I SA/Łd 501/04

WyrokWSA w Łodzi2004-12-21

Skład orzekający: Sędzia NSA J. Brolik, Sędzia NSA A. Cudak, Asesor C. Koziński

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy podatnikowi przysługuje zwrot kwoty wydatkowanej na zakup kasy rejestrującej, jeśli rozpoczął ewidencjonowanie obrotu po terminie określonym w przepisach, mimo że opóźnienie było niezawinione?
Ratio decidendi
Podatnikowi nie przysługuje zwrot kwoty wydatkowanej na zakup kasy rejestrującej, jeśli nie rozpoczął ewidencjonowania obrotu w terminie określonym w przepisach. Przepisy prawa podatkowego mają charakter zobiektywizowany, a brak spełnienia warunku rozpoczęcia ewidencjonowania w terminie obliguje organ podatkowy do odmowy uwzględnienia wniosku. Termin ten ma charakter materialnoprawny i nie podlega przywróceniu.
Stan faktyczny
Podatnik B. N. złożył wniosek o zwrot kwoty wydatkowanej na zakup kasy rejestrującej. Naczelnik Urzędu Skarbowego w P. odmówił zwrotu, a Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. utrzymał tę decyzję w mocy. Skarżący zarzucił niepełną ocenę materiału dowodowego i pominięcie jego starań w celu terminowego zainstalowania kasy. Podstawowym zarzutem było uchybienie terminowi rozpoczęcia ewidencjonowania obrotu kasą fiskalną, które nastąpiło po 1 stycznia 2004 r.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA J. Brolik, Sędzia NSA A. Cudak (spr.), Asesor C. Koziński, Protokolant T. Naraziński, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 grudnia 2004 r. sprawy ze skargi B. N. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie nie uwzględnienia wniosku strony w sprawie zwrotu kwoty wydatkowanej na zakup kasy rejestrującej oddala skargę Naczelnik Urzędu Skarbowego w P. nie uwzględnił wniosku podatnika B. N. z dnia [...] w sprawie zwrotu kwoty wydatkowanej na zakup kasy rejestrującej i decyzją z dnia [...] odmówił zwrotu kwoty wydatkowanej na zakup kasy rejestrującej. Dyrektor Izby Skarbowej w Ł., po rozpoznaniu odwołania podatnika, decyzją z dnia [...] utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu wskazano, że podatnicy, którzy rozpoczęli ewidencjonowanie obrotu za pomocą kas rejestrujących nie później niż w obowiązujących terminach, mają prawo na postawie art. 29 ust. 2c ustawy o podatku od towarów i usług oraz podatku akcyzowym do częściowego zwrotu kwoty wydatkowanej na ich zakup. Na mocy rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 17 marca 2003 r. w sprawie limitów odliczeń kwot wydatkowanych na zakup kas o zastosowaniu specjalnym ( Dz. U. Nr 50, poz. 425), podatnicy świadczący usługi w zakresie przewozu osób i ładunków taksówkami, uzyskali prawo do korzystnych limitów odliczeń, wyższych od obowiązujących dla pozostałych podatników. Zgodnie z § l ust. l pkt l rozporządzenia w przypadku kas o zastosowaniu specjalnym zintegrowanych w jednej obudowie lub połączonych złączem stałym z taksometrem, limit odliczeń wynosi 61% ceny zakupu kasy (bez podatku od towarów i usług). Możliwość uzyskania zwrotu części kwoty wydatkowanej na zakup kasy rejestrującej, o której mowa w tych przepisach wymagało spełnienia szeregu warunków, m.in. takich jak: 1) rozpoczęcia ewidencji nie później niż l stycznia 2004r., 2) posiadania dowodu zapłaty całej należności za kasę rejestrującą, 3) rozpoczęcia ewidencjonowania przy pomocy kasy o zastosowaniu specjalnym, której parametry określone są w rozporządzeniu Ministra Finansów z dnia 4 lipca 2002 r. w sprawie kryteriów i warunków technicznych, którym muszą odpowiadać kasy rejestrujące, oraz warunków stosowania tych kas przez podatników (Dz. U. Nr 108, poz. 948 z późn. zm.), 4) przed dniem l stycznia 2004r. dokonania fiskalizacji kasy (w punkcie serwisowym wskazanym przez sprzedawcę). Podstawowym warunkiem pozwalającym na skorzystanie z powyższej ulgi było terminowe zainstalowanie kasy fiskalnej i rozpoczęcie ewidencji obrotu z jej zastosowaniem. Skarżący, prowadząc usługi w zakresie przewozu osób i ładunków taksówkami, obowiązany był rozpocząć ewidencjonowanie za pomocą kasy fiskalnej z dniem 1 stycznia 2004 r. Ze złożonego przez podatnika zawiadomienia o miejscu instalacji kasy wynika, iż zainstalowanie i fiskalizacja kasy, nastąpiło w dniu 29 stycznia 2004 r., zatem bezspornie zaistniało uchybienie terminowi rozpoczęcia ewidencjonowania obrotu za pomocą kasy. Wniosek strony z dnia 18 grudnia 2003 r. o odroczenie terminu zainstalowania kasy fiskalnej do dnia l maja 2004 r., decyzją Naczelnika Urzędu Skarbowego w P., Nr [...] z dnia [...] został załatwiony odmownie. Odbiór wskazanej decyzji potwierdziła żona podatnika w dniu 31 grudnia 2003 r. Powyższą decyzję strona zaskarżyła w całości do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, zarzucając niepełną ocenę zgromadzonego materiału dowodowego, nie uwzględnienie faktów i zdarzeń mających zdaniem podatnika zasadniczy wpływ na niezawinione opóźnienie terminu instalacji urządzenia fiskalnego, a także pominięcie szczególnej staranności strony w bieżącym informowaniu organu podatkowego o zaistniałych okolicznościach i zdarzeniach. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzających ją decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w P. W uzasadnieniu stwierdził, że zaistniała sytuacja powstała na skutek wydania przez organ podatkowy I instancji decyzji Nr [...] z dnia [...] w sprawie odmowy przesunięcia terminu rozpoczęcia ewidencji obrotu za pomocą kasy fiskalnej. Skarżący zarzuca, iż w tej decyzji wzięto pod uwagę wyłącznie jego sytuację finansową i pierwotne przepisy dotyczące terminu instalacji urządzeń fiskalnych. Natomiast nie uwzględniono kolejnych zmian w prawie podatkowym, dotyczących przesunięcia terminu instalacji tych urządzeń oraz sytuacji w firmach uprawnionych do instalacji kas fiskalnych w taksówkach. Wyjaśnił, iż poinformował właściwy urząd o zaistniałej sytuacji oraz, że wystąpił z wnioskiem o przesunięcie terminu instalacji kasy fiskalnej w swojej taksówce podając jednocześnie, iż używany taksometr posiada świadectwo legalizacji ważne do 09 czerwca 2005 r. Do wniosku dołączył również potwierdzenie złożonego zamówienia oraz wpłaty zaliczki na poczet zakupu w firmie A w Ł. ze wskazanym przez tą firmę terminem realizacji zamówienia. Skarżący nadmienia, że zarówno we wniosku z dnia 18 grudnia 2003 r., jak też w toku postępowania wyjaśniającego przedkładał, dowody o braku winy z jego strony w niedotrzymaniu terminu. Brak decyzji odmownej do dnia 31 grudnia 2003r. uznał za zgodę na przesunięcie terminu instalacji urządzenia fiskalnego. Ponadto podaje, że po otrzymaniu decyzji odmownej w dniu 05 stycznia 2004 r. zaniechał świadczenia usług przewozu osób do czasy realizacji zamówienia. W dniu 15 stycznia 2004 r. zawiadomił Urząd Skarbowy w P. o fakcie otrzymania urządzenia fiskalnego i terminie rozpoczęcia ewidencjonowania obrotu za pomocą kasy fiskalnej z dniem 30 stycznia 2004 r. oraz, że ufiskalnienie urządzenia nastąpiło 29 stycznia 2004 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna albowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa materialnego ani przepisów postępowania. Na wstępie trzeba podkreślić, że zgodnie z art. 29 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług oraz podatku akcyzowym podatnicy sprzedający towary i świadczący usługi, w tym również w zakresie handlu i gastronomii, na rzecz osób fizycznych nie prowadzących działalności gospodarczej oraz osób fizycznych prowadzących działalność gospodarczą w formie indywidualnych gospodarstw rolnych, są obowiązani do prowadzenia ewidencji obrotu i kwot podatku należnego przy zastosowaniu kas rejestrujących. W ustępie drugim tego przepisu przewidziano sankcje dla podatników naruszających ten obowiązek polegającą na tym, że do czasu rozpoczęcia ewidencji obrotu i kwot podatku należnego przy zastosowaniu kas rejestrujących, tracą prawo do obniżenia podatku należnego o kwotę stanowiącą równowartość 30% podatku naliczonego przy nabyciu towarów i usług. Jednocześnie, aby złagodzić ciężar finansowy, poniesiony przy zakupie kas rejestrujących ustawodawca przewidział możliwość częściowej rekompensaty poniesionego wydatku. Stosownie do treści art. 29 ust. 2 b) ustawy o podatku od towarów i usług mogą odliczyć od podatku kwotę wydatkowaną na zakup każdej z kas rejestrujących zgłoszonych na dzień rozpoczęcia (powstania obowiązku) ewidencjonowania w wysokości 50% jej ceny zakupu (bez podatku od towarów i usług), nie więcej jednak niż 2.500 zł. Natomiast, zgodnie z art. 29 ust. 2 c) powyższej ustawy podatnicy wykonujący wyłącznie czynności zwolnione od podatku lub podatnicy zwolnieni od podatku na podstawie art. 14 ust. 1, 5 lub 6, mają prawo zwrotu wyżej wspomnianej kwoty na rachunek bankowy podatnika w terminie do 25 dnia od daty złożenia wniosku przez podatnika. Warto podkreślić, że na podstawie rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 17 marca 2003 r. w sprawie limitów odliczeń kwot wydatkowanych na zakup kas o zastosowaniu specjalnym (Dz. U. Nr 50, poz. 425) dla podatników świadczących usługi w zakresie przewozu osób i ładunków taksówkami limit odliczeń od podatku należnego przysługuje w wysokości 61% ceny zakupu kasy (bez podatku od towarów i usług) - w przypadku kas rejestrujących o zastosowaniu specjalnym, w rozumieniu rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 4 lipca 2002 r. w sprawie kryteriów i warunków technicznych, którym muszą odpowiadać kasy rejestrujące, oraz warunków stosowania tych kas przez podatników (Dz. U. Nr 108, poz. 948), zintegrowanych w jednej obudowie lub połączonych złączem stałym z taksometrem. Jednakże powyższe prawo do odliczenia lub zwrotu części kwoty poniesionej na zakup kasy rejestrującej nie ma charakteru bezwarunkowego. Ponieważ wspomniane przepisy przewidują, że w częściowych zakresie budżet państwa sfinansuje wydatek poniesiony przez podatnika, obowiązujące przepisy określają, jakie warunki podatnik musi spełnić, aby skorzystać z możliwości zwrotu. Przy czym należy podkreślić, że unormowania te są bezwzględnie obowiązujące i nie są skonstruowane na zasadzie swobodnego uznania administracyjnego. Ponadto tak jak wszystkie przepisy prawa podatkowego mają charakter obiektywny. W związku z tym bez znaczenia są przyczyny nie spełnienia określonego warunku oraz wina, czy też brak winy podatnika. Jednym z podstawowych warunków umożliwiających zwrot wydatku, przewidzianym w art. 29 ust. 2 b) i ust. 2 c) ustawy o podatku od towarów i usług jest rozpoczęcie ewidencjonowania obrotu przy pomocy kas rejestrujących w obowiązujących terminach. Również rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 23 grudnia 2002 r. w sprawie kas rejestrujących (Dz. U. Nr 234, poz. 1971 z późn. zm.) w § 10 ust. 2 potwierdza, że rozpoczęcie ewidencjonowania nie później niż w obowiązującym terminie jest jednym z podstawowych warunków. Zgodnie z § 2 pkt 2 powyższego rozporządzenia, usługi przewozu osób i ładunków taksówkami osobowymi i bagażowymi były zwolnione z obowiązku ewidencjonowania do dnia 31 grudnia 2003 r. Zatem obowiązek ewidencjonowania obrotu przy pomocy kas rejestrujących istniał w stosunku do podatnika od dnia 1 stycznia 2004 r. Okolicznością pozostającą poza sporem jest to, że podatnik B. N. uchybił wskazanemu wyżej terminowi. Rozpoczął bowiem ewidencje obrotu przy pomocy kasy rejestrującej po dacie 1 stycznia 2004 r. Tym samym nie został spełniony podstawowy warunek zwrotu przez urząd skarbowy wydatku poniesionego na zakup kasy rejestrującej. Skarżący w swym środku zaskarżenia nie kwestionuje opóźnienia w instalacji urządzenia. Podnosi przede wszystkim, że uchybienie terminu było niezawinione przez niego, a ponadto jego działanie cechowało szczególna staranność. W związku z powyższym należy ponownie podkreślić, że przepisy prawa podatkowego mają charakter zobiektywizowany. Zatem bez znaczenia dla zasadności niniejszej skargi jest ewentualny brak winy podatnika w uchybieniu terminu. Ponadto należy wskazać, że redakcja przepisu art. 29 ust. 2 c) ustawy o podatku od towarów i usług oraz § 10 ust. 2 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 23 grudnia 2002 r. w sprawie kas rejestrujących, nie pozostawia swobody decyzyjnej organowi podatkowemu. Tenże organ, rozpoznając wniosek podatnika, zobowiązany jest jedynie do stwierdzenia, czy zostały spełnione wszystkie przesłanki przewidziane przez te przepisy. Brak spełnienia jednego z tych warunków obliguje organ podatkowy do podjęcia decyzji odmawiającej uwzględnienia wniosku podatnika. Należy również dodać, że termin określony w art. 29 ust. 2 c) ustawy o podatku od towarów i usług ma charakter materialnoprawny. Oznacza to, że termin ten nie może zostać przywrócony w trybie przewidzianym w Ordynacji podatkowej. Uwzględniając powyższe Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) oddalił skargę.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło