I SA/Łd 494/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Cezary Koziński (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Wiktor Jarzębowski Sędzia NSA Paweł Janicki Protokolant: specjalista Alina Kaczmarek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 stycznia 2020 r. sprawy ze skargi B. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie ustalenia wysokości łącznego zobowiązania pieniężnego za 2018r. 1. oddala skargę; 2. przyznaje i nakazuje wypłacić z funduszu Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi adwokatowi M. K. P. kwotę 60 (sześćdziesiąt) złotych powiększoną o kwotę podatku od towarów i usług tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej stronie skarżącej z urzędu. Zaskarżoną decyzją z [...] r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta S. z [...]r., którą ustalono B. P. i J.P. wysokość łącznego zobowiązania pieniężnego za rok 2018 w kwocie 312,00 zł. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, iż J. P. i B. P. są współwłaścicielami nieruchomości położonej w S. przy ul. A, oznaczonej jako działka nr 26, jednostka ewidencyjna: S. - miasto, obręb: 9 - (101401_1.0009), w 1/2 części udziału każdy z nich. W skład nieruchomości wchodzą: użytki gruntowe o powierzchni 0,0399 ha oznaczone symbolem "B" jako tereny mieszkaniowe i grunty orne klasy bonitacyjnej Rlllb o powierzchni 0,1376 ha; budynek mieszkalny o powierzchni zabudowy 87,00 m2 i budynek nieokreślony o powierzchni zabudowy 34,00 m2. Organ pierwszej instancji przyjął też, jako wiarygodne i prawidłowe pod względem faktycznym i prawnym, dane wynikające z informacji podatkowej złożonej w dniu 14 stycznia 2019r. przez B. P., w której zadeklarował on do opodatkowania podatkiem od nieruchomości, oprócz budynku mieszkalnego, także budynek pozostały, którego istnienie kwestionuje J. P.. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. przytoczyło treść przepisu art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz.U. z 2019r., poz. 725 ze zm.), podkreślając, że organ podatkowy nie może pomijać danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków, która jest urzędowym dokumentem stanowiącym źródło informacji faktycznych wykorzystywanych w postępowaniu podatkowym. Podważenie danych ewidencyjnych, bądź ich zmiana, może nastąpić w postępowaniu prowadzonym przez organ ewidencyjny, którym jest właściwy starosta. W związku z tym – zdaniem organu odwoławczego - podatnicy nie mogą przed organem podatkowym skutecznie podważać danych ewidencji gruntów i budynków. W odniesieniu do solidarnej odpowiedzialności podatników za zobowiązanie podatkowe, Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało na art. 3 ust. 4 ustawy z dnia 12 stycznia 1991r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz.U. z 2018r., poz. 1445 ze zm. - dalej: u.p.o.l.), zgodnie z którym jeżeli nieruchomość lub obiekt budowlany stanowi współwłasność lub znajduje się w posiadaniu dwóch lub więcej podmiotów, to stanowi odrębny przedmiot opodatkowania, a obowiązek podatkowy od nieruchomości lub obiektu budowlanego ciąży solidarnie na wszystkich współwłaścicielach lub posiadaczach. Analogiczne unormowanie – jak podkreślił organ odwoławczy - zawiera art. 3 ust. 5 ustawy z dnia 15 listopada 1984r. o podatku rolnym (Dz.U. z 2017r., poz. 1892 ze zm. - dalej; u.p.r.), zgodnie z którym, jeżeli grunty, o których mowa w art. 1, stanowią współwłasność lub znajdują się w posiadaniu dwóch lub więcej podmiotów, to stanowią odrębny przedmiot opodatkowania podatkiem rolnym, a obowiązek podatkowy ciąży solidarnie na wszystkich współwłaścicielach (posiadaczach). W ocenie SKO, nieruchomość, która stanowi współwłasność, jest odrębnym przedmiotem opodatkowania, a obowiązek podatkowy obciąża solidarnie wszystkich współwłaścicieli. Istota solidarnego obowiązku podatkowego sprowadza się do tego, że wszyscy współwłaściciele są obowiązani do płacenia zobowiązania pieniężnego od nieruchomości wspólnej, ale zapłacenie całego zobowiązania przez jednego lub kilku z nich powoduje wygaśnięcie zobowiązania podatkowego w stosunku do wszystkich. Oznacza to, że J. P., jako współwłaściciel nieruchomości opisanej wyżej, nie może uchylić się od wspólnej odpowiedzialności solidarnej z B. P. za zobowiązanie pieniężne wynikające z decyzji Prezydenta Miasta S. z dnia [...]r. w sprawie ustalenia wysokości łącznego zobowiązania pieniężnego za rok 2018. Mając to na względzie organ odwoławczy uznał, że nie jest możliwe wyłączenie solidarnej odpowiedzialności podatników i podział zobowiązania pieniężnego na dwie równe kwoty, którymi można by obciążyć każdego ze współwłaścicieli nieruchomości stosownie do posiadanego udziału. W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi B. P. zarzucił, iż decyzja wnikliwie przeprowadzona na podstawie złożonego przez niego odwołania jest sprzeczna z prawem, gdyż brak jest dokumentu prawnego umocowania współwłaściciela. Ponadto skarżący domaga się przedstawienia dokumentacji co do gruntów o powierzchni 399 m2 i zarzuca bezpodstawne naliczenie podatku od kuchni letniej – budynku o powierzchni 20,1 m2, wskazując, że nie jest to komórka na drewno. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Pełnomocnik skarżącego na rozprawie w dniu 14 stycznia 2020 r. zarzucił dodatkowo organom podatkowym naruszenie w sprawie art. 77 § 1 w związku z art. 7 i art. 8 Kodeksu postępowania administracyjnego, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu podatkowego pierwszej instancji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uznał wniesioną skargę za niezasadną. Na wstępie wskazać należy, iż Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. nie mogło naruszyć i nie naruszyło wskazanych przez pełnomocnika skarżącego przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, gdyż w postępowaniu podatkowym nie stosuje się przepisów tej ustawy, ale ustawę z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2019 r., poz. 900 ze zm.). Z akt sprawy wynika, że Prezydent Miasta S. w decyzji z dnia [...]r. ustalił B. P. i J. P. wysokość łącznego zobowiązania pieniężnego za rok 2018 w kwocie 312,00 zł, z czego z tytułu podatku od nieruchomości: w kwocie 131,67 zł od gruntów pozostałych o powierzchni 399,00 m2; w kwocie 71,28 zł od budynku mieszkalnego o powierzchni użytkowej 99,00 m2; w kwocie 73,16 zł od pozostałego budynku o powierzchni użytkowej 20,1 m2 oraz podatek rolny od 0,1376 ha fiz. gruntów ornych w kwocie 36,11 zł. Wydanie takiej decyzji jest zgodne z art. 6c ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym, który w ust. 1 stanowi, że osobom fizycznym, na których ciąży obowiązek podatkowy w zakresie podatku rolnego oraz jednocześnie w zakresie podatku od nieruchomości lub podatku leśnego dotyczący przedmiotów opodatkowania położonych na terenie tej samej gminy, wysokość należnego zobowiązania podatkowego pobieranego w formie łącznego zobowiązania pieniężnego ustala organ podatkowy w jednej decyzji (nakazie płatniczym), z zastrzeżeniem ust. 2; a zgodnie z ust. 2 tego artykułu łączne zobowiązanie pieniężne należne od przedmiotów opodatkowania stanowiących współwłasność lub znajdujących się w posiadaniu dwóch lub więcej osób fizycznych ustala się w odrębnej decyzji (nakazie płatniczym), który wystawia się na któregokolwiek ze współwłaścicieli (posiadaczy). Jeżeli gospodarstwo rolne prowadzi w całości jedna z tych osób, nakaz płatniczy wystawia się na tę osobę. Opodatkowaniu podatkiem rolnym podlegają grunty sklasyfikowane w ewidencji gruntów i budynków jako użytki rolne lub jako grunty zadrzewione i zakrzewione na użytkach rolnych, z wyjątkiem gruntów zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej innej niż działalność rolnicza (art. 1 ustawy o podatku rolnym). Podstawę opodatkowania podatkiem rolnym stanowi: dla gruntów gospodarstw rolnych - liczba hektarów przeliczeniowych ustalana na podstawie powierzchni, rodzajów i klas użytków rolnych wynikających z ewidencji gruntów i budynków oraz zaliczenia do okręgu podatkowego; dla pozostałych gruntów - liczba hektarów wynikająca z ewidencji gruntów i budynków (art. 4 ust. 1 ustawy o podatku rolnym). Z kolei podatkiem od nieruchomości objęte są m.in. grunty oraz budynki lub ich części (art. 2 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych). Przez użyte w ustawie określenia: użytki rolne, lasy, nieużytki, użytki ekologiczne, grunty zadrzewione i zakrzewione, grunty zadrzewione i zakrzewione na użytkach rolnych, grunty pod wodami powierzchniowymi płynącymi, grunty pod morskimi wodami wewnętrznymi - rozumie się grunty sklasyfikowane w ten sposób w ewidencji gruntów i budynków (art. 1a ust. 3 ww. ustawy). Opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości nie podlegają użytki rolne, grunty zadrzewione i zakrzewione na użytkach rolnych lub lasy, z wyjątkiem zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej (art. 2 ust. 2 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych). Słusznie zatem podkreśliło Samorządowe Kolegium Odwoławcze, że zgodnie z art. 21 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne podstawę wymiaru podatków i świadczeń stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. W związku z tym należy przyjąć, że ewidencja gruntów i budynków jest urzędowym źródłem informacji faktycznych wykorzystywanych w postępowaniach podatkowych i dane zawarte w tej ewidencji mają decydujące znaczenie dla opodatkowania gruntów rolnych i budynków. Organ podatkowy nie ma możliwości przyjęcia za podstawę opodatkowania innych danych, niż te wykazane w ewidencji gruntów i budynków. Należy także podkreślić, iż z akt sprawy nie wynika aby podatnicy skutecznie zakwestionowali dane wynikające z ewidencji gruntów i budynków. W aktach sprawy znajduje się zawiadomienie Starostwa Powiatowego w S. z dnia 25 maja 2018 r. o zmianach ewidencji gruntów po modernizacji dla jednostki 229 – gruntowej, S. – miasto, obręb: 9-(101401_1.0009) należącej do J. P. i B. P.. Wobec tego organy podatkowe zasadnie uznały, że w zakresie ustalenia podatku rolnego i podatku od nieruchomości należało uwzględnić dane wynikające z ewidencji gruntów i budynków, prowadzonej przez Starostwo Powiatowe w S.. Z ewidencji tej jednoznacznie wynika, iż w skład działki nr 26 pod adresem A 69, [...] S., wchodzą tereny mieszkalne "B" o pow. uż. 0,0399 ha i grunty orne "RIIIb" o pow. uż. 0,1376 ha, a na działce tej usytuowany jest budynek jednorodzinny o pow. zabudowy 87 m2 oraz budynek nie określony o pow. zabudowy 34 m2. Przy opodatkowaniu powierzchni użytkowej budynków organ podatkowy uwzględnił dane przedstawione przez skarżącego w informacji w sprawie podatku od nieruchomości na 2018 rok, przyjmując dla budynku mieszkalnego powierzchnię użytkową 99,00 m2, a dla pozostałego budynku powierzchnię użytkową 20,1 m2. Dla opodatkowania tego ostatniego budynku bez znaczenia były ustalenia co do jego charakteru – czy była to tzw. letnia kuchnia, czy też komórka na drewno. Sąd w tym składzie orzekającym w pełni podziela pogląd Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S., że jeżeli strona (podatnik) kwestionuje dane zawarte w ewidencji gruntów, to najpierw musi wystąpić o ich korektę w trybie przewidzianym w ustawie Prawo geodezyjne i kartograficzne, a następnie, w przypadku uwzględnienia jej zastrzeżeń, na podstawie zmienionych danych w ewidencji może wystąpić o wzruszenie decyzji ostatecznej ustalającej wysokość zobowiązań podatkowych. Skarżący nie podważył także danych ewidencji gruntów i budynków w zakresie wskazanej tam współwłasności nieruchomości. W związku z tym, jeżeli nieruchomość stanowi przedmiot współwłasności obowiązek podatkowy, obejmujący powyższe podatki, ciąży solidarnie na wszystkich współwłaścicielach Żaden z przepisów nie pozwala na dokonywanie podziału kwoty należności podatkowych na części odpowiadające udziałom we współwłasności poszczególnych współwłaścicieli. Z zasady odpowiedzialności solidarnej wynika zaś, że zapłata podatku przez jednego ze współwłaścicieli, zwalnia pozostałych (zob. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 27 listopada 2012 r. o sygn. akt III SA/Po 910/12, LEX nr 1241997). Wystawienie decyzji na jednego ze współwłaścicieli nieruchomości przy jednoczesnym oznaczeniu w decyzji drugiego ze współwłaścicieli nieruchomości nie narusza przepisów art. 6c ustawy o podatku rolnym oraz art. 92 § 2 Ordynacji podatkowej (por. wyrok WSA w Lublinie z dnia 19 maja 2017 r. o sygn. akt I SA/Lu 22/17, LEX nr 2431390). Z tych względów Sąd uznał zarzuty skargi za niezasadne i na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.), skargę oddalił.