I GZ 343/22

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Henryk Wach po rozpoznaniu w dniu 7 października 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia P.sp. z o.o. z siedzibą w W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 kwietnia 2022 r., sygn. akt V SA/Wa 5354/21 w przedmiocie odrzucenia skargi w sprawie ze skargi P.sp. z o.o. z siedzibą w W. na postanowienie Ministra Klimatu i Środowiska z dnia 4 października 2021 r. nr DELG-WR.026.3.2021.JF w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania administracyjnego w sprawie dotyczącej określenia wysokości nienależnie pobranej kwoty różnicy ceny postanawia: oddalić zażalenie. Zaskarżonym postanowieniem z 20 kwietnia 2022 r., sygn. akt V SA/Wa 5354/21, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę P. E. sp. z o. o. z siedzibą w W. na postanowienie Ministra Klimatu i Środowiska z 4 października 2021 r. nr DELG-WR.026.3.2021.JF w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania administracyjnego w sprawie dotyczącej określenia wysokości nienależnie pobranej kwoty różnicy ceny. W uzasadnieniu postanowienia Sąd I instancji wskazał, że pismem z 27 stycznia 2022 r. wezwano stronę skarżąca do uzupełnienia braku formalnego skargi poprzez nadesłanie dokumentu potwierdzającego upoważnienie do działania w imieniu strony skarżącej przed sądami administracyjnymi, w tym podpisania skargi, tj. np. odpisu pełnego z Krajowego Rejestru Sądowego w oryginale lub uwierzytelnionej kopii. Przesyłka zawierająca wezwanie została doręczona skarżącej 31 stycznia 2022 r. Termin do uzupełnienia braku formalnego skargi upływał w takiej sytuacji z dniem 7 lutego 2022 r. Strona skarżąca nie udzieliła odpowiedzi na powyższe wezwanie i nie uzupełniła braku formalnego skargi. Wskazując na treść art. 58 § 1 pkt 3 oraz § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r., poz. 329 ze zm., dalej: p.p.s.a.), Sąd I instancji wskazał, że był zobowiązany do odrzucenia skargi. W zażaleniu na powyższe postanowienie skarżąca wniosła o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, zarzucając naruszenie: Postanowieniu zarzucono naruszenie; I. przepisów prawa materialnego tj. art. 4 ust. 4aa ustawy z dnia 20 sierpnia 1997 r. o Krajowym Rejestrze Sądowym (Dz.U. Nr 121, poz. 770 ze zm., ustawy o KRS), poprzez jego niezastosowanie podczas gdy, zdaniem Skarżącej, z przepisu tego wynika uprawienie Sądu do samodzielnego pobrania wydruku komputerowego zawierającego aktualne informacje o podmiotach wpisanych do Rejestru, które to wydruki stosownie do treści art. 4 ust. 3 ww. ustawy mają moc dokumentów urzędowych, a więc na ich podstawie istnieje możliwość ustalenia sposobu reprezentacji Spółki i osób uprawnionych do jej reprezentowania, tu: K.K. pełniącej w dacie podpisywania skargi tj. w dniu 21 października 2021 r. funkcję prokurenta samoistnego Spółki; II. przepisów prawa materialnego, a to art. 13 w zw. 15 ust. 1 zd. 1 ustawy o KRS poprzez naruszenie zasady wynikającej z przedmiotowych regulacji stanowiącej, że od dnia ogłoszenia w Monitorze Sądowym i Gospodarczym nikt nie może zasłaniać się nieznajomością ogłoszonych wpisów w tym rejestrze co doprowadziło do odrzucenia skargi z uwagi na brak wykazania umocowania osoby podpisującej skargę do reprezentowania strony skarżącej podczas gdy umocowanie K. K. do podpisania skargi w dacie 21 października 2021 r. wprost wynika z dostępnego dla sądu drogą elektroniczną odpisu pełnego z KRS zgodnie z którym nieprzerwanie od dnia 17 lutego 2020 r. (data wpisu; o czym obwieszczono w MSiG z 24 lutego 2020 r. nr 37 (5927)) do dnia 18 marca 2022 r. (data wykreślenia z KRS) K. K. pełniła w Spółce funkcję prokurenta samoistnego; III. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 2 w zw. z art. 7 i art. 45 ust. 1 Konstytucji RP poprzez naruszenie zasady sprawiedliwości społecznej, zasady demokratycznego państwa prawnego i wynikającej z niej zasady działania organów władzy publicznej na podstawie i w granicach prawa, a w konsekwencji ograniczenie de facto szeroko rozumianego prawa do sądu poprzez odrzucenie skargi jedynie z tego powodu, że skarżąca nie przedłożyła odpisu pełnego z KRS dla wykazania swojego umocowania do podpisania skargi w dacie 21 października 2021 r. przez prokurenta K. K. w sytuacji gdy umocowanie to wynika wprost z publicznie dostępnego rejestru, do którego sąd ma dostęp drogą elektroniczną co w konsekwencji doprowadziło do odrzucenia skargi w wyniku wykładni przepisów nie dającej pogodzić się z konstytucyjną zasadą prawa do sądu oraz racjonalnością ustawodawcy; IV. w konsekwencji dokonanego naruszenia prawa materialnego, naruszenie przepisów postępowania, których uchybienie miało istotny wpływ na wynik sprawy, a to art. 58 § 1 pkt 3 w zw. z art. 49 § 1 w zw. z art. 29 p.p.s.a. poprzez ich zastosowanie, wskutek bezpodstawnego przyjęcia, że w przedmiotowej sprawie brak złożenia przez skarżącą wraz ze skargą odpisu z KRS potwierdzającego umocowanie osób uprawnionych do działania w imieniu osoby prawnej i niewykonanie wezwania do przedłożenia tego dokumentu jest brakiem formalnym stanowiącym podstawę odrzucenia skargi, podczas gdy w ocenie Skarżącej biorąc pod uwagę treść powołanych w punkcie 1 przepisów prawa materialnego pozostających w korelacji z niniejszym zarzutem, niewykonanie wezwania do złożenia w formie pisemnej wydruku z Krajowego Rejestru Sądowego nie powodowało, że skarga nie może otrzymać prawidłowego biegu. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Należy w pierwszej kolejności zauważyć, że skarżąca w istocie nie kwestionuje samego faktu nieuzupełnienia braku skargi w zakreślonym przez sąd terminie. Argumentacja zażalenia koncentruje się przede wszystkim na sugerowaniu, że sąd we własnym zakresie – czy na podstawie Centralnej Informacji, czy wpisów dokonywanych w Monitorze Sądowym i Gospodarczym – powinien sprawdzić, czy na dokumencie pełnomocnictwa podpisała się osoba upoważniona do działania w imieniu spółki. Marginalnie skarżąca podnosi nieprecyzyjność wezwania do usunięcia braków formalnych skargi - wezwanie do uzupełnienia braków zostało załączone na ostatnich kartach całości korespondencji co zmylił skarżącą. Wezwanie do uzupełnienia braków formowalnych, jako rodzące daleko idące konsekwencje powinno być wyeksponowane na początku korespondencji bądź w odrębnej przesyłce, tak aby strona miała możliwość zwrócenia swojej uwagi przede wszystkim na to pismo i zadośćuczynieniu wezwaniu w zakreślonym terminie. Żaden z tych argumentów nie zasługuje na uwzględnienie. Warto wskazać, że autorka zażalenia w dużej mierze ignoruje przepisy o podstawowym znaczeniu dla rozstrzygnięcia, tj. art. 28 i art. 29 p.p.s.a. Z przepisów tych wynika jednoznacznie, że to na osobie dokonującej czynności w postępowaniu w imieniu osoby prawnej spoczywa obowiązek wykazania swego umocowania. Obowiązku tego nie niwelują przepisy ustawy o KRS, ani bowiem ogłoszenie dokonanego wpisu w Monitorze Sądowym i Gospodarczym ani ujawnienie danej osoby jako uprawnionej do reprezentacji spółki w Centralnej Informacji nie zwalnia strony postępowania sądowoadministracyjnego (czy działającej osobiście, czy przez pełnomocnika) od obowiązku uzupełnienia braków formalnych skargi, a ciężar czynienia ustaleń, czy osoba dokonująca czynności posiada stosowne umocowanie, nie zostaje przerzucony na sąd. Co więcej, gdyby intencją ustawodawcy było zwolnienie danego podmiotu z obowiązku udokumentowania umocowania w toku postępowania sądowoadministracyjnego ze względu na dostęp sądu do określonego wykazu czy rejestru, nic nie stało na przeszkodzie, by odpowiednie wyłączenie zostało w przepisach zawarte. Na takie rozwiązanie ustawodawca zdecydował się zresztą w postępowaniu cywilnym, nowelizując odpowiednik art. 29 p.p.s.a., tj. art. 68 k.p.c. (znamienne jest, że na mocy tej samej ustawy nowelizującej zmianie uległy inne przepisy p.p.s.a., jednak nie art. 29). Zwolnienie strony z dokonania czynności, a zwłaszcza z uzupełnienia braku formalnego polegającego na niedołączeniu KRS-u i obciążenie tą czynnością sądu, np. w celu usprawnienia postępowania, nie może być domyślne, ale musi mieć oparcie ustawowe (por. uchwała składu 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 grudnia 2013 r., I OPS 13/13). Naczelny Sąd Administracyjny w wielu orzeczeniach wskazuje na brak możliwości skutecznego usprawiedliwienia nieuzupełnienia braków formalnych pism procesowych poprzez odwoływanie się do ustawy o KRS. Przykładowo można wskazać na postanowienia z dnia: 10 lipca 2018 r., II FZ 319/18; 20 lutego 2019 r., II OZ 107/19; 14 czerwca 2019 r., I FZ 101/19; 12 września 2019 r., I FZ 186/19; 18 listopada 2019 r., II FZ 681/19 (i wskazywane w tych postanowieniach dalsze orzecznictwo). Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznający niniejsze zażalenie poglądy przedstawione w tych postanowieniach podziela w pełni. Ze wskazanych względów żaden z zarzutów naruszenia przepisów ustawy o KRS (jak i powiązanych z nimi zarzutów naruszenia przepisów Konstytucji RP) nie zasługuje na uwzględnienie. Naczelny Sąd Administracyjny nie podziela też stanowiska spółki, że wezwanie było źle skonstruowane i przez to nie mogło wywołać skutku w postaci odrzucenia skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. W zarządzeniu z 30 grudnia 2021 r. Przewodniczący Wydziału nakazał wezwanie skarżącej do usunięcia braków formalnych skargi poprzez "poprzez nadesłanie dokumentu potwierdzającego upoważnienie do działania w imieniu strony skarżącej przed sądami administracyjnymi w tym podpisania skargi z 21 października 2021 r., tj. np. odpisu pełnego z Krajowego Rejestru Sądowego w oryginale lub uwierzytelnionej kopii.". Sformułowanie to zostało powielone w wezwaniu. Skonstruowanie wezwania jak i przesłanie całości korespondencji w jednej przesyłce w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego nie jest wadą, która w jakikolwiek sposób mogła utrudnić wzywanej osobie wypełnienie wezwania. Z tego względu na uwzględnienie nie zasługuje również zarzut naruszenia art. art. 49 § 1 w zw. z art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Skoro bowiem akta sprawy potwierdzają, że brak formalny skargi w omawianym zakresie zaistniał, Przewodniczący Wydziału miał obowiązek uruchomienia trybu z art. 49 § 1 p.p.s.a., wyznaczając skarżącej termin do uzupełnienia tegoż braku. W okolicznościach sprawy bezspornie zakreślony w wezwaniu termin upłynął bezskutecznie, co z kolei skutkowało zastosowaniem art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Odrzucając na tej podstawie skargę Sąd I instancji nie naruszył zatem ani art. 49 § 1 ani art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Ze wskazanych przyczyn, działając na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie.