I SA/Łd 556/11
PostanowienieWSA w Łodzi2011-12-21
Skład orzekający: Sędzia NSA Wiktor Jarzębowski, Sędzia WSA Tomasz Adamczyk, Sędzia WSA Cezary Koziński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zawieszenie biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego na podstawie art. 70 § 6 pkt 1 Ordynacji podatkowej, w związku ze wszczęciem postępowania karnego skarbowego, o którym podatnik nie jest informowany do momentu uznania go za podejrzanego, jest zgodne z Konstytucją RP?Ratio decidendi
Sąd administracyjny zawiesił postępowanie, ponieważ wynik sprawy o sygn. akt I FSK 525/10, dotyczącej konstytucyjności art. 70 § 6 pkt 1 Ordynacji podatkowej, ma zasadnicze znaczenie dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy. Przepis ten reguluje zawieszenie biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego w związku ze wszczęciem postępowania karnego skarbowego, co jest kluczowe dla oceny legalności zaskarżonej decyzji.Stan faktyczny
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi rozpatrywał skargę W. Z. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł., która utrzymała w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w S. określającą zobowiązanie podatkowe w VAT za okres styczeń-grudzień 2005 r., z wyjątkiem marca 2005 r., w którym postępowanie umorzono. Organ podatkowy wskazał na zawieszenie biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego z powodu wszczęcia postępowania karnego skarbowego. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych Ordynacji podatkowej oraz ustawy o VAT.Rozstrzygnięcie
Postanowiono zawiesić postępowanie sądowoadministracyjne.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Wiktor Jarzębowski (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Tomasz Adamczyk Sędzia WSA Cezary Koziński Protokolant: Szymon Chrostek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 grudnia 2011 r. sprawy ze skargi W. Z. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za okres styczeń - grudzień 2005 r. postanawia zawiesić postępowanie sądowoadministracyjne.
Decyzją z dnia [...] r. Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. , po rozpatrzeniu odwołania W. Z. od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w S. z dnia [...] r. określającej w podatku od towarów i usług zobowiązania podatkowe za okres styczeń-grudzień 2005 r., uchylił decyzję organu pierwszej instancji w części określenia zobowiązania podatkowego za marzec
2005 r. i w zakresie uchylonym umorzył postępowanie w sprawie, w pozostałym zaś zakresie decyzję organu pierwszej instancji utrzymał w mocy.
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Dyrektor Izby Skarbowej w Ł., odnosząc się do kwestii przedawnienia zobowiązania podatkowego, wskazał, że wystąpiły okoliczności powodujące zawieszenie biegu terminu przedawnienia zobowiązań podatkowych za 2005 rok. Zgodnie bowiem z pismem Naczelnika Urzędu Skarbowego w S. z dnia [...] r. wszczęto w dniu [...] r. postępowanie karne-skarbowe, które zawieszono. Nie wystąpiły inne okoliczności dotyczące przerwania biegu terminu przedawnienia zobowiązań podatkowych z uwagi na wstrzymanie wykonania decyzji określającej zobowiązania podatkowe za 2005 rok.
W skardze na powyższą decyzję podatnik, reprezentowany przez pełnomocnika w osobie radcy prawnego, zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie:
I. prawa procesowego, mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
1. art. 122 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (dalej: "Ordynacja podatkowa") poprzez nieustalenie pełnego, rzeczywistego stanu faktycznego sprawy, co przejawia się w tym, że organ podatkowy nie sprawdził i nie ustalił:
- co w rzeczywistości było przedmiotem zakupu przez odwołującego się w okresie od stycznia 2005 r. do grudnia 2005 r. (olej opałowy czy olej napędowy), co powoduje, że organy podatkowe nie ustaliły w rzeczywistości przedmiotu transakcji gospodarczych, co stanowi istotną okoliczność w zakresie ustalenia stanu faktycznego, gdyż wbrew twierdzeniom organu podatkowego w uzasadnieniu faktycznym zaskarżonej decyzji brak jest konkretnego stwierdzenia, czy podatnik zakupił olej napędowy, czy napędowy;
- w jaki sposób były ewidencjonowane u sprzedających paliwo transakcje z podatnikiem, czy rozliczenia z tych czynności były dokonane prawidłowo, tj. czy podatnicy ci złożyli właściwe deklaracje podatkowe we właściwym terminie uwzględniające transakcje z podatnikiem;
- kto podpisywał faktury w imieniu sprzedającego, które były podstawą do obniżenia podatku należnego o naliczony;
- czy podatnik miał wiedzę i świadomość, iż paliwo mu sprzedawane pochodzi ze źródła nielegalnego i czy zawierając transakcje działał w dobrej wierze;
2. art. 127 Ordynacji podatkowej poprzez naruszenie zasady dwuinstancyjności postępowania i rozpatrzenie jedynie odwołania podatnika, a nie sprawy, tj. dokonanie jedynie czynności kontrolnych, a nie ponowne ustalenie stanu faktycznego i jego oceny prawnej;
3. art. 210 ust. 1 pkt 6 Ordynacji podatkowej przez niewyjaśnienie i uzasadnienie istotnych elementów stanu faktycznego w decyzji z dnia 28 lutego 2011 roku
poprzez nieuzasadnienie:
- w sposób logiczny obiegu paliwa między przedsiębiorcami ani niewskazania na odzwierciedlenie tych czynności w ich dokumentacji podatkowej, a wreszcie niewskazania w decyzji poprawności bądź niepoprawności tych rozliczeń;
- stanu faktycznego sprawy, gdyż całe uzasadnienie faktyczne jest bardzo chaotyczne, oparte jedynie na dowodach z przesłuchań świadków w postępowaniach karnych i w zasadzie nie daje możliwości jakiejkolwiek kontroli podatnikowi, gdyż zeznania te nie są uzupełnione żadną analizą organów podatkowych;
II. prawa materialnego, tj.:
- art. 7 ust. 1 w związku 86 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 roku o podatku od towarów i usług poprzez ich niezastosowanie w sprawie i uznanie, iż w rzeczywistości czynność, której dokonał podatnik, nie podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług i nie daje podstawy do obniżenia podatku należnego o naliczony, a w istocie nastąpiła dostawa towarów i nabycie przez podatnika własności rzeczy ruchomej;
- § 14 ust. 2 pkt. 5 lit "a" rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 27 kwietnia
2004 r. sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54, poz. 535 ze zm.) poprzez jego nieprawidłowe zastosowanie i oparcie na nim rozstrzygnięcia, podczas gdy przepis ten nie może mieć w sprawie zastosowania, gdyż dotyczy czynności niedokonanych, natomiast w sprawie organy podatkowe ustaliły, że czynności zostały ponad wszelka wątpliwość dokonane, tj. olej został podatnikowi wydany i czynność prawna dokonana;
- art. 88 ust. 3a pkt 4 lit "a" ustawy o podatku od towarów i usług poprzez jego nieprawidłowe zastosowanie i oparcie na nim rozstrzygnięcia, podczas gdy przepis ten nie może mieć w sprawie zastosowania, gdyż dotyczy czynności niedokonanych, natomiast w sprawie organy podatkowe ustaliły, że czynności zostały ponad wszelką wątpliwość dokonane, tj. olej został podatnikowi wydany i czynność prawna dokonana.
Z uwagi na powyższe zarzuty pełnomocnik skarżącego wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Ponadto wniósł o przyznanie podatnikowi kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa prawnego według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.
Na rozprawie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Łodzi w dniu 21 grudnia 2011 r. w oparciu o informację organu podatkowego ustalono, że terminy przedawnienia zobowiązania podatkowego zostały zawieszone na skutek wszczęcia postępowania o przestępstwo skarbowe.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:
W rozpoznawanej sprawie z uwagi na fakt, iż zaskarżona decyzja dotyczy określenia kwoty zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za okres styczeń-grudzień 2005 roku podstawowe znaczenie ma wykładnia art. 70 § 6 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. Nr 137, poz. 926 ze zm.) w brzmieniu obowiązującym od dnia 1 stycznia 2003 roku.
Zgodnie z art. 70 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. Nr 137, poz. 926 ze zm.), w brzmieniu obowiązującym od powyższej daty, zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku.
Stosownie zaś do art. 70 § 6 pkt 1 tej ustawy bieg terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego zostaje zawieszony z dniem wszczęcia postępowania karnego lub postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe.
Konstytucyjność powyższego przepisu jest przedmiotem badania przez Trybunał Konstytucyjny. O zbadanie zgodności art. 70 § 6 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. Nr 137, poz. 926 ze zm.), w brzmieniu obowiązującym od dnia 1 stycznia 2003 roku, z Konstytucją RP postanowieniem z dnia 5 kwietnia 2011 roku, sygn. akt I FSK 525/10, wystąpił bowiem Naczelny Sąd Administracyjny w sprawie ze skargi kasacyjnej Krzysztofa Laufera od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 7 stycznia 2010 r., sygn. akt I SA/Po 750/09, wydanego po rozpoznaniu jego skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu z dnia 18 czerwca 2009 roku w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2003 roku.
Wskazane powyżej postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 kwietnia 2011 roku zakresem swym obejmuje następujące pytanie prawne:
"czy art. 70 § 6 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. Nr 137, poz. 926 ze zm.), w brzmieniu obowiązującym od dnia 1 stycznia 2003 r., w zakresie w jakim wywołuje skutek w postaci zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego w związku ze wszczęciem postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe, o którym podatnik nie jest informowany, do momentu uznania go za podejrzanego – jest zgodny z art. 2 i art. 32 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej?"
Ocena konstytucyjności powyższego przepisu ma zasadnicze znaczenie dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy, bowiem dotyczyć będzie kwestii zawieszenia biegu terminu zobowiązania podatkowego w związku ze wszczęciem postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe, o którym podatnik nie jest informowany, które to zagadnienie z uwagi na okoliczności niniejszej sprawy ma kluczowe znaczenie dla oceny legalności zaskarżonej decyzji.
Reasumując, stwierdzić należy, iż wynik sprawy zawisłej przed Trybunałem Konstytucyjnym będzie miał istotny wpływ na rozstrzygnięcie niniejszej sprawy.
W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), należało zawiesić postępowanie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Łodzi do czasu zakończenia postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym w przedmiocie konstytucyjności wskazanego powyżej przepisu Ordynacji podatkowej.
P.Z-C.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło