I SA/Łd 493/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA A. Cudak (spr.), Sędziowie NSA P. Janicki,, WSA P. Kowalski, Protokolant asystent sędziego I. Wędrak, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 30 listopada 2006 r. sprawy ze skargi K. P. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie stanowiska wierzyciela dotyczącego wniesionych zarzutów na prowadzenie egzekucji administracyjnej stwierdza nieważność zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego w S. z dnia [...] Nr [...] W dniu 24 sierpnia 2005 r. do organu egzekucyjnego Naczelnika Urzędu Skarbowego w S. wpłynęło pismo K. P., nazwane zażaleniem. W złożonym piśmie strona wniosła o uchylenie postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego w S. z dnia [...], nr [...], umarzającego postępowanie wszczęte jego wnioskiem z 18 lipca 2005 r., dotyczącym umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego wobec K. P., o zbadanie zasadności wszczęcia postępowania egzekucyjnego oraz o zobowiązanie organu egzekucyjnego do doręczenia stronie decyzji o wszczęciu egzekucji, jak i o jej zakończeniu. Jednocześnie postanowieniu temu skarżący zarzucił jego przedwczesność, a postępowaniu egzekucyjnemu naruszenie zasady bezpośredniości i zagwarantowania stronie udziału w sprawie. Wobec tego, że w treści powyższego pisma zobowiązany zakwestionował oprócz prawidłowości postanowienia z [...], również zasadność wszczęcia i prowadzenia postępowania egzekucyjnego, pismo to potraktowano w części jako zarzuty na prowadzone postępowanie egzekucyjne, podlegające rozpatrzeniu w trybie art. 34 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. - o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. z 2005 r., Dz. U. Nr 229, poz. 1954 ze zm.). `Organ egzekucyjny, działając zgodnie z art. 34 § 1 powołanej ustawy, przekazał pismem z 21 października 2005 r. zgłoszone zarzuty wierzycielowi – Naczelnikowi Urzędu Skarbowego w S., celem zajęcia stanowiska w tym zakresie. Naczelnik Urzędu Skarbowego w S. działając jako wierzyciel wydał w dniu [...]. postanowienie nr [...], w którym zgłoszone zarzuty uznał za nieuzasadnione. Od powyższego postanowienia zobowiązany pismem z dnia 1 grudnia 2005 r. wniósł zażalenie. Dyrektor Izby Skarbowej, po rozpatrzeniu złożonego zażalenia, postanowieniem z dnia [...] nr [...], podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie, utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W dniu 2 lutego 2006 r. zobowiązany K. P. złożył skargę na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi. Skarżący wniósł o zmianę zaskarżonego postanowienia poprzez przyjęcie, iż egzekucja została wdrożona przedwcześnie. Wskazał, iż w postanowieniu tym dokonano błędnej oceny stanu faktycznego oraz, że organ podatkowy działał w sposób podważający zaufanie podatnika. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy, podtrzymując stanowisko organu I instancji i organu odwoławczego w sprawie, wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Sąd administracyjny wyposażony został w funkcje kontrolne, co oznacza, że w przypadku zaskarżenia decyzji (postanowienia), Sąd ogranicza się do zbadania zgodności zaskarżonego rozstrzygnięcia z przepisami prawa (art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz.U. Nr 153, poz. 1269/ w związku z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm./). Przy czym, stosownie do treści art. 134 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zgodnie z art. 34 § 1 i 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2005 r., Dz. Nr 229, poz. 1954 z późn. zm.), zarzuty zgłoszone na podstawie art. 33 pkt 1-7, 9 i 10 tej ustawy, a przy egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym – także na podstawie art. 33 pkt 8, organ egzekucyjny rozpatruje po uzyskaniu stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów z tym, że w zakresie zarzutów, o których mowa w art. 33 pkt 1-5 wypowiedź wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążąca. Na postanowienie w sprawie stanowiska wierzyciela przysługuje zażalenie. W rozpatrywanej sprawie skarżąca spółka zgłosiła zarzuty na podstawie art. 33 pkt 2 powyższej ustawy. Wierzycielem w toczącym się postępowaniu egzekucyjnym jest Naczelnik Urzędu Skarbowego w S.. Równocześnie ten sam organ jest także organem egzekucyjnym prowadzącym postępowanie egzekucyjne. Zachodzi więc tożsamość podmiotów. Należy wskazać, iż nie jest celowe i dopuszczalne, aby ten sam podmiot (wierzyciel będący równocześnie organem egzekucyjnym) sam przedstawiał sobie swoje stanowisko w zakresie zgłoszonych zarzutów. Organ egzekucyjny będący równocześnie wierzycielem wyraża swoje stanowisko, co do zgłoszonych zarzutów w postanowieniu wydanym na podstawie art. 34 § 4 cytowanej ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (postanowieniu w sprawie zgłoszonych zarzutów), a nie w postanowieniu w sprawie stanowiska wierzyciela. Postanowienie w sprawie stanowiska wierzyciela może mieć miejsce jedynie, gdy wierzyciel nie jest równocześnie organem egzekucyjnym. Takie postanowienie zaś jest bezprzedmiotowe, gdy wierzyciel i organ egzekucyjny to ta sama jednostka organizacyjna - ten sam podmiot. Zbędnym i niecelowym było by rozpoznawanie przez organ egzekucyjny tego środka zaskarżenia po uzyskaniu od wierzyciela stanowiska w zakresie zarzutów wtedy, gdy zachodzi tożsamość pomiędzy tymi podmiotami. Zakładając racjonalność ustawodawcy nie sposób uznać za właściwą sytuację, że organ egzekucyjny, będąc jednocześnie wierzycielem, sam siebie prosi o zajęcie stanowiska, a następnie związany tym stanowiskiem rozstrzyga w przedmiocie zarzutów. Taki też pogląd w literaturze wyraził Z. Leoński (zob. R. Hauser, Z. Leoński Postępowanie egzekucyjne w administracji, Komentarz Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 2003, str. 105; także C. Grzybowski, Środki zaskarżenia w postępowaniu egzekucyjnym w administracji, Monitor Podatkowy 200, nr 2, s. 76). Stanowisko to również jest prezentowane w judykaturze (zob. wyrok NSA z dnia 11 października 2005 r., II FSK 609/05). W tej sytuacji Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji i art. 156 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. z 2000 roku, nr 98, poz. 1071), orzekł jak w sentencji. .