I SA/Łd 562/18
WyrokWSA w Łodzi2018-12-17
Skład orzekający: Anna Świderska, Wiktor Jarzębowski, Joanna Grzegorczyk-Drozda
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postanowienie o umorzeniu postępowania przygotowawczego, które zostało załączone do wniosku o wznowienie postępowania podatkowego, może stanowić podstawę do kolejnego wznowienia postępowania, jeśli organ podatkowy już wcześniej dysponował tym dokumentem?Ratio decidendi
Sąd uznał, że postanowienie o umorzeniu postępowania przygotowawczego, które zostało załączone do pierwszego wniosku o wznowienie postępowania podatkowego, nie może stanowić podstawy do kolejnego wznowienia postępowania. Kluczowe jest, aby dowód lub okoliczność, na której opiera się żądanie wznowienia, była nowa, istniejąca w dniu wydania decyzji ostatecznej i nieznana organowi, który wydał tę decyzję. Skoro organ podatkowy dysponował tym dokumentem już wcześniej, nie można go uznać za nowy dowód.Stan faktyczny
Podatnik J. Z. kwestionował decyzje organów podatkowych dotyczące podatku od towarów i usług za 2005 r., które odmawiały mu prawa do odliczenia podatku naliczonego z faktur, uznając je za nierzetelne pod względem podmiotowo-przedmiotowym. Po wielokrotnych próbach wznowienia postępowania podatkowego, w tym w oparciu o postanowienie o umorzeniu postępowania przygotowawczego, podatnik zaskarżył decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. odmawiającą uchylenia decyzji o odmowie wznowienia postępowania. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej, w tym błędną wykładnię i niezastosowanie przepisów dotyczących wznowienia postępowania oraz pominięcie postanowienia o umorzeniu postępowania przygotowawczego jako istotnego dowodu.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodnicząca: Sędzia NSA Anna Świderska (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Wiktor Jarzębowski Sędzia WSA Joanna Grzegorczyk-Drozda Protokolant: St. sekretarz sądowy Edyta Borowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 grudnia 2018 r. sprawy ze skargi J. Z. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. z dnia [...] r. nr [...] UNP: [...] w przedmiocie odmowy uchylenia ostatecznej decyzji odmawiającej uchylenia decyzji organu I instancji dotyczącej określenia zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za styczeń – lipiec oraz wrzesień – listopad 2005 r. oraz określającej nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy za sierpień i grudzień 2005 r. oddala skargę.
Decyzją z [...] r. Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. - po rozpatrzeniu odwołania J. Z. od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w S. z [...] r. utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji wydaną w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2005 r.
Organy podatkowe obu instancji odmówiły podatnikowi prawa do odliczenia podatku naliczonego wykazanego na fakturach wystawionych przez spółki A i B, dotyczących sprzedaży oleju napędowego, gdyż według organów podatkowych nie dokumentowały one rzeczywistych zdarzeń gospodarczych. Zdaniem organów podatnik nabył paliwo, dokonał za nie zapłaty i wykorzystał je w prowadzonej działalności gospodarczej. Uznano jednak, że sporne faktury VAT nie uprawniają do odliczenia podatku naliczonego w nich wykazanego, gdyż wymieniony w nich sprzedawca nie był nim faktycznie, zaś przedmiotem dostawy nie był olej napędowy, lecz inny produkt ropopochodny, a to oznacza, że faktury te nie dokumentują rzeczywistych zdarzeń gospodarczych pod względem podmiotowo-przedmiotowym.
Okoliczności w jakich zawierane były transakcje nabycia paliwa wskazywały, zdaniem organów podatkowych, że istniały przesłanki, aby podejrzewać, że faktury VAT wystawione przez spółki A i B nie są rzetelne.
Podatnik wniósł skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z [...] r.
Postanowieniem z 19 lipca 2011 r. WSA w Łodzi odrzucił skargę z powodu uchybienia terminu do jej wniesienia (sygn. akt I SA/Łd 1476/10).
Podatnik trzykrotnie wnosił o wznowienie postępowania podatkowego zakończonego ostateczną decyzją Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z [...]r.
Po raz pierwszy wniósł o wznowienie postępowania pismem z 15 grudnia 2011 r. wskazując, że dowody wzięte pod uwagę przy wydawaniu spornej decyzji okazały się fałszywe oraz wyszły na jaw nowe i istotne dla sprawy okoliczności faktyczne. Podatnik podniósł, że kupując olej napędowy działał w dobrej wierze i nie naruszył prawa przy zawieraniu tych transakcji, ponieważ nie miał wiedzy skąd pochodzi nabywane paliwo, a także że nie potrafił poradzić sobie z trudnymi przepisami oraz działaniami organów podatkowych. W załączeniu do wniosku podatnik przedłożył postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w S. z [...] r. Nr [...] o umorzeniu postępowania przygotowawczego prowadzonego przeciwko niemu na podstawie przepisów kodeksu karnego skarbowego.
Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. decyzją z [...] r. odmówił uchylenia własnej decyzji ostatecznej z [...] r., a następnie po rozpatrzeniu odwołania decyzją z [...] r. utrzymał w mocy decyzję z [...] r.
Po raz drugi podatnik wniósł o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z [...] r., pismem z 27 sierpnia 2012 r. Jako podstawę wznowienia wskazał art. 240 § 1 pkt 11 ustawy Ordynacja podatkowa.
Po wznowieniu postępowania Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. [...] r. wydał decyzję, którą odmówił uchylenia własnej decyzji ostatecznej, a decyzją z [...] r. utrzymał w mocy własną decyzję.
Wyrokiem z 25 marca 2015 r. sygn. akt I SA/Łd 1193/14 WSA w Łodzi oddalił skargę strony na powyższą decyzję z [...] r.
NSA wyrokiem z 27 lutego 2017 r. sygn. akt I FSK 1425/15 oddalił skargę kasacyjną złożoną przez stronę od wyroku WSA w Łodzi.
W piśmie z 20 marca 2017 r. podatnik po raz trzeci wniósł o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją wymierzającą podatek z [...] r. oraz wniósł o wznowienie pierwszego postępowania wznowieniowego zakończonego przez Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. decyzją z [...] r.
W związku z powyższym organ podatkowy przeprowadził dwa odrębne postępowania wznowieniowe.
Postanowieniem z [...] r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Ł. wznowił postępowanie w sprawie wznowieniowej.
Następnie decyzją z [...] r odmówił uchylenia własnej decyzji z [...] r. z uwagi na brak istnienia przesłanki określonej w art. 240 § 1 pkt 5 O.p. Organ podniósł, że postanowienie o umorzeniu postępowania przygotowawczego było znane Dyrektorowi Izby Skarbowej w Ł. przy wydawaniu ostatecznej decyzji z [...] r. gdyż zostało ono załączone do pierwotnego wniosku strony z 15 grudnia 2011 r., w którym podatnik wniósł o wznowienie postępowania.
Po drugie, zdaniem organu postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w S. z [...] r. nie jest dowodem istotnym dla sprawy, czyli takim który mógłby mieć wpływ na wydanie odmiennego rozstrzygnięcia.
Decyzją z [...] r. organ utrzymał w mocy swoją decyzję z [...] r. Decyzja ta została zaskarżona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi (sprawa oznaczona sygn. akt I SA/Łd 562/18).
Równolegle organ przeprowadził postępowanie w sprawie wznowienia ostatecznej decyzji określającej wysokość podatku z [...] r.
Podatnik wniósł skargę, w której wskazał jako akty zaskarżone zarówno decyzję odmawiającą wznowienia postępowania wznowieniowego jak i decyzję odmawiającą wznowienia postępowania zakończonego decyzją wymiarową.
Zarzucił naruszenie: art. 210 § 1 pkt 4 Ordynacji podatkowej poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, art. 245 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej poprzez jego niezastosowanie, art. 245 § 2 Ordynacji podatkowej poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, art. 240 § 1 pkt 5 i art. 240 § 1 pkt 7 Ordynacji podatkowej poprzez ich błędną wykładnię i niezastosowanie, art. 245 § 1 pkt 3b Ordynacji podatkowej poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie oraz błędne ustalenia faktyczne.
W uzasadnieniu skargi strona podniosła, że pominięcie dokumentu w postaci postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego w S. z [...] r. o umorzeniu dochodzenia, jako dowodu, doprowadziło do wydania niekorzystnych dla strony rozstrzygnięć w zakresie podatku od towarów i usług. Z tego względu wydane w sprawie decyzje winny zostać uchylone w całości, a postępowanie w tym zakresie umorzone.
Skoro we wszystkich postępowaniach kontrolnych oraz wydanych decyzjach i postanowieniach stwierdzono, że podatnik nie popełnił przestępstwa lub nadużycia, to fakt ten powoduje, zdaniem skarżącego, że organy podatkowe nie mogą odmówić temu podatnikowi prawa do odliczenia podatku VAT.
W odpowiedziach na skargę Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Ł. wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:
Przedmiotem zaskarżenia w rozpoznawanej sprawie jest decyzja Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. z [...] r. utrzymująca w mocy decyzję tego samego organu z [...] r. o odmowie uchylenia decyzji Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. z [...] r. odmawiającej wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją wymiarową [...] r. dotyczącą podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2005 r.
Ujmując rzecz w skrócie, podatnik zaskarżył decyzję wydaną w trybie wznowienia postępowania zakończonego decyzją wydaną również w trybie wznowienia postępowania.
Z akt sprawy wynika, że decyzją z [...] r. Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w S. [...] r. wydaną w sprawie określenia zobowiązań w podatku od towarów i usług za miesiące od stycznia do lipca i od września do listopada 2005 r. oraz nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia, za sierpień i grudzień 2005 r. (dalej w skrócie: decyzja określająca).
Z uzasadnienia tej decyzji wynika, że wymienione decyzje są następstwem przyjętej przez organy podatkowe oceny, zgodnie z którą podatnik odliczył podatek z faktur, które nie dokumentowały rzeczywistych zdarzeń gospodarczych, ponieważ wymienieni w nich sprzedawcy nie byli nimi faktycznie, zaś przedmiotem dostawy nie był olej napędowy. Ponadto, zdaniem organów okoliczności towarzyszące transakcjom były tego rodzaju, że podatnik powinien był wiedzieć, że faktury są nierzetelne.
Z akt sprawy wynika, że podatnik wniósł o wznowienie postępowania pismem z 15 grudnia 2011 r. wskazując, że dowody wzięte pod uwagę przy jej wydaniu okazały się fałszywe oraz wyszły na jaw nowe i istotne dla sprawy okoliczności faktyczne. Podatnik podniósł, że kupując olej napędowy działał w dobrej wierze i nie naruszył prawa przy zawieraniu tych transakcji, ponieważ nie miał wiedzy skąd pochodzi nabywane paliwo.
Istotne dla rozpoznawanej sprawy jest to, że w załączeniu do wniosku podatnik przedłożył postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w S. z [...] r. Nr [...] o umorzeniu postępowania przygotowawczego prowadzonego przeciwko niemu na podstawie przepisów kodeksu karnego skarbowego.
Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. decyzją z [...] r. odmówił uchylenia własnej decyzji ostatecznej z [...] r., a następnie po rozpatrzeniu odwołania decyzją z [...] r. utrzymał w mocy decyzję z [...] r.
Aktualnie podatnik domaga się wznowienia postępowania zakończonego decyzją ostateczną z [...] r., wydaną również w trybie wznowienia postępowania podatkowego, wskazując jako podstawę postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w S. o umorzeniu postępowania przygotowawczego prowadzonego przeciwko niemu.
Żądanie wznowienia postępowania w opisanej powyżej sytuacji należy uznać za dopuszczalne. Przepisy Ordynacji podatkowej nie zawierają bowiem zakazu wznowienia postępowania w sprawie zakończonej decyzją wydaną w postępowaniu wznowieniowym, tak jak czyni to ustawa z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2018 r., poz. 1302) w art. 285 § 1.
Zgodnie z art. 240 § 1 pkt 5 O.p. w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji nieznane organowi, który wydał decyzję.
Z cytowanego przepisu wynika, że warunkiem wznowienia postępowania jest to by dowód lub okoliczność na podstawie której oparte jest żądanie wznowienia był nowy, istniejący w dniu wydania decyzji ostatecznej i nieznany organowi, który wydał tą ostateczną decyzję.
W rozpoznawanej aktualnie sprawie decyzją ostateczną, której dotyczy wniosek o wznowienie, jest decyzja Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. wydana [...] r. w postępowaniu wznowieniowym. W postępowaniu zakończonym wydaniem tej decyzji podatnik załączył do wniosku postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w S. o umorzeniu postępowania przygotowawczego prowadzonego przeciwko niemu. Żądając wznowienia w piśmie z 20 marca 2017 r. podatnik przedstawił po raz drugi, jako nowy dowód to samo postanowienie o umorzeniu postępowania przygotowawczego.
W tym stanie rzeczy organ podatkowy zasadnie odmówił uchylenia wskazując, że skarżący nie wskazał, że wyszły na jaw nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji nieznane organowi, który wydał decyzję. Za dowód taki nie można było uznać załączonego przez Stronę postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego w S. z [...] r. o umorzeniu postępowania przygotowawczego.
Podkreślić należy, że ustalenie, iż zgłoszony przez stronę dowód w postaci postanowienia umarzającego postępowanie przygotowawcze, nie jest dowodem nowym i nieznanym organowi, stanowi wystarczającą podstawę do odmowy uchylenia decyzji ostatecznej z [...] r.
Dalsze argumenty Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł., odnoszące się do przesłanki istotności tego dowodu są zbędne, ponieważ wszystkie przesłanki z art. 240 § 1 pkt 5 O.p. muszą być spełnione łącznie. Skoro zaś dowód nie jest dowodem nowym i nieznanym wcześniej organowi, to nawet gdyby był dowodem o kluczowym znaczeniu w sprawie, to nie może być podstawą uchylenia decyzji.
Mając na uwadze powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi na podstawie art. 151 P.p.s.a. oddalił skargę.
DB
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło