I SA/Łd 579/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Paweł Kowalski, Sędziowie Sędzia NSA Paweł Janicki, Asesor WSA Grzegorz Potiopa (spr.), po rozpoznaniu w dniu 2 listopada 2022 r. w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi B.. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi z dnia 16 maja 2022 r. nr 1001-IOV-2.4103.15.2022.2.U71.KŁ1 w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania podatkowego w sprawie stwierdzenia i zwrotu nadpłaty w podatku od towarów i usług za niektóre okresy 2015 r. postanawia 1 odrzucić skargę; 2. zwrócić z funduszy Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi na rzecz strony skarżącej kwotę 100,– (sto) złotych, uiszczoną tytułem wpisu sądowego od skargi, zaksięgowaną 28 czerwca 2022 r. pod pozycją 2495. B.. skargą z 29 czerwca 2022 r. zakwestionowała postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi z 16 maja 2022 r. wydane w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania podatkowego w sprawie stwierdzenia i zwrotu nadpłaty w podatku od towarów i usług za niektóre okresy 2015 r. Do skargi załączona została decyzja sądu maltańskiego wraz z tłumaczeniem, potwierdzająca wszczęcie procesu likwidacji spółki oraz prawo likwidatora spółki do występowania w jej imieniu przed sądem. Zarządzeniem z 1 sierpnia 2022 r. skarżąca spółka została wezwana do usunięcia, w terminie 7 dni, braków skargi przez jej podpisanie lub nadesłanie podpisanego egzemplarza oraz przez złożenie dokumentu określającego umocowanie do reprezentowania strony skarżącej. Wezwanie do uzupełnienia powyższych braków zostało doręczone 22 sierpnia 2022 r. (zwrotne potwierdzenie k. 44 akt sprawy). W wyznaczonym przez sąd terminie strona nadesłała podpisaną skargę oraz wyjaśniła, że przedłożyła już dokument, z którego wynika upoważnienie osoby, która podpisała skargę, do reprezentowania spółki. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 46 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz.U. z 2022 r., poz. 329 ze zm.; dalej: p.p.s.a.) każde pismo strony (m.in. skarga) powinno zawierać podpis strony albo jej przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika. Jeżeli zatem skargę do sądu wnosi spółka (posiadająca osobowość prawną), skarga ta powinna być podpisana w sposób czyniący zadość zasadom reprezentowania tego podmiotu. Niewykazanie umocowania stanowi brak formalny, który podlega uzupełnieniu w trybie przewidzianym w art. 49 § 1 p.p.s.a. Nieuzupełnienie wspomnianego braku skutkuje zaś odrzuceniem skargi przez sąd. Artykuł 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. stanowi bowiem, że sąd odrzuca skargę, gdy nie uzupełniono w wyznaczonym terminie jej braków formalnych. Zgodnie z art. 49 § 1 p.p.s.a. ustawowy termin do uzupełnienia braków formalnych wynosi 7 dni. Z przepisów tych wynika, że w wypadku stwierdzenia przez sąd nieuzupełnienia braków formalnych w terminie siedmiu dni, po stronie sądu powstaje bezwzględny obowiązek odrzucenia skargi. Ustawodawca nie przewidział jakichkolwiek odstępstw od tej reguły, nie wprowadził też żadnych uregulowań pozwalających na zastosowanie innego środka niż odrzucenie skargi. Stosownie do art. 28 § 1 p.p.s.a. osoby prawne oraz jednostki organizacyjne mające zdolność sądową dokonują czynności w postępowaniu przez organy albo osoby uprawnione do działania w ich imieniu. W myśl art. 29 p.p.s.a. przedstawiciel ustawowy lub organ albo osoby, o których mowa w art. 28, mają obowiązek wykazać swoje umocowanie dokumentem przy pierwszej czynności w postępowaniu. Sąd pełni podziela i przyjmuje za swoją argumentację zawartą w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 października 2022 r. o sygn. akt I GZ 343/22, zgodnie z którą: "autorka zażalenia w dużej mierze ignoruje przepisy o podstawowym znaczeniu dla rozstrzygnięcia, tj. art. 28 i art. 29 p.p.s.a. Z przepisów tych wynika jednoznacznie, że to na osobie dokonującej czynności w postępowaniu w imieniu osoby prawnej spoczywa obowiązek wykazania swego umocowania. Obowiązku tego nie niwelują przepisy ustawy o KRS, ani bowiem ogłoszenie dokonanego wpisu w Monitorze Sądowym i Gospodarczym ani ujawnienie danej osoby jako uprawnionej do reprezentacji spółki w Centralnej Informacji nie zwalnia strony postępowania sądowoadministracyjnego (czy działającej osobiście, czy przez pełnomocnika) od obowiązku uzupełnienia braków formalnych skargi, a ciężar czynienia ustaleń, czy osoba dokonująca czynności posiada stosowne umocowanie, nie zostaje przerzucony na sąd. Co więcej, gdyby intencją ustawodawcy było zwolnienie danego podmiotu z obowiązku udokumentowania umocowania w toku postępowania sądowoadministracyjnego ze względu na dostęp sądu do określonego wykazu czy rejestru, nic nie stało na przeszkodzie, by odpowiednie wyłączenie zostało w przepisach zawarte. Na takie rozwiązanie ustawodawca zdecydował się zresztą w postępowaniu cywilnym, nowelizując odpowiednik art. 29 p.p.s.a., tj. art. 68 k.p.c. (znamienne jest, że na mocy tej samej ustawy nowelizującej zmianie uległy inne przepisy p.p.s.a., jednak nie art. 29). Zwolnienie strony z dokonania czynności, a zwłaszcza z uzupełnienia braku formalnego polegającego na niedołączeniu KRS-u i obciążenie tą czynnością sądu, np. w celu usprawnienia postępowania, nie może być domyślne, ale musi mieć oparcie ustawowe (por. uchwała składu 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 grudnia 2013 r., I OPS 13/13)". W rozpoznawanej sprawie skarżąca została prawidłowo wezwana do złożenia dokumentu wykazującego umocowanie do reprezentowania strony. Z załączonej do skargi decyzji sądu maltańskiego, potwierdzającej wszczęcie procesu likwidacji spółki oraz prawo jej likwidatora do występowania w imieniu spółki przed sądem, nie wynika bowiem kto jest jej likwidatorem. W wyznaczonym terminie strona skarżąca złożyła skargę podpisaną przez dr. K. A. i oświadczyła, że to on jest likwidatorem spółki. Spółka nie przedłożyła jednak żadnego dokumentu, który potwierdza umocowanie tej osoby do jej reprezentacji. Podkreślić należy, że ciężar wykazania umocowania osoby podpisanej pod skargą do reprezentowania spółki, spoczywa wyłącznie na stronie skarżącej. W niniejszej sprawie do akt wpłynęło jedynie oświadczenie spółki, że jej likwidatorem jest dr. K. A.. Oświadczenie to nie zostało jednak poparte żadnym dokumentem sądowym, urzędowym, ani też uchwałą spółki o powołaniu tej osoby do pełnienia funkcji likwidatora. Nie można zatem uznać, że strona skarżąca uzupełniła brak formalny skargi poprzez złożenie dokumentu lub jego uwierzytelnionego odpisu określającego umocowanie dr. K. A. do reprezentowania strony skarżącej. Ponieważ nałożone na stronę skarżącą obowiązki nie zostały wykonane Sąd, na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 i § 3, odrzucił skargę. Rozstrzygnięcie w przedmiocie zwrotu wpisu znajduje swoją podstawę prawną w treści art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a. aj