I SA/Łd 548/16

Dnia 20 grudnia 2016 roku Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale I Małgorzata Kowalska po rozpoznaniu w dniu 20 grudnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku K. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi K. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] roku nr [...] w przedmiocie: wymiaru łącznego zobowiązania pieniężnego za 2016 rok. p o s t a n a w i a: 1. przyznać skarżącej K. S. prawo pomocy poprzez ustanowienie radcy prawnego; 2. oddalić wniosek w pozostałym zakresie. W dniu 16 maja 2016 roku K. S. wystąpiła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi ze skargą na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z [...] roku w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego za 2016 rok. Prawomocnym postanowieniem z 14 lipca 2016 roku referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi przyznał K. S. prawo pomocy poprzez zwolnienie od wpisu sądowego od skargi i oddalił jej wniosek o całkowite zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu argumentował, że ze złożonego na formularzu PPF oświadczenia o stanie rodzinnym majątku i dochodach oraz akt sprawy III SA/Łd 474/14 wynika, że wnioskodawczyni samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe oraz opiekuje się niepełnosprawnym bratem. Dzieci skarżącej przebywają w Anglii. Źródłem utrzymania wnioskodawczyni jest emerytura w wysokości 1.567 zł netto miesięcznie, oraz dopłaty do rolnictwa w wysokości ok. 3.000 zł rocznie. Renta jej brata wynosi 1.266 zł miesięcznie. Wnioskodawczyni jest właścicielką domu o pow. 120 m2 oraz gospodarstwa rolnego o pow. 4,41 ha. Stałe miesięczne koszty utrzymania strony i jej brata zamykają się kwotą ok. 1.030 zł (gaz, energia elektryczna, czynsz za mieszkanie brata, woda i ścieki) do tego dochodzi opłata ubezpieczenie w PZU 600 zł rocznie i podatek rolny 200 zł rocznie. Uwzględniając powyższe, wysokość wpisu od skargi w sprawie niniejszej (100 zł) oraz fakt, że jego nieuiszczenie w krótkim terminie 7 dni rodzi dla strony negatywne konsekwencje w postaci odrzucenia skargi, należało stosownie do treści art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uznać, że skarżąca wykazała, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku koniecznego utrzymania dla siebie i rodziny dlatego, w celu zachowania prawa do sądu, zasadnym jest przyznanie jej prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od obowiązku uiszczenia wpisu sądowego od skargi. Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitego zwolnienia od kosztów sądowych uznać należy za nieuzasadniony. Wnioskodawczyni dysponuje stałym miesięcznym dochodem z tytułu emerytury i renty brata w wysokości 2.833 zł, który w zestawieniu z wykazanymi niezbędnymi kosztami utrzymania ok. 1.030 zł, pozwala w ocenie referendarza sądowego na czynienie drobnych oszczędności na pokrycie ewentualnych dalszych kosztów sądowych. Wyrokiem z 11 października 2016 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę K. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z [...] roku. W dniu 24 listopada 2016 roku podatniczka wystąpiła ponownie z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy. W złożonym na wezwanie sądu urzędowym formularzu PPF wskazała, że wnosi o zwolnienie od kosztów sądowych w całości oraz ustanowienie radcy prawnego. W oświadczeniu o stanie rodzinnym majątku i dochodach ponownie wskazała, że jej źródłem utrzymania jest emerytura w wysokości ok. 1.567 zł netto miesięcznie, oraz dopłaty do rolnictwa w wysokości ok. 3.000 zł rocznie. Wnioskodawczyni w dalszym ciągu pozostaje właścicielką domu o pow. 120 m2 oraz gospodarstwa rolnego o pow. 4,41 ha. Stałe miesięczne koszty utrzymania ponoszone przez stronę pozostają na zbliżonym poziomie 1.030 zł. Obniżeniu uległa wysokość opłaty za gaz z 584 zł do 234 zł, wzrosła natomiast składka na ubezpieczenie w PZU do kwoty 634 zł rocznie. Referendarz sądowy zważył, co następuje: Wniosek jest częściowo zasadny. Stosownie do art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.)- dalej "p.p.s.a." prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 244 § 1 cyt. ustawy). W myśl art. 245 § 1 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Niniejszym wnioskiem skarżąca wystąpiła o przyznanie prawa pomocy poprzez ustanowienie radcy prawnego oraz zwolnienie od kosztów sądowych w całości (punkt 4 formularza wniosku), czyli o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym Stosownie do treści art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, zaś w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego i dla siebie i rodziny. Aktualnie rozpoznawany wniosek jest ponownym wnioskiem skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz nowym w odniesieniu do żądania ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika z urzędu. Wskazać należy, że prawomocnym postanowieniem z 14 lipca 2016 roku referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi przyznał K. S. prawo pomocy poprzez zwolnienie od wpisu sądowego od skargi i oddalił jej wniosek o całkowite zwolnienie od kosztów sądowych argumentując, że okoliczność, że nieuiszczenie wpisu od skargi w krótkim terminie 7 dni rodzi dla strony negatywne konsekwencje w postaci odrzucenia skargi, w celu zachowania prawa do sądu, zasadnym jest przyznanie jej prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od obowiązku uiszczenia wpisu sądowego od skargi. Wnioskodawczyni jednak dysponuje stałym miesięcznym dochodem z tytułu emerytury i renty brata w wysokości 2.833 zł, który w zestawieniu z wykazanymi niezbędnymi kosztami utrzymania ok. 1.030 zł, pozwala w ocenie referendarza sądowego na czynienie drobnych oszczędności na pokrycie ewentualnych dalszych kosztów sądowych. Wobec powyższego rozpoznanie kolejnego wniosku skarżącej winno nastąpić w kontekście art. 165 p.p.s.a., dającego prawo uchylenia lub zmiany prawomocnego postanowienia wskutek zmiany okoliczności sprawy, z uwzględnieniem materialnych przepisów stanowiących podstawę przyznania prawa pomocy zawartych w art. 243 i następnych p.p.s.a. W tym miejscu wskazać należy, że jakkolwiek strona, po prawomocnym oddaleniu wniosku o przyznanie prawa pomocy, może złożyć kolejny wniosek o jego przyznanie, to jednak rozpoznanie tego kolejnego wniosku nie może polegać na weryfikowaniu ocen i rozstrzygnięcia objętych wcześniejszym prawomocnym postanowieniem. Prawomocne postanowienie w tym zakresie wiąże nie tylko strony, ale także sąd (art. 170 p.p.s.a.). Ponowne rozstrzygnięcie w przedmiocie prawa pomocy jest dopuszczalne, ale tylko z uwagi na takie okoliczności, które powstały później i w sposób zasadniczy zmieniają sytuację materialną strony (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z 25 czerwca 2008 roku sygn. akt II OZ 654/08). W obecnie rozpoznawanym wniosku skarżąca nie wskazała na jakąkolwiek zmianę w jej dotychczasowej sytuacji materialnej powodującą radykalne pogorszenie jej sytuacji materialnej. Kwota dochodów z emerytury posiadanych na utrzymanie pozostaje na zbliżonym poziomie, skarżąca w dalszym ciągu uzyskuje dodatkowe dochody z tytułu dopłat unijnych, obniżeniu uległa wysokość opłaty za gaz z 584 zł do 234 zł, wzrosła natomiast składka na ubezpieczenie w PZU do kwoty 634 zł rocznie. W, odniesieniu do strony nie można więc stwierdzić zaistnienia nowych okoliczności świadczących o jej braku zdolności do poniesienia kosztów sądowych, ewentualnie mogą pojawić się na obecnym etapie postępowania. W tych okolicznościach brak jest podstaw do uwzględnienia jej ponownego wniosku i przyznania zwolnienia od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych w całości. Kwota posiadanego na utrzymanie dochodu oraz istnienie tzw. "przymusu adwokackiego" przy sporządzeniu środka odwoławczego od wyroku wydanego przez sąd I instancji przemawiają jednak w ocenie referendarza za przyznaniem skarżącej prawa pomocy w postaci ustanowienia fachowego pełnomocnika, którego zgodnie z żądaniem zawartym w formularzu PPF wyznaczy Okręgowa Izby Radców Prawnych w Ł.. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 170 i art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji. Ake.