I SA/Łd 544/18

Dnia 29 października 2018 roku Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale I Tomasz Naraziński po rozpoznaniu w dniu 29 października 2018 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku Spółki akcyjnej A. w Ł. zmianę postanowienia referendarza sądowego z 14 września 2018 r. i przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi Spółki akcyjnej A. w Ł. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. z dnia [...] roku nr UNP:[...] w przedmiocie: podatku od towarów i usług za okresy rozliczeniowe: wrzesień 2013 r. – marzec 2014 r. p o s t a n a w i a: zmienić postanowienie referendarza sądowego z 14 września 2018 roku w ten sposób, że przyznać skarżącej spółce prawo pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Spółka akcyjna A. w Ł. wniosła skargę na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. w sprawie podatku od towarów i usług za miesiące od września 2013 r. do marca 2014 r. W skardze zawarto wniosek o zwolnienie spółki z kosztów sądowych ze względu na trudną sytuację majątkową. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału I WSA w Łodzi z 17 sierpnia 2018 r. wpis od skargi został określony w wysokości 100.000 zł. W dniu 30 sierpnia 2018 r. spółka złożyła, na formularzu PPPr wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku podano, że spółka zwraca się z wnioskiem o zwolnienie z kosztów sądowych ponieważ nie dysponuje środkami finansowymi na opłacenie wpisu sądowego. Postanowieniem z 14 września 2018 r. referendarz sądowy odmówił przyznania skarżącej spółce prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Odpis postanowienia został doręczony pełnomocnikowi spółki w dniu 21 września 2018 r. W dniu 28 września 2018 r. spółka złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych na formularzu PPPr wraz z potwierdzeniem dokonania przelewów wynagrodzeń pracowników. Ponadto spółka wniosła sprzeciw od postanowienia referendarza sądowego z 14 września 2018 r. Zarządzeniem sędziego sprawozdawcy z 18 października 2018 r. powyższy sprzeciw został oceniony jako wniosek o uchylenie i zmianę postanowienia referendarza sądowego odmawiającego spółce prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Referendarz sądowy zważył, co następuje: W rozpoznawanej sprawie zasadnicze znaczenie ma okoliczność, iż skarżący wnosił o przyznanie prawa pomocy przez zwolnienie od kosztów sądowych i wniosek ten został prawomocnie rozstrzygnięty wskazanym wyżej postanowieniem WSA w Łodzi z 14 września 2018 r. Postanowienie to jest wiążące i referendarz sądowy rozpoznając kolejny wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy jest związany oceną zawartą w tym orzeczeniu. W myśl art. 165 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2018 r., poz. 1302) – dalej "P.p.s.a." postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. Cytowany przepis przewiduje możliwość weryfikacji określonych rozstrzygnięć wojewódzkiego sądu administracyjnego pod warunkiem, że zmianie uległ stan faktyczny sprawy w sposób na tyle istotny, że zachodzą przesłanki do zmiany wydanego uprzednio orzeczenia. Do kategorii postanowień niekończących postępowania w sprawie, objętych zakresem przytoczonej regulacji, należą między innymi postanowienia wydane w przedmiocie prawa pomocy. Podkreślenia wymaga, że złożenie przez stronę kolejnego wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych lub ewentualnie o przyznanie profesjonalnego pełnomocnika z urzędu nie obliguje sądu do dokonywania ponownej oceny sytuacji materialnej wnioskującego w kontekście przesłanek z art. 246 P.p.s.a. Rolą sądu jest bowiem w takim przypadku zbadanie, czy strona powołała nowe (zmienione) okoliczności, które mogłyby wpłynąć na zmianę dotychczasowego stanowiska sądu (por. postanowienie NSA z 29 marca 2012 r., sygn. akt II FZ 282/12 dostępne w internetowej bazie orzeczeń sądów administracyjnych na stronie: www.nsa.gov.pl). W tego typu sytuacjach nie jest więc możliwe dokonywanie odmiennych ocen kondycji finansowej strony na podstawie tożsamych elementów stanu faktycznego, tj. w oparciu o analogiczną do zawartej we wcześniejszym wniosku argumentację. W związku z tym, jeżeli podmiot ubiegający się o przyznanie prawa pomocy nie wskaże jakichkolwiek nowych okoliczności, bądź też podane przez niego fakty nie będą na tyle znaczące, aby mogły doprowadzić do odmiennych od dotychczasowych ocen, skorzystanie z art. 165 P.p.s.a. nie będzie możliwe. W orzecznictwie wskazuje się, że badając przesłanki zastosowania w okolicznościach danej sprawy art. 165 P.p.s.a. referendarz sądowy (sąd) jest zobowiązany do porównania wniosku złożonego pierwotnie i argumentacji przywoływanej przez wnioskodawcę w toku pierwotnego postępowania o przyznanie prawa pomocy z powtórnym wnioskiem w tym zakresie. Przez "zmianę okoliczności sprawy" należy rozumieć zarówno wszelkie zmiany w okolicznościach faktycznych sprawy, jak i w obowiązujących przepisach prawnych, które uzasadniają wydanie postanowienia o odmiennej treści niż uprzednio wydane. Po przeanalizowaniu treści wniosku złożonego w dniu 30 sierpnia 2018 r. (data nadania przesyłki) oraz wniosku z dnia 28 września 2017 r. referendarz doszedł do przekonania, że nastąpiła zmiana okoliczności mających istotny wpływ na możliwość poniesienia przez skarżącą kosztów sądowych. Po pierwsze, istotnemu zmniejszeniu uległa suma środków finansowych jakimi dysponuje skarżąca spółka. Z oświadczenia zawartego w aktualnie złożonym wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że spółka posiada trzy rachunki bankowe na których znajduje się 149.342 zł oraz 40,60 Euro. Dla porównania z pierwszego wniosku wynikało, że spółka posiada trzy rachunki bankowe prowadzone przez A na których zgromadziła środki w wysokości odpowiednio: 74.963,64 zł, 204.584 zł i – 1,49 Euro oraz rachunek w B. na którym znajduje się 412.968 zł. Obniżeniu uległy również środki pieniężne przechowywane w kasie spółki. W pierwszym wniosku spółka zadeklarowała, że posiada około 28.000 zł, 95 UAH, 311 MDL, 2.554 Euro. Obecnie oświadczyła, że w kasie spółki znajduje się 13.000 zł. Środki w walutach obcych pozostały bez zmian. Z wyjaśnień zawartych w uzasadnieniu aktualnie złożonego wniosku wynika, że po dokonaniu egzekucji przez organ podatkowy spółce pozostała kwota 162.343,43 zł. W dniu 28 września 2018 r. powyższa kwota został pomniejszona o wynagrodzenia wypłacone pracownikom za wrzesień 2018 r. w łącznej wysokości 65.319,13 zł, zatem spółce pozostanie jedynie kwota 97.024,30 zł. Z tej kwoty spółka będzie zobowiązana do uregulowania zobowiązań publicznoprawnych około 22.000 zł oraz zobowiązań z tytułu bieżącego funkcjonowania spółki (m.in. opłaty związane z lokalem) w wysokości około 7.000 zł. Ponadto pod koniec października 2018 r. spółka będzie zobowiązana do wypłacenia wynagrodzenia pracownikom w wysokości 85.050 zł (kwota obejmująca zobowiązania publicznoprawne). Z treści wniosku oraz sprzeciwu wynika, że zmniejszeniu uległ również majątek rzeczowy spółki, ponieważ organ egzekucyjny przeprowadził egzekucję z samochodów spółki. Zmianie nie uległ stan majątku nieruchomego spółki. Spółka nadal dysponuje lokalem użytkowym w Ł. przy ul. A wraz z prawem wieczystego użytkowania działki. Nieruchomość stanowi zabezpieczenie wykonania zobowiązań podatkowych spółki. Ponadto ze złożonych aktualnie dokumentów wynika, że spółka nie prowadzi działalności handlowej oraz że oprócz wniosku o otwarcie postępowania restrukturyzacyjnego (na co wskazywano w pierwszym wniosku o przyznanie prawa pomocy) spółka wystąpiła również z wnioskiem o ogłoszenie upadłości. Reasumując, w aktualnie złożonym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych strona powołała nowe (zmienione) okoliczności, które wyraźnie wskazują, że spółka nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania, a w konsekwencji, że spełnione zostały przesłanki z art. 246 § 2 pkt 2 P.p.s.a., uzasadniające uwzględnienie wniosku. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 165 w związku z art. 246 § 2 pkt 2 i art. 258 § 2 pkt 7 P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji. Ake.