I SA/Łd 524/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Aleksandra Wrzesińska-Nowacka, Sędziowie Sędzia NSA Piotr Kiss (spr.), Asesor WSA Ewa Cisowska-Sakrajda, Protokolant Tomasz Porczyński, po rozpoznaniu w dniu 5 czerwca 2007 r. na rozprawie sprawy ze skargi A Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w Ł. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie uchylenia w całości rozstrzygnięcia organu I instancji i orzeczenie o przyznaniu wynagrodzenia za dozór pojazdu 1. stwierdza nieważność zaskarżonego postanowienia; 2. określa, iż zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do dnia uprawomocnienia się wyroku I SA/Łd 524/07 UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia [...] Nr [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego Ł. – P. działając na podstawie art. 102 § 4 ustawy z dnia 17 czerwca 1996 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz.U. z 2002 r. Nr 110 poz. 968 ze zm.) oraz na podstawie art. 123 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U. z 2000 r. Nr 98 poz. 1071 ze zm.) przyznał Zakładowi A. Sp. z o.o. w Ł. wynagrodzenie za dozór pojazdu marki Fiat 126p nr rej. [...] w kwocie 350,92 zł. Wynagrodzenie za dozór pojazdu ustalono za okres od dnia otrzymania dokumentów umożliwiających przeprowadzenie postępowania likwidacyjnego do dnia sprzedaży pojazdu i jego odbioru z parkingu, przyjmując średnią stawkę za parkowanie pojazdu w wysokości 2,83 zł za dzień postoju. Odpis powyższego postępowania doręczono stronie w dniu 8 listopada 2004 r. Zakład A. Sp. z o.o. wniósł w dniu 6 grudnia 2005 r. zażalenie do Dyrektora Izby Skarbowej w Ł.. Postanowieniem z dnia [...] Nr [...] wydanym na podstawie art.138 § 1 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego, § 3 pkt 1 lit.a rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 23 kwietnia 2002 r. w sprawie rozciągnięcia stosowania przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. Nr 50 poz.449) w związku z art. 102 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz w związku z art. 130a ust. 10 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2003 r. Nr 58 poz. 515) Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. uchylił zaskarżone postanowienie i przyznał Zakładowi A. Sp. z o.o. w Ł. wynagrodzenie za dozór wyżej wymienionego pojazdu w kwocie 6 250 zł. Uzasadniając wydane rozstrzygnięcie organ odwoławczy podniósł, iż organ I instancji prawidłowo przyjął datę początkową naliczania opłaty za dozór przedmiotowego pojazdu ([...] – data wpływu do organu likwidacyjnego dyspozycji usunięcia pojazdu oraz wezwania właściciela pojazdu do odebrania pojazdu z parkingu), jednakże dokonując naliczenia zastosował nieprawidłową stawkę dzienną. W związku z powyższym zasadnym było uchylenie zaskarżonego postanowienia i ustalenie należnego wynagrodzenia według stawki właściwej. Na powyższe postanowienie Zakład A. Sp. z o.o. w Ł. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi zarzucając organowi odwoławczemu rażące naruszenie przepisów art. 130a ust. 1, 2 i 10 ustawy – Prawo o ruchu drogowym, a tym samym bezpodstawne nieuwzględnienie wynagrodzenia za dozór przedmiotowego pojazdu za okres od 20 grudnia 2003 r. do 2 marca 2004 r. Strona wniosła o zmianę zaskarżonego postanowienia i uwzględnienie wynagrodzenia za dozór pojazdu za wskazany okres. W uzasadnieniu skargi pełnomocnik strony skarżącej wskazał, iż Skarb Państwa – Urząd Skarbowy Ł.-P. winien ponieść koszty parkowania samochodu będącego własnością Skarbu Państwa za cały okres, kiedy Skarb Państwa był właścicielem pojazdu. Orzeczenie Naczelnika Urzędu Skarbowego wydane na podstawie § 8 ust. 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 2 sierpnia 2002 r. w sprawie usuwania pojazdów ma charakter deklaratoryjny, a Naczelnik Urzędu Skarbowego nie może ustalić innej daty przejścia pojazdu na własność Skarbu Państwa niż dzień następny po dniu, w którym upłynęło 6 miesięcy od terminu odbioru pojazdu przez dotychczasowego właściciela. Ponadto strona skarżąca podkreśliła, iż przepisy tego rozporządzenia nie nakładają na podmiot prowadzący parking obowiązku składania Urzędowi Skarbowemu jakichkolwiek dokumentów (dowodów) poza powiadomieniem, o którym mowa w § 7 ust. 2 rozporządzenia. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całości swoje stanowisko i argumenty z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia. Wyrokiem z dnia 16 maja 2006 r. , sygn. akt I SA/Łd 494/06 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uchylił zaskarżone postanowienie wskazując, iż Skarb Państwa staje się właścicielem nieodebranego pojazdu, z mocy prawa, z chwilą upływu sześciomiesięcznego terminu liczonego od dnia usunięcia pojazdu. Powoływanie się Naczelnika Urzędu Skarbowego Ł.- P. na spóźnione przesłanie dokumentów niezbędnych do wszczęcia postępowania w sprawie przejęcia pojazdu na rzecz Skarbu Państwa nie może zwalniać od pokrycia opłat związanych z przechowywaniem przedmiotowego pojazdu na parkingu skarżącej Spółki. Skarb Państwa jest zobowiązany do zwrotu niezbędnych wydatków za dozór pojazdu od dnia kiedy stal się właścicielem pojazdu (z mocy prawa) do dnia odebrania go od dozorcy. Podmiot, który zawiadomił w terminie właściwego naczelnika urzędu skarbowego oraz organ, który wydał dyspozycję usunięcia pojazdu, nie może być obciążany kosztami za uchybienia w działaniu innych organów. Sąd wskazał, iż Naczelnik urzędu skarbowego, wydając postanowienie o zwrocie koniecznych wydatków za dozór ruchomości, powinien przeprowadzić odpowiednie postępowanie wyjaśniające w tym zakresie. W niniejszej sprawie organ likwidacyjny, jak i organ odwoławczy nie wyjaśniły dlaczego odmówiono Spółce zwrotu wydatków za parkowanie pojazdu przed dniem wpływu do organu likwidacyjnego dokumentów sprawy oraz nie sprawdziły, czy podmiot parkujący pojazd dokonał zawiadomienia urzędu skarbowego bez zbędnej zwłoki. W tym zakresie niewątpliwie naruszono przepisy art. 7, art. 77 § 1 i art. 124 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000 r., nr 98, poz. 1071 z póź. zm.) oraz art. 102 § 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł Dyrektor Izby Skarbowej w Ł.. Zarzucił, iż doszło do naruszenia art. 145 § 1 pkt 2 w związku z art. 134 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przesądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) w związku z art. 141 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego, polegające na tym, iż Sąd nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną nie wyszedł poza jej granice i nie stwierdził nieważności zaskarżonego postanowienia pomimo, iż w sprawie zachodziły przesłanki do stwierdzenia nieważności zaskarżonego postanowienia. Sąd I instancji nie zauważył bowiem, iż zaskarżone postanowienie zostało wydane w wyniku rozpoznania zażalenia wniesionego z uchybieniem terminu. W związku z powyższym Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku, przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Sąd I instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 20 lutego 2007 r. sygn. akt I OSK 1798/06 uchylił zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 16 maja 2006 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania temu sądowi. Uzasadniając wydane rozstrzygnięcie Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, iż Sąd I instancji, będąc zobowiązany badać sprawę w całości oraz nie będąc związany wnioskami ani zarzutami skargi, nie dostrzegł opisanego wyżej uchybienia prawa i nie stwierdził nieważności zaskarżonego postanowienia stosownie do art. 145 § 1 pkt 2 ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 156 § 1 pkt 2 i art. 134 Kodeksu postępowania administracyjnego, przez co naruszył powyższe przepisy postępowania. Zarzut naruszenia tych przepisów znalazł też odzwierciedlenie w skardze kasacyjnej, która podlegała z tej przyczyny uwzględnieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na wstępie poniższych rozważań należy wskazać, iż zgodnie z treścią art. 190 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002 r. Nr. 153 poz. 1270 ze zm.) – dalej P.p.s.a., w przypadku, gdy zaszła konieczność ponownego rozpoznania sprawy, sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Dokonując ponownej kontroli zgodności z prawem zaskarżonej decyzji Sąd uznał, że należy stwierdzić jej nieważność. Stosownie bowiem do treści art. 145 § 1 pkt 2 powołanej ustawy Sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach. Natomiast zgodnie z art. 156 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz.U. z 2000 r. Nr 98 poz.1071) organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która została wydana bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa. Zgodnie z przepisem art. 141 kpa na postanowienie służy stronie zażalenie, gdy kodeks tak stanowi. Zażalenie wnosi się w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia postanowienia stronie, a gdy postanowienie zostało ogłoszone ustnie – od dnia jego ogłoszenia stronie (art. 141 § 2 kpa). Warunkiem skuteczności wniesienia środka odwoławczego jest zachowanie ustawowego terminu do jego dokonania, a uchybienie terminu powoduje jego bezskuteczność. Organ II instancji obowiązany jest zatem w postępowaniu wstępnym zbadać, czy środek odwoławczy został wniesiony w przewidzianym przepisami terminie. /por. B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz. Warszawa 2003, str. 57/. Rozpatrzenie odwołania wniesionego z uchybieniem terminu, który nie został przywrócony stanowi rażące naruszenie prawa określone w art. 156 § 1 pkt 2 oznacza bowiem weryfikację w postępowaniu odwoławczym decyzji ostatecznej , a więc takiej która korzysta z ochrony trwałości. /por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 1 grudnia 2005 r. sygn. akt VI SA/WA 1825 niepublikowany/. W niniejszej sprawie Dyrektor Izby Skarbowej w Ł., nie dostrzegając uchybienia terminu do wniesienia zażalenia Zakładu A. Spółki z o.o. na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego Ł. – P. z dnia [...] Nr [...], rozpoznał wniesione zażalenie czym naruszył przepis art. 156 § 1 pkt 2 w związku z art. 134 Kpa. Postanowienie organu I instancji zostało doręczone skarżącej Spółce w dniu 8 listopada 2004 r. Termin do wniesienia zażalenia rozpoczął swój bieg w dniu 9 listopada 2004 r. i upłynął w dniu 15 listopada 2004 r. Natomiast strona skarżąca wniosła zażalenie w dniu 6 grudnia 2004 r., a więc z uchybieniem terminu przewidzianego prawem. W takiej sytuacji organ II instancji nie miał podstaw do merytorycznego rozpatrzenia zażalenia strony. Wskazać również należy, że w treści postanowienia zawarte było prawidłowe pouczenie o tym, że strona może złożyć zażalenie, w terminie 7 dni od daty jego doręczenia za pośrednictwem organu I instancji. Strona nie wystąpiła do organu z wnioskiem o przywrócenie terminu w trybie art. 58 kpa. Podnoszone w zażaleniu okoliczności dotyczyły jedynie kwestii merytorycznych, mających uzasadniać zmianę kwestionowanego rozstrzygnięcia i nie uprawdopodobniały przyczyn powodujących niezawinione złożenie przez stronę zażalenia z uchybieniem terminu określonego w art. 141 § 2 kpa. W związku z powyższym Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a. w związku z art. 156 § 1 pkt 2 Kpa i w związku z art. 134 Kpa stwierdził nieważność zaskarżonego postanowienia. O niewykonalności zaskarżonego postępowania, Sąd orzekł na podstawie art. 152 P.p.s.a.