I SA/Łd 525/05

WyrokWSA w Łodzi2006-02-09

Skład orzekający: Wiktor Jarzębowski, Paweł Janicki, Bogdan Lubiński

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy zasada utrwalenia właściwości miejscowej organu podatkowego, wynikająca z art. 18b Ordynacji podatkowej, ma zastosowanie w sytuacji, gdy postępowanie podatkowe w przedmiocie podatku od towarów i usług za określony okres zostało wszczęte po zmianie miejsca zamieszkania podatnika, a przed tą zmianą nie toczyło się żadne postępowanie ani kontrola dotyczące tego konkretnego podatku i okresu?
Ratio decidendi
Zasada utrwalenia właściwości miejscowej organu podatkowego, określona w art. 18b Ordynacji podatkowej, ma zastosowanie tylko wtedy, gdy istnieje tożsamość sprawy (zakres postępowania lub kontroli, rodzaj podatku i okres) prowadzonej przed zmianą właściwości i po niej. W sytuacji, gdy przed zmianą miejsca zamieszkania podatnika nie toczyło się żadne postępowanie ani kontrola dotyczące konkretnego podatku VAT za określony miesiąc, zasada ta nie może być zastosowana, a organ właściwy po zmianie miejsca zamieszkania jest właściwy do wszczęcia postępowania.
Stan faktyczny
Urząd Skarbowy w P. przeprowadził kontrole u J. S. dotyczące podatku dochodowego i działalności gospodarczej. Następnie wszczęto postępowanie podatkowe w sprawie podatku VAT za lipiec 2000 r., a Naczelnik Urzędu Skarbowego w P. wydał decyzję określającą zobowiązanie. Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. uchylił tę decyzję, uznając naruszenie właściwości miejscowej, gdyż właściwy był Urząd Skarbowy W.-Ś. Skarżący zarzucił błędną interpretację art. 18b Ordynacji podatkowej, twierdząc, że właściwość organu powinna być utrwalona od momentu wszczęcia kontroli.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 9 lutego 2006 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA : Wiktor Jarzębowski, Sędzia NSA : Paweł Janicki (spr.), Sędzia NSA : Bogdan Lubiński, Protokolant asystent sędziego Tomasz Godlewski, po rozpoznaniu w dniu 9 lutego 2006 roku na rozprawie przy udziale - sprawy ze skargi J. S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie uchylenia w całości decyzji w sprawie podatku od towarów i usług za miesiąc lipiec 2000 r. i przekazania sprawy do rozpatrzenia organowi I instancji oddala skargę W dniach 15-18 października 2002 r. Urząd Skarbowy w P. przeprowadził u J. S. postępowanie kontrolne w celu sprawdzenia prawidłowości i rzetelności rozliczeń podatku dochodowego od osób fizycznych za lata 2000-2002, a w dniu 6 grudnia 2002 r. - w celu sprawdzenia prawidłowości i rzetelności złożonego oświadczenia będącego podstawą opodatkowania działalności gospodarczej w formie karty podatkowej w 2000 r. Następnie, w dniach 10 i 11 grudnia 2002 r. przeprowadzono kontrolę w zakresie oględzin środków trwałych oraz 9 i 12 grudnia 2002 r. - w zakresie sprawdzenia działalności gospodarczej prowadzonej w 2001 r. i prawidłowości oraz rzetelności danych wykazanych w zeznaniu PIT-37 za 2001 r. W roku 2002 nie przeprowadzano u skarżącego kontroli skarbowej w zakresie podatku od towarów i usług . Postanowieniem z dnia 10 stycznia 2003 r. wszczęto z urzędu wobec J. S. postępowanie podatkowe w sprawie podatku od towarów i usług za 2000 r. Decyzją z dnia [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego w P. określił J. S. zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług za lipiec 2000 r. Skarżący złożył odwołanie od powyższej decyzji. Decyzją z dnia [...] Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. uchylił w całości rozstrzygnięcie organu I instancji i przekazał sprawę do rozpatrzenia Naczelnikowi [..] Urzędu Skarbowego W.-Ś. jako właściwemu organowi podatkowemu pierwszej instancji. Dyrektor Izby Skarbowej uznał, że zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem przepisów o właściwości miejscowej. Organ odwoławczy wywiódł, że skoro od dnia 1 stycznia 2003 r. J. S. wykonywał czynności podlegające opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług na terenie dwóch urzędów skarbowych, tj. Urzędu Skarbowego w P. i Urzędu Skarbowego W.-Ś., a siedziba jego firmy znajdowała się w W. na ul. A to stosownie do treści art. 4 pkt 10 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz. U. Nr 11, poz. 50 ze zm.) urzędem właściwym miejscowo w zakresie podatku VAT w sprawie niniejszej był [...] Urząd Skarbowy W.-Ś. Jednocześnie Dyrektor podkreślił, iż z treści przepisu art. 18 b Ordynacji podatkowej nie wynika, aby Naczelnik Urzędu Skarbowego w P. był właściwy miejscowo do wszczęcia w styczniu 2003 r. postępowania podatkowego w zakresie podatku VAT za 2000 r. oraz do wydania decyzji określającej zobowiązanie podatkowe J. S. za lipiec 2000 r. W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi na powyższą decyzję J. S. wniósł o jej uchylenie zarzucając organowi odwoławczemu naruszenie art. 18 b Ordynacji podatkowej poprzez błędną interpretację i zastosowanie. Za nieprawidłowe uznał przyjęcie, że istniały podstawy do zmiany właściwości miejscowej organu podatkowego w związku ze zmianą z dniem 1 stycznia 2003 r. miejsca zamieszkania i terytorialnym rozszerzeniem prowadzonej działalności gospodarczej, pomimo kontroli podatkowej wszczętej w czasie zamieszkiwania i prowadzenia przez niego działalności gospodarczej na terenie podlegającym właściwości Urzędu Skarbowego w P. Skarżący podniósł również, iż Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. nie uwzględnił faktu, że art. 18 b Ordynacji podatkowej wprowadził zasadę niezmienności właściwości organu podatkowego miejscowo właściwego w danej sprawie w dniu wszczęcia postępowania podatkowego lub kontroli podatkowej. Z zasady tej wynika, że organ podatkowy miejscowo właściwy w sprawie, której dotyczyła wszczęta kontrola pozostaje właściwym aż do zakończenia sprawy. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej podtrzymał swoje stanowisko. Podkreślił, że w art. 18 b Ordynacji podatkowej wprowadzono zasadę niezmienności właściwości organu podatkowego, ale w ramach każdego z postępowań (kontrolnego i podatkowego) oddzielnie. Zasada ta nie obejmuje jednak sytuacji jaka zaistniała w sprawie skarżącego, tj. zmiany właściwości miejscowej, następującej już po zakończeniu kontroli podatkowej, a przed wszczęciem postępowania podatkowego. W niniejszym stanie rzeczy brak więc było podstaw do "przedłużenia" właściwości organu podatkowego z kontroli podatkowej na postępowanie podatkowe. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga nie jest zasadna, gdyż rozstrzygnięcie zaskarżone do sądu administracyjnego odpowiada prawu. Wbrew twierdzeniom zawartym w skardze przyczyną uchylenia zaskarżonej decyzji nie może być błędna interpretacja art. 18b ordynacji podatkowej dokonana przez organ odwoławczy, a to dlatego, że w istocie przepis ten nie ma zastosowania w niniejszej sprawie. Wymieniony przepis statuuje zasadę utrwalenia właściwości miejscowej organu podatkowego, która jednak nie ma zastosowania w rozpoznawanej sprawie. Zgodnie z przywołanym przepisem organy podatkowe właściwe w dniu wszczęcia postępowania podatkowego lub kontroli podatkowej pozostają właściwe w sprawie, której to postępowanie lub kontrola dotyczy, chociażby w trakcie postępowania lub kontroli nastąpiło zdarzenie powodujące zmianę właściwości. Jak wielokrotnie wskazywał sąd administracyjny w innych sprawach dotyczących podmiotu należącego do skarżącego, jak również podmiotu będącego własnością jego małżonki decydujące znaczenie dla właściwego zrozumienia tego przepisu ma stwierdzenie, że przewidziane przezeń utrwalenie właściwości miejscowej organu podatkowego zachodzi wówczas, gdy istnieje tożsamość "sprawy", o której mowa w jego treści. Pojecie sprawy należy zaś identyfikować z zakresem postępowania lub kontroli, rodzajem podatku i okresem, którego kontrola lub postępowanie dotyczy. W rozumieniu omawianego przepisu nie są, wbrew stanowisku organu podatkowego, istotne oczywiste różnice między kontrolą podatkową i postępowaniem podatkowym. Utrwalenie właściwości następuje bowiem z woli ustawodawcy w danej sprawie i nie ma znaczenia, czy zdarzenie powodujące zmianę właściwości nastąpiło w czasie kontroli, czy postępowania podatkowego. Warunkiem działania zasady wynikającej z wymienionego przepisu jest natomiast, jak wyżej wskazano, tożsamość przedmiotu kontroli podatkowej lub postępowania podatkowego toczonego przed nastąpieniem zdarzenia powodującego zmianę właściwości i kontroli lub postępowania toczonego po zaistnieniu tego zdarzenia. Jeśli ten warunek zostaje zachowany nie ma przeszkód, a wręcz istnieje po stronie organów podatkowych obowiązek zastosowania art. 18b ordynacji podatkowej i utrwalenia właściwości miejscowej organu podatkowego. W rozpoznawanej sprawie sytuacja taka jednak nie zachodzi. Z materiałów przedstawionych sądowi wynika jednoznacznie, że w stosunku do skarżącego nie było prowadzone przed dniem 1 stycznia 2003 r., tj. przed dniem zmiany miejsca jego zamieszkania, a więc zdarzenia powodującego zmianę właściwości postępowanie lub kontrola podatkowa w przedmiocie podatku od towarów i usług za lipiec 2000 r. Tylko zaś taka okoliczność mogła spowodować utrwalenie właściwości miejscowej w sytuacji zaistniałej w rzeczywistości w rozpoznawanej sprawie tj. takiej, w której po wymienionej dacie wszczęto postępowanie w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiąc lipiec 2000 r. Innymi słowy do utrwalenia właściwości miejscowej w granicach przewidzianych w art. 18b Ordynacji podatkowej zabrakło wymaganej przez ten przepis tożsamości przedmiotu kontroli lub postępowania istniejącej przed i po zdarzeniu powodującym (co do zasady) zmianę właściwości. Warunku tego nie spełniają bowiem przedstawione kontrole prowadzone przed 1 stycznia 2003r., gdyż dotyczą innych podatków niż podatek od towarów i usług za lipiec 2000 r. Mając na uwadze wszystkie powyższe okoliczności na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zmianami) należało orzec jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło