I SA/Łd 509/14

PostanowienieWSA w Łodzi2014-11-21

Skład orzekający: Małgorzata Kowalska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy ponowny wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych może zostać uwzględniony, jeśli strona nie wykazała zmiany swojej sytuacji materialnej od czasu prawomocnego oddalenia poprzedniego wniosku i nadal nie udokumentowała niezbędnych kosztów utrzymania?
Ratio decidendi
Sąd odmówił przyznania prawa pomocy, ponieważ skarżąca nie wykazała zmiany swojej sytuacji materialnej od czasu prawomocnego oddalenia poprzedniego wniosku. Mimo wezwań, nie udokumentowała ona wysokości ponoszonych kosztów utrzymania ani wydatków na leki i leczenie, co uniemożliwiło wykazanie przesłanek uzasadniających zwolnienie od kosztów sądowych. Prawomocne postanowienie w przedmiocie prawa pomocy wiąże sąd, a ponowne rozstrzygnięcie jest dopuszczalne jedynie w przypadku wystąpienia nowych okoliczności zasadniczo zmieniających sytuację materialną strony.
Stan faktyczny
Skarżąca złożyła skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. dotyczącą podatku od nieruchomości. W trakcie postępowania złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Wniosek ten został prawomocnie oddalony z powodu niewykazania przez skarżącą jej trudnej sytuacji materialnej i braku udokumentowania dochodów oraz wydatków. Po oddaleniu wniosku, skarżąca złożyła kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy, jednak nadal nie przedstawiła wymaganych dokumentów.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono skarżącej H. G. prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 21 listopada 2014 roku Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale I Małgorzata Kowalska po rozpoznaniu w dniu 21 listopada 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku H. G. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi H. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] roku nr [...] w przedmiocie: podatku od nieruchomości za 2014 roku p o s t a n a w i a: odmówić skarżącej H. G. prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. W dniu 31 marca 2014 roku H. G. wystąpiła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi ze skargą na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] roku w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2014 rok. Postanowieniem z 11 czerwca 2014 roku Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi odmówił skarżącej przyznania prawa pomocy argumentując, że z wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika jedynie, że wnioskodawczyni prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z mężem. Małżonkowie zamieszkują w domu, którego wnioskodawczyni jest współwłaścicielką. Źródłem ich utrzymania są emerytury netto w łącznej wysokości 1.950 zł miesięcznie. Skarżąca mimo wezwania nie udokumentowała jednak wysokości posiadanych na utrzymanie dochodów ani niezbędnych kosztów utrzymania i wydatków na leki i leczenie, na które wskazywała we wniosku o prawo pomocy co skutkowało niewykazaniem przesłanek uzasadniających przyznanie wnioskowanego zwolnienia od kosztów sądowych. Po uprawomocnieniu się powyższego rozstrzygnięcia, w odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego, w dniu 29 września 2014 roku do sądu wpłynął ponownym wnioskiem skarżącej o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W złożonym na urzędowym formularzu PPF oświadczeniu o stanie rodzinnym majątku i dochodach wnioskodawczyni wskazała, że co prawda prowadzi z mężem wspólne gospodarstwo domowe, którego źródłem utrzymania są ich emerytury w łącznej wysokości ok. 1950 zł miesięcznie jednak mąż nie pomaga jej finansowo i swoje pieniądze przeznacza na swoje utrzymanie i częściowo na opłaty za mieszkanie. Wnioskodawczyni określiła miesięczne koszty związane z utrzymaniem mieszkania na kwotę rzędu 660 zł. Zarządzeniem z 17 października2014 roku skarżąca ponownie została zobowiązana do udokumentowania wysokości miesięcznych wydatków eksploatacyjnych swojego gospodarstwa domowego oraz wydatków na leki, na które wskazuje w swoim wniosku o prawo pomocy. Powyższe wezwanie zostało doręczone skarżącej w dniu 22 października br. i do chwili obecnej pozostało bez odpowiedzi. Referendarz sądowy zważył, co następuje: Stosownie do przepisów art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r.,poz. 270 ze zm.)- dalej "p.p.s.a." prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 244 § 1 cyt. ustawy). W myśl art. 245 § 1 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W niniejszej sprawie skarżąca wystąpiła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych (punkt 4 formularza wniosku), czyli o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Stosownie do treści art. 246 § 1 pkt 2 powołanej ustawy przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym osobie fizycznej następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego i dla siebie i rodziny. Aktualnie rozpoznawany wniosek jest ponownym wnioskiem skarżącej o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Wskazać należy, że prawomocnym postanowieniem z 11 czerwca 2014 roku Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi odmówił wnioskodawczyni prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych argumentując, że na skarżącej spoczywa ciężar dowodu, obowiązek wykazania, że jej sytuacja materialna jest rzeczywiście na tyle trudna, że nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych w sprawie. Skarżąca nie wywiązała się z nałożonych na nią obowiązków w żaden sposób nie udokumentowała posiadanych na utrzymanie dochodów ani wysokości ponoszonych kosztów utrzymania, a zadeklarowana wielkość dochodów na utrzymanie dwuosobowego gospodarstwa domowego wnioskodawczyni pozwala w ocenie referendarza na partycypację w kosztach zainicjowanego postępowania sądowego. Wobec powyższego rozpoznanie kolejnego wniosku skarżącej winno nastąpić w kontekście art. 165 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012, poz. 270 ze zm ) – dalej "p.p.s.a.", dającego prawo uchylenia lub zmiany prawomocnego postanowienia wskutek zmiany okoliczności sprawy, z uwzględnieniem materialnych przepisów stanowiących podstawę przyznania prawa pomocy zawartych w art. 243 i następnych p.p.s.a.. W tym miejscu wskazać należy, że jakkolwiek strona, po prawomocnym oddaleniu wniosku o przyznanie prawa pomocy, może złożyć kolejny wniosek o jego przyznanie, to jednak rozpoznanie tego kolejnego wniosku nie może polegać na weryfikowaniu ocen i rozstrzygnięcia objętych wcześniejszym prawomocnym postanowieniem. Prawomocne postanowienie w tym zakresie wiąże nie tylko strony, ale także sąd (art. 170 p.p.s.a.). Ponowne rozstrzygnięcie w przedmiocie prawa pomocy jest dopuszczalne, ale tylko z uwagi na takie okoliczności, które powstały później i w sposób zasadniczy zmieniają sytuację materialną strony (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z 25 czerwca 2008 roku sygn. akt II OZ 654/08). W obecnie rozpoznawanym, wniosku skarżącej o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, wnioskodawczyni ponownie wskazała, na fakt, że źródłem utrzymania jej prowadzonego wspólnie z mężem gospodarstwa domowego sa ich emerytury w wysokości 1.950 zł netto, jednocześnie wskazując jednak, że mąż swoją emeryturę w wysokości 1.000 zł przeznacza na swoje utrzymanie i częściowo na opłaty za mieszkanie, jednak okoliczności tej w żaden sposób nie wykazała. Wnioskodawczyni mimo związanej z wcześniejszym negatywnym rozstrzygnięciem jej wniosku o prawo pomocy świadomości konsekwencji wypływających z braku współpracy z sądem w celu ustalenia rzeczywistej sytuacji materialnej, i możliwości płatniczych nie udokumentowała w żaden sposób wysokości ponoszonych niezbędnych kosztów utrzymania, ani wydatków na leki i leczenie, na które wskazuje w swoim wniosku, mimo, że to w jej interesie leżeć powinno prawidłowe oraz pełne wyjaśnienie jej rzeczywistej sytuacji materialnej i możliwości płatniczych. W tych okolicznościach brak jest podstaw do uwzględnienia jej ponownego wniosku i przyznania całkowitego zwolnienia od kosztów sądowych. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 165 i art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 170 i art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji. mko

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło