony skarżącej kwotę 733 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Stwierdzono, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Bogusław Klimowicz, Sędziowie NSA Paweł Janicki (spr.), Wiktor Jarzębowski, Protokolant : asystent sędziego Marek Pilc, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 listopada 2004 roku sprawy ze skargi W. Ł. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za kwiecień 2000 r. 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. na rzecz strony skarżącej kwotę 733 ( siedemset trzydzieści trzy) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego; 3. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. Decyzją z dnia [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego w B. określił Panu W. Ł. zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług za miesiąc kwiecień w wysokości 3.314 zł. Powyższa decyzja wydana została w wyniku kontroli, w trakcie której stwierdzono, że skarżący w kwietniu 2000 r. dokonał odliczenia podatku naliczonego z przesłanej faksem kopii faktury z dnia [...] nr [...], wystawionej przez A Spółkę z o.o i dokumentującej nabycie samochodu powypadkowego. Zdaniem organu, z uwagi na to, że skarżący nie posiadał oryginału przedmiotowej faktury, kwota podatku z niej wynikająca w wysokości 2.563 zł, nie stanowiła podstawy do obniżenia podatku należnego, a różnica z zakwestionowanej kwoty podatku stanowi zaległość podatkową. Pismem z dnia 20 sierpnia 2002 r. skarżący wyjaśnił, że nabywca samochodu, którego zakup został udokumentowany sporną fakturą nr [...], pobrał jej oryginał celem udokumentowania legalności wcześniej dokonywanych transakcji z udziałem tego pojazdu, nie oddał tego dokumentu i uciążliwie tego odmawia. Organ podatkowy dokonał zmiany wartości wskazanych w deklaracji podatkowej VAT – 7 za kwiecień 2000 r i określił różnicę wynikającą z rozliczenia w kwocie 3.314 zł jako zaległość podatkową. W odwołaniu od powyższej decyzji z dnia [...], skarżący wniósł o jej uchylenie ewentualnie o przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpoznania. Przyznał, że faktura VAT nr [...] wystawiona przez spółkę z o.o. A w dniu [...] została przesłana za pomocą faksu, niemniej jednak podstawą obniżenia podatku VAT był jej duplikat, złożony w Urzędzie Skarbowym. Decyzją z dnia [...] Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Wskazano, że prawo do odliczenia podatku należnego o kwotę podatku naliczonego uzależnione jest od spełnienia warunków określonych przepisami ustawy o podatku od towarów i usług. Zdaniem organu odwoławczego warunkiem pomniejszenia podatku jest "fizyczne" posiadanie oryginału lub duplikatu faktury zaś podatnik, który nie posiada oryginału lub duplikatu traci w danym miesiącu prawo do skorzystania z obniżenia kwoty podatku należnego. Podniesiono, że w dacie dokonywania przez skarżącego obniżenia podatku należnego o podatek naliczony nie posiadał on ani oryginału ani duplikatu spornej faktury i odliczenia dokonał na podstawie kopii przesłanej faksem. Dostarczony do Urzędu Skarbowego duplikat spornej faktury wystawiony w dniu 14 sierpnia 2002 r. potwierdza jedynie, że w miesiącu odliczenia podatku skarżący nie posiadał tego duplikatu ani oryginału. W skardze z dnia 3 czerwca 2004r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Podniósł, że podstawą obniżenia podatku VAT nie są same faktury, a świadczenia na jakie opiewają. Skarżący posiadał kopię faktury, którą przesłał faksem organowi podatkowemu, a duplikat został przedstawiony w późniejszym terminie. Skarżący dysponował dokumentami, z których wynika możliwość obniżenia podatku, a fakt ich przedstawienia później niż w dacie dokonania obniżenia nie może mieć wpływu na wysokość zobowiązania podatkowego. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. wniósł o jej oddalenie, argumentując jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zaskarżona decyzja podlega uchyleniu. Zgodnie z paragrafem 50 ust. 3 cytowanego rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 grudnia 1999r. podstawę do obniżenia przez nabywcę kwoty podatku należnego oraz zwrotu różnicy podatku lub zwrotu podatku naliczonego stanowią wyłącznie oryginały faktur lub faktur korygujących, albo ich duplikaty. Poza sporem między stronami pozostaje okoliczność, że w dacie kontroli skarżący nie dysponował oryginałem faktury z dnia [...] dokumentującej nabycie samochodu powypadkowego od A Sp. z o.o. oraz, że odliczenia podatku dokonał on na podstawie wydruku telefaksowego zawierającego kserokopię tego dokumentu, co dawało asumpt organowi podatkowemu do zastosowania cytowanego rozporządzenia. Faktem jest jednak również, że jeszcze przed wszczęciem postępowania podatkowego w rozpoznawanej sprawie skarżący przedstawił duplikat przedmiotowej faktury i wyjaśnił przyczyny, dla których został on wystawiony (k. 186 i 192 akt administracyjnych). W tej sytuacji obowiązkiem organów podatkowych było zweryfikowanie prawdziwości twierdzeń skarżącego i rozważenie, czy przedstawione przez niego okoliczności dotyczące utracenia przedmiotowej faktury mieszczą się w dyspozycji paragrafu 51 ust.1 cytowanego rozporządzenia z dnia 22 grudnia 1999r. Wypada przypomnieć, że zgodnie z jego treścią jeżeli oryginał faktury lub faktury korygującej ulegnie zniszczeniu albo zaginie, sprzedawca na wniosek nabywcy ponownie wystawia fakturę zgodnie z danymi zawartymi w kopii tej faktury. Dopiero prawidłowe ustalenia poczynione w określonym powyżej zakresie pozwolą na ewentualne stwierdzenie, czy organy podatkowe prawidłowo zastosowały prawo materialne kwestionując uprawnienie skarżącego do odliczenia podatku naliczonego wynikającego ze spornej faktury w rozliczeniu za kwiecień 2000r. Procedura wyznaczona przepisami ordynacji podatkowej nie różni się bowiem od pozostałych obowiązujących ustaw procesowych. Z nich wszystkich wynika ogólna reguła stosowania prawa sprowadzająca się do twierdzenia, iż warunkiem prawidłowego zastosowania prawa materialnego (w tym przypadku paragrafu 50 ust.3 cytowanego rozporządzenia z dnia 22 grudnia 1999r.) jest należyte przeprowadzenie postępowania dowodowego. Tylko bowiem w takim wypadku możliwe jest rzeczywiste zbadanie przez sąd administracyjny legalności decyzji a nie opieranie się na intuicji bądź przypuszczeniach organów podatkowych. Z całą pewnością zaś nie jest wystarczające odpieranie zarzutów strony skarżącej argumentem, że w dacie dokonania odliczenia nie dysponowała ona oryginałem. Posługiwanie się nim przy wskazanych wyżej faktach ujawnionych w sprawie świadczyć może o nieuprawnionym ignorowaniu treści cytowanego wyżej paragrafu 51 ust.1 rozporządzenia. Mając na uwadze powyższe okoliczności na podstawie art. 145 par.1 pkt1 litera c oraz art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270) Sąd był uprawniony do uchylenia zaskarżonej decyzji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło