I SA/Łd 536/15

Dnia 20 stycznia 2016 roku Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale I Małgorzata Kowalska po rozpoznaniu w dniu 20 stycznia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym ponownego wniosku J. K. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od wpisu od skargi kasacyjnej w sprawie ze skargi J. K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] roku nr [...] w przedmiocie: podatku od towarów i usług za IV kwartał 2011 roku. p o s t a n a w i a: oddalić wniosek. W dniu 20 kwietnia 2015 roku J. K. wystąpił do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi ze skargą na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z [...] roku dotyczącą jego rozliczenia w zakresie podatku od towarów i usług za IV kwartał 2011 roku. W skardze zawarty był wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w całości. Postanowieniem z 24 czerwca 2015 roku referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi przyznał J. K. prawo pomocy poprzez zwolnienie od wpisu sądowego od skargi ponad kwotę 500 zł i oddalił wniosek zakresie całkowitego zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu argumentował, że wnioskodawca wspólnie z żoną prowadzi gospodarstwo domowe, którego źródłem utrzymania jest dochód z ich emerytur w łącznej wysokości ok. 3.522 zł netto miesięcznie. Wnioskodawca nie posiada żadnego majątku, zamieszkuje na zasadzie dożywocia w domu niebędącym jego własnością. Stałe miesięczne koszty utrzymania udokumentowane przez stronę zamykają się kwotą ok. 340 zł (gaz, woda) do tego w sezonie zimowym dochodzą koszty opału. Skarżący jest osobą niepełnosprawną i z uwagi na swój stan zdrowia ponosi wysokie wydatki na leki. Uwzględniając powyższe, wysokość wpisu od skargi w sprawie niniejszej (2.000 zł), należało uznać, że skarżący wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku koniecznego utrzymania dlatego, w celu zachowania prawa do sądu, zasadnym jest przyznanie mu prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od obowiązku uiszczenia wpisu sądowego od skargi ponad kwotę 500 zł. Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitego zwolnienia od kosztów sądowych uznany został za niezasadny. Partycypacja w kosztach postępowania jest obowiązkiem strony nawet jeżeli miałoby to nastąpić z uszczerbkiem koniecznego utrzymania. Wnioskodawca wraz z żoną dysponują stałym miesięcznym dochodem, który w zestawieniu z wykazanymi niezbędnymi kosztami utrzymania, pozwala w ocenie referendarza sądowego na wygospodarowania kwoty 500 zł stanowiącej ułamek należnego wpisu od wniesionej skargi oraz czynić drobne oszczędności na pokrycie ewentualnych dalszych kosztów sądowych, których wysokość będzie już zdecydowanie niższa. Jeśli zaś oszczędności te okazałyby się niewystarczające bądź sytuacja materialna skarżącego uległa pogorszeniu może on zwrócić się z kolejnym wnioskiem o prawo pomocy. Wyrokiem z 15 października 2015 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę J. K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z [...] roku. W dniu 8 stycznia 2016 roku strona wystąpiła ze skargą kasacyjną od powyższego rozstrzygnięcia. W skardze tej został ponowiony wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie w zakresie wpisu od skargi kasacyjnej ponad kwotę 250 zł. Pełnomocnik skarżącego argumentował, że wobec przyznania wnioskodawcy zwolnienia od wpisu sądowego od skargi ponad kwotę 500 zł, w kontekście zasad ustalania wysokości wpisów od skargi kasacyjnej uzasadnionym wydaje się przyznanie wnioskodawcy zwolnienia od wpisu od skargi kasacyjnej przynajmniej ponad kwotę 250 zł. W złożonym na formularzu PPF oświadczeniu o stanie rodzinnym majątku i dochodach skarżący ponownie wskazał, że wspólnie z żoną prowadzi gospodarstwo domowe, którego źródłem utrzymania są dochody z ich emerytur w łącznej kwocie ok. 4.500 zł netto miesięcznie. Wnioskodawca jest właścicielem samochodu Opel Astra z 2005 roku. Wspólnie z żoną zamieszkuje na zasadzie dożywocia w domu niebędącym jego własnością, ponosząc związane z tym koszty utrzymania. Stałe miesięczne koszty utrzymania udokumentowane przez stronę zamykają się kwotą ok. 340 zł (prąd, woda) do tego w sezonie zimowym dochodzą koszty opału. W cel udokumentowanie ich wysokości skarżący przedstawił dokumenty potwierdzające zakup w sierpniu 2013 roku 26 ton miału węglowego za kwotę 12.489 zł. Skarżący w żaden sposób nie udokumentował wysokości ponoszonych wydatków na leki. Historia rachunku bankowego za okres od 1 listopada do 31 grudnia 2015 roku wskazuje, że jego saldo początkowe zamykało się kwotą 2.192 zł zaś saldo końcowe wyniosło 281 zł, w tym okresie za pośrednictwem karty skarżący raz zakupił leki za kwotę 51 zł. Referendarz sądowy zważył, co następuje: Wniosek nie jest zasadny. Stosownie do art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.)- dalej "p.p.s.a." prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 244 § 1 cyt. ustawy). W myśl art. 245 § 1 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Niniejszym wnioskiem skarżący wystąpił o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od wpisu sądowego od skargi kasacyjnej (punkt 4 formularza wniosku), czyli o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Stosownie do treści art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym osobie fizycznej następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego i dla siebie i rodziny. Aktualnie rozpoznawany wniosek jest ponownym wnioskiem skarżącego o przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Wskazać należy, że prawomocnym postanowieniem z 24 czerwca 2015 roku referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi przyznał wnioskodawcy prawo pomocy poprzez zwolnienie od wpisu od skargi ponad kwotę 500 zł i oddalił wniosek w zakresie całkowitego zwolnienia od kosztów sądowych argumentując, że wnioskodawca oraz jego żona dysponują stałymi miesięcznymi dochodami w wysokości umożliwiającej częściową partycypację w kosztach wpisu od wniesionej skargi oraz czynienie drobnych oszczędności na pokrycie ewentualnych dalszych kosztów sądowych, których wysokość będzie już niższa. Wobec powyższego rozpoznanie kolejnego wniosku skarżącego winno nastąpić w kontekście art. 165 p.p.s.a., dającego prawo uchylenia lub zmiany prawomocnego postanowienia wskutek zmiany okoliczności sprawy, z uwzględnieniem materialnych przepisów stanowiących podstawę przyznania prawa pomocy zawartych w art. 243 i następnych p.p.s.a.. W tym miejscu wskazać należy, że jakkolwiek strona, po prawomocnym oddaleniu wniosku o przyznanie prawa pomocy, może złożyć kolejny wniosek o jego przyznanie, to jednak rozpoznanie tego kolejnego wniosku nie może polegać na weryfikowaniu ocen i rozstrzygnięcia objętych wcześniejszym prawomocnym postanowieniem. Prawomocne postanowienie w tym zakresie wiąże nie tylko strony, ale także sąd (art. 170 p.p.s.a.). Ponowne rozstrzygnięcie w przedmiocie prawa pomocy jest dopuszczalne, ale tylko z uwagi na takie okoliczności, które powstały później i w sposób zasadniczy zmieniają sytuację materialną strony (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z 25 czerwca 2008 roku sygn. akt II OZ 654/08). W obecnie rozpoznawanym, wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, wnioskodawca ponownie wskazał, że wspólnie z żoną prowadzi gospodarstwo domowe, którego źródłem utrzymania jest dochód rzędu 4.500 zł netto. Jedyny majątek wnioskodawcy stanowi samochód z 2005 roku. Skarżący w dalszym ciągu zamieszkuje na zasadzie dożywocia w domu niebędącym jego własnością ponosząc koszty jego miesięcznego utrzymania w wysokości ok. 340 zł. Jedyną nową okolicznością udokumentowaną we wniosku jest wysokość wydatków na opał w wysokości 12.489 zł. Okoliczność ta sama w sobie nie wskazuje na aktualne radykalne pogorszenie sytuacji materialnej rodziny wnioskodawcy. Rachunek dokumentujący zakup 26 ton węgla pochodzi bowiem z 2013 roku, a sama ilość zakupionego miału węglowego wskazuje, że nie jest to opał służący ogrzewaniu domu na jeden sezon. Także doświadczenie życiowe podpowiada, że ponosząc co roku tak wysokie wydatki na ogrzewanie wnioskodawca dysponowałby bardziej aktualnym rachunkiem na potwierdzenie wydatków na bieżący sezon grzewczy. Wobec powyższego uznać należało, że w sprawie nie zaszły żadne nowe okoliczności, które przekreśliłyby aktualność stanowiska wyrażonego w prawomocnym postanowieniu z 24 czerwca 2015 roku, że dochody posiadane na utrzymanie w wysokości około 4.500 zł netto miesięcznie, w kontekście wykazanych stałych wydatków niezbędnego utrzymania umożliwiają wnioskodawcy poniesienie kosztów zainicjowanego postępowania. Należy także podkreślić, że w treści uzasadnienia postanowienia z 24 czerwca 2015 roku wskazano, na konieczność czynienia drobnych comiesięcznych oszczędności na poczet przyszłych kosztów postepowania, zaś wnioskodawca reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika nie wykazał, że oszczędności takie były czynione jednak okazały się niewystarczające.W tych okolicznościach brak jest podstaw do uwzględnienia ponownego wniosku skarżącego i przyznania mu zwolnienia od wpisu od skargi kasacyjnej. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 170 i art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji. AKE.