I SA/Łd 547/06

WyrokWSA w Łodzi2006-07-11

Skład orzekający: B. Lubiński, A. Wrzesińska-Nowacka, P. Kiss

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ podatkowy prawidłowo odmówił prawa do odliczenia podatku naliczonego, nie podejmując wystarczających działań w celu ustalenia, czy dokumentacja podatkowa wystawcy faktur znajdowała się w dyspozycji prokuratury w ramach prowadzonego śledztwa?
Ratio decidendi
Organ podatkowy naruszył zasady postępowania podatkowego, w szczególności obowiązek zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego (art. 191 Ordynacji podatkowej). W sytuacji, gdy dokumenty wystawcy faktur były przedmiotem postępowania karnego, organ powinien był zwrócić się do prokuratury o udostępnienie dokumentacji lub informacji o niej. Brak takich działań, a następnie odmowa odliczenia podatku naliczonego, stanowiła naruszenie przepisów procesowych, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Stan faktyczny
Podatnicy E. i M. P. odwołali się od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego określającej im zobowiązanie w podatku od towarów i usług za okres kwiecień-lipiec 2001 r. Organ I instancji zakwestionował prawo do odliczenia podatku naliczonego z faktur wystawionych przez podmioty, których dokumenty znajdowały się w dyspozycji prokuratury lub które nie złożyły deklaracji podatkowych. Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy decyzję organu I instancji w części dotyczącej kwietnia i lipca 2001 r., uchylając ją jedynie w części dotyczącej maja 2001 r. Podatnicy wnieśli skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej poprzez niepełne zebranie i ocenę materiału dowodowego, w szczególności w zakresie możliwości ustalenia rzeczywistych transakcji z wystawcami faktur.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. i stwierdził, że nie podlega ona wykonaniu do czasu uprawomocnienia się orzeczenia, zasądzając jednocześnie zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA B. Lubiński (spr.), Sędzia NSA A. Wrzesińska-Nowacka, Sędzia NSA P. Kiss, Protokolant T. Furmanek, na posiedzeniu jawnym rozpoznał sprawę ze skargi E. P. i M. P. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] nr [..] w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiąc kwiecień, maj, czerwiec i lipiec 2001 r. 1) uchyla zaskarżoną decyzję, 2) stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości do czasu uprawomocnienia się orzeczenia, 3) zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. na rzecz strony skarżącej kwotę 1504 zł (jeden tysiąc pięćset cztery) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. I SA/Łd 547/06 UZASADNIENIE Decyzją z dnia [..] Naczelnik Urzędu Skarbowego Ł. – Ś. określił E. i M. P. wspólnikom spółki cywilnej "A" zobowiązanie podatkowe za poszczególne miesiące 2001 r. w podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz. U. Nr 11, poz. 50 z późn. zm.) w następujących wysokościach: kwiecień – 8.098 zł, maj 11.289 zł, czerwiec 10. 291 zł, 9.008 zł. W uzasadnieniu podniesiono, iż podatnicy nieprawidłowo dokonali odliczenia podatku naliczonego zawartego w fakturach wystawionych przez "B", "C". W trakcie czynności kontrolnych ustalono, iż J. T. nie posiada zakwestionowanych faktur wystawionych na rzecz spółki "A" w kwietniu i lipcu 2001 r., jak również nie złożył deklaracji podatkowych VAT-7 za te miesiące. Jednocześnie organ I instancji wyjaśnił, iż powziął informację, że nie można przeprowadzić kontroli właściciela "B" ponieważ dokumenty podatnika w związku z prowadzonym śledztwem zostały przekazane do Prokuratury Rejonowej w P. Również S. G. nie posiadał faktur wystawionych na rzecz spółki w maju 2001 r., a w złożonej deklarację podatkowej VAT-7 za maj 2001 r. wykazał kwotę zobowiązania podatkowego w wysokości 7.850zł, którą wpłacił na konto urzędu. W związku z powyższym, organ podatkowy, uznał iż Spółka "A" nie miała prawa do odliczenia zwartych w tych fakturach podatku naliczonego, przez co strona naruszyła postanowienia § 50 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 grudnia 1999 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz. U. Nr 109, poz 1245). Od powyższej decyzji w dniu [...] podatnicy złożyli odwołanie. Wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji, zmianę zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania wskazując na naruszenie przepisów art. 187 oraz 191 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacji podatkowej (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60.), poprzez nie zebranie i nie rozpatrzenie całego materiału dowodowego oraz brak właściwej oceny okoliczności sprawy. Podniesiono, iż nie można wykluczyć, że w części zachowanej dokumentacji kontrahentów znajdują się dowody świadczące o przeprowadzonych transakcjach pomiędzy stronami. Strona skarżąca podniosła, iż w aktach sprawy są dowody, w postaci kart kontowych, które wskazują na to, że A. T. ( "B") wykazał za miesiąc maj 2001 r. sprzedaż wg stawki 22% 620.612 zł i wpłacił z tego tytułu w dniu 25 czerwca 2001 r. kwotę 6. 343 zł, a nadto w dniu 25 czerwca 2001 r. wpłacił z tytułu podatku VAT za czerwiec 2001 kwotę 5564 zł. Zdaniem strony, jednoznacznie z tego wynika, iż jedna z tych kwot musi dotyczyć kwietnia 2001 r. Odnośnie S. G. ( "C") podatnicy wskazali, iż wykazał za miesiąc maj 2001 r. sprzedaż w kwocie 47.280 za i podatek VAT w kwocie 10.401 zł. Dyrektor Izby Skarbowej w Ł., po rozpatrzeniu zarzutów zawartych w złożonym odwołaniu uznał je w części za zasadne i w dniu 30 grudnia 2005r. wydał decyzję, którą uchylił decyzję organu I instancji w części określenia zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za maj 2001 r. w kwocie 11.289zł i określił za ten miesiąc zobowiązanie podatkowe w kwocie 888zł, zaś w pozostałej części utrzymał w mocy. W uzasadnieniu zważył, iż J. T. nie przedstawił do kontroli żadnych dokumentów związanych z prowadzoną działalnością. Z informacji uzyskanych z właściwego dla J. T. Urzędu Skarbowego W. - B wynika, iż podatnik nie wpłacił podatku VAT oraz nie złożył deklaracji VAT-7 za miesiące kwiecień i lipiec 2001 r., tj. miesiące w których wystawiono zakwestionowane faktury dla spółki "A". Podatek naliczony zawarty tych fakturach wystawionych w miesiącu kwietniu wyniósł 10.736 zł, zaś w lipcu 2.926 zł. Zatem, zdaniem organu II instancji, dokonując odliczenia powyższych kwot podatku podatnicy zawyżyli podatek naliczony, naruszając przepisy art. 19 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz podatku akcyzowym (Dz. U. Nr 11, poz. 50 ze zm.) w związku z § 50 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym. Na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł.- E. i M. P. wnieśli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi. Skarżący wnoszą o uchylenie zaskarżonej decyzji w części dotyczącej podatku VAT za miesiąc kwiecień 2001 r., zarzucając naruszenie art. 180 § 1, 187 § 1, 191, 210 § 1 pkt 6 i § 4 Ordynacji podatkowej. Podnoszą, iż poprzez dokonanie wpłaty podatku w dniu 12 lipca 2001r., J. T. mógł realizować swoje zobowiązania podatkowe dotyczące kwietnia 2001 r., zatem mogły one mieć też wpływ na ich rozliczenia podatkowe. Przywołując ponownie argumenty zawarte w odwołaniu dodają, iż w aktach sprawy znajdują się dowody w postaci kart kontowych, z których wynika, że podatnik ten za kolejne miesiące roku 2001 wykazywał w deklaracjach sprzedaż. Dodatkowo wskazują, że jeszcze w dniu 12 lipca 2001 r., czyli w rozliczeniu za miesiąc czerwiec, nastąpiła wpłata w wysokości 2.034,00 zł. Wywodzą z powyższego, że druga z wpłat, czyli kwota 5.564,00 zł, musi dotyczyć miesiąca kwietnia 2001 roku, ponieważ obiektywnie nie było możliwości wpłacenia w dniu 25 czerwca 2001 r. zobowiązania za czerwiec 2001 r., gdzie termin składania deklaracji VAT 7 upływał 5 dni po dacie wpłaty. Ponadto zarzucają organowi II instancji, iż w zaskarżonej decyzji ocena zarzutów dotyczących wystawcy faktur J. T. ogranicza się do stwierdzenia, że składał on deklaracje i nie dokonywał wpłat podatku VAT za miesiące kwiecień i lipiec 2001 r. Zdaniem strony nie jest to wyczerpującym rozpatrzeniem całego materiału dowodowego, a brak odniesienia się do przedstawionych w odwołaniu zarzutów powoduje, iż organ nie dokonywał oceny na podstawie całego materiału, czy dana okoliczność została udowodniona, a nadto z treści uzasadnienia wynika iż, znaczna część zarzutów została pominięta. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. 2002 r. Nr 153 poz. 1269) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji bądź aktów sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia, np. przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a lub c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. 2002 r. Nr 153 poz. 1270, zwanej dalej psa). W sprawie mamy do czynienia przede wszystkim z naruszeniem przepisów prawa procesowego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a tym samym na nieprawidłowe zastosowanie przepisów prawa materialnego. W pierwszej kolejności należy zważyć, iż zgodnie z art. 191 Ordynacji podatkowej na podstawie zebranego materiału dowodowego organ podatkowy ocenia, czy dana okoliczność została udowodniona. Celem postępowania podatkowego jest bowiem wydanie prawidłowego pod względem prawnym rozstrzygnięcia w oparciu o wyczerpująco ustalone okoliczności faktyczne. Dla realizacji prawdy obiektywnej powinien podjąć wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz zobowiązany jest zebrać i w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Pomijanie dowodów przedstawionych przez stronę, a także zebranych przez sam organ, bez dokonania oceny tych dowodów narusza podstawowe zasady postępowania podatkowego. W aktach sprawy znajdują się pisma Naczelnika Urzędu Skarbowego W.- B., z których wynika, iż nie można było przeprowadzić kontroli skarbowej w firmie J. T. (B) ponieważ w związku z prowadzonym śledztwie były przechowywane w przez Powiatową Komendę Policji w P., a następnie akta śledztwa wraz z dokumentami firmy zostały przekazane do Prokuratury Rejonowej w P. Organ I instancji w uzasadnieniu podniósł, iż brak możliwości przeprowadzenia kontroli podatkowej (ze względu na postępowanie Prokuratury Rejonowej w P.) nie potwierdza braków dokumentów źródłowych (kopii faktur), co nie zmienia faktu, iż nie złożono deklaracji podatkowej za miesiąc kwiecień i lipiec 2001 r. i w związku z tym nie został wypłacony należny podatek. W ocenie Sądu, zważywszy, że w stosunku do wystawiciela faktur, toczyło się postępowanie karne, zasadne i konieczne było zwrócenie się do właściwej prokuratury o dokumentacje firmy lub chociażby informację o zawartej w niej dokumentach. Dopiero gdyby okazało się, że wystawca faktury nie jest w stanie przedstawić kopii faktur lub innych dokumentów pozwalających na ustalenie, czy podane w złożonych deklaracjach podatkowych kwot sprzedaży i podatku należnego obejmują również kwoty sprzedaży i podatku należnego wynikającego z kwestionowanych faktur, a ponadto dokumenty te nie znajdują się w dyspozycji prokuratury, zasadne byłoby zastosowanie przepisu § 50 ust. 4 pkt. 2 rozporządzenia Ministra Finansów w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym. Sąd w niniejszym składzie podziela pogląd wyrażony w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 listopada 2004 r. FSK 1270/2004 (niepubl.), iż organy skarbowe powinny na podstawie art. 122 i art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej podjąć wszelkie działania w celu ustalenia, czy dokumentacja dla podatku od towarów i usług jest prowadzona przez podmiot wskazany jako wystawca kwestionowanych faktur i czy znajdują się w niej kopie tych faktur. Pominięcie powyższego dowodu narusza art. 191 Ordynacji podatkowej Po drugie jeśli organ podatkowy nie podziela oceny argumentów strony zawartych w skardze, powinien do tych argumentów się ustosunkować i swoje stanowisko poprzeć argumentami wspierającymi interpretację odmienną od proponowanej przez stronę. Niedopełnienie tego obowiązku świadczy o naruszeniu wymogu uzasadnienia decyzji podatkowej. Tymczasem, w rozpatrywanej sprawie, odniesienie się do podniesionych w odwołaniu zarzutów ogranicza się, co podnosi strona w skardze, do dwuzdaniowego stwierdzenia, iż J. T. składał deklaracje i nie dokonywał wpłat podatku VAT za miesiące kwiecień i lipiec 2001 r. Art. 210 Ordynacji podatkowej wymienia elementy jakie powinna zawierać prawidłowa decyzja podatkowa. Brak któregokolwiek z tych elementów powoduje, że decyzja jest wadliwa. Jednym z nich jest wymienione w art. 210 § 1 pkt 6 Ordynacji podatkowej, uzasadnienie faktyczne i prawne decyzji, zgodnie z którym, uzasadnienie faktyczne, zawiera w szczególności wskazanie faktów, które organ podatkowy uznał, za udowodnione, dowodów, którym dał wiarę, oraz przyczyn, dla których innym dowodom odmówił wiarygodności. Każdy zarzut podniesiony w odwołaniu wymagał odrębnego omówienia i czytelnego powiązania z odpowiednią częścią materiału dowodowego. Tego w przedmiotowej sprawie zabrakło. Organ podatkowy ma brać pod uwagę wszelkie dowody, a nie tylko te, które mogą być, bądź są niekorzystne dla strony. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji brak odniesienia do dowodów, którym organ nie dał wiary i co było tego powodem. Ustalenia faktyczne - w świetle orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego -znajdujące wprawdzie potwierdzenie w materiale dowodowym, ale niekompletnym, czy nie w pełni rozpatrzonym - uznawane są za dowolne, a zarzut dowolności zostaje wykluczony dopiero ustaleniami dokonanymi w całokształcie materiału dowodowego, zgromadzonego i rozpatrzonego w sposób wyczerpujący (por. wyrok NSA z dnia 4 lipca 2001 r. I SA 1768/99). Tym samym naruszony został art. 210 § 1 pkt 6 i § 4 Ordynacji podatkowej, który w powiązaniu z art. 122, art. 187 § 1 i art. 191 Ordynacji podatkowej, obliguje do przytoczenia wszystkich okoliczności faktycznych istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy oraz dokonania na podstawie całokształtu materiału dowodowego zgromadzonego w toku postępowania oceny czy dana okoliczność została udowodniona. Mając powyższe uwagi na względzie zasadne było uwzględnienie skargi na podstawie wskazanych wyżej przepisów - art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200, 205 § 2 , art. 209 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w zw. z § 18 ust. 1 pkt 1 lit. a i § 6 pkt 4 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz.U. Nr163,poz. 1348 ze zm.).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło