I SA/Łd 548/14

Dnia 20 października 2014 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Tomasz Adamczyk Sędziowie: Sędzia NSA Bogusław Klimowicz (spr.) Sędzia WSA Bożena Kasprzak Protokolant: specjalista Małgorzata Kowalczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 października 2014 roku sprawy ze skargi H. N. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie obciążenia kosztami opinii biegłego oddala skargę. Pismem z dnia 2 kwietnia 2014 r. H. N. wniosła skargę na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [..]. utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego Ł.-P. z dnia [...]. obciążające stronę kosztami opinii biegłego w wysokości 1.057,80 zł. Z akt sprawy wynika, że zgodnie z postanowieniem Sądu Rejonowego dla Ł. – Ś. z dnia [...]. sygn. akt [...], na podstawie testamentu notarialnego Rep. A nr [...] z dnia [...]. H. N. nabyła w 1/2 części prawo do spadku po zmarłej w dniu 09.10.2012 r. H. S. W złożonym przez podatniczkę zeznaniu podatkowym SD-3 wartość spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego o pow. użytkowej 30,94 m² położonego w Ł. przy ul. A. 11 została określona na kwotę 63.000 zł. W toku postępowania podatkowego organ pierwszej instancji stwierdził, że podana przez skarżącą wartość nabytej nieruchomości nie odpowiada przeciętnej wartości rynkowej z dnia powstania obowiązku podatkowego. W związku z tym organ podatkowy, działając na podstawie art. 8 ust. 4 ustawy z dnia z dnia 28 lipca 1983r. o podatku od spadków i darowizn (Dz.U. z 2009 r., nr 93, poz. 768 ze zm., dalej w skrócie "u.p.s.d."), wezwał skarżącą do podwyższenia wartości ww. nieruchomości, wskazując wartość według własnej, wstępnej oceny na kwotę 90 000 zł. W odpowiedzi na wezwanie, przy piśmie z dnia 19.08.2013 r., strona nie wyraziła zgody na wartość określoną przez organ podatkowy I instancji i złożyła operat szacunkowy, sporządzony w dniu 17.08.2013 roku przez rzeczoznawcę majątkowego – T. S. Według przedłożonego operatu wartość rynkowa przedmiotowego lokalu wynosi 67.445 zł. Po analizie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, organ podatkowy - stosownie do art. 8 ust. 4 u.p.s.d. - dopuścił dowód z opinii biegłego powołanego w postępowaniu podatkowym i postanowieniem z dnia [...]. Naczelnik Urzędu Skarbowego Ł.- P. powołał A. K., rzeczoznawcę w zakresie wyceny nieruchomości na biegłego w postępowaniu podatkowym prowadzonym w sprawie ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od spadków i darowizn z tytułu nabycia przez stronę spadku po zmarłej H. S. W dniu 14 listopada 2013 r. biegła sporządziła operat szacunkowy nr [...], określając wartość rynkową spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego nr [...], położonego przy ul. A. nr 11 na kwotę 92.400 zł. W związku z powyższym Naczelnik Urzędu Skarbowego Ł.-P., postanowieniem z dnia [...], ustalił koszty postępowania podatkowego w podatku od spadków i darowizn w kwocie 1057,80 zł. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia, powołując się na treść art. 8 ust. 4 ustawy o podatku od spadków i darowizn wskazano, że wartość rynkową szacowanej nieruchomości określono w operacie szacunkowym na kwotę 92.400 zł, co przekroczyło o 33% wartość podaną przez nabywcę. Na powyższe postanowienie skarżąca wniosła zażalenie, w treści którego poddała w wątpliwość wartość rynkową ww. lokalu, określoną przez rzeczoznawcę, oceniając ją, jako znacznie zawyżoną. Wskazała, że zawyżenie to ma związek z przyjęciem przez biegłego średnich cen lokali położonych w innej lokalizacji na obszarze tej samej dzielnicy. Zarzuciła przyjętą zbyt wysoką ocenę otoczenia lokalu w sytuacji bliskiego sąsiedztwa torów kolejowych i lotniska. Kwestionowała też nie uwzględnienie w sporządzonej opinii kosztu usunięcia pięciu zdewastowanych, trwale związanych ze ścianami szaf oraz faktu, że w lokalu zamontowane są różne okna. Wskazała także na przyjęcie zbyt wysokiego współczynnika (0,95) z tytułu konieczności poniesienia dodatkowych kosztów na dezynsekcję i uprzątnięcie lokalu. Postanowieniem z dnia [...]. Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu organ odwoławczy podtrzymał stanowisko organu pierwszej instancji i ustosunkował się do zarzutów zażalenia. Na powyższe postanowienie skarżąca wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, powielając zarzuty podniesione na etapie postępowania odwoławczego. W uzasadnieniu skargi podatniczka wskazała, że gdyby w piśmie wzywającym stronę do podniesienia kwoty wyceny ww. lokalu organ poinformował stronę, że operat sporządzony przez wybranego rzeczoznawcę ma opiewać na kwotę co najmniej 90.000 zł, bo inaczej i tak nie będzie brany pod uwagę, to nie ponosiłaby dodatkowych kosztów sporządzenia operatu szacunkowego przez T. S. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoją dotychczasową argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje; Sąd administracyjny w ramach kontroli działalności administracji publicznej, przewidzianej w art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity - Dz. U. z 2012r., poz. 270 ze zm., powoływanej dalej jako "p.p.s.a."), uprawniony jest do badania czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania. Orzekanie - w myśl art. 134 p.p.s.a. - następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania administracyjnego, w której został wydany zaskarżony akt lub podjęta czynność jednakże Sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Wady, skutkujące koniecznością uchylenia decyzji lub postanowienia, wskazane są w przepisie art. 145 § 1 p.p.s.a. Natomiast w wypadku nieuwzględnienia skargi, sąd w myśl art. 151 p.p.s.a., skargę oddala. Skarga nie jest zasadna, ponieważ kwestionowane postanowienie nie narusza prawa. Istotą sporu w niniejszej sprawie jest zasadność obciążenia skarżącej kosztami postępowania wynikającymi z faktu sporządzenia przez biegłego operatu szacunkowego w postępowaniu podatkowym dotyczącym wymiaru podatku od spadków i darowizn. Możliwość obciążenia strony kosztami postępowania przewiduje art. 267 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r., poz. 749 ze zm., dalej "O.p."). Przepis ten określa zamknięty katalog kosztów i sytuacji, w których strona może zostać obciążona kosztami postępowania. Organ podatkowy nie może obciążyć strony wszystkimi wydatkami składającymi się na koszty postępowania podatkowego, a jedynie tymi, które wymienia przepis. Zgodnie z art. 267 § 1 pkt 4 są to koszty przewidziane w odrębnych przepisach i do tej właśnie grupy zaliczają się również koszty sporządzenia opinii przez biegłego. Przepisy podatkowe zawierają szczegółowe uregulowania dotyczące obciążania stron postępowania kosztami opinii biegłego. I tak, stosownie do treści art. 8 ust. 4 ustawy dnia 9 września 2000 r. o podatku od spadków i darowizn jeżeli nabywca nie określił wartości nabytych rzeczy lub praw majątkowych, a wartość określona przez niego nie odpowiada, według oceny naczelnika urzędu skarbowego wartości rynkowej, organ ten wezwie nabywcę do jej określenia, podwyższenia lub obniżenia w terminie nie krótszym niż 14 dni od dnia doręczenia wezwania, podając jednocześnie wartość według własnej, wstępnej oceny. Jeżeli nabywca, pomimo wezwania, nie określił wartości lub podał wartość nieodpowiadającą wartości rynkowej, naczelnik urzędu skarbowego dokona jej określenia z uwzględnieniem opinii biegłego lub przedłożonej przez nabywcę wyceny rzeczoznawcy. Jeżeli organ podatkowy powoła biegłego, a wartość określona z uwzględnieniem jego opinii różni się o więcej niż 33 % od wartości podanej przez nabywcę, koszty opinii biegłego ponosi nabywca. Zgodnie z treścią art. 269 Ordynacji podatkowej organ podatkowy ustala w drodze postanowienia wysokość kosztów postępowania, które obowiązana jest ponieść strona, oraz termin i sposób ich uiszczenia. W niniejszej sprawie Naczelnik Urzędu Skarbowego Ł. – P. uznał, iż podana przez skarżącą wartość odziedziczonego spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego nr [...], położonego przy ul. A. nr 11 (63.000 zł) nie odpowiada wartości rynkowej i w dniu 5 sierpnia 2013 r. wezwał skarżącą do podwyższenia tej wartości, wstępnie określając wartość przedmiotowego lokalu na kwotę 90.000 zł. Wezwanie to skarżąca odebrała w dniu 8 sierpnia 2013 r. Odnosząc się do zawartych w skardze zarzutów dotyczących braku rzetelności przy sporządzaniu opinii przez biegłego, Sąd stwierdza, że wykraczają one poza zakres sądowoadministracyjnej kontroli postanowienia, dotyczącego kosztów postępowania. Sąd podkreśla, że w świetle powołanych wyżej przepisów, w postępowaniu w przedmiocie obciążenia kosztami opinii biegłego organy podatkowe nie dokonują wszak oceny merytorycznej opracowanej przez tego biegłego wyceny przedmiotu nabytego w drodze dziedziczenia, a jedynie ustalają, czy wartość tego przedmiotu przekroczyła o 33% wartość podaną przez stronę. Ocena merytoryczna wyceny odziedziczonej nieruchomości dokonywana jest zaś w postępowaniu w przedmiocie wymiaru podatku od spadków i darowizn. W związku z tym, że postanowienie w sprawie kosztów postępowania i decyzja w przedmiocie ustalenia zobowiązania podatkowego mają odrębny byt prawny nie jest zasadne, aby w niniejszej sprawie rozpatrywać zarzuty dotyczące decyzji ustalającej podatek od spadków i darowizn, w szczególności, że rozstrzygnięcie w tym przedmiocie również zostało skontrolowane przez tut. Sąd i zakończyło się wydaniem w dniu 20 października 2014 r., sygn. akt I SA/Łd 547/14 wyroku oddalającego skargę H. N. Wskazać również należy, że wbrew zarzutom skargi H. N. w piśmie z dnia 5 sierpnia 2013 r. została poinformowana przez organ, że wstępna ocena wartości lokalu mieszkalnego nr [...], położonego w Ł. przy ul. A. kształtowała się na poziomie 90.000 zł. W piśmie tym poinformowano również stronę o treści art. 8 ust. 4 u.p.s.d. Z uwagi na to, że wartość ustalona przez rzeczoznawcę przekroczyła o 33% wartość podaną przez skarżącą, jest ona zobowiązana do poniesienia kosztów wyceny przedmiotu spadku. W związku z powyższym, na podstawie art. 267 § 1 pkt 4 ustawy Ordynacja podatkowa koszty postępowania, do których zaliczają się koszty opinii biegłego obciążają stronę, ponieważ wynikają one z ustalenia wartości przedmiotu dziedziczenia przewidzianego w art. 8 ustawy o podatku od spadków i darowizn. Zgodnie zaś z art. 265 § 1 pkt 3 ustawy Ordynacja podatkowa, do kosztów postępowania zalicza się wynagrodzenie przysługujące biegłym i tłumaczom. Dodatkowo wskazać należy, że do wystawionej faktury A. K. dołączyła kalkulację wyceny, z której wynika, że stawka wynagrodzenia została obliczona w oparciu o przepisy rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 24 kwietnia 2013 r. w sprawie określenia stawek wynagrodzenia biegłych, taryf zryczałtowanych oraz sposobu dokumentowania wydatków niezbędnych do wydania opinii w postępowaniu cywilnym (Dz. U. z 2013 r., poz. 518), mającego zastosowanie w niniejszej sprawie z uwagi na brak uregulowań dotyczących wynagradzania biegłych w przepisach prawa podatkowego. Reasumując, Sąd uznał, że zaskarżone postanowienie odpowiada prawu zarówno w zakresie zasad postępowania, jak i przepisów prawa materialnego. Z powyższych względów, wobec braku uzasadnionych podstaw skargi, z mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270) należało orzec jak w sentencji wyroku. dc.