II FZ 681/19

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Jan Grzęda po rozpoznaniu w dniu 18 listopada 2019 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia M. sp. z o.o. z siedzibą w K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 25 kwietnia 2019 r., sygn. akt I SA/Kr 197/19 w przedmiocie odrzucenia skargi w sprawie ze skargi M. sp. z o.o. z siedzibą w K. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Krakowie z dnia 27 listopada 2018 r. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych za 2013 r. postanawia oddalić zażalenie. Postanowieniem z 25 kwietnia 2019 r., sygn. akt I SA/Kr 197/19, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie odrzucił skargę M. Sp. z o.o. w K. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Krakowie z dnia 27 listopada 2018 r. w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych za 2013 r. Z uzasadnienia tego postanowienia wynika, że zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia 12 lutego 2019 r. pełnomocnik strony skarżącej został wezwany do usunięcia braków formalnych skargi poprzez złożenie dokumentu lub jego uwierzytelnionego odpisu określającego umocowanie do reprezentowania strony skarżącej, tj. odpisu KRS, w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi. Wezwanie zostało doręczone w dniu 26 lutego 2019 r. W zakreślonym terminie odpis KRS nie został przedłożony, pełnomocnik złożył natomiast pełnomocnictwo do reprezentowania skarżącej spółki przed WSA w Krakowie oraz instancjach właściwych do rozpoznania skargi. WSA wyjaśnił, że nieusunięcie w niniejszej sprawie ww. braku formalnego skargi uniemożliwia nadanie jej biegu i prowadzi do odrzucenia skargi, na zasadzie art. 58 § 1 pkt 3 w zw. z art. 29 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017, poz. 1369, dalej: "p.p.s.a."). W zażaleniu wywiedzionym od ww. postanowienia spółka wniosła o jego uchylenie w całości i nadanie sprawie dalszego biegu, zarzucając naruszenie: - art. 28 § 1 p.p.s.a. poprzez jego bezpodstawne zastosowanie w sytuacji, gdy żądany przez Sąd dokument znajduje się w aktach postępowanie kontrolnego; - art. 106 § 4 p.p.s.a. w zw. z art. 13 ust. 1 i art. 15 ust. 1 ustawy z dnia 20 sierpnia 1997 r. o Krajowym Rejestrze Sądowym (Dz.U.2019.1500 t.j. z dnia 2019.08.09). poprzez ich bezpodstawne niezastosowanie i odrzucenie skargi w związku z brakiem dołączenia żądanego dokumentu. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie zauważyć należy, że skarżąca nie neguje faktu niedokonania czynności, na którą wskazywał Sąd pierwszej instancji. W zażaleniu podważa ona w ogóle zasadność wzywania do uzupełnienia braków poprzez złożenie oryginału dokumentu określającego umocowanie do reprezentowania strony skarżącej. Stwierdzić trzeba - jak wielokrotnie odnotowywano w orzecznictwie (por. np. postanowienie NSA z dnia 28 stycznia 2015 r., sygn. akt II FSK 3427/14) - że w art. 29 p.p.s.a. jest mowa, iż umocowanie ma być wykazane dokumentem, ustawodawca nie dookreślił natomiast rodzaju wymaganego dokumentu. Oznacza to, że wnosząc skargę w imieniu spółki należy dołączyć do niej dokument, z którego będzie wynikało jaki podmiot umocowany jest do reprezentowania spółki. Przytoczone przepisy prawa nie określają jaki konkretnie musi to być dokument. W praktyce orzeczniczej sądów administracyjnych przyjęto, że dokument ten powinien być zgodny z prawem i autentyczny. W przypadku spółki kapitałowej uznaje się, że jest to aktualny na dzień wniesienia skargi odpis z Rejestru Przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego (por. postanowienie NSA z dnia 27 kwietnia 2007 r., sygn. akt II FSK 615/06, publik. LEX nr 340187; na temat aktualności odpisu z KRS zob. uchwałę SN z dnia 8 listopada 2007 r., sygn. akt III CZP 92/07, publik. OSNC z 2008 r. Nr 11, poz. 126). Natomiast niezłożenie wraz ze skargą dokumentu wykazującego umocowanie do reprezentowania spółki w myśl art. 29 p.p.s.a. jest brakiem formalnym skargi, podlegającym uzupełnieniu w trybie art. 49 § 1 w zw. z art. 46 § 3 p.p.s.a., czyli w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania. Konsekwencją nieuzupełnienia przedmiotowego braku formalnego skargi jest jej odrzucenie stosownie do art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Za bezskuteczne uznać należy wskazywanie Sądowi na dostępność KRS w bazie internetowej, bowiem Sąd nie może zastępować stron i uzupełniać za nich braków formalnych składanych pism (por. postanowienie NSA z dnia 17 czerwca 2016 r., sygn. akt II FZ 349/16). Są to czynności procesowe stron, które nie mogą być podejmowane przez inne podmioty (organy procesowe). Zwolnienie strony z dokonania czynności, a zwłaszcza z uzupełnienia braku formalnego polegającego na niedołączeniu KRS-u i obciążenie tą czynnością sądu, np. w celu usprawnienia postępowania, nie może być domyślne, ale musiałoby mieć oparcie ustawowe (por. uchwała składu 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 grudnia 2013 r. sygn. akt I OPS 13/13). Wyjaśnić należy, że wymóg, o którym tu mowa, jest przewidziany przepisami prawa - art. 29 p.p.s.a. Zarzuty podważające sensowność takiego wymogu są więc w istocie zarzutami wobec ustawodawcy, nie zaś wobec Sądu, który postępuje w zgodzie z procedurą właściwą dla danego postępowania. W świetle unormowań zawartych w art. 46 § 1 i 3, art. 37 § 1 w zw. z art. 28 § 1 i art. 29 p.p.s.a. to na osobie dokonującej czynności w postępowaniu w imieniu osoby prawnej spoczywa obowiązek wykazania swego umocowania. Nie zmienia tej zasady regulacja zawarta w art. 15 ust. 1 ustawy o Krajowym Rejestrze Sądowym, zgodnie z którą od dnia ogłoszenia w Monitorze Sądowym i Gospodarczym nikt nie może zasłaniać się nieznajomością ogłoszonych wpisów, jak również domniemanie prawdziwości danych wpisanych do rejestru (wynikające z art. 17 ww. ustawy). Nie sposób bowiem przyjąć, by konsekwencje prawem przewidzianego ogłoszenia dokonanego wpisu, mogły dotyczyć postępowania sądowego na etapie oceny braków formalnych pism. Oznacza to, że ogłoszenie dokonanego wpisu nie zwalnia strony od obowiązku uzupełniania braków formalnych, a ciężar czynienia ustaleń, czy osoba dokonująca czynności posiada stosowne umocowanie, nie zostaje przerzucony na Sąd. Umocowania dla osoby podpisującej skargę nie można również wykazywać za pomocą dokumentów znajdujących się w aktach administracyjnych. Dokumenty takie muszą być złożone do akt sprawy sądowej. Przepisy p.p.s.a., wymagające wykazania takiego umocowania dotyczą bowiem postępowania przed sądem administracyjnym. W związku z tym, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i § 2 p.p.s.a. zażalenie oddalił.