I SA/Łd 569/17

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale I Tomasz Naraziński po rozpoznaniu w dniu 28 sierpnia 2017 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku M. P. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi M. P. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. z dnia [...] roku nr [...] UNP [...] w przedmiocie: określenia zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za rok 2009 p o s t a n a w i a: odmówić skarżącej M. P. przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W dniu 24 kwietnia 2017 r M. P., reprezentowana przez pełnomocnika w osobie adwokata, wystąpiła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjny w Łodzi ze skargą na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. określającą zobowiązanie z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za rok 2009. W odpowiedzi na doręczone pełnomocnikowi strony zarządzenie Przewodniczącego Wydziału I w przedmiocie obowiązku uiszczenia wpisu od skargi w wysokości 2.301 zł, pełnomocnik strony złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Uzasadniając wniosek pełnomocnik wskazał, że strona jest osobą bezrobotną i utrzymuje się ze świadczenia w wysokości 1.300 zł. W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wskazał, że skarżąca prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z mężem oraz dwójką dzieci. Według złożonego oświadczenia skarżąca nie posiada żadnych nieruchomości, majątku ruchomego, oszczędności ani papierów wartościowych. Źródłem utrzymania rodziny jest wynagrodzenie za pracę wykonywaną przez skarżąca, w wysokości 420,18 zł. Mąż skarżącej uzyskuje dochód (którego źródła nie sprecyzowano) w wysokości 178,25 zł. Małżonkowie otrzymują świadczenie "500 plus" w wysokości 1.000 zł. Skarżąca oświadczyła, że ponosi następujące wydatki: na zakup żywności w wysokości 450 zł, telewizję – 104 zł, wywóz śmieci – 42 zł, środki czystości – 150 zł, energię elektryczną – 370 zł oraz opał – 200 zł. Informacje zawarte we wniosku okazały się niewystarczające oraz sprzeczne. Pełnomocnik strony podał bowiem, że skarżąca jest osobą bezrobotną i otrzymuje świadczenie w wysokości 1.300 zł i jednocześnie, że skarżąca uzyskuje wynagrodzenie ze stosunku pracy (420,18 zł). W tej sytuacji, referendarz wezwał skarżącą do nadesłania dodatkowych dokumentów. W odpowiedzi skarżąca nadesłała umowę o pracę zawartą w dniu 7 marca 2017 r. ze Spółką z o.o. A., z której wynika, że jest zatrudniona na ¼ etatu i otrzymuje wynagrodzenie w wysokości 420,18 zł (netto). Oprócz ww. umowy nadesłano również zaświadczenie o dochodach wystawione przez ww. spółkę w dniu 31 lipca 2017 r. Ponadto strona złożyła zeznania o wysokości osiągniętego dochodu, z których wynika, że w 2016 r. uzyskała dochód ze stosunku pracy w wysokości 2.251,33 zł, natomiast mąż skarżącej osiągnął dochód ze stosunku pracy w wysokości 9.460,34 zł. Z informacji o dochodach oraz pobranych zaliczkach na podatek dochodowy za rok 2016 (PIT-11) wynika, że mąż skarżącej jest zatrudniony w dwóch spółkach z o.o.: A. oraz A.. Wyjaśniając kwestię nieruchomości położonej w Z. przy ul. A. 27a/10, pełnomocnik poinformował, że skarżąca sprzedała przedmiotową nieruchomość i obecnie mieszka w S. przy ul. B. 82. Referendarz sądowy zważył, co następuje: Zgodnie z art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.) dalej "P.p.s.a.", prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 244 § 1 P.p.s.a.). W myśl art. 245 § 1 P.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W niniejszej sprawie skarżąca wystąpiła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od wpisu sądowego od skargi (punkt 4 formularza wniosku), czyli o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Stosownie do art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym osobie fizycznej następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Od oceny referendarza sądowego zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania pomocy prawnej. Należy podkreślić, iż udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i dlatego uwzględnienie wniosku o przyznanie prawa pomocy powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. W ocenie referendarza wniosek nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ oświadczenie o stanie majątku i dochodach w nim zawarte, nie jest wiarygodne. Skarżąca nie dołożyła wystarczających starań, aby zobrazować swoją rzeczywistą sytuację majątkową i rzeczywiste zdolności płatnicze w sposób umożliwiający ich ocenę w kontekście wskazanych na wstępie przesłanek warunkujących przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Z danych zawartych we wniosku oraz z nadesłanych dokumentów wynika, że małżonkowie utrzymują się z wynagrodzenia za pracę oraz świadczenia "500 plus", co łącznie wynosi około 1.600 zł. Zobowiązania i wydatki stałe wynoszą w sumie 1.316 zł. Biorąc pod uwagę, że wpis od skargi, który stanowi zasadniczą część kosztów postępowania, wynosi 2.301 zł, należałoby uznać, że wniosek jest zasadny. Referendarz sądowy doszedł jednak do przekonania, że wniosek nie zasługuje na uwzględnienie ponieważ skarżąca nie wykazała w sposób przekonujący, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W szczególności wyjaśniając kwestię posiadania nieruchomości w Z. w przy ul. A. 27a/10 pełnomocnik skarżącej oświadczył, że skarżąca sprzedała przedmiotową nieruchomość. Pełnomocnik nie wyjaśnił kiedy miała miejsce sprzedaż ani nie podał innych szczegółów dotyczących transakcji. Biorąc pod uwagę, że w umowie pracę, zawartej w dniu 7 marca 2017 r. skarżąca wskazała ww. adres jako miejsce zamieszkania, to przyjąć należy że sprzedaż miała miejsce w bieżącym roku, zatem przychód ze sprzedaży nieruchomości byłby istotną informacją przy dokonywaniu oceny sytuacji finansowej wnioskodawczyni. W ocenie referendarza oczywistym jest, że strona reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika powinna podać pełną informację na temat przedmiotowej sprzedaży, w szczególności wyjaśnić, czy w związku zez sprzedażą ww. nieruchomości aktualne pozostaje oświadczenie, że skarżąca nie posiada żadnych oszczędności. Również w zakresie aktualnego miejsca zamieszkania skarżącej, pełnomocnik ograniczył się do stwierdzenia, że skarżąca aktualnie mieszka w S. przy ul. B. 82. Nie wyjaśnił, czy przedmiotowa nieruchomość stanowi własność skarżącej bądź małżonków, czy też jest wynajmowana bądź użyczona i czy w związku ze zmianą miejsca zamieszkania skarżącej aktualne pozostaje oświadczenie o osobach prowadzących wspólne gospodarstwo domowe. Referendarz wziął również pod uwagę, sytuacja majątkowa męża skarżącej nie została wyjaśniona w sposób przekonujący. Z danych zawartych w Krajowym Rejestrze Sądowym wynika, że mąż skarżącej jest członkiem zarządu spółki z o.o. A., która jest pracodawcą skarżącej oraz członkiem zarządu i wspólnikiem Spółki z o.o. A., w której posiada udziały o wartości 2.500 zł. Informacji o tym fakcie nie sposób jednak znaleźć w oświadczeniu o stanie majątkowym (pkt 7.2.2 formularza PPF). Z tych względów oświadczenie o stanie rodzinnym, majątku i dochodach zawarte we wniosku, jest niewiarygodne. Podkreślić należy, że zawarty w art. 246 § 1 P.p.s.a. zwrot "gdy osoba ta wykaże" – odnoszący się do osoby ubiegającej się o przyznanie prawa pomocy, oznacza, iż to na wnioskodawcy spoczywa ciężar wykazania, że znajduje się w sytuacji uprawniającej do skorzystania z prawa pomocy. Wnioskodawca winien zatem wykazać, że występują przesłanki uzasadniające jej udzielenie. W związku z tym to w interesie wnioskodawcy leży przedstawienie stosownej argumentacji, która potwierdzałaby jego niezdolność do pokrycia jakichkolwiek lub pełnych kosztów postępowania, tj. do podania wszystkich tych okoliczności, które wskazywać będą na fakt pozostawania w trudnej sytuacji materialnej. Wniosek powinien być rzetelnie sporządzony, a przedstawione w nim okoliczności powinny odpowiadać prawdzie (por. postanowienie NSA z dnia 17 stycznia 2008r., sygn. akt II OZ 1400/07). Niewykazanie przez stronę ubiegającą się o przyznanie prawa pomocy przesłanek określonych w art. 246 P.p.s.a. obliguje referendarza sądowego do odmowy uwzględnienia takiego wniosku. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 258 § 1 i 2 pkt 7 art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji. AKE.