I SA/Łd 570/10

Dnia 25 sierpnia 2010 roku Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale I - Magdalena Sieniuć po rozpoznaniu w dniu 25 sierpnia 2010 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku W. G. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi W. G. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2008 r. z tytułu sprzedaży papierów wartościowych p o s t a n a w i a: odmówić przyznania skarżącemu – W. G. prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. W.G. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2008 r. z tytułu sprzedaży papierów wartościowych. W skardze skarżący zawarł wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych. W złożonym następnie, na urzędowym formularzu (PPF), wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego, nadesłanym na wezwanie Sądu, skarżący oświadczył, że prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z żoną A. Uzyskuje dochód z tytułu emerytury w wysokości 3.800 zł netto, jego żona osiąga dochód także z tego tytułu w wysokości 802 zł netto. Skarżący wskazał przy tym, że majątek rodziny stanowi mieszkanie o pow. 69 m2 oraz zasoby pieniężne w postaci 350 akcji. Jednocześnie w uzasadnieniu wniosku skarżący przywołał argumenty wskazujące na potrzebę przyznania mu radcy prawnego. Do wniosku załączył m.in. kserokopię umowy o zakazie zbywania akcji, oświadczenia oraz umowy nieodpłatnego zbycia akcji Kopalni A Spółki Akcyjnej. Z uwagi na fakt, że zawarte w powyższym wniosku oświadczenia okazały się niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych skarżącego, zarządzeniem z dnia 18 czerwca 2010 roku wezwano wnioskodawcę do nadesłania wyciągów z posiadanych rachunków i lokat bankowych z okresu ostatnich 3 miesięcy, podania wartości nominalnej 350 akcji wskazanych we wniosku oraz określenia kwoty środków przeznaczanych na opłaty eksploatacyjne i własne utrzymanie - w terminie 7 dni, pod rygorem odmowy przyznania prawa pomocy. W odpowiedzi na wezwanie skarżący w drodze pisma procesowego z dnia 1 lipca 2010 r. przyjmując, że nie spełnia kryterium dochodowego dla uzyskania orzeczenia Sądu o pomocy prawnej, poinformował, że nie przesyła wyciągów z rachunków i lokat bankowych, a także nie określa kwoty środków przeznaczanych na opłaty i własne utrzymanie. W celu zaś podania wartości nominalnej akcji wskazanych w wezwaniu przesyła pismo Domu Maklerskiego B, znak: [...] z dnia 16 czerwca 2010 r. Jednocześnie w piśmie tym skarżący, przywołując wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 16 czerwca 2008 r. (sygn. akt P 37/07) dotyczący zwolnienia od opłaty sądowej i dostępu do pomocy prawnej z urzędu w postępowaniu cywilnym, wniósł o ustanowienie radcy prawnego z urzędu, przytaczając na poparcie swego żądania argumenty dotyczące zasadności wniesionej przez niego skargi. Ponadto skarżący wniósł także o przeprowadzenie postępowania dowodowego z użyciem załączonego pisma Domu Maklerskiego, "w tym rozpoznanie przepisu art. 23 pkt 45a litera a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, jeżeli pismo jest adekwatne z tym przepisem". Do pisma skarżący załączył ww. pismo Domu Maklerskiego oraz komunikat prasowy dotyczący wyroku Trybunału Konstytucyjnego (sygn. akt P 37/07). Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym zważył, co następuje: Instytucja prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym uregulowana została w Rozdziale 3 Działu V ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej jako: "p.p.s.a.". Stanowi ona wyjątek od generalnej zasady ponoszenia kosztów postępowania przed sądem administracyjnym przez stronę i ma zastosowanie w szczególnie uzasadnionych przypadkach. Stosownie do art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a., przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Podkreślić przy tym należy, że prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie m.in. adwokata, radcy prawnego lub doradcy podatkowego. Jednocześnie wyjaśnić należy, że wykładnia ustawowego określenia "gdy osoba ta wykaże", sprowadza się do przyjęcia, iż to na ubiegającym się o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do przyznania mu prawa pomocy w żądanym zakresie. Rozstrzygnięcie w tej kwestii zależy zatem od tego, czy strona wykaże przesłanki, o których mowa w powołanym wyżej art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Wykazanie tych przesłanek powinno nastąpić poprzez złożenie na urzędowym formularzu stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Od Referendarza sądowego zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania prawa pomocy we wskazanym zakresie. W sytuacji zaś gdy oświadczenie strony zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzą wątpliwości, Referendarz sądowy na podstawie art. 255 p.p.s.a. ma prawo żądać od strony złożenia dodatkowego oświadczenia lub przedłożenia dokumentów źródłowych dotyczących jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. W niniejszej sprawie Referendarz sądowy z tej możliwości skorzystał, wzywając skarżącego zarządzeniem z dnia 18 czerwca 2010 roku do złożenia w terminie 7 dni dodatkowych dokumentów i informacji dotyczących jego sytuacji majątkowej, w tym: nadesłania wyciągów z posiadanych rachunków i lokat bankowych z okresu ostatnich 3 miesięcy, podania wartości nominalnej 350 akcji wskazanych we wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz określenia kwoty środków przeznaczanych na opłaty eksploatacyjne i własne utrzymanie. W odpowiedzi na powyższe wezwanie skarżący w drodze pisma z dnia 1 lipca 2010 r., samodzielnie przyjmując, że nie spełnia kryterium dochodowego dla uzyskania prawa pomocy, świadomie zrezygnował z przesłania wyciągów z rachunków i lokat bankowych, a także świadomie nie określił kwoty środków przeznaczanych na opłaty eksploatacyjne i własne utrzymanie, uniemożliwiając tym samym Referendarzowi sądowemu ocenę całokształtu jego sytuacji materialnej i realnych możliwości płatniczych. Przedstawione bowiem we wniosku okoliczności, w tym zwłaszcza kwota dochodu rodziny (4.602 zł netto) oraz fakt posiadania 350 akcji Kopalni A bez wykazania zobowiązań ciążących na gospodarstwie domowym skarżącego, w całej rozciągłości wykluczają przyznanie prawa pomocy w żądanym zakresie. Co więcej, okoliczności te dowodzą, że skarżący dysponuje odpowiednimi środkami na pokrycie kosztów postępowania wywołanego wniesioną skargą, w tym wpisu od skargi (100 zł) oraz kosztów związanych z ustanowieniem radcy prawnego. Ponadto odnosząc się do zawartego w piśmie skarżącego wniosku o przeprowadzenie dowodu z pisma Domu Maklerskiego B, znak: [...] z dnia 16 czerwca 2010 r. w kontekście zasadności skargi, stwierdzić należy, że w niniejszej sprawie kwestia zasadności wniesionego środka zaskarżenia podlegać będzie ocenie na etapie merytorycznego rozpoznawania skargi przez Sąd, po uprzednim terminowym uiszczeniu opłaty sądowej przez skarżącego. Wyjaśnić przy tym należy, że powołany przez skarżącego wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 16 czerwca 2008 roku (sygn. akt P 37/07) dotyczy problematyki zwolnienia strony od opłaty sądowej i dostępu do pomocy prawnej uregulowanej w art. 117 § 1 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego, który nie znajduje zastosowania w niniejszej sprawie. Mając na uwadze powyższe, Referendarz sądowy uznał, że skarżący nie udowodnił, że spełnia ustawowe warunki przyznania mu prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. Skarżący nie udzielił bowiem żadnych informacji pozwalających ustalić koszty jego utrzymania oraz wysokość wydatków eksploatacyjnych. Fakt zaś posiadania 350 akcji Kopalni A z tytułu zbycia, których skarżący osiągał znaczne dochody w latach 2007-2008, oraz wykazana kwota dochodu rodziny, pozwalają przyjąć, że skarżący jest w stanie ponieść koszty postępowania zainicjowanego wniesioną skargą. Z tych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 245 § 2 i art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji. (MSi)