I SA/Łd 51/08
WyrokWSA w Łodzi2008-06-20
Skład orzekający: Sędzia NSA Arkadiusz Cudak, Sędzia WSA Joanna Tarno, Asesor WSA Cezary Koziński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Dyrektor Izby Celnej mógł utrzymać w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego określającą kwotę podatku od towarów i usług z tytułu importu towarów, podczas gdy decyzja dotycząca należności celnych, stanowiąca podstawę opodatkowania, została częściowo uchylona nieprawomocnym wyrokiem sądu administracyjnego, który dodatkowo stwierdził, że uchylona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku?Ratio decidendi
Sąd uznał, że Dyrektor Izby Celnej nie mógł utrzymać w mocy decyzji określającej podatek VAT, ponieważ decyzja dotycząca należności celnych, stanowiąca podstawę opodatkowania, została częściowo uchylona nieprawomocnym wyrokiem WSA, który dodatkowo stwierdził, że uchylona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku. Organ celny powinien był uwzględnić ten stan rzeczy i wstrzymać się z wydaniem decyzji podatkowej do czasu prawomocnego rozstrzygnięcia sprawy celnej, co narusza zasady prowadzenia postępowania podatkowego, w tym zasadę zaufania do organów i prawidłowego wyjaśnienia stanu faktycznego.Stan faktyczny
Spółka A zgłosiła do procedury dopuszczenia do obrotu dietetyczne środki spożywcze, deklarując podatek VAT w wysokości 188,90 zł. Naczelnik Urzędu Celnego zakwestionował klasyfikację towarów i określił kwotę długu celnego. Dyrektor Izby Celnej, po rozpatrzeniu odwołania, uchylił decyzję organu pierwszej instancji w części dotyczącej klasyfikacji towaru i zastosował wyższą stawkę celną, określając niedobór długu celnego. WSA w Łodzi wyrokiem z 7 grudnia 2006 r. uchylił tę decyzję w części dotyczącej jednego z towarów i kwoty niedoboru, a NSA wyrokiem z 30 maja 2008 r. uchylił wyrok WSA w części oddalającej skargę kasacyjną i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania WSA. W międzyczasie Naczelnik Urzędu Celnego wydał decyzję określającą Spółce kwotę podatku VAT w wysokości 238,90 zł, a Dyrektor Izby Celnej utrzymał ją w mocy. Spółka wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, w tym nierozpoznanie zażalenia na postanowienie o odmowie zawieszenia postępowania oraz wydanie decyzji w sytuacji, gdy ustalenie wartości celnej nie zostało ostatecznie rozstrzygnięte.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Celnej w Ł. z dnia [...] r., określił, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do dnia uprawomocnienia się niniejszego wyroku, oraz zasądził od Dyrektora Izby Celnej na rzecz A Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością kwotę 100 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 20 czerwca 2008 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Arkadiusz Cudak Sędziowie Sędzia WSA Joanna Tarno Asesor WSA Cezary Koziński (spr.) Protokolant asystent sędziego Marek Pilc po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 czerwca 2008 roku sprawy ze skargi A Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w Ł. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług z tytułu importu towarów 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. określa, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do dnia uprawomocnienia się niniejszego wyroku; 3. zasądza od Dyrektora Izby Celnej na rzecz A Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w Ł. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
I SA/Łd 51/08
UZASADNIENIE
W dniu 28 czerwca 2002 r. "A" Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Ł. zgłosiła do procedury dopuszczenia do obrotu na formularzu SAD nr [...] dietetyczne środki spożywcze zaklasyfikowane do kodu PCN 2106 90 92 0 o nazwach "Multaben Figur System Cappuccino-Schoko Dri", "Multaben Figur System Vanille Dri", "Multaben Figur System Gemusesuppe", "Multaben Figur System Erbsensuppe", "Multaben Figur System Kartoffelsuppe". Wartość celną tych towarów określono na kwotę 2.698,- zł, ze stawką celną w wysokości 0 %. Spółka określiła kwotę wynikającą z długu celnego w wysokości 0 zł. Zadeklarowana kwota podatku od towarów i usług wyniosła 188,90 zł.
Naczelnik Urzędu Celnego [...] w Ł. zakwestionował klasyfikację towarów zgłoszonych na podstawie powołanego wyżej zgłoszenia celnego i decyzją nr [...] z dnia [...] r. uznał przedmiotowe zgłoszenie celne za nieprawidłowe w części dotyczącej klasyfikacji taryfowej tych towarów oraz określił kwotę wynikającą z długu celnego w wysokości 820,60 zł. Decyzją nr [...] z dnia [...] r. Dyrektor Izby Celnej w Ł., po rozpatrzeniu odwołania strony, uchylił decyzję organu celnego pierwszej instancji w części dotyczącej klasyfikacji taryfowej towaru o nazwie "Multaben Figur System Vanille Dri", który zakwalifikował do pozycji 2106 90 92 0 Taryfy Celnej i zastosował autonomiczną stawkę celną wynoszącą 20 %. W związku z tym określił kwotę niedoboru wynikającą z długu celnego w kwocie 712,60 zł.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wyrokiem z dnia 7 grudnia 2006 r., sygn. akt III SA/Łd 412/05, uchylił w/w decyzję Dyrektora Izby Celnej w części dotyczącej towaru o nazwie "Multaben Figur System Cappuccino-Schoko Dri" oraz w części określającej kwotę niedoboru wynikającą z długu celnego – 712,60 zł; oddalił skargę w pozostałej części i stwierdził, że zaskarżona decyzja, w uchylonej części nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.
Z kolei Naczelny Sąd Administracyjny, po rozpoznaniu skargi kasacyjnej, wyrokiem z dnia 30 maja 2008 r., sygn. akt I GSK 583/07, uchylił powyższe orzeczenie WSA w Łodzi w części oddalającej skargę na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Ł. z dnia [...] r. w zakresie uznającym zgłoszenie celne za nieprawidłowe i określającym kwotę wynikającą z długu celnego co do towaru o nazwie "Multaben Figur System Vanille Dri" i w tym zakresie sprawę przekazano Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Łodzi do ponownego rozpoznania; natomiast w pozostałym zakresie oddalił skargę kasacyjną.
Postanowieniem z dnia [...] r. Naczelnik Urzędu Celnego [...] w Ł. wszczął postępowanie podatkowe w celu określenia prawidłowej kwoty podatku od towarów i usług należnego z tytułu importu towarów objętych zgłoszeniem celnym z dnia 28 czerwca 2002 r. Postępowanie to zostało zawieszone w dniu [...] r. do czasu rozstrzygnięcia przez Dyrektora Izby Celnej w Ł. zagadnienia wstępnego (określenia kwoty wynikającej z długu celnego). Postępowanie to zostało podjęte przez organ pierwszej instancji postanowieniem z dnia [...] r.
W dniu [...] r. Naczelnik Urzędu Celnego [...] w Ł. - na podstawie art. 207 i art. 21 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 z późn. zm.), art. 2 ust. 2, art. 5 ust. 1 pkt 3, art. 6 ust. 7, art. 15 ust. 4, art. 18 ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz.U. Nr 11 poz. 50 z późn. zm.), art. 33 ust. 2 i 6, art. 37 ust. 1 pkt 1, art. 38 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz.U. Nr 54, poz. 535 z późn. zm.), załącznika nr 2 do rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 27 grudnia 2001 r. w sprawie wykazu towarów do celów poboru podatku od towarów i usług oraz podatku akcyzowego w imporcie (Dz.U. Nr 155, poz. 1814) - wydał decyzję, w której określił Spółce kwotę podatku od towarów i usług w wysokości 238,90 zł w związku z importem towarów objętych zgłoszeniem celnym z dnia 28 czerwca 2002 r.
Po rozpoznaniu odwołania od powyższej decyzji, Dyrektor Izby Celnej w Ł. decyzją z dnia [...] r. nr [...] utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji.
Organ odwoławczy, powołując się na przepisy art. 2 ust. 2, art. 6 ust. 7 oraz art. 15 ust. 4 ustawy o VAT z 1993 r., stwierdził, że w niniejszej sprawie obowiązek podatkowy powstał w dniu 28 czerwca 2002 r., tj. w dniu przyjęcia zgłoszenia celnego. Podstawa podatku VAT dla towarów o nazwie "Multaben Figur System Cappuccino Dri" i "Multaben Figur System Vanille Dri" jest wynikiem zsumowania wartości celnej oraz należnego cła.
Dyrektor Izby Celnej nie zgodził się z zarzutem Spółki, iż wydanie przez Naczelnika Urzędu Celnego w Ł. decyzji nr [...] z dnia [...] r. w przedmiocie podatku od towarów i usług z tytułu importu powinno być uzależnione od rozstrzygnięcia zagadnienia w sprawie celnej.
Organ odwoławczy podniósł, że wprawdzie pożądane jest, aby rozstrzygnięcie w sprawie określenia należności celnych od importu towarów w toczącym się postępowaniu celnym było skorelowane z określeniem kwoty podatku od importu towarów w postępowaniu dotyczącym podatku od towarów i usług, to jednak postępowania te są odrębnymi postępowaniami i w każdym z nich naczelnik urzędu celnego powinien dokonać odpowiednich ustaleń, w jednym dotyczących wysokości cła, w drugim – podatku, co miało miejsce w niniejszej sprawie. Zdaniem organu odwoławczego stanowisko spółki byłoby uzasadnione w przypadku, gdyby zaistniała konieczność rozstrzygnięcia w trybie zasadniczym kwestii wstępnej, prejudycjalnej, tj. zagadnienia materialnoprawnego, będącego we właściwości innego organu. Wydanie decyzji dotyczącej podatku z tytułu importu towaru nie jest uzależnione od ostateczności decyzji wydanej w sprawie należności celnych. Z uwagi na wynikającą z przepisów ustawy o podatku od towarów i usług możliwość wydania rozstrzygnięcia w sprawie podatków z tytułu importu towarów w decyzji dotyczącej należności celnych oraz w świetle analogicznych zasad wszczynania postępowań dopuszczalne jest jednoczesne uruchamianie postępowań w sprawie celnej i podatkowej.
W skardze złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi na powyższe rozstrzygnięcie Dyrektora Izby Celnej, Spółka z o.o. "A" wniosła o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Naczelnika Urzędu Celnego [...] w Ł. i umorzenie postępowania, ewentualnie o przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji.
Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie przepisów prawa materialnego oraz naruszenie norm prawa procesowego:
- w tym art. 120, art. 121 § 1, art. 127 w związku z oraz art. 201 § 1 i 3 Ordynacji podatkowej, poprzez nierozpoznanie zażalenia Spółki na postanowienie w sprawie odmowy zawieszenia postępowania; złamanie zasady prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych, w sytuacji gdy przed wydaniem decyzji merytorycznie rozstrzygającej sprawę organ był obowiązany rozpoznać zażalenie Spółki na postanowienie o odmowie zawieszenia postępowania, pomimo istnienia ważnej przesłanki w zakresie zawieszenia oraz wydanie decyzji w sytuacji, kiedy ustalenie wartości celnej stanowiącej podstawę obliczeni podatku od towarów i usług, nie zostało ostatecznie rozstrzygnięte przez sąd; uchybienie zasadzie dwuinstancyjności postępowania celnego, poprzez rozstrzygnięcie sprawy przez organ celny bez poddania zażalenia Spółki ocenie organu II instancji stosownie do treści art. 201 § 1 i 3 ordynacji podatkowej;
- art. 15 ust. 4 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług, poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji, która została wydana z naruszeniem konstrukcji wskazanego przepisu, tj. w sytuacji, kiedy nie została ustalona ostatecznie wartość celna stanowiąca podstawę obliczenia i określenia podatku VAT.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej w Ł. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całości stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonej udecji. Organ ten wskazał również, iż zaskarżona decyzja została wydana wcześniej niż złożono zażalenie na postanowienie o odmowie zawieszenia postępowania podatkowego. W ocenie organu odwoławczego, wydanie decyzji w przedmiocie podatku od towarów i usług z tytułu importu nie jest także uzależnione od rozpatrzenia przez Naczelny Sąd Administracyjny skargi kasacyjnej w sprawie długu celnego należnego od importowanego towaru.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Na wstępie należy podkreślić, iż postępowanie podatkowe w zakresie podatku VAT było związane z importem towarów wyszczególnionych przez skarżąca Spółkę w dokumencie SAD z dnia 28 czerwca 2002 r.
Ustawa z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz.U. Nr 11, poz. 50 z póź. zm.), w brzmieniu obowiązującym do września 2003, w art. 11 ust. 2 stanowiła, iż organ celny był zobowiązany do sprawdzenia kwoty podatków wykazanych przez podatnika w zgłoszeniu celnym. Jeżeli kwoty podatków zostały wykazane przez podatnika nieprawidłowo, organ celny obliczał te kwoty w prawidłowej wysokości i wykazywał w zgłoszeniu celnym.
Na podstawie art. 11 ust. 5 w/w ustawy organ celny był obowiązany do poboru podatków należnych z tytułu importu towarów oraz wpłaty kwoty tych podatków na rachunek urzędu skarbowego, właściwego ze względu na siedzibę organu celnego, za okresy pięciodniowe, w terminie pięciu dni po upływie każdego okresu.
W związku z tym, że organy celne nie były organami podatkowymi, lecz jedynie płatnikami podatku z tytułu importu towarów, ewentualne błędy w jego wyliczeniu i poborze nie mogły być przez nie korygowane w formie decyzji administracyjnej.
W okresie do września 2003 r. do wydawania decyzji w sprawie sprostowania obliczania podatku lub uznania nieistnienia obowiązku podatkowego oraz w sprawie zwrotu niesłusznie pobranej kwoty uprawnione były organy podatkowe i to tylko w przypadku złożenia wniosku przez podatnika, w którym kwestionował on obliczenie podatków z tytułu importu towarów lub istnienie obowiązku podatkowego (art. 11b w/w ustawy). Właściwy dla podatnika organ podatkowy wydawał również decyzję ustalającą podatek w prawidłowej wysokości, jeżeli organ celny nie pobrał podatku lub pobrał podatek w kwocie niższej od należnej, albo wydał decyzję, w której stwierdził zaniżenie wartości celnej towaru (art. 11c w/w ustawy).
Dopiero ustawą z dnia 27 czerwca 2003 r. o utworzeniu Wojewódzkich Kolegiów Skarbowych oraz o zmianie niektórych ustaw regulujących zadania i kompetencje organów oraz organizację jednostek organizacyjnych podległych ministrowi właściwemu do spraw finansów publicznych (Dz.U. Nr 137, poz. 1302), z dniem 1 września 2003 r. znowelizowano art. 11 ustawy o VAT, gdzie w ust. 2 określono, że jeżeli w wyniku weryfikacji zgłoszenia celnego organ celny stwierdzi, iż kwoty podatków zostały wykazane nieprawidłowo, naczelnik urzędu celnego wydaje decyzję określającą podatki w prawidłowej wysokości. Naczelnik urzędu celnego mógł określić kwotę podatków w decyzji dotyczącej należności celnych.
Jeżeli w wyniku postępowania celnego stwierdzono zaniżenie kwoty wartości celnej towaru lub kwoty cła i odpowiednią decyzją uznano zgłoszenie celne za nieprawidłowe (art. 65 § 4 ustawy z dnia 9 stycznia 1997 r. - Kodeks celny, Dz.U. z 2001 r., Nr 75, poz. 802 ze zm.), a tym samym nastąpiła zmiana podstawy opodatkowania podatkiem od towarów i usług (jako że wartość celna powiększona o należne cło stanowi podstawę opodatkowania podatkiem od towarów i usług w imporcie towarów - art. 15 ust. 4 ustawy o podatku od towarów i usług), to po dniu 31 sierpnia 2003 r. do określenia prawidłowej wysokości podatków zastosowanie miał przepis art. 11 ust. 2 ustawy o VAT.
Naczelnik Urzędu Celnego [...] w Ł. nie skorzystał z uprawnienia przewidzianego w art. 11 ust. 2 zd. drugie ustawy o VAT i wydał dwie decyzje – jedną w sprawie uznania za nieprawidłowe zgłoszenia celnego SAD z dnia 28 czerwca 2002 r., a drugą w sprawie określenia prawidłowej kwoty podatku od towarów i usług związanego z tym zgłoszeniem celnym. Tą pierwszą decyzję potraktowano jako dokument, z którego wynikała podstawa opodatkowania.
Należy jednak zwrócić uwagę, iż decyzja Naczelnika Urzędu Celnego [...] w Ł. z dnia [...] r. nr [...] w sprawie określenia długu celnego, została uchylona w części przez Dyrektora Izby Celnej w Ł., po rozpoznaniu odwołania strony. Z kolei ta decyzja organu odwoławczego została wyrokiem WSA w Łodzi z dnia 7 grudnia 2006 r., sygn. akt III SA/Łd 412/05, uchylona w części dotyczącej towaru o nazwie "Multaben Figur System Cappuccino-Schoko Dri" oraz w części określającej kwotę niedoboru wynikającą z długi celnego – 712,60 zł; a ponadto Sąd określił, że zaskarżona decyzja, w uchylonej części nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku, czego organy podatkowe obu instancji nie uwzględniły w wydanych przez siebie decyzjach w przedmiocie podatku VAT (zwłaszcza, że decyzja organu pierwszej instancji została wydana dopiero w dniu [...] r.).
Sąd w tym składzie orzekającym uznał zatem, że skoro decyzja w zakresie uznania zgłoszenia celnego za nieprawidłowe została uchylona nieprawomocnym wyrokiem, w którym określono, że zaskarżona decyzja, w uchylonej części, nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku, to organ celny nie miał podstaw do wydania decyzji w zakresie określenia podatku od towarów i usług związanego z importem wszystkich towarów określonych w zgłoszeniu celnym SAD z dnia 28 czerwca 2002 r. Tym samym można zarzucić organom podatkowym naruszenie przepisów art. 120, art. 121 § 1 i art. 122, ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2005 r., Nr 8, poz. 60 z póź. zm.).
W tym miejscu wskazać należy, iż stwierdzenie przez Sąd, że uchylona decyzja nie podlega wykonaniu (na podstawie art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z póź. zm./), oznacza, że decyzja ta nie wywołuje skutków prawnych, które wynikają z jej rozstrzygnięcia, od chwili wydania wyroku, mimo że wyrok uchylający tę decyzję nie jest jeszcze prawomocny (por. wyrok NSA z dnia 29 lipca 2004 r., sygn. akt OSK 591/04, ONSAiWSA 2004/2/32).
Przepisy art. 120 i 121 § 1 Ordynacji podatkowej, przywołane w skardze, regulują ogólne zasady postępowania podatkowego. Z jednej strony przesądzają one o modelu postępowania, z drugiej - stanowią wytyczne działania dla organów podatkowych. Zasady ogólne nie są jednak tylko dyrektywami interpretacyjnymi. Powołane przepisy zawierają normy prawne wiążące w postępowaniu podatkowym, których naruszenie jest obwarowane różnymi następstwami prawnymi, w tym także wadliwością decyzji podatkowej (por. B. Adamiak, w: "Ordynacja podatkowa. Komentarz 2003", praca zbiorowa, Wrocław 2003, s. 431-432).
Biorąc powyższe pod uwagę należy uznać zarzuty podniesione w skardze przez skarżącą Spółkę za trafne. Postępowanie podatkowe prowadzone bowiem było przez organy w sposób, który naruszał zaufanie podatnika do organów podatkowych. Postępowanie takie winno bowiem być staranne i merytorycznie poprawne, organ winien traktować równo interesy podatnika i Skarbu Państwa, a materialnoprawnych wątpliwości nie rozstrzygać na niekorzyść podatnika (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 12 października 2006 r., sygn. akt III Sa/Wa 828/06, opubl. w Systemie Informacji Prawnej LEX pod nr 276787). W sprawie będącej przedmiotem niniejszego postępowania organ uchybił powyższym zasadom.
Zauważyć należy, iż w postępowaniu odwoławczym organ II instancji musi uwzględnić stan faktyczny istniejący w chwili wydania decyzji (zgodnie z zasadą dwuinstancyjności strona ma prawo do dwukrotnego rozpoznania sprawy - art. 127 Ordynacji podatkowej, por. też wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 czerwca 1988 r., sygn. akt SA/Lu 151/88, opubl. w ONSA z 1988, z. 2, poz. 72). Mimo odrębności sprawy celnej i podatkowej nie może więc zignorować faktu, iż ostateczna decyzja wydana w sprawie celnej została uchylona w części nieprawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z uwagi na niewyjaśnienie stanu faktycznego sprawy, zwłaszcza, gdy w uzasadnieniu decyzji organów pierwszej i drugiej instancji, określających wysokość zobowiązania podatkowego, wskazuje się na rozstrzygnięcia z postępowania celnego.
Stwierdzić należy w tym miejscu, że zasada prowadzenia postępowania podatkowego w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych nie może być rozumiana jako bezwzględna konieczność wydawania decyzji sprzecznych z obowiązującym prawem i powielających poprzednio popełnione błędy (por. wyrok NSA z 12 maja 2006 r., sygn. akt II FSK 723/05, opubl. w Systemie Informacji Prawnej LEX pod nr 274881). Organ przy wydawaniu zaskarżonej decyzji dotyczącej wymiaru podatku od towarów i usług powinien był więc wziąć pod uwagę ocenę dokonaną przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w sprawie celnej i winien był, z uwagi na powiązanie obu tych spraw, wstrzymać się z rozpoznaniem sprawy podatkowej co najmniej do czasu rozpoznania skargi kasacyjnej (zwłaszcza, że termin ten był mu znany i nie był odległy). Nieuwzględnienie wyniku sprawy celnej skutkowało w tym wypadku także niedostatecznym wyjaśnieniem stanu faktycznego sprawy (a więc naruszeniem art. 122 Ordynacji podatkowej).
Ponadto należy zwrócić uwagę na niekonsekwencję w postępowaniu organu podatkowego I instancji. W skardze Spółka podniosła między innymi, że decyzja wymiarowa organu I instancji została wydana w sytuacji, kiedy nie zostało jeszcze prawomocnie rozstrzygnięte stanowisko co do ustalenia podstawy obliczenia należności podatkowej. Natomiast w zaskarżonej decyzji organ podatkowy II instancji uznał, że wydanie decyzji przez Naczelnika Urzędu Celnego w przedmiocie podatku od towarów i usług z tytułu importu nie powinno być uzależnione od rozstrzygnięcia zagadnienia w sprawie celnej. Należy jednak zwrócić uwagę, że na wcześniejszym etapie postępowania, postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] organ podatkowy zawiesił postępowanie w sprawie określenia kwoty podatku od towarów i usług, gdyż od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego uznającej zgłoszenie celne za nieprawidłowe Spółka złożyła odwołanie do Dyrektora Izby Celnej. W ocenie organu podatkowego zawartej w powołanym postanowieniu rozstrzygnięcie sprawy w postępowaniu celnym stanowiło zagadnienie wstępne, o którym mowa w art. 201 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej.
Przez zagadnienie wstępne, o którym mowa w art. 201 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej należy rozumieć pewną kwestię o charakterze otwartym (tzn. jeszcze nie przesądzoną), której treścią może być wypowiedź co do uprawnienia lub obowiązku, stosunku lub zdarzenia prawnego albo inne jeszcze okoliczności, mające znaczenie prawne. O rozstrzygnięciu zagadnienia wstępnego można mówić dopiero po ostatecznym orzeczeniu organu odwoławczego w sprawie obejmującej takie zagadnienie wstępne (zob. wyrok NSA z dnia 14 lutego 2001 r., III SA 3226/99, Temida /CD/, Sopot 2002). Za niewłaściwą należy uznać tezę, że w postępowaniu w sprawach zobowiązań podatkowych rozstrzygnięcie zagadnienia wstępnego nie stanowi podstawy obligatoryjnego zawieszenia postępowania, a pozostawione jest ocenie organu podatkowego (wyrok NSA z dnia 19 maja 1999 r., III SA 5601/98, Temida /CD/, Sopot 2002). Przepis art. 201 § 1 Ordynacji podatkowej stanowi bowiem kategorycznie, że organ podatkowy "zawiesza postępowanie". Czym innym jest natomiast ustalenie związku przyczynowego pomiędzy rozstrzygnięciem sprawy a tym, czy jakieś zagadnienie innego postępowania ma charakter zagadnienia wstępnego w stosunku do tej pierwszej sprawy (zob. wyrok NSA z dnia 2 kwietnia 1999 r., III SA 2307/98, Temida /CD/, Sopot 2002).
Niewątpliwie zatem zagadnieniem wstępnym jest wynik innego postępowania, jeżeli ma ono znaczenie dla ustalenia podstawy opodatkowania.
Związku omawianej sprawy z rozpoznaniem przez NSA skargi kasacyjnej w sprawie dotyczącej uznania zgłoszenia celnego za nieprawidłowe z pewnością nie można nazwać luźnym czy pośrednim, biorąc pod uwagę fakt, iż ustalenie wysokości długu celnego jest okolicznością prawnie relewantną w postępowaniu dotyczącym określenia podstawy opodatkowania.
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ zwrócił uwagę, że od w/w wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego została złożona skarga kasacyjna do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Organ celny winien był zatem konsekwentnie zawiesić postępowanie do czasu rozstrzygnięcia sprawy celnej, nie zaś utrzymywać w mocy decyzję organu I instancji mając świadomość, że w sprawie celnej zapadło nieprawomocne jeszcze rozstrzygnięcie Sądu, w którym określono, że zaskarżona decyzja, w uchylonej części, nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.
Z tych względów uznając, iż w sprawie doszło do naruszenia przepisów art. 120, art. 121 § 1, art. 122 i 201 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, uchylił zaskarżoną decyzję, a na podstawie art. 200 i art. 152 tej ustawy zasądził na rzecz strony skarżącej zwrot kosztów postępowania i określił, iż decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.
Rozpoznając sprawę ponownie organy podatkowe winny, kontrolując prawidłowość obliczenia podatku przez podatnika, uwzględnić wynik postępowania dotyczącego określenia długu celnego. Dopiero wyjaśnienie stanu faktycznego w tym zakresie pozwoli na prawidłowe zastosowanie materialnego prawa podatkowego.
M.P.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło