I SA/Łd 494/18
WyrokWSA w Łodzi2019-05-30
Skład orzekający: Tomasz Adamczyk, Joanna Grzegorczyk-Drozda, Joanna Tarno
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zawiadomienie podatnika o wszczęciu postępowania karnego skarbowego, mimo ustanowienia przez niego pełnomocnika, skutecznie zawiesza bieg terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego?Ratio decidendi
Doręczenie zawiadomienia o wszczęciu postępowania karnego skarbowego wyłącznie podatnikowi, który ustanowił pełnomocnika, nie jest skuteczne dla zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego. Uchybienie temu obowiązkowi oznacza brak ziszczenia się materialnoprawnego skutku zawieszenia biegu terminu przedawnienia, co prowadzi do przedawnienia zobowiązania podatkowego.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła określenia zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za I i III kwartał 2008 r. Organy podatkowe wielokrotnie uchylały i przekazywały sprawę do ponownego rozpatrzenia, ostatecznie określając zobowiązanie podatkowe. Strona skarżąca zarzuciła m.in. naruszenie przepisów postępowania oraz przedawnienie zobowiązań podatkowych. Kluczową kwestią stało się ustalenie, czy bieg terminu przedawnienia został skutecznie zawieszony w związku z wszczęciem postępowania karnego skarbowego.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. oraz poprzedzającą ją decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w Z. i umorzył postępowanie administracyjne.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Tomasz Adamczyk Sędziowie: Sędzia WSA Joanna Grzegorczyk-Drozda Sędzia WSA Joanna Tarno (spr.) Protokolant: Sekretarz sądowy Anna Jaworska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 maja 2019 r. sprawy ze skargi A. O. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. z dnia [...] r. nr UNP: [...] w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za I i III kwartał 2008r. 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w Z. z dnia [...] r. Nr [...] oraz umarza postępowanie administracyjne; 2. zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. na rzecz strony skarżącej kwotę 4.007 (cztery tysiące siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
I SA/Łd 494/18
UZASADNIENIE
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Ł. utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w Z. z dnia [...] określającą A.O. zobowiązanie w podatku od towarów i usług za: I kwartał 2008 r. w wysokości 4.330 zł oraz III kwartał 2008 r. w wysokości 9.218 zł,
W uzasadnieniu powyższej decyzji wskazano, że w wyniku kontroli i postępowania podatkowego, Naczelnik Urzędu Skarbowego w Z. stwierdził, że podatnik poprzez błędne ustalenie momentu powstania obowiązku podatkowego z tytułu wykonywanych usług transportowych oraz usług budowlanych (tj. w dacie wykonania usług, nie zaś z momentem ziszczenia się okoliczności określonych w nw. przepisach) naruszył art. 19 ust. 13 pkt 2 lit. a) i d) ustawy z dnia 11 marca 2004 r. podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54, poz. 535 ze zm.), dalej: "ustawa o VAT".
W tym stanie rzeczy Naczelnik Urzędu Skarbowego w Z. decyzją z dnia [...]sierpnia 2011 r. określił stronie zobowiązanie w podatku od towarów i usług za I kwartał 2008 r. w wysokości 44.527 zł oraz za III kwartał 2008 r. nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym w całości do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy w wysokości 32.384 zł.
W wyniku rozpatrzenia odwołania, decyzją z dnia [...] lutego 2012 r. Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. uchylił w całości decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w Z. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia, uznając, że zaskarżone rozstrzygnięcie zapadło w oparciu o niepełny materiał dowodowy. Jak bowiem ustalono - w sprawie wystąpił nowy dowód w postaci decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w P. z dnia [...] lipca 2009 r., zawierającej istotne ustalenia dotyczące transakcji zakupu paliwa dokonanych (m.in. w I kwartale 2008 r.) przez skarżącego od P.H.U. A.K., mające wpływ na dokonane przez stronę rozliczenie podatku naliczonego wynikającego z "pustych faktur" wystawionych przez ten podmiot.
Po ponownym przeprowadzeniu postępowania, decyzją z dnia [...] grudnia 2012 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w Z. określił stronie zobowiązanie za I kwartał 2008 r. w wysokości 54.168 zł oraz za III kwartał 2008 r. nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym w całości do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy w wysokości 32.384 zł.
Decyzją z dnia [...] maja 2013 r. Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. powtórnie uchylił decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w Z. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez ten organ, wskazując jednocześnie okoliczności stanu faktycznego, które należało zbadać przy ponownym rozpatrywaniu sprawy.
Decyzją z dnia [...] maja 2015 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w Z. określił stronie zobowiązanie podatkowe: za I kwartał 2008 r. w wysokości 4.330 zł, a za III kwartał 2008 r. w wysokości 9.218 zł.
Decyzją z dnia [...] grudnia 2015 r. organ odwoławczy po raz kolejny uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia.
Decyzją z dnia [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego w Z. określił stronie zobowiązania podatkowe w tej samej wysokości.
Utrzymując w mocy to ostatnie rozstrzygnięcie, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Ł. w pierwszej kolejności odniósł się do kwestii zawieszenia terminu przedawnienia podatkowego. Organ odwoławczy stwierdził, że w dacie wydawania rozstrzygnięcia przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w Z. możliwe było prowadzenie postępowania podatkowego za: I i III kwartał 2008 r., ponieważ zgodnie z art. 70 § 6 pkt 1 ustawy Ordynacja podatkowa (dalej: "O.p.") - bieg terminu przedawnienia przedmiotowych zobowiązań podatkowych uległ zawieszeniu z dniem wszczęcia postępowania karano skarbowego (m.in. w sprawie podania nieprawdy w deklaracjach VAT-7K za IV kwartał 2007 r. oraz za: I - IV kwartał 2008 r. i narażeniu na uszczuplenie podatku od towarów i usług na nieustaloną kwotę, tj. o przestępstwo skarbowe określone w art. 56 § 2 K.k.s. w związku z art. 6 § 2 K.k.s.).
Przechodząc do meritum, organ odwoławczy wskazał, że kwestią sporną w rozpoznawanej sprawie jest możliwość odliczenia przez stronę podatku naliczonego wynikającego z faktur VAT, w których jako wystawca figuruje Przedsiębiorstwo Handlowo-Usługowe A.K.
W celu ustalenia stanu faktycznego sprawy organ pierwszej instancji wykorzystał m. in. dowody pozyskane z różnych źródeł (Sądu Rejonowego, Prokuratury Okręgowej, organów kontroli skarbowej, organów podatkowych, organów ścigania), jak również przeprowadził dowód z przesłuchania strony (protokoły: z dnia 28 listopada 2013 r., z dnia 14 lipca 2015 r.) i świadka (D.S. - protokoły: z dnia 1 lipca 2013 r. i z dnia 10 lipca 2013 r.).
Organ odwoławczy wskazał, że w okresie objętym zaskarżoną decyzją, strona prowadziła działalność gospodarczą pod nazwą "A" A.O. Przedmiotem tej działalności była m. in.: rozbiórka i burzenie obiektów budowlanych, naprawa i konserwacja maszyn, obróbka i usuwanie odpadów innych niż niebezpieczne, transport drogowy towarów oraz wydobywanie żwiru i piasku. W analizowanym okresie podatnik odliczył podatek VAT naliczony wynikający z zaewidencjonowanych, a następnie wykazanych w deklaracji VAT-7K faktur VAT wystawionych przez Przedsiębiorstwo Handlowo-Usługo A.K.:
– z dnia 7 lutego 2008 r. (kwota netto: 19.020 zł; podatek VAT: 4.184,40 zł),
– z dnia 29 lutego 2008 r. (kwota netto: 24.800 zł; podatek VAT: 5.456 zł).
Organ odwoławczy wskazał, że z decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w P. z dnia [...] lipca 2009 r. określającej A.K. zobowiązania podatkowe za okres od stycznia 2007 r. do marca 2008 r. oraz określającej - na podstawie art. 108 ust. 1 ustawy o VAT - do zapłaty za ww. miesiące podatek VAT, wynika, że podmiot ten prowadził działalność gospodarczą pod nazwą Przedsiębiorstwo Handlowo-Usługowe A.K. w zakresie obrotu paliwami ciekłymi oraz odzieżą używaną. Za okres objęty kontrolą podatnik ten wykazał faktury zakupu paliwa od firm: Sprzedaż Paliw "B" M.P. (od stycznia 2007 r. do marca 2008 r.) oraz Hurtowa Sprzedaż "C" (w okresie styczeń - luty 2007 r.), które to faktury Dyrektor UKS w P. uznał za nierzetelne. Organ ustalił bowiem, że firma "B" nie prowadziła działalności gospodarczej polegającej na pośredniczeniu w obrocie paliwami oraz świadczeniu usług transportowych (co wynika z rozstrzygnięcia Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w S. z dnia [...] listopada 2008 r. wydanego dla M.P.), lecz została zarejestrowana w celu sporządzania faktur VAT. Firma ta bowiem ani nie nabywała paliwa od wskazanych przez nią dostawców tego towaru, ani nie posiadała własnego transportu przystosowanego do przewozu paliw płynnych.
Za fikcyjne uznano również transakcje, które miały mieć miejsce pomiędzy P.H.U. A.K. i uznaną za nieistniejącą firmą Hurtowa Sprzedaż "C", - o czym również jest mowa w decyzji Dyrektora UKS w P. z dnia [...]lipca 2009 r. Organ podkreślił, że w wyciągu z załącznika do tej decyzji, stanowiącego zestawienie faktur niedokumentujących rzeczywistych transakcji sprzedaży paliw ujętych w rejestrach sprzedaży VAT przez P.H.U. A.K. - wbrew zarzutom odwołania - znajdują się sporne faktury wystawione dla "A" A.O.
Organ odwoławczy wskazał, że w decyzjach z zakresu podatku od towarów i usług wydanych dla P.H.U. A. K. zakwestionowano cały podatek należny, wynikający z wystawionych przez ten podmiot faktur VAT dokumentujących sprzedaż paliwa, w tym na rzecz "A" A.O. Wykluczyć zatem należy, że firmy: Sprzedaż Paliw "B" M.P. i Hurtowa Sprzedaż "C" dokonywały jakichkolwiek dostaw towarów na rzecz P.H.U. A.K., nie prowadziły one bowiem - jak ustalono - faktycznej działalności gospodarczej w zakresie handlu paliwem, a wystawione przez nie faktury VAT nie dokumentowały faktycznych zdarzeń gospodarczych.
W tym kontekście organ zauważył, że podejrzany A.K. przyznał się do zarzucanego mu czynu (sprawie zapadł już prawomocny wyrok skazujący z dnia 27 września 2011 r. sygn. akt [...]).
Zdaniem organu nie sposób pominąć i tej okoliczności, że transakcje, które miały mieć miejsce pomiędzy stroną i A.K. były przedmiotem oceny sądów administracyjnych, w tym Naczelnego Sądu Administracyjnego w zakresie podatku od towarów i usług za III kwartał 2007 r. (wyrok z dnia 23 stycznia 2018 r. sygn. akt I FSK 660/16).
Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, że podatnik nie podpisał z P.H.U. A. K. żadnych umów handlowych, a jedynymi dokumentami potwierdzającymi dokonane transakcje są otrzymane faktury. Podatnik nie podjął żadnych czynności weryfikujących jakość paliwa, czy też sprawdzających rzetelność i wiarygodność kontrahenta, w szczególności czy ten posiada koncesje na handel paliwem. Podatnik nie zna ani danych personalnych kierowców, którzy mieli realizować dostawy paliwa w imieniu tego przedsiębiorstwa, ani pracowników tej firmy. Należności za paliwo regulował jedynie poprzez wpłaty gotówkowe do rak kierowców, bez sprawdzenia czy byli uprawnieni do odbioru pieniędzy w imieniu P.H.U. A.K.
Ponadto - wbrew argumentacji odwołania - wątpliwości może budzić także stała ilość paliwa wykazanego na fakturach bowiem – zdaniem organu - trudno pogodzić z logiką i doświadczeniem życiowym okoliczność, że potrzeby podatnika w ramach działalności gospodarczej były zawsze jednakowe oraz, że dysponował on zawsze tak ściśle określoną pojemnością zbiorników.
Zdaniem organu, obowiązkiem strony było zbadanie jakości przedmiotowego paliwa (co nie miało miejsca), bowiem gromadząc paliwo w zbiornikach strona spełniła wymogi dla uznania jej stacją zakładową.
W ocenie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. zebrany w sprawie materiał dowodowy stanowi wystarczającą podstawę do przyjęcia, że faktury VAT sygnowane przez Przedsiębiorstwo Handlowo-Usługo we A.K. nie odzwierciedlały rzeczywistych transakcji gospodarczych. Ustalony w sprawie stan faktyczny dowodzi, że podmiot ten nie dokonywał ani zakupu, ani sprzedaży towaru (paliwa). Pierwotnym źródłem towarów "nabytych" przez ww. P.H.U. A. K., a następnie przez A.O., miały być podmioty: Hurtowa Sprzedaż "C" i Sprzedaż Paliw "B" M.P. Firmy te w istocie nie prowadziły działalności gospodarczej, a jedynie wprowadzały do obrotu prawnego faktury VAT, które nie dokumentowały rzeczywistych zdarzeń gospodarczych, a uwiarygodnić miały jedynie obrót gospodarczy. Tak wiec wymienione podmioty nie dysponując paliwem, nie mogły sprzedać tego towaru podmiotowi gospodarczemu widniejącemu na fakturach jako ich odbiorca: R.H.U. A.K., który świadomie i czynnie uczestniczył we wprowadzaniu do obrotu prawnego fikcyjnych faktur wystawionych na rzecz kolejnych ogniw obrotu fakturowego, tj. m.in. na rzecz podatnika.
Zdaniem organu drugiej instancji w sprawie miał miejsce wyłącznie obrót fakturami, którym nie towarzyszyło ani nabycie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel, ani dalsza ich dostawa przez stronę. Podatnik nie wykazał przy tym, że posiadał towar z innych źródeł.
Powołując się na treść art. 86 ust. 1 ustawy o VAT, organ stwierdził, że prawo podatnika do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przy nabyciu towarów i usług, może być realizowane tylko w odniesieniu do faktycznie wykonanych czynności. Skoro zatem wystawieniu faktur nie towarzyszy w ogóle żadna dostawa towaru czy świadczenie usług przez podmiot je wystawiający, to nie ma znaczenia tzw. "dobra wiara" podmiotu widniejącego na tych fakturach jako nabywca. Nie sposób bowiem przyjąć, że podatnik odliczając podatek z takich faktur nie był świadomy swego oszukańczego działania czy nadużycia prawa
Zdaniem organu odwoławczego dokonane w sprawie ustalenia znajdują podstawę w zgromadzonym w postępowaniu materiale dowodowym, którego ocena została dokonana z godnie z art. 191 O.p. - w granicach swobodnej oceny dowodów, nie naruszając art. 121 § 1, art. 122, art. 187, art. 188 O.p.
Odpowiadając na zarzut bezpodstawnego oparcia się na fakturach wystawionych przez P.H.U. A.K. na rzecz "A" A.O. w roku 2007, Dyrektor Izby stwierdził, że pomimo iż faktury te nie dotyczą okresu objętego zaskarżoną decyzją, to w sposób wyraźny i jednoznaczny wskazują na specyfikę (charakter) aktywności P.H.U. A. K. oraz rolę jaką przedsiębiorstwo to odegrało w procederze wystawiania faktur niedokumentujących rzeczywistych transakcji, co niewątpliwie rzutuje na ocenę działalności tego podmiotu w późniejszym okresie.
Organ odwoławczy wyjaśnił również, że rozliczenie podatku od towarów i usług za III kwartał 2008 r. stanowi wyłącznie konsekwencję zmiany rozliczenia strony za II kwartał 2008 r. dokonanej przez organ pierwszej instancji decyzją z dnia [...] marca 2017 r. (utrzymaną w mocy przez Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. decyzją z dnia [...] maja 2018 r.).
Biorąc pod uwagę zebrany w sprawie materiał dowodowy, który – zdaniem organów – nie budzi wątpliwości co do działalności firm: Hurtowa Sprzedaż "C" i Sprzedaż Paliw "B" M.P. oraz P.H.U. A.K., Dyrektor Izby Administracji Skarbowej stwierdził, że przeprowadzenie dowodów wnioskowanych przez stronę byłoby bezcelowe, tym bardziej, że w aktach sprawy znajdują się już przesłuchania A.K. i organ pierwszej instancji podjął bezskuteczną próbę przesłuchania S.G.
Na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. z dnia [...] A.O. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, zarzucając:
I. naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy polegające na:
a) naruszeniu art. 121 O.p. poprzez prowadzenie postępowania podatkowego w sposób niestaranny i niemerytoryczny, a tym samym niebudzący zaufania do organów podatkowych, w szczególności poprzez przyjmowanie jako merytoryczną podstawę wydania decyzji m. in.:
– decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w P. z dnia [...]lipca 2009 r.
– decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w P. z dnia [...]września 2010 r.
– aktu oskarżenia z dnia [...] sierpnia 2011 r. skierowanego przeciwko A.K.;
– wyroku Sądu Rejonowego w K. z dnia 27 sierpnia 2011 r., sygn. akt [...];
– protokołu z rozprawy głównej przed Sądem Rejonowym w K. II Wydział karny z dnia 27 września 2011 r. sygn. akt. [...] w sprawie A.K.;
– protokołu z przesłuchania podejrzanego A.K. z dnia 26 maja 2011 r., sygn. akt [...] przed Prokuratorem Prokuratury Okręgowej w K.;
– faktur VAT wystawionych przez A.K. na rzecz strony w II, III i IV kwartale 2007 r.
b) naruszeniu art. 122 O.p. poprzez niepodjęcie wszelkich niezbędnych działań mających na celu ustalenie stanu faktycznego poprzez:
- nieprzeprowadzenie dowodu z zeznań A.K. na okoliczność wykonania czynności objętych fakturami wystawionymi w ramach współpracy ze skarżącym;
- nieprzeprowadzenie dowodu z zeznań J.Z. na okoliczność wykonania przez A.K. czynności objętych fakturami wystawionymi w ramach współpracy ze skarżącym;
- nieprzeprowadzenie dowodu z zeznań S.G. na okoliczność faktycznego prowadzenia działalności gospodarczej przez A.K. i dostarczania przez niego paliw swoim kontrahentom;
- nieprzeprowadzenie postępowania dowodowego w niniejszej sprawie, a jedynie poprzestaniu na włączeniu do materiału dowodowego dokumentów pochodzących od innych organów, przyjmując zawarte w nich twierdzenia za własne, bez poddawania ich jakiejkolwiek merytorycznej ocenie;
c) naruszeniu art. 187 oraz 188 O.p. poprzez przeprowadzenie przez organ podatkowy postępowania dowodowego w sposób wybiórczy oraz niekompletny w szczególności poprzez:
- nieprzeprowadzenie dowodu z zeznań A.K. na okoliczność wykonania przez A.K. czynności objętych fakturami wystawionymi w ramach współpracy z A.O.;
- nieprzeprowadzenie dowodu z zeznań J.Z. na okoliczność wykonania przez A.K. czynności objętych fakturami wystawionymi w ramach współpracy z A.O.;
- nieprzeprowadzenie dowodu z zeznań S.G. na okoliczność faktycznego prowadzenia działalności gospodarczej przez A.K. i dostarczania przez niego paliw swoim kontrahentom;
- bezpodstawne oparcie decyzji o treść aktu oskarżenia oraz prawomocnego wyroku skazującego A.K.;
- nieprzeprowadzenie postępowania dowodowego w niniejszej sprawie, a jedynie poprzestanie na włączeniu do materiału dowodowego dokumentów pochodzących od innych organów, przyjmując zawarte w nich twierdzenia za własne, bez poddawania ich jakiejkolwiek merytorycznej ocenie;
d) naruszenie art. 191 O.p. poprzez uznanie, że A.K. wystawiał skarżącemu faktury VAT stwierdzające czynności, które nie istniały i nie odzwierciedlały faktycznego przebiegu transakcji pomiędzy tymi dwoma podmiotami;
e) naruszenie art. 11 P.p.s.a. poprzez jego zastosowanie i uznanie, że organ w niniejszej sprawie związany jest treścią prawomocnego wyroku skazującego wydanego w dniu 27 września 2011 r. w sprawie o sygn. akt [...] wobec A.K., podczas gdy sentencja tego wyroku nie dotyczy żadnych transakcji dokonywanych pomiędzy A.K. a skarżącym, wobec czego wyrok ten nie może być dla organu wiążący w niniejszej sprawie;
II. naruszenie przepisów prawa materialnego mające istotny wpływ na wynik sprawy w postaci art. 59 § 1 pkt 9 w związku z art. 70 § 1 i § 6 oraz art. 70c w związku z art. 136 i art. 145 O.p. poprzez wydanie decyzji określającej zobowiązanie w podatku od towarów i usług za I i III kwartał 2008 r. podczas gdy zobowiązanie podatkowe za ten okres uległo przedawnieniu odpowiednio z końcem 2013 r., w związku z czym wygasło z początkiem 2014 r.
W związku z powyższym wniesiono o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i poprzedzającej ją decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w Z. oraz o zasądzenie kosztów postępowania.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podnosząc argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Najdalej idący zarzut skargi dotyczy przedawnienia zobowiązań podatkowych. . Zgodnie z art. 70 § 1 O.p. zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku.
Co do zasady termin przedawnienia zobowiązań w podatku od towarów i usług za I i III kwartał 2008 r. upływa z dniem 31 grudnia 2013 r. W omawianej sprawie zarówno decyzja Naczelnika Urzędu Skarbowego w Z. z dnia [...], jak i zaskarżona decyzja Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. z dnia [...] zostały wydane po tym terminie. Jednakże przed jego upływem, w dniu 10 czerwca 2010 r. zostało wszczęte dochodzenie w sprawie o przestępstwo skarbowe z art. 56 § 2 w związku z art. 6 § 2 K.k.s. polegające na podaniu nieprawdy w deklaracjach VAT-7K za IV kwartał 2007 r. oraz za: I - IV kwartał 2008 r. i narażeniu na uszczuplenie podatku od towarów i usług na nieustaloną kwotę. Pismem z dnia 20 listopada 2013 r., organ podatkowy I instancji na podstawie art. 70c O.p zawiadomił skarżącego, że bieg terminu przedawnienia przedmiotowych zobowiązań został zawieszony z dniem wszczęcia tego postępowania. Wymienione pismo zostało doręczone wyłącznie stronie w dniu 9 grudnia 2013 r. w trybie art. 150 O.p., mimo, że w omawianej sprawie strona ustanowiła pełnomocnika w osobie radcy prawnego A.P.
Dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy istotne znaczenie ma uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 marca 2019 r., I FPS 3/18, w której Sąd ten sformułował następujące tezy:
1. Dla skuteczności zrealizowania obowiązku wynikającego z art. 70c ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r. poz. 613 ze zm., dalej: Ordynacja podatkowa) zawiadomienie, o którym mowa w tym przepisie należy doręczyć pełnomocnikowi, który został ustanowiony w postępowaniu kontrolnym lub podatkowym, nawet jeżeli zawiadomienia tego dokonuje organ podatkowy, przed którym nie toczy się żadne postępowanie z udziałem pełnomocnika strony.
2. Uchybienie w realizacji powyższego obowiązku winno być traktowane jako brak ziszczenia się materialnoprawnego skutku przewidzianego w art. 70 § 6 pkt 1 Ordynacji podatkowej.
Uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego zawierające rozstrzygnięcie zagadnień prawnych budzących poważne wątpliwości w konkretnej sprawie sądowoadministracyjnej (art. 15 § 1 pkt 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - j.t. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm., zwanej dalej: "P.p.s.a."), wiążą w sprawie, w której zostały podjęte (art. 187 § 2 P.p.s.a.). Związanie uchwałą podjętą w konkretnej sprawie ma charakter indywidualny, ponieważ dotyczy tej właśnie sprawy. Uchwała konkretna nie wiąże bezpośrednio pozostałych składów w innych sprawach, wiąże natomiast dokonana tą drogą interpretacja przepisów prawa administracyjnego, w tym sensie, że składowi sądu administracyjnego, rozpoznającemu taką sprawę nie wolno samodzielnie przyjmować wykładni prawa odmiennej od tej, która została przyjęta przez skład poszerzony NSA.
Możliwość odstąpienia od stanowiska wyrażonego w uchwale przewiduje przepis art. 269 § 1 P.p.s.a., jeżeli sąd w toku rozpoznania sprawy nie podzieli stanowiska wyrażonego w uchwale. Wówczas może powstałe zagadnienie prawne przedstawić do rozstrzygnięcia odpowiedniemu składowi poszerzonemu (por. W. Chróścielewski, J.P. Tarno – Postępowanie administracyjne i postępowanie przed sądami administracyjnymi, Warszawa 2004, s. 516-517).
W niniejszej sprawie skład orzekający Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi podzielił stanowisko zaprezentowane w powołanej uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego.
Zgodnie z art. 70 § 6 pkt 1 O.p. bieg terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu, z dniem wszczęcia postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe, o którym podatnik został zawiadomiony, jeżeli podejrzenie popełnienia przestępstwa lub wykroczenia wiąże się z niewykonaniem tego zobowiązania.
Treść tego przepisu w zestawieniu z treścią w.w. uchwały NSA z dnia 18 marca 2019 r., I FPS 3/18, oznacza, że zawiadamiając wyłącznie podatnika, który w sprawie miał ustanowionego pełnomocnika w osobie radcy prawnego, organ nie zrealizował skutecznie obowiązku wynikającego z art. 70c O.p., naruszając jednocześnie ten przepis. Uchybienie w realizacji tego obowiązku powinno być traktowane jako brak ziszczenia się materialnoprawnego skutku zawieszenia biegu terminu przedawnienia przewidzianego w art. 70 § 6 pkt 1 O.p.
Powyższe oznacza, że orzekając w niniejszej sprawie w 2017 i 2018 roku organy nie były już uprawnione do wydania decyzji wymiarowych.
Stwierdzając naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, Sąd stwierdził również podstawę do umorzenia postępowania administracyjnego.
Z tych względów na podstawie art. 145 § 3, art. 200 i 205 P.p.s.a. Sąd orzekł jak w sentencji.
k.ż.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło