I SA/Łd 533/12
PostanowienieWSA w Łodzi2012-06-14
Skład orzekający: Cezary Koziński, Teresa Porczyńska, Bożena Kasprzak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zawieszenie biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego na podstawie art. 70 § 6 pkt 1 Ordynacji podatkowej, w związku ze wszczęciem postępowania w sprawie przestępstwa skarbowego, jest zgodne z Konstytucją RP, gdy podatnik nie jest informowany o tym fakcie do momentu uznania go za podejrzanego?Ratio decidendi
Sąd zawiesił postępowanie, uznając, że rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym. Wątpliwości sądu budzi zgodność z Konstytucją RP art. 70 § 6 pkt 1 Ordynacji podatkowej, który zawiesza bieg terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego w związku ze wszczęciem postępowania w sprawie przestępstwa skarbowego, gdy podatnik nie jest o tym informowany do momentu postawienia mu zarzutów. Dodatkowo, sąd zwrócił uwagę na toczącą się przed Trybunałem Konstytucyjnym sprawę dotyczącą zgodności § 48 ust. 4 pkt 5 lit. a rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 marca 2002 r., który stanowił podstawę prawną zaskarżonej decyzji.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi Przedsiębiorstwa Produkcyjno-Handlowo-Usługowego na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej utrzymującą w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego, która określiła spółce zwrot różnicy podatku od towarów i usług za luty 2004 r. Organ odwoławczy zakwestionował prawo spółki do odliczenia podatku naliczonego z faktur VAT, uznając transakcje zakupu oleju napędowego za fikcyjne. Spółka zarzuciła naruszenie przepisów ustawy VAT 1993 r., rozporządzenia Ministra Finansów oraz przepisów postępowania podatkowego.Rozstrzygnięcie
Sąd postanowił zawiesić postępowanie sądowoadministracyjne do czasu rozstrzygnięcia przez Trybunał Konstytucyjny kwestii zgodności z Konstytucją RP przepisów dotyczących przedawnienia zobowiązania podatkowego oraz podstawy prawnej zaskarżonej decyzji.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 14 czerwca 2012 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Cezary Koziński Sędziowie Sędzia NSA Teresa Porczyńska (spr.) Sędzia WSA Bożena Kasprzak Protokolant Tomasz Furmanek po rozpoznaniu w dniu 14 czerwca 2012 roku na rozprawie sprawy ze skargi Przedsiębiorstwa Produkcyjno-Handlowo-Usługowego [...] M. G., C. G. Spółki Jawnej na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie określenia zwrotu różnicy podatku od towarów i usług za luty 2004 r. postanawia: zawiesić postępowanie sądowoadministracyjne.
I SA/Łd 533/12
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] r. Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w P., określającą "A" sp. j. M.G., C. G. zwrot różnicy podatków od towarów i usług za luty 2004 r.
Organ odwoławczy uznał za zasadne – w świetle zgromadzonego w postępowaniu podatkowym materiału dowodowego – stanowisko organu I instancji kwestionujące prawo spółki do odliczenia podatku naliczonego wynikającego z faktur VAT wystawionych przez A sp. z o.o. W ocenie organów przeprowadzone w analizowanym okresie podatkowym transakcje zakupu oleju napędowego miały charakter fikcyjny. Sporne faktury VAT nie dokumentują rzeczywistych zdarzeń gospodarczych pod względem podmiotowo – przedmiotowym. Organ odwoławczy zaznaczył, że nie kwestionuje faktu nabycia przez spółkę towaru i dokonania zapłaty za towar. Podkreślił jednak, że wynikające z art.19 ust.1 ustawy z dnia 8.01.1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz.U. Nr11, poz.50 ze zm., dalej "ustawa VAT 1993 r.") prawo podatnika do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony, zapłacony we wcześniejszej fazie obrotu nie jest bezwzględne w tym znaczeniu, że ustawodawca wymaga spełnienia określonych prawem warunków koniecznych dla skorzystania z możliwości obniżenia podatku należnego o podatek naliczony, a nawet w określonych prawem sytuacjach możliwość taką wyłącza. Jeden z takich warunków, istotny w analizowanej sprawie, wynika z § 48 ust.4 pkt.5 lit.a rozporządzenia Ministra Finansów z 22.03.2002 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz.U. Nr 27, poz.268 ze zm.). Zgodnie z tym przepisem w przypadku gdy wystawiono faktury, faktury korygujące lub dokumenty celne stwierdzające czynności, które nie zostały dokonane, faktury te i dokumenty celne nie stanowią podstawy do obniżenia podatku należnego oraz zwrotu różnicy podatku lub zwrotu podatku naliczonego.
Wypowiadając się w przedmiocie upływu terminu przedawnienia organ odwoławczy wskazał na art.70 § 1 i art.70 § 6 pkt.1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8 poz. 60 ze zm., dalej "O.p."). Z przepisów tych wynika, że zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat licząc od końca roku, w którym upłynął termin płatności podatku. Bieg terminu przedawnienia zostaje jednak zawieszony z dniem wszczęcia postępowania o przestępstwo karno-skarbowe, jeżeli podejrzenie popełnienia przestępstwa lub wykroczenia wiąże się z niewykonaniem tego zobowiązania. Postępowanie to zostało wszczęte w stosunku do skarżącej spółki w dniu 28.12.2009 r. i na dzień wydania zaskarżonej decyzji nie zostało jeszcze zakończone. Ponieważ termin przedawnienia biegnie dalej od dnia następującego po dniu prawomocnego zakończenia postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe lub wykroczenia skarbowe (art.70 § 7pkt.1 O.p.), to w dacie wydania zaskarżonej decyzji termin ten w ocenie organu nie upłynął.
W skardze na powyższą decyzję spółka zarzuciła naruszenie art.19 ust.1 ustawy VAT 1993 r., § 48 ust.4 pkt.5 lit.a rozporządzenia Ministra Finansów z 22.03.2002 r. § 48 ust.4 pkt.5 lit.a rozporządzenia Ministra Finansów z 22.03.2002 r. oraz przepisów postępowania (art.121 § 1, art.122, art.124, art.180 § 1, art.187, art.191, art.210 § 4 O.p.) i wniosła o jej uchylenie. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumenty zaprezentowane w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje.
Merytoryczne rozstrzygnięcie tej sprawy wymaga uprzedniego rozstrzygnięcia kwestii ewentualnego przedawnienia zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za miesiąc luty 2004 r. z uwagi na fakt wydania decyzji przez podatkowy organ odwoławczy w dniu 21.02.2012 r. Zgodnie z art.70 § 1 O.p. zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku. Termin płatności upływa z dniem 25.03.2004 r. (art.26 ust.1 ustawy VAT 1993 r). Zatem termin przedawnienia zobowiązania podatkowego za luty 2004 r., liczony od 31.12.2004 r. upłynął z dniem 31.12.2009 r., jeżeli nie zaistniały sytuacje. skutkujące jego zawieszeniem bądź przerwaniem. Mimo braku w skardze zarzutów w przedmiocie ewentualnego przedawnienia zobowiązania, Sąd ma obowiązek dokonać oceny zgodności zaskarżonego aktu z przepisami regulującymi kwestie przedawnienia ze względu na art.134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. z 2002 r., Nr 153, poz. 1270 ze zm; dalej: "p.p.s.a.") (np. wyrok NSA z 22.09.2011 r. II OSK 1390/10, LEX nr 965187) . Powołany przepis stanowi, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
W zaskarżonej decyzji podniesiono fakt zawieszenia tego terminu z uwagi na wszczęcie dochodzenia w przedmiocie przestępstwa skarbowego (art.70 § 6 pkt.1 O.p.).
Wskazać tu należy, że postanowieniem z dnia 5.04.2011 r. sygn. akt I FSK 525/10 Naczelny Sąd Administracyjny przedstawił Trybunałowi Konstytucyjnemu zapytanie "Czy art.70 § 6 pkt.1 ustawy z dnia 29.08.1997 r. Ordynacja podatkowa w brzmieniu obowiązującym od 1.01.2003 r., w zakresie w jakim wywołuje skutek w postaci zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego w związku ze wszczęciem postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe, o którym podatnik nie jest informowany, do momentu uznania go za podejrzanego – jest zgodny z art.2 i art.32 ust.1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej ?" Sprawa zarejestrowana została w Trybunale Konstytucyjnym pod sygn. akt P 30/11.
Sąd rozpoznający sprawę podziela wątpliwości wynikające z powyższego postanowienia, co do zgodności z Konstytucją RP art.70 § 6 pkt.1 O.p. w zakresie tam wskazanym.
Nadto Sądowi wiadomo, że w sprawie innego podatnika podatku od towarów i usług wniesiona została do Trybunału Konstytucyjnego skarga konstytucyjna dotycząca m.in. zbadania zgodności § 48 ust.4 pkt.5 lit.a rozporządzenia Ministra Finansów z 22.03.2002 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym z art.20 i 22, 64 ust.1, 2 i 3 w zw. z art.2 i art.31 ust.3 oraz z art.84 w zw. z art.2 i 217 Konstytucji RP. Jej rozstrzygnięcie przez Trybunał Konstytucyjny także będzie miało istotny wpływ na wynik sprawy bowiem wskazany przepis § 48 ust.4 pkt.5 lit. a rozporządzenia Ministra Finansów z 22.03.2002 r. stanowi podstawę prawną zaskarżonej decyzji.
W tej sytuacji Sąd uznał za celowe zawieszenie postępowania w analizowanej sprawie, do czasu udzielenia przez Trybunał Konstytucyjny odpowiedzi na powyższe pytanie zgodnie z art.125 p.p.s.a. stanowiącym, że sąd może zawiesić postępowanie z urzędu jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego, sądowo-administracyjnego, sądowego lub przed Trybunałem Konstytucyjnym.
pzc
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło