I SA/Łd 58/19

PostanowienieWSA w Łodzi2019-12-12

Skład orzekający: Sędzia WSA Joanna Grzegorczyk-Drozda, Sędzia NSA Teresa Porczyńska, Sędzia NSA Anna Świderska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarga o wznowienie postępowania sądowego, oparta na zarzutach nieważności postępowania (sędzia wyłączony z mocy ustawy) oraz pozbawienia strony możności działania (odmowa odroczenia rozprawy), może zostać uwzględniona, jeśli strona przed uprawomocnieniem się orzeczenia mogła i domagała się wyłączenia sędziów, a odmowa odroczenia rozprawy nie jest równoznaczna z pozbawieniem możności działania?
Ratio decidendi
Skarga o wznowienie postępowania sądowego podlega odrzuceniu, ponieważ strona skarżąca nie wykazała ustawowych podstaw wznowienia. Zarzut nieważności postępowania z powodu udziału sędziego wyłączonego z mocy ustawy nie zachodzi, gdyż skarżąca mogła i domagała się wyłączenia sędziów przed uprawomocnieniem się orzeczenia. Odmowa odroczenia rozprawy nie jest równoznaczna z pozbawieniem strony możności działania, a sama strona była aktywnym uczestnikiem postępowania.
Stan faktyczny
Strona D. A. złożyła skargę o wznowienie postępowania sądowego zakończonego prawomocnym wyrokiem WSA w Łodzi z dnia 9 października 2018 r., który oddalił jej skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. dotyczącą podatku od nieruchomości. Skarżąca zarzuciła nieważność postępowania, w tym wydanie wyroku przez sędziów wyłączonych z mocy ustawy oraz pozbawienie jej możności działania poprzez odmowę odroczenia rozprawy. Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi.
Rozstrzygnięcie
Odrzucono skargę o wznowienie postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Joanna Grzegorczyk-Drozda Sędziowie: Sędzia NSA Teresa Porczyńska Sędzia NSA Anna Świderska (spr.) Protokolant: Sekretarz sądowy Anna Jaworska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 grudnia 2019 r. sprawy ze skargi D. A. o wznowienie postępowania sądowego zakończonego prawomocnym wyrokiem z dnia 9 października 2018 r. sygn. akt I SA/Łd 871/16 w sprawie ze skargi D. A. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] 2016 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2015 r. postanawia : odrzucić skargę o wznowienie postępowania. "Na podstawie art. 273 pkt. § 1 i 2 a w szczególności art. 273 pkt. 2..." ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm., powoływanej dalej w skrócie jako: P.p.s.a.) D. A. wniosła o wznowienie postępowania sądowego w sprawie zakończonej prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi I Wydziału z 9 października 2018 r. o sygn. akt I SA/Łd 871/16 oddalającym jej skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] czerwca 2016 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2015 r. Skarżąca zaskarżyła powyższy wyrok ponieważ zgodnie z art. 271 pkt 2 P.p.s.a., poprzedzony był on postępowaniem dotkniętym nieważnością oraz zgodnie z art. 271 pkt.1 P.p.s.a., gdyż został wydany przez sędziów wyłączonych z mocy ustawy. Na tej podstawie strona wniosła o: 1) stwierdzenie przez sąd, że zaskarżony wyrok jest dotknięty nieważnością postępowania, z uwagi na pozbawienie strony obrony jej praw przed sądem jak i jego wydania przez skład sądu, co do którego wniosek o wyłącznie sędziów nie został rozpoznany zgodnie z prawem, czego konsekwencja jest jego wydanie przez sędziów wyłączonych z mocy ustawy, 2) uchylenie powyższego wyroku w całości, 3) stwierdzenie przez sąd, że zaskarżony wyrok nie mógł być wykonany w dacie jego wydania jak również nie może być wykonany do momentu prawomocnego rozstrzygnięcia skargi o wznowienie postępowania z przyczyn leżących wyłącznie po stronie sądu, 4) rozpoznanie skargi na posiedzeniu jawnym, pomimo, iż wyrok obarczony jest oczywistą i rażącą wadą skutkującą nieważnością postępowania, na zasadzie art. 183 § 2 pkt 4 P.p.s.a oraz art. 183 § 2 pkt 5 P.p.s.a., 5) dopuszczenie dowodów załączonych do niniejszej skargi na okoliczności w nich wskazanych, co ma istotny wpływ na niedopuszczalność wydania wyroku jak i podania treści niezgodnych w stanie faktycznym w protokole z rozprawy z 9 października 2018 r., 6) zasądzenie na rzecz skarżącej, na podstawie art. 203 pkt 1 P.p .s .a., kosztów postępowania według norm przepisanych, w tym kosztów postępowania kasacyjnego oraz kosztów poniesionych przed sądem pierwszej instancji. Zaskarżonemu wyrokowi zarzuciła naruszenie: 1) art. 109 i art. 107 w związku z art. 62 pkt. 3 P.p.s.a., poprzez nieodroczenie przez sąd pierwszej instancji rozprawy wyznaczonej na 9 października 2018 r., pomimo złożonego przez skarżącą już 11 września 2018 r. wniosku o zmianę terminu wyznaczenia rozprawy na 9 października 2018 r. jak i nie wyznaczanie rozprawy przez okres najbliższych miesięcy licząc od października 2018 r. wskazując na poważne przeszkody zarówno natury zdrowotnej jak i inne bardzo poważne udaremniające skarżącej przygotowanie się do rozprawy w celu obrony jej słusznych racji przed sądem a nie tylko ograniczenie do pojawienia się w sądzie, wobec jego rozpoznania dopiero na rozprawie, 2) art. 183 § 2 pkt 5 w związku z art. 271 pkt 2 P.p.s.a., poprzez pozbawienie skarżącej możliwości działania wskutek naruszenia przez sąd wskazanych w skardze naruszeń przepisów prawa, co również stanowi przesłankę nieważności postępowania wskazaną w art. 183 § 2 pkt 5 P.p.s.a., 3) art. 183 § 2 pkt 4 w związku z art. 271 pkt 1 P. p. s. a., poprzez wydanie wyroku przez sędziów wyłączonych z mocy ustawy, 4) art. 20 § 3 w związku z art. 22 § 4 P.p.s.a., poprzez wadliwe przyjęcie przez sąd, że ponowny wniosek skarżącej złożony na rozprawie 17 lipca 2018 r. o wyłącznie od orzekania Sędziego NSA Pawła Janickiego, Sędziego WSA Pawła Kowalskiego i Sędziego WSA Tomasza Adamczyka z rozpoznawania skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z [...] czerwca 2016 r. w przedmiocie ustalenia wysokości zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2015 roku, jest wnioskiem o wyłączenie sędziów niezawierającym podstaw wyłączenia albo opartym na tych samych okolicznościach, a zatem podlegał odrzuceniu bez składania wyjaśnień przez sędziów których dotyczył wniosek, 5) art. 194 § 1 pkt 6 w związku z art. 22 § 4 P.p.s.a., poprzez pozbawienie skarżącej środka zaskarżenia w postaci zażalenie na postanowienie sądu z 18 lipca 2018 r. poprzez błędne jego wydanie na podstawie art. 22 § 4 P.p.s.a., w okolicznościach gdy ponowny wniosek o wyłącznie sędziów którzy wydali wyrok 9 października 2018 r. był oparty na innych przesłankach niż poprzedni wniosek, czego konsekwencją jest pozbawienie skarżącej obrony jej praw przed rzeczywiście bezstronnym i niezależnym składem sędziowskim, co również skutkuje wydaniem wyroku w warunkach nieważności postępowania (art. 183 § 2 pkt 5 P.p.s.a.) 6) art. 19 i art. 22 § 2 w związku z art. 22 § 4 P.p.s.a., poprzez nie rozpoznanie merytoryczne ponownego wniosku o wyłączenie sędziów którzy 9 października 2018 r. wydali wyrok jak i nie złożenie oświadczeń przez sędziów których wniosek dotyczył wobec wadliwego przyjęcia, że wniosek złożony 17 lipca 2018 r. kwalifikuje się do jego odrzucenia, pomimo, że był on oparty również na innych przesłankach niż wniosek pierwotny, 7) art. 6 ust. 1 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności poprzez odmowę odroczenia, na oczywiście uzasadniony wniosek skarżącej, rozprawy wyznaczonej na 9 października 2018 r., w wyniku czego skarżąca pozbawiona została możliwości osobistego uczestniczenia w rozprawie poprzedzającej bezpośrednio wydanie orzeczenia, a tym samym prawa do obrony, 8) art. 45 ust. 1 Konstytucji RP ustanawiającego konstytucyjną gwarancję prawa do sądu, polegającego na tym, iż poprzez nieuzasadnione, a wręcz bezpodstawne oddalenie wniosku skarżącej o odroczenie rozprawy wyznaczonej na 5 października 2018 r. w związku z oczywistym i rażącym naruszeniem art. 2 ust. 3 ustawy z 2007 r. o lekarzu sądowym, skarżąca została pozbawiona prawa do sprawiedliwego rozpatrzenia sprawy przez niezależny, bezstronny i niezawisły sąd w okolicznościach sprawy sporządzenia odwołań od decyzji SKO zaraz po śmierci mamy jak i skargi w okresie wielkiej traumy po jej odejściu z tego świata 9) art. 6 ust 1 oraz ust 3 lit. b) Europejskiej Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności w związku z naruszeniem art. 91 § 2 P.p.s.a., poprzez pozbawienie skarżącej prawa do sprawiedliwego i publicznego rozpatrzenia jej sprawy przez niezawisły i bezstronny sąd ustanowiony ustawą oraz poprzez niezapewnienie skarżącej odpowiedniego czasu i możliwości przygotowania obrony w okolicznościach sprawy gdy pomiędzy terminem rozprawy wyznaczonej przez ten sąd w dniu 5 października 2018 r., a terminem rozprawy upłynęło zaledwie 3 dni, 10) art. 18 § 1 pkt 6a P.p.s.a poprzez wydanie wyroku przez sędziów wyłączonych z mocy ustawy. W odpowiedzi na skargę o wznowienie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. wniosło o jej oddalenie. W piśmie procesowym złożonym w dniu 12 grudnia 2019 r. skarżąca podniosła, że wbrew treści postanowienia WSA w Łodzi z 18 lipca 2018 r. ponowny wniosek o wyłączenie Sędziego NSA Pawła Janickiego, Sędziego WSA Pawła Kowalskiego i Sędziego WSA Tomasza Adamczyka był oparty na innych przesłankach niż poprzedni wniosek. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: Skarga o wznowienie postępowania sądowego podlega odrzuceniu. Instytucja wznowienia postępowania sądowego, której uruchomienia domaga się skarżąca, ma charakter wyjątkowy. Opiera się ona bowiem na przysługującej poza tokiem instancji skardze o ponowne przeprowadzenie procesu zakończonego prawomocnym orzeczeniem i zastąpienie zapadłego w sprawie orzeczenia nowym rozstrzygnięciem. Nadzwyczajny charakter tego środka prawnego, skierowanego przeciwko prawomocnemu orzeczeniu, a więc niewzruszalnemu w drodze zwyczajnych środków odwoławczych, powoduje, że instytucja ta może być wykorzystana wyłącznie wtedy, gdy znajdzie oparcie w zamkniętym katalogu podstaw wznowieniowych. Zgodnie z art. 271 pkt 1 P.p.s.a. można żądać wznowienia postępowania z powodu nieważności jeżeli w składzie sądu uczestniczyła osoba nieuprawniona albo jeżeli orzekał sędzia wyłączony z mocy ustawy, a strona przed uprawomocnieniem się orzeczenia nie mogła domagać się wyłączenia. W ocenie sądu zacytowana powyżej podstawa wznowienia postępowania nie zachodzi, ponieważ jak słusznie podniosło Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. w odpowiedzi na skargę, skarżąca przed uprawomocnieniem się wyroku z 9 października 2018 r. sygn. akt I SA/Łd 871/16, mogła i domagała się wyłączenia sędziów rozpoznających jej sprawę. Z akt sprawy wynika, że postanowieniem z 10 maja 2018 r. sygn. akt II FZ 255/18 Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie skarżącej na postanowienie WSA w Łodzi z 25 stycznia 2018 r. sygn. akt I SA/Łd 871/16 oddalające wniosek skarżącej o wyłączenie wszystkich sędziów orzekających w Wydziale I Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi od orzekania w sprawie sygn. akt I SA/Łd 871/16 (karta 246 tom II akt). W dniu 17 lipca 2018 r. skarżąca złożyła wniosek o wyłączenie: Sędziego NSA Pawła Janickiego, Sędziego WSA Pawła Kowalskiego i Sędziego WSA Tomasza Adamczyka (karta 270, tom II akt), który został odrzucony na podstawie art. 22 § 4 P.p.s.a. – postanowienie WSA z 18 lipca 2018 r. (karta 275 tom II akt), pomimo że skarżąca dowodziła we wniosku, iż jest on oparty na okolicznościach, których wcześniej nie podnosiła. Zgodnie z art. 271 pkt 2 P.p.s.a. można żądać wznowienia postępowania z powodu nieważności jeżeli strona nie miała zdolności sądowej lub procesowej albo nie była należycie reprezentowana lub jeżeli wskutek naruszenia przepisów prawa była pozbawiona możności działania; nie można jednak żądać wznowienia, jeżeli przed uprawomocnieniem się orzeczenia niemożność działania ustała lub brak reprezentacji był podniesiony w drodze zarzutu albo strona potwierdziła dokonane czynności procesowe. Z treści skargi wynika, że w ocenie skarżącej została ona pozbawiona możności działania, ponieważ sąd nie uwzględnił jej wniosku o odroczenie rozprawy wyznaczonej na 9 października 2018 r. W ocenie sądu, odmowa uwzględnienia wniosku o odroczenie rozprawy nie jest równoznaczna z pozbawieniem strony możności działania. Zgodnie z art. 107 P.p.s.a. nieobecność stron lub ich pełnomocników na rozprawie nie wstrzymuje rozpoznania sprawy. Podkreślić przy tym należy, że zgodnie z zasadą szybkości postępowania (art. 7 P.p.s.a.) sąd powinien dążyć do jej rozstrzygnięcia na pierwszym posiedzeniu. W myśl art. 109 P.p.s.a. rozprawa ulega odroczeniu, jeżeli sąd stwierdzi nieprawidłowość zawiadomienia którejkolwiek ze stron albo jeżeli nieobecność strony lub jej pełnomocnika jest wywołana nadzwyczajnym wydarzeniem lub inną znaną sądowi przeszkodą, której nie można przezwyciężyć, chyba że strona lub jej pełnomocnik wnieśli o rozpoznanie sprawy w ich nieobecności. Z cytowanych przepisów wynika, że regułą w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest rozpoznawanie spraw na pierwszym posiedzeniu, pomimo nieobecności stron, wyjątkiem zaś odraczanie rozpraw. Już tylko pobieżna analiza akt sprawy wskazuje, że pomimo podnoszonych w toku postępowania problemów ze zdrowiem oraz innych przeszkód, które w subiektywnym przekonaniu skarżącej uniemożliwiają jej uczestniczenie w wyznaczanych rozprawach, strona jest aktywnym uczestnikiem tego postępowania, co wyraża się w licznych składanych do sądu pismach. Niewątpliwie zatem skarżąca nie była pozbawiona możności działania w postępowaniu zakończonym wyrokiem WSA w Łodzi z 9 października 2018 r. o sygn. akt I SA/Łd 871/16. Reasumując, sąd uznał, że skarżąca nie wykazała ustawowych podstaw wznowienia postępowania sądowego. Przywołane przez skarżącą podstawy wznowienia jedynie treściowo odpowiadają przepisom art. 271 pkt 1 i 2 P.p.s.a., ale bez potrzeby dogłębnej analizy akt sprawy, jest oczywiste dla sądu, że przywołane przez stronę przesłanki nie stanowią rzeczywistej podstawy wznowienia. Powyższe uzasadnia odrzucenie skargi o wznowienie postępowania (por. postanowienie NSA z 28 stycznia 2010 r. sygn. akt I OSK 44/10). Podniesiony w piśmie z 12 grudnia 2019 r. zarzut naruszenia art. 20 § 3 w związku z art. 22 § 4 P.p.s.a. dotyczący wyłączenia od orzekania Sędziego WSA Sławomira Wojciechowskiego nie ma żadnego związku z rozpoznawaną sprawą. Wymieniony sędzia nie brał udziału w wydaniu wyroku będącego przedmiotem skargi o wznowienie postępowania. Z powyższych względów, na podstawie art. 281 P.p.s.a. sąd postanowił jak w sentencji. AKE.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło